<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[Soft Commitment]]></title><description><![CDATA[AI, startup, yeni ekonomi ve trendler... | Her iki haftada bir Salı sabahları görüşmek üzere!]]></description><link>https://www.softcommitment.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!FlMB!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbcab83ba-c021-4b75-9fa3-8e18f9c073f9_1280x1280.png</url><title>Soft Commitment</title><link>https://www.softcommitment.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 20:48:28 GMT</lastBuildDate><atom:link href="https://www.softcommitment.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[Erman Taylan]]></copyright><language><![CDATA[tr]]></language><webMaster><![CDATA[ermantaylan@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[ermantaylan@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[Erman Taylan]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[Erman Taylan]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[ermantaylan@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[ermantaylan@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[Erman Taylan]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[Soft Commitment #215 | Valuemaxxing, bugüne kadar olan ‘en iyi’ lay-off açıklaması, Post-AI’da güvenlik ve compensation]]></title><description><![CDATA[Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?..]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-215-valuemaxxing</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-215-valuemaxxing</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 10 Nov 2026 05:58:34 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/65ec441c-26b5-4cfa-a226-6c711fe3b7d1_6000x3376.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><strong>Cumhuriyetimizin kurucusu, Ulu &#214;nder Mustafa Kemal Atat&#252;rk&#8217;e hi&#231; bitmeyen bir &#246;zlem, sevgi ve sayg&#305;yla&#8230;</strong></p><div><hr></div><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p>#215&#8217;i benim sesimle e&#287;itilmi&#351; bir AI modelinin seslendirmesiyle dinlemek isterseniz:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/valuemaxxing-bug%C3%BCne-kadar-olan-en-iyi-lay-off-a%C3%A7%C4%B1klamas%C4%B1/id1774923370?i=1000800857024&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/valuemaxxing-bug%C3%BCne-kadar-olan-en-iyi-lay-off-a%C3%A7%C4%B1klamas%C4%B1/id1774923370?i=1000800857024"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/0KERRYCBgINuCdprkLx53S?si=tthfL0_wQVSx0fgcVTUSJQ&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/0KERRYCBgINuCdprkLx53S?si=tthfL0_wQVSx0fgcVTUSJQ"><span>Spotify</span></a></p><div><hr></div><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 215. say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba!</p><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; <strong>konu</strong>, <strong>&#252;r&#252;n</strong> ve <strong>i&#231;g&#246;r&#252;lerle</strong>, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> </strong>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p><strong>Son 15 g&#252;ne </strong><em><strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</strong></em><strong> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</strong></p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; i&#351; arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla, ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z ki&#351;ilerle payla&#351;may&#305; l&#252;tfen unutmay&#305;n. Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>Bug&#252;ne kadarki en ger&#231;ek ve fayda odakl&#305; lay-off a&#231;&#305;klamas&#305; Canva&#8217;dan geldi</h2><p><strong>Post-AI&#8217;da</strong> risk alt&#305;nda olan bir &#252;r&#252;nle &#351;u ana kadar <strong>ba&#351;ar&#305;l&#305;</strong> bir <strong>m&#252;cadele</strong> veren <strong>Canva</strong>&#8217;n&#305;n CEO&#8217;su <strong>Melanie Perkins</strong>; on y&#305;l boyunca d&#252;zenli olarak b&#252;y&#252;d&#252;klerini ama <strong>ilk kez bu sene</strong> <strong>b&#252;y&#252;menin</strong> <strong>d&#252;&#351;meye</strong> ba&#351;lad&#305;&#287;&#305;n&#305; ve operasyonel olarak da <strong>yava&#351;lamalar&#305;n&#305;</strong> sebep g&#246;sterip &#351;irketin <strong>y&#252;zde 22&#8217;sine</strong> <strong>denk</strong> <strong>gelen</strong> <strong>1271</strong> ki&#351;inin organizasyonda yeniden konumlanaca&#287;&#305;n&#305; <a href="https://www.canva.com/newsroom/news/canva-team-update/">a&#231;&#305;klad&#305;</a>. Yani baz&#305;lar&#305;yla yollar ayr&#305;lacak, baz&#305;lar&#305; yeni tak&#305;ma ge&#231;ecek, baz&#305;lar&#305;ndan lokasyonlar&#305;n&#305; de&#287;i&#351;tirmeleri beklenecek.</p><p>Perkins, yapt&#305;&#287;&#305; a&#231;&#305;klamada &#351;u &#252;&#231; problem &#252;zerinde duruyor:</p><ol><li><p><strong>A&#351;&#305;r&#305; uzmanla&#351;ma</strong>: Zaman i&#231;inde roller daral&#305;yor, ki&#351;ilerin uzmanl&#305;k alanlar&#305; daha da sivrile&#351;iyor.</p></li><li><p><strong>Par&#231;al&#305;</strong><em><strong> </strong></em><strong>sahiplik</strong>: <em>Product</em>, <em>Platform</em>, <em>Growth</em>. &#350;u an Canva&#8217;n&#305;n 3 ana i&#351; birimi. En k&#252;&#231;&#252;k projelerde dahi; hedef tek, ama i&#351;in birden &#231;ok sahibi var.</p></li><li><p><strong>Artan y&#246;netim katmanlar&#305;</strong>: Ve haliyle tak&#305;mlar aras&#305; onay, koordinasyondaki emek ve ileti&#351;imin getirdi&#287;i y&#252;k.</p></li></ol><p>Yeni organizasyonda bu &#252;&#231; i&#351; birimi <strong>Product</strong> <strong>alt&#305;nda</strong> birle&#351;iyor, di&#287;er yandan ana ofis olan <strong>Sydney</strong>&#8217;de daha fazla &#231;al&#305;&#351;an insan olmas&#305; bekleniyor, <em><strong>remote</strong> </em>se&#231;ene&#287;i b&#252;y&#252;k oranda kalk&#305;yor.</p><p>Perkins&#8217;in a&#231;&#305;klamalar&#305; bug&#252;ne kadarki <em>lay-off</em> haberlerine k&#305;yasla &#231;ok daha detayl&#305; ve ger&#231;ek&#231;i. Ayr&#305;ca ayr&#305;lacak olan ki&#351;ilere sunulan &#8220;paket&#8221; de maddi ve manevi &#231;ok daha g&#252;&#231;l&#252;. </p><p>Bu noktada en &#231;ok dikkatimi &#231;eken &#351;ey de Perkins&#8217;in yeteneklerine g&#252;vendi&#287;i eski &#231;al&#305;&#351;ma arkada&#351;lar&#305; i&#231;in <em><strong>opt-in alumni directory</strong></em> olu&#351;turmas&#305; ve <em><strong>hiring</strong></em> yapanlar i&#231;in de ki&#351;isel e-posta adresini payla&#351;mas&#305;. Tabii buradaki soru; <strong>kim </strong><em><strong>hiring</strong></em><strong> yap&#305;yor</strong>?</p><h2>Zapier&#8217;den <em><strong>Tokenmaxxing</strong></em> de&#287;il, <em><strong>Valuemaxxing</strong></em></h2><p>&#8220;Bir <em>scale-up</em> AI d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;n&#252; nas&#305;l yapmal&#305;&#8221; konusunda yan&#305;t verebilecek isimlerin ba&#351;&#305;nda gelen Zapier, bir d&#246;nem &#231;ok konu&#351;tu&#287;umuz <em><strong>tokenmaxxing</strong></em> kavram&#305;na da yeni bir bak&#305;&#351; getirdi: <em><strong><a href="https://zapier.com/blog/minimize-ai-spend/">valuemaxxing</a></strong></em>.</p><p><em><strong>Maxxing</strong></em>, e&#287;er hala duymad&#305;ysan&#305;z, y&#305;l&#305;n kelimesi de se&#231;ildi. Hatta <em><strong>looksmaxxing</strong></em> gibi t&#252;revleri de var. Zapier ise kendi  platformu ile AI&#8217;dan <strong>minimum token ile maximum verimi</strong> alabilece&#287;inizi valuemaxxing diyerek anlatmak istemi&#351;. </p><p>Sizinle daha &#246;nce kurumsal &#351;irketlerin <strong>i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305;</strong>, madde madde b&#246;ld&#252;&#287;&#252;m&#252;zde sadece y&#252;zde<strong> 18&#8217;inde </strong><em><strong>intelligence</strong> </em>yani bildi&#287;imiz manada AI <strong>gerekti&#287;ine</strong> dair bi ara&#351;t&#305;rma payla&#351;m&#305;&#351;t&#305;m (<a href="https://www.softcommitment.com/i/209551699/zapierin-ai-workflow-index-cal%C4%B1smas%C4%B1-ve-dmleri-yasaklamas%C4%B1">#209</a>).</p><p>&#350;irketlerin ve liderlerin AI&#8217;a tokenmaxxing bak&#305;&#351;&#305; yava&#351; yava&#351; sona erince &#351;&#246;yle bir ger&#231;ekle kald&#305;k: </p><ol><li><p><em><strong>Deterministic Automation</strong></em>: AI gerektirmeyen otomasyon ve </p></li><li><p><em><strong>Probabilistic AI</strong></em>: AI&#8217;&#305;n gerekli oldu&#287;u ad&#305;mlar.</p></li></ol><p>Zapier&#8217;&#305;n al&#226;metifarikas&#305; da bu noktada, g&#252;&#231;l&#252; MCP&#8217;leri sayesinde LLM&#8217;lerin i&#231;inde ya&#351;amas&#305; ve 1. ad&#305;m&#305; &#231;ok g&#252;zel bir &#351;ekilde &#231;&#246;zmesi. Zaten 10 y&#305;ldan uzunca yapt&#305;&#287;&#305; da buydu.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png" width="1456" height="910" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:910,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:121015,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/222257890?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!w3Kf!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff845b798-ccd2-434e-aac9-b7cf7239efa6_2400x1500.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Zapier hem model ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; koruyor, hem kurumlar taraf&#305;ndan uzunca s&#252;redir kullan&#305;lan platformunun <strong>y&#246;neti&#351;im</strong> tecr&#252;besiyle fark yarat&#305;yor. </p><blockquote><p>&#350;irketin kendi beyan&#305; tabii ama, -konusuna g&#246;re de&#287;i&#351;mekle beraber- do&#287;ru i&#351;i AI&#8217;a devretmek y&#252;zde 30 ile 60 aras&#305;nda token maliyetini d&#252;&#351;&#252;r&#252;yor... <strong>Zapier&#8217;i kullanmak zorunda de&#287;ilsiniz</strong>, ama bu %18 oran&#305;n&#305; unutmay&#305;n. Bu arada %18 oran&#305;n&#305;n ge&#231;ti&#287;i rapor da Zapier imzal&#305;. Hadi abart&#305;yorlar diyelim ama %30 olsun.</p></blockquote><p>Tokenmaxxing demi&#351;ken;</p><ul><li><p>Apple, m&#252;hendislik tak&#305;mlar&#305;nda g&#252;nl&#252;k AI t&#252;ketimi i&#231;in limiti $300&#8217;den $200&#8217;e <a href="https://techcrunch.com/2026/11/04/apple-is-reportedly-cutting-budgets-for-its-internal-ai-usage/">indiriyor</a>.</p></li><li><p>Amazon, yine m&#252;hendislik tak&#305;mlar&#305; i&#231;in bir memo yay&#305;nlad&#305; ve kod miktar&#305; ya da harcanan token say&#305;s&#305; gibi metriklerden &#246;te; m&#252;&#351;teri de&#287;erini en &#246;n planda tutman&#305;n gereklili&#287;ini <a href="https://www.aboutamazon.com/news/company-news/amazon-software-engineer-role-guideline-ai">hat&#305;rlatt&#305;</a>.</p></li></ul><p>Bir &#246;nceki say&#305;da internal-AI platformlar&#305;ndan bahsetmi&#351;tim, bu say&#305;da da iki yeni &#246;rnek daha payla&#351;mak istiyorum:</p><ul><li><p>Deel, Deel Cloud Agents (DCA) isimli bir multi-agent platformu <a href="https://www.deel.com/blog/ai-agents-turned-ticket-into-nine-agents/">geli&#351;tirdi</a>, ana fikirse &#351;u; AI agent&#8217;lar birbirlerine i&#351; devredebilsin, arka planda &#231;al&#305;&#351;abilsin ve gerekti&#287;i noktada ger&#231;ek bir insana soru sorsunlar. Platform g&#252;venlik ve &#351;irket y&#246;neti&#351;im politikalar&#305;na da uygun olarak &#231;al&#305;&#351;&#305;yor. 6 ayd&#305;r yay&#305;nda olan DCA ile Deel, 4 bin PR <em>merge</em>&#8217;lemi&#351;, 1000&#8217;den fazla &#231;al&#305;&#351;ana eri&#351;im vermi&#351;.</p></li><li><p>Uber de ChatGPT Work&#8217;&#252;, 1000 &#231;al&#305;&#351;an&#305;yla test ettikten sonra 30 bin &#231;al&#305;&#351;an&#305;na <a href="https://openai.com/index/uber-chatgpt-work-rollout/">a&#231;m&#305;&#351;</a>. <em>Internal AI Skills Library</em> de yay&#305;nlayan, &#351;irket i&#231;inde onayl&#305; entegrasyon se&#231;eneklerine izin veren ve &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305; geni&#351; &#231;apl&#305; bir e&#287;itimden ge&#231;iren Uber biraz PR r&#246;portaj&#305; olan videoda ba&#351;ka bir detay payla&#351;m&#305;yor.</p></li></ul><h2>Post AI&#8217;da <em><strong>compensation</strong></em> (ve<em> job market)</em></h2><p><strong>Ravio</strong> imzal&#305; <em><a href="https://ravio.com/reports/compensation-trends-2027">Compensation Trends 2027</a></em><a href="https://ravio.com/reports/compensation-trends-2027"> raporu</a> dikkat &#231;ekiciydi, benim i&#231;in &#246;ne &#231;&#305;kanlar a&#351;a&#287;&#305;daki gibi. &#214;nce rapora dair &#351;unu s&#246;ylemek laz&#305;m, sadece Avrupa&#8217;da faaliyet g&#246;steren 1800 &#351;irketi ve 630 bin &#231;al&#305;&#351;an&#305; kapsayan &#231;al&#305;&#351;ma i&#231;in 150 lider ile de g&#246;r&#252;&#351;meler ger&#231;ekle&#351;tirilmi&#351;. Raporun ismi 2027, ama veriler haliyle 2026.</p><ul><li><p>&#350;irketlerin yar&#305;s&#305;, AI nedeniyle i&#351; g&#252;c&#252; yap&#305;land&#305;rmas&#305; yapm&#305;&#351;. Y&#252;zde 15&#8217;i baz&#305; &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305; ba&#351;ka ekiplere ge&#231;irdi ve y&#252;zde 15&#8217;i de &#231;al&#305;&#351;an say&#305;s&#305;n&#305; azaltt&#305;.</p></li><li><p>AI&#8217;&#305;n en fazla etkiledi&#287;i departman tahmin edersiniz ki m&#252;hendislik. Ard&#305;ndan &#252;r&#252;n y&#246;netimi, veri, pazarlama, sat&#305;&#351; ve HR geliyor.</p></li><li><p>&#350;irketlerin 2/3&#8217;&#252; 2027&#8217;de <em>compensation</em>&#8217;da <strong>de&#287;i&#351;iklik</strong> <strong>planlam&#305;yor</strong>. Bu &#8220;zam yok&#8221; <strong>demek</strong> <strong>de&#287;il</strong>, yakla&#351;&#305;m de&#287;i&#351;meyecek demek.</p></li><li><p>AI &#351;irketlerinde en y&#252;ksek maa&#351; &#246;nerisi <strong>yaz&#305;l&#305;m de&#287;il</strong>, <strong>pazarlama ekiplerine</strong> yap&#305;l&#305;yor.</p></li><li><p>HR ekiplerindeki &#252;cretlendirme liderleri %90 oran&#305;nda AI kullan&#305;yor ama u&#231;tan uca &#231;al&#305;&#351;an bir ak&#305;&#351;a sahip olma oran&#305; yaln&#305;zca %8.</p></li><li><p>M&#252;hendislik ekiplerine detayl&#305; bakt&#305;&#287;&#305;m&#305;zda; y&#246;netici pozisyonundansa IC yani kod yazan kademelere maddi olarak daha iyi bakma e&#287;ilimi net olarak ortada.</p></li></ul><h3>Post-AI&#8217;da i&#351;iniz elinizde olabilir ama ya maa&#351;&#305;n&#305;z?</h3><p>Be&#287;enerek takip etti&#287;im <strong>Dror Poleg</strong>&#8217;in <strong>bak&#305;&#351; a&#231;&#305;s&#305;</strong> ve <a href="https://newsletter.drorpoleg.com/p/ai-doesnt-have-to-replace-you-to">buradaki </a><strong><a href="https://newsletter.drorpoleg.com/p/ai-doesnt-have-to-replace-you-to">analizi</a></strong> bence bir hayli yerinde.</p><p>Bug&#252;ne kadar hep &#8220;<em><strong>AI bu i&#351;i yapabilir mi?</strong></em>&#8221; gibi bir yerden bakt&#305;k konuya, ama bu sorunun yan&#305;t&#305;ndan ba&#287;&#305;ms&#305;z olarak; &#8220;<em>yapt&#305;&#287;&#305;n&#305;z i&#351;in <strong>piyasa de&#287;eri</strong> d&#252;&#351;&#252;yor mu?</em>&#8221; sorusu asl&#305;nda &#231;ok daha do&#287;ru bir yere g&#246;t&#252;r&#252;yor tart&#305;&#351;may&#305;. </p><blockquote><p>Yani bir meslek ortadan kalkm&#305;yor, ama o meslekten para kazanmak zorla&#351;&#305;yor.</p></blockquote><p>Poleg benim de daha &#246;nce &#8220;ortalama olman&#305;n de&#287;eri kalm&#305;yor&#8221; diyerek <em>power-law</em> kavram&#305;na at&#305;fta bulunmam gibi <em><strong>superstar</strong></em> rollerin, teknoloji gibi sekt&#246;rlerde daha &#231;ok g&#246;r&#252;lece&#287;ini s&#246;yl&#252;yor.</p><p>Poleg&#8217;in bir di&#287;er arg&#252;man&#305; da &#8220;tesisat&#231;&#305; olmak&#8221; gibi AI&#8217;&#305;n bir g&#252;n gelemeyece&#287;ine inan&#305;lan mesleklere y&#246;nelmenin do&#287;ru olmamas&#305;; insan oldu&#287;u i&#231;in baz&#305; i&#351;lerin hep o insan&#305; gerektirece&#287;i. &#214;rne&#287;in bir eseri bir insan &#252;retti diye okuyoruz ya da her ne yapmam&#305;z gerekiyorsa&#8230; Dan&#305;&#351;man olarak insanlar, <strong>yine insanlar&#305;</strong> dinlemeyi tercih ediyor; AI &#231;&#305;kt&#305;s&#305; de&#287;il insan de&#287;erlendirmesi g&#246;rmek istiyor, ki&#351;isel muhakemelere ve tecr&#252;belere &#246;nem veriyor&#8230;</p><h3>S&#252;rekli a&#231;&#305;k olan bir &#8220;g&#246;n&#252;ll&#252; ayr&#305;l&#305;k&#8221; se&#231;ene&#287;i</h3><p>Son 3 y&#305;lda gelirlerini %60 artt&#305;rmay&#305; ba&#351;aran Microsoft; ofis, kademe ya da tak&#305;m farketmeksizin 60 bin &#231;al&#305;&#351;an&#305;na adeta &#8220;g&#246;n&#252;ll&#252; ayr&#305;l&#305;k&#8221; se&#231;en&#287;i <a href="https://techcrunch.com/2026/10/26/microsoft-offers-buyouts-to-around-60000-employees-reports-say/">sundu</a>. &#220;lkemizde bunun bir benzerini THY&#8217;de g&#246;rm&#252;&#351;m&#252;k, mutluka onu da duymu&#351;sunuzdur.</p><p>&#214;yle g&#246;r&#252;l&#252;yor ki bu <strong>g&#246;n&#252;ll&#252; ayr&#305;l&#305;k konusu</strong> &#351;irketlerin s&#252;rekli a&#231;&#305;k tutaca&#287;&#305; ya da a&#231;-kapa yapaca&#287;&#305; enstr&#252;mana d&#246;n&#252;&#351;ecek. Zira Microsoft tek ba&#351;&#305;na de&#287;il, son bir sene i&#231;inde Google, SAP, IBM ve Intel de benzer paketler a&#231;&#305;klam&#305;&#351;lard&#305;.</p><h2>Post-AI&#8217;da g&#252;venlik</h2><p>Ba&#351;tan s&#246;yleyeyim; bu konu tam bir &#8220;derya deniz&#8221; ve uzmanl&#305;k alan&#305;m de&#287;il. Ama son d&#246;nemde &#246;nce PHP&#8217;deki a&#231;&#305;k, sonra &#246;zellikle Avrupa&#8217;da marketlerde yer alan buzdolaplar&#305;n&#305;n <em><strong>hack</strong></em><strong>&#8217;lenmesi</strong> gibi &#231;ok say&#305;da haber okuduk, eminim sizler de bu gibi &#231;ok habere denk geldiniz. Yine konuya bir Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; ataca&#287;&#305;m. Bu arada olay buzdolaplar&#305; de&#287;il, onlar gibi &#231;ok da &#246;nemsenmeyen, teknolojisiyle geride kalan ama hayattaki etkisi b&#252;y&#252;k olan asl&#305;nda her &#351;ey&#8230;</p><p>&#304;lk olarak yine Tomasz Tunguz&#8217;un <a href="https://tomtunguz.com/a-90-dollar-key-into-your-companys-secrets/">bu makalesi</a> ile ba&#351;layal&#305;m;</p><ol><li><p>Sadece be&#351; ayda siber sald&#305;r&#305; maliyeti %90 d&#252;&#351;t&#252;. Siber g&#252;venlik sald&#305;r&#305;lar&#305; &#351;u an daha &#231;ok bir &#8220;<em><strong>compute</strong></em><strong> yar&#305;&#351;&#305;na</strong>&#8221; benziyor. Bu oran bir sim&#252;lasyon i&#231;indi, ama mevcut tabloyu okumak i&#231;in anlaml&#305;.</p></li><li><p>A&#231;&#305;k kaynak modellerin siber sald&#305;r&#305; kabiliyetleri de her ge&#231;en g&#252;n <em>frontier</em>&#8217;lere yakla&#351;&#305;yor.</p></li><li><p>Siber sald&#305;r&#305;lar adeta bir ROI yar&#305;&#351;&#305;na d&#246;n&#252;yor. Nas&#305;l m&#305;? &#214;rne&#287;in k&#246;t&#252; niyetli bir grup, $1m harcay&#305;p %1 ihtimalle $1b kazanabilece&#287;i senaryolar&#305;n pe&#351;ine d&#252;&#351;m&#252;&#351; durumda. Bu nedenle de b&#252;y&#252;k &#351;irketler daha b&#252;y&#252;k risk alt&#305;nda. Ki hafta i&#231;inde kocaman bir bankan&#305;n g&#252;venlik hassasiyetiyle canl&#305; ortama ge&#231;i&#351; de&#287;il tamamen g&#252;venli&#287;i &#246;nceliklendirdi&#287;ini duymu&#351;tum&#8230; Evet, T&#252;rkiye&#8217;den.</p></li><li><p>Bu b&#252;y&#252;k &#351;irketlerin, ger&#231;ek insanlardan onlarca kat fazla AI agent&#8217;&#305; var. Tabii bu da &#351;irketlere sald&#305;r&#305;lara daha a&#231;&#305;k hale getiren bir etken.</p></li><li><p>&#304;nsanlar&#305;n yapt&#305;&#287;&#305; sald&#305;r&#305;lara k&#305;yasla AI agent&#8217;lar s&#252;r&#252;c&#252; koltu&#287;una ge&#231;ince bu sefer zaafiyet s&#252;releri de dramatik bir &#351;ekilde h&#305;zlanm&#305;&#351; durumda.</p></li><li><p>K&#305;sa bir s&#252;re i&#231;inde insanlar&#305;n sald&#305;r&#305;lar&#305;ndan korunmak i&#231;in harcanan b&#252;t&#231;enin daha fazlas&#305;, AI&#8217;&#305;n sald&#305;r&#305;lar&#305;ndan korunmak i&#231;in harcanacak gibi duruyor.</p></li></ol><p>Devam edelim&#8230;</p><p>A16Z&#8217;nin bir <a href="https://x.com/a16z/status/2118388149449871712">anketine</a> g&#246;re CISO&#8217;lar&#305;n %45&#8217;i, &#246;n&#252;m&#252;deki bir y&#305;l i&#231;inde AI agent&#8217;lar&#305;n g&#252;venlik a&#231;&#305;klar&#305;n&#305; kapatmak i&#231;in sat&#305;n alma yapmay&#305; planl&#305;yor. Daha vahimi ise &#351;u; &#351;u an piyasada olan AI g&#252;venlik ara&#231;lar&#305;n&#305; kullananlar&#305;n oran&#305; yaln&#305;zca %18. </p><p>Benim di&#287;er ara&#351;t&#305;rmalarda g&#246;rd&#252;&#287;&#252;m ayr&#305;ca size aktardu&#287;&#305;m ilgin&#231; noktada &#351;u ki liderler mevcut ara&#231;lar&#305; yeterince be&#287;enmiyorlar. </p><p>Bak&#305;n&#305;z &#8220;<em><strong>The Theory 2026 AI Survey Results</strong></em>&#8221;, bir &#246;nceki say&#305;dan&#8230;</p><p>Bir di&#287;er ilgi &#231;ekici veri de <a href="https://x.com/OpenAI/status/2118119451401048497">OpenAI&#8217;a</a> ait...</p><p>&#350;irket, hen&#252;z piyasaya s&#252;rmedi&#287;i bir siber g&#252;venlik modeliyle Linux &#252;zerinde 1724 adet a&#231;&#305;k buldu. Toplam maliyet $1.2m. Peki bu kadar a&#231;&#305;&#287;&#305; bug&#252;ne kadar olan &#246;d&#252;l mekanizmas&#305;yla bulmaya kalksayd&#305;n&#305;z ne kadar &#246;derdiniz; $20m ile $60m aras&#305;nda.</p><blockquote><p>Evet, &#351;irketler i&#231;in &#231;ok iyi, peki ya maliyet avantaj&#305; di&#287;er taraf i&#231;in de ge&#231;erliyse?</p></blockquote><p>YouTube yay&#305;nlar&#305;n&#305; be&#287;eniyle takip etti&#287;im <a href="https://youtube.com/@utkusenyoutube?si=NX3rhhMlEw3oylRw">Utku &#350;en&#8217;in</a> bi &#246;ng&#246;r&#252;s&#252; geldi akl&#305;ma, siber g&#252;venlikte AI sayesinde &#351;u an e&#287;rinin ortalar&#305;nday&#305;z. Yani &#231;ok daha b&#252;y&#252;k krizlerin bizi bekledi&#287;i bir yerde. Bir noktada ise d&#252;&#351;&#252;&#351;e ge&#231;ece&#287;iz ve AI etkisi bir dengeye oturacak.</p><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><ol><li><p>GitHub, <em>pull request</em>&#8217;lerin <strong>y&#252;zde 40</strong>&#8217;tan fazlas&#305;n&#305;n AI agent&#8217;lardan geldi&#287;ini, oran&#305;n Mart ay&#305;nda <strong>y&#252;zde 17</strong> oldu&#287;unu payla&#351;t&#305;. Y&#305;llar i&#231;indeki &#8220;<em><strong>&#252;retkenlik art&#305;&#351;&#305;</strong></em>&#8221; bi hayli dikkat &#231;ekici. Octoverse 2026&#8217;daki verilerin tamam&#305; <a href="https://github.blog/news-insights/octoverse/octoverse-commits-pushes-reach-new-highs-in-2026-as-developers-build-with-agents/">burada</a>.</p></li><li><p><strong>Almanya</strong>&#8216;da b&#252;y&#252;k &#231;apl&#305; bir <strong>lojistik</strong> &#351;irketinin y&#246;neticisi, <strong>AI d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;ne</strong> dair bir soru ald&#305;&#287;&#305;nda <strong><a href="https://x.com/typesfast/status/2115859919866048988">&#351;u</a></strong><a href="https://x.com/typesfast/status/2115859919866048988"> </a><strong><a href="https://x.com/typesfast/status/2115859919866048988">&#351;a&#351;&#305;rt&#305;c&#305;</a></strong><a href="https://x.com/typesfast/status/2115859919866048988"> </a><strong><a href="https://x.com/typesfast/status/2115859919866048988">yan&#305;t&#305;</a></strong><a href="https://x.com/typesfast/status/2115859919866048988"> veriyor</a>: &#8220;<em>Almanya&#8217;daki i&#351;&#231;i konseyi <strong>Betriebsrat</strong> nedeniyle AI kullanam&#305;yoruz.</em>&#8221;</p></li><li><p><strong>Y Combinator</strong> CEO&#8217;su <strong>Garry Tan</strong>, ki&#351;isel olarak bir y&#305;lda AI&#8217;a $200k <a href="https://techcrunch.com/2026/11/02/y-combinators-garry-tan-uses-ai-agents-so-much-he-spends-up-to-200k-a-year-on-tokens/">harc&#305;yor</a>.</p></li><li><p><strong>Shopify</strong> CEO&#8217;su <strong>Tobi L&#252;tke</strong>, ak&#305;ll&#305; bilekli&#287;ini ki&#351;isel AI agent&#8217;&#305;na ba&#287;layarak; en &#231;ok stress ya&#351;ad&#305;&#287;&#305; toplant&#305;lar&#305; takip etmeye <a href="https://x.com/alexeheath/status/2115571474878894249">ba&#351;lam&#305;&#351;</a>.</p></li><li><p>Hat&#305;rlarsan&#305;z <strong>Amazon</strong>, <strong>Meta</strong>&#8217;n&#305;n <strong>Muse</strong>&#8217;una eri&#351;im engeli getirmi&#351;ti. &#350;irket <strong>Alexa</strong>&#8217;s&#305; i&#231;inse eri&#351;ime <a href="https://techcrunch.com/2026/11/06/after-blocking-muse-amazon-now-lets-users-text-alexa-to-help-them-shop/">izin veriyor</a>. &#304;&#351;te bunlar hep <strong>reg&#252;lasyon</strong>&#8230;</p></li><li><p>Ayn&#305; <strong>GitHub</strong>, ilgiyle takip etti&#287;im <em><strong>AI model routing</strong></em> konusuna da Copilot Fusion ile <a href="https://github.blog/changelog/2026-10-28-route-and-orchestrate-models-with-github-copilot-fusion/">ad&#305;m att&#305;</a>.</p></li><li><p><strong>Bank of America</strong>; kullan&#305;c&#305;lar&#305;n&#305;n <strong>hesap bilgilerini</strong> yapay zeka ara&#231;lar&#305;yla payla&#351;mamalar&#305;na dair bir uyard&#305; <a href="https://techcrunch.com/2026/10/27/bank-of-america-kindly-asks-that-you-dont-share-your-banking-password-with-your-ai-assistant/">yay&#305;mlad&#305;</a>. Hakl&#305;lar, payla&#351;may&#305;n. :)</p></li><li><p><strong>THY</strong>, &#8220;<strong>Dijitalde 30 y&#305;l</strong>&#8221; isimiyle adeta <strong>online UI m&#252;zesi</strong> <a href="https://dijitalde30yil.com">a&#231;t&#305;</a>. Ben be&#287;endim.</p></li><li><p><strong>Uber</strong>, ge&#231;ti&#287;imiz &#231;eyrek boyunca <strong>AI agent&#8217;lardan sadece 4 &#231;a&#287;r&#305;</strong> <strong>ald&#305;&#287;&#305;n&#305;</strong> <a href="https://www.theverge.com/transportation/1026306/uber-ai-agents-q3-earnings-disintermediation">a&#231;&#305;klad&#305;</a>. Benim etraf&#305;mda bile, -T&#252;rkiye'den- <strong>Yemeksepeti</strong> &#252;zerinde sipari&#351; verenler varken, bu say&#305; bana &#231;ok &#231;ok az geldi, bilemedim&#8230;</p></li><li><p><strong>Anthropic</strong>&#8217;in <em><strong>agent memory</strong></em> <a href="https://www.anthropic.com/research/components-of-agent-memory">makalesini okuman&#305;z&#305; tavsiye ediyorum</a>. Hem bu <em><strong>harness</strong></em> <strong>meselesi</strong> nedir sorusunun yan&#305;t&#305;nda &#231;ok iyi fikir veriyor, hem de her g&#252;n kulland&#305;&#287;&#305;m&#305;z AI ara&#231;lar&#305;nda arkada neler d&#246;n&#252;yor anlamak de&#287;erli.</p></li></ol><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p><strong>Soft Commitment #215</strong>&#8217;in de sonuna geldiniz... Bu noktaya kadar okudu&#287;unuz i&#231;in te&#351;ekk&#252;rler, e-b&#252;lteni i&#351; arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da unutmay&#305;n.</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi <strong>benimle payla&#351;mak</strong> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</p><p>Soft Commitment #216, <strong>24 Kas&#305;m Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong>nde; her zamanki saatinde, <strong>e-posta kutunuzda</strong> ve <strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong> olacak.</p><p>Sevgiler.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment’ın ilk fiziksel buluşması AI Unconference’dan geriye kalanlar]]></title><description><![CDATA[Kapasitenin 5 kat&#305; kadar ba&#351;vuru ald&#305;k, ilginiz i&#231;in &#231;ok te&#351;ekk&#252;rler!.. Bundan sonraki bulu&#351;malarda g&#246;r&#252;&#351;mek &#252;zere.]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitmentn-ilk-fiziksel-bulusmas</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitmentn-ilk-fiziksel-bulusmas</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Sat, 07 Nov 2026 08:30:57 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/12901db6-8e90-4a39-b979-a00e4321000e_1536x1024.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Benim i&#231;in <strong>&#246;nemli</strong> bir g&#252;nd&#252;; neredeyse 10 y&#305;ld&#305;r &#8220;<em><strong>yazd&#305;&#287;&#305;m</strong></em>&#8221; <strong>Soft Commitment</strong>&#8217;&#305;n ilk fiziksel bulu&#351;mas&#305; 3 Kas&#305;m Sal&#305; g&#252;n&#252;, <strong>QNBEYOND</strong> ev sahipli&#287;inde ger&#231;ekle&#351;ti. Kat&#305;lan, g&#246;r&#252;&#351;leriyle de&#287;er sunan herkese <strong>&#231;ok</strong> te&#351;ekk&#252;rler. Tabii ki etkinli&#287;i beraber yapt&#305;&#287;&#305;m&#305;z, <strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n Generative UI Partner</strong>&#8217;i <strong>UserGuiding</strong>&#8217;e de...</p><p>Bu yaz&#305;da hem format&#305; hem de neler konu&#351;tu&#287;umuzu detayland&#305;rmak istedim.</p><div id="youtube2-j1faKemaq5o" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;j1faKemaq5o&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/j1faKemaq5o?rel=0&amp;autoplay=0&amp;showinfo=0&amp;enablejsapi=0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div><h3>AI Unconference bulu&#351;mam&#305;zda, &#8220;<em><strong>unconference</strong></em>&#8221; format&#305; nas&#305;l &#231;al&#305;&#351;t&#305;?</h3><p>Yakla&#351;&#305;k 1/4&#8217;&#252; kurumsal &#351;irketlerde karar vericiler, 3/4&#8217;&#252; giri&#351;im kurucular&#305;ndan olu&#351;an, 60 ki&#351;ilik bir topluluk olarak; <em><strong>unconference</strong></em> format&#305;nda 100 dakika kadar sohbet ettik. Sonra da bir o kadar yemek e&#351;li&#287;inde <em>serbest sohbet</em> devam etti. 16:00&#8217;da ba&#351;lad&#305;k ve 20:00&#8217;de bitirdik.</p><p>Luma &#252;zerinde &#8220;<em>ne hakk&#305;nda konu&#351;mak istersiniz?</em>&#8221; gibi bir soruyla herkesin yan&#305;tlar&#305;n&#305; toplad&#305;m, etkinli&#287;in giri&#351;inde t&#252;m bu yan&#305;tlar&#305; bir tag-cloud olarak sundum, sonra da 5 temay&#305; toplulu&#287;un oylamas&#305;n&#305; ve hangi teman&#305;n etraf&#305;nda konu&#351;aca&#287;&#305;m&#305;z&#305; sordum&#8230; Bu a&#351;aman&#305;n sonras&#305;nda da -&#231;ok az&#305; benim pas&#305;m sonucunda- <strong>20&#8217;den fazla ki&#351;i</strong> s&#246;z al&#305;p kendi d&#252;&#351;&#252;ncelerini payla&#351;t&#305;. Neredeyse yar&#305;m&#305;z konu&#351;mu&#351; olduk.</p><p>Unconference format&#305;na uzun y&#305;llard&#305;r a&#351;inay&#305;m, &#246;zellikle yaz&#305;l&#305;m topluluklar&#305;ndan. Ama &#252;lkemizde pek de &#246;rne&#287;i yok, ama bence daha fazla olmal&#305;. Peki neden;</p><blockquote><p>Art&#305;k bir panelle, sunumla, yani sahnede belirli ki&#351;ileri izlerken; &#246;zellikle de <em><strong>&#246;zenle</strong> se&#231;ilmi&#351;</em> bir kat&#305;l&#305;mc&#305; kitleniz varsa; ilgiyi ayakta tutmak &#231;ok zor. Zaten zordu, art&#305;k daha da zor.</p></blockquote><p>Ben bilerek &#231;ok az konu&#351;tum, sohbeti y&#246;nlendirmedim, arada toparlamalar yapmad&#305;m. Ama etkinlik sonras&#305;ndaki geri bildirimlerle bu b&#246;l&#252;m&#252; sonraki bulu&#351;malar i&#231;in daha da &#8220;<em><strong>structured</strong></em>&#8221; hale getirmek iyi bir fikir olabilir noktas&#305;nday&#305;m &#351;u an.</p><h3>Peki konu&#351;malardan akl&#305;mda neler kald&#305;&#8230;</h3><p>Tahmin etti&#287;im ve bence bu gibi bulu&#351;malar&#305;n en b&#252;y&#252;k de&#287;eri olan olguyu herkesten duydum: &#8220;<em>benzer d&#252;nyalarda ya&#351;ad&#305;&#287;&#305;m insanlar&#305;n ger&#231;ek deneyimlerini dinlemek &#231;ok iyi geldi.</em>&#8221; Bu arada buna yabanc&#305;lar <em>peer-learning</em> diyor. Ve peer&#8217;lar&#305;m&#305;z&#305;n bizimle ayn&#305; co&#287;rafyada ya&#351;ayan ki&#351;iler olmas&#305; da ayr&#305;ca k&#305;ymetli.. Yani buna benzer bir bulu&#351;maya online olarak kat&#305;l&#305;nca; &#8220;<em><strong>ba&#351;ka bi &#351;ey</strong></em>&#8221; alarak ayr&#305;l&#305;yorsun, bunu de&#287;il.</p><p>Benim akl&#305;mda yakla&#351;&#305;k 100 saat sonra kalanlar:</p><ul><li><p>Kurucu ortaklar tahmin etti&#287;imden daha da &#231;ok AI&#8217;a kafay&#305; takm&#305;&#351;, dener, yan&#305;l&#305;r ve geli&#351;ir haldeler. Kendi <em>harness</em>&#8217;&#305;n&#305; kurdu&#287;unu s&#246;yleyenler, haftal&#305;k <em><strong>10 milyar token </strong></em>t&#252;ketime gelenler, ekiplerini y&#252;zde 30&#8217;dan fazla k&#252;&#231;&#252;ltecek kadar i&#351;lerini <strong>optimize</strong> edenler&#8230;</p></li><li><p>Kurumlar taraf&#305;n&#305; zaten i&#351;im gere&#287;i biliyordum ama yer yer kurucu ortaklara verilen tavsiyeler &#231;ok g&#252;zeldi. Burada da son b&#246;l&#252;mde detayl&#305;ca ele ald&#305;&#287;&#305;m; &#8220;<em><strong>internal AI &#252;r&#252;n&#8221;</strong></em> geli&#351;tirme faz&#305;na kadar gelen &#351;irketleri dinlemek g&#252;zeldi.</p></li><li><p>Kafalar kar&#305;&#351;&#305;k geldik, yer yer y&#252;kselip d&#252;&#351;t&#252;k, ama daha berrak bir zihinle ayr&#305;ld&#305;k desem yalan olur.. :) Kimsenin yan&#305;t&#305;n&#305; bilmedi&#287;i, orta vadeyi g&#246;remedi&#287;i d&#252;nyada, &#231;ok normal &#246;yle de&#287;il mi?..</p></li></ul><p>Etkinlik boyunca kolumdaki <strong>Granola</strong> da kay&#305;t ald&#305;. Kendisine &#8220;etkinlikten &#246;ne &#231;&#305;kan baz&#305; noktalar&#305; bana getirir misin?&#8221; dedi&#287;imde ald&#305;&#287;&#305;m yan&#305;t&#305; payla&#351;&#305;yorum. &#8220;Noktas&#305;na ya da virg&#252;l&#252;ne&#8221; dokunmad&#305;m, yani Soft Commitment&#8217;da g&#246;r&#252;p g&#246;rebilece&#287;iniz tek AI i&#231;eri&#287;i olabilir:</p><p><strong>1- AI native olmak tek ba&#351;&#305;na hedef de&#287;il.</strong> </p><p>Tart&#305;&#351;ma, m&#252;&#351;terinin AI kullan&#305;m&#305;na de&#287;il, probleminin daha h&#305;zl&#305;, verimli ve g&#252;venli &#231;&#246;z&#252;lmesine de&#287;er verdi&#287;i noktas&#305;na geldi.</p><p><strong>2- &#304;&#231; d&#246;n&#252;&#351;&#252;m, d&#305;&#351;ar&#305;ya AI &#252;r&#252;n&#252; sunmaktan &#246;nce gelebiliyor.</strong> </p><p>Bir &#351;irket kurulu&#351; platformu, 31.000&#8217;i a&#351;k&#305;n &#351;irketi yakla&#351;&#305;k 10 ki&#351;ilik operasyon ekibiyle y&#246;netti&#287;ini anlatt&#305;.</p><p><strong>3- Teknoloji haz&#305;r olsa da m&#252;&#351;teri haz&#305;r olmayabiliyor.</strong> </p><p>Esnafa WhatsApp &#252;zerinden AI ile sat&#305;&#351; denemesinde d&#246;n&#252;&#351;&#252;m oranlar&#305; d&#252;&#351;t&#252;; farkl&#305; insan&#8211;AI kombinasyonlar&#305; da i&#351;e yaramay&#305;nca proje kapat&#305;ld&#305;.</p><p><strong>4- &#214;l&#231;&#252;m ve g&#252;ven, d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;n merkezinde.</strong> </p><p>Kat&#305;l&#305;mc&#305;lar AI projelerinin somut sonucunu, agent performans&#305;n&#305; ve bir hata oldu&#287;unda sorumlulu&#287;un kimde olaca&#287;&#305;n&#305; sorgulad&#305;.</p><p><strong>5- En b&#252;y&#252;k a&#231;&#305;k soru i&#351; modeliyle ilgili:</strong> </p><p>&#8220;Kim, kime, neyi satacak?&#8221; AI &#252;retimi h&#305;zland&#305;r&#305;rken gelecekte de&#287;erin nerede olu&#351;aca&#287;&#305; sorusu yan&#305;ts&#305;z kald&#305;.</p><div class="image-gallery-embed" data-attrs="{&quot;gallery&quot;:{&quot;images&quot;:[{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c263dc74-f068-4861-8cee-6dde1f81408b_1080x1350.jpeg&quot;},{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/8a59db89-67b7-4e9a-9e51-203d451e57c8_1080x1350.jpeg&quot;},{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7415df4f-9c1f-4192-b36c-e21cf50a4d40_1080x1350.jpeg&quot;},{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9853aefc-4331-4fd0-bd0c-b9333f9dd1ca_1080x1350.jpeg&quot;},{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/82e19961-0fc1-4a76-a7b0-61acb7f029a4_1080x1350.jpeg&quot;},{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/55d5c58e-03d5-47c7-b4c3-87bab32dc84d_1080x1350.jpeg&quot;},{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b41f69c4-3829-47e2-a95d-b6558b9b3b8d_1080x1350.jpeg&quot;},{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/784632fc-1c45-482c-94e4-0df2e1223054_1080x1350.jpeg&quot;},{&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e67a3d8c-b179-4b1d-a1de-600243e21cba_1080x1350.jpeg&quot;}],&quot;caption&quot;:&quot;AI Unconference'dan kareler&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;staticGalleryImage&quot;:{&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b307a067-8b63-4187-b83c-8e9b46fafbd1_1456x1454.png&quot;}},&quot;isEditorNode&quot;:true}"></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #214 | Post-AI’da GTM, UI ve ödeme, Enterpise AI, “şirket içi AI platformları” dönemi]]></title><description><![CDATA[Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?..]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-214-post-aida-gtm</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-214-post-aida-gtm</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 27 Oct 2026 05:55:35 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3b5d4bfb-e756-4e2a-b31c-64eff0016fe7_2843x1871.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n Generative UI Partner&#8217;i <a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding&#8217;in</a></strong> <strong>sundu&#287;u #214</strong>&#8217;den herkese merhaba!</p><h4><em><strong>AI Unconference</strong></em> by Soft Commitment x UserGuiding</h4><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n ilk fiziksel bulu&#351;mas&#305;, 3 Kas&#305;m g&#252;n&#252; Levent&#8217;te olacak. Konumuz AI format&#305;m&#305;zsa <em>unconference.</em>. Yani bu etkinlikte bir <strong>konu&#351;mac&#305; yok</strong>, <strong>panel yok</strong>, <strong>sunum yok</strong>, evet, &#246;nceden belirlenmi&#351; <strong>bir ak&#305;&#351; da yok</strong>. </p><p>40 ki&#351;ilik limitli kat&#305;l&#305;mc&#305;yla beraber; AI&#8217;a dair &#8203;<strong>denediklerimizi</strong>, <strong>i&#351;e yarayanlar&#305;</strong> ve h&#226;l&#226; <strong>cevab&#305;n&#305; arad&#305;&#287;&#305;m&#305;z</strong> sorular&#305; konu&#351;mak istiyoruz. Giri&#351;im kurucular&#305;n&#305; ve kurumlar&#305;n AI stratejisinde karar verici olan y&#246;neticilerini bekliyoruz. </p><p>Sosyal medya duyurular&#305; sonras&#305;nda -ne mutlu bana/bize- &#231;ok say&#305;da kay&#305;t ald&#305;k, t&#252;m bu kay&#305;tlara bu hafta i&#231;inde d&#246;n&#252;&#351; yapm&#305;&#351; olaca&#287;&#305;z. Hala d&#246;n&#252;&#351; alamayanlar, e-b&#252;lten &#252;zerinde bu duyuruyu yapmay&#305; bekledi&#287;imizi bilsinler l&#252;tfen.</p><p>Kay&#305;t ve detaylar i&#231;in: <strong><a href="https://luma.com/03jip0n9">AI Unconference</a></strong>.</p><h4>BtcTurk Giri&#351;im yat&#305;r&#305;m&#305; Infoset, UserGuiding&#8217;i nas&#305;l kullan&#305;yor?</h4><p>2026&#8217;y&#305; $4m y&#305;ll&#305;k tekrar eden gelirle (ARR) kapatmay&#305; hedefleyen <strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding</a></strong>; Uber, Digital Ocean, Trendyol ve Migros gibi isimlerin de oldu&#287;u 800 m&#252;&#351;teriye sahip. </p><p>Bir <em><strong>case study</strong></em> tad&#305;nda, UserGuiding m&#252;&#351;terilerinden biri olan <strong>Infoset&#8217;in &#252;r&#252;n&#252; nas&#305;l kulland&#305;&#287;&#305;na</strong> ve ortaya &#231;&#305;kan <strong>verimlili&#287;e</strong> dair &#351;unlar&#305; payla&#351;abiliriz&#8230;</p><p>Bir <strong>BtcTurk Giri&#351;im</strong> yat&#305;r&#305;m&#305; olan m&#252;&#351;teri ileti&#351;im platformu <strong><a href="https://infoset.app/tr/">Infoset</a></strong>, yeni m&#252;&#351;terilerinin kurulum s&#252;recini <strong>UserGuiding ile</strong> y&#252;r&#252;t&#252;yor. 15 interaktif rehberle beraber, kullan&#305;c&#305; ve ekip y&#246;netiminden <em>chatbot</em> tasar&#305;m&#305;na kadar t&#252;m kurulum Infoset&#8217;in i&#231;inde g&#246;steriliyor; yeni kullan&#305;c&#305;lar &#252;r&#252;nden &#231;&#305;kmadan g&#246;rece kompleks bir &#252;r&#252;ne tamamen <strong>uyumlanm&#305;&#351;</strong> oluyor. </p><p>Gelelim verimlili&#287;e&#8230; Normalde 1:1 g&#246;r&#252;&#351;melerle ve &#231;o&#287;unlukla &#8220;elle y&#252;r&#252;t&#252;len&#8221; s&#252;re&#231;ler otomatize oldu ve <em>onboarding</em>&#8217;e harcanan s&#252;re ise <strong>yar&#305; yar&#305;ya k&#305;sald&#305;</strong>.</p><blockquote><p>UserGuiding ile <strong>ileti&#351;ime ge&#231;ip </strong>demo almak i&#231;in <strong><a href="https://meetings.hubspot.com/laskan/userguiding-meeting-with-levent-askan?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">buraya t&#305;klayabilirsiniz</a></strong>.</p><p>Soft Commitment&#8217;tan gelen taleplerin <strong>pamuklara sar&#305;laca&#287;&#305;n&#305;</strong> ve ilk <strong>6 ay</strong> i&#231;in <strong>%10 indirim </strong>alaca&#287;&#305;n&#305; da eklemi&#351; olay&#305;m.</p></blockquote><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://luma.com/03jip0n9" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic" width="1456" height="761" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:761,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:45595,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:&quot;https://luma.com/03jip0n9&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/219866108?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!vuDU!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6dc2f203-bb65-41f2-ac03-b7efd91cbf39_1600x836.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p>Bu say&#305;y&#305;, <strong>benim sesimle e&#287;itilmi&#351;</strong> <strong>bir AI modelinin </strong>yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz linkler a&#351;a&#287;&#305;da. Bu arada bu yenilik&#231;i i&#351;e ba&#351;lamam&#305;z&#305;n &#252;zerinden tam <strong>2 y&#305;l</strong> ge&#231;mi&#351;, <strong>50 b&#246;l&#252;m</strong> yay&#305;nlam&#305;&#351;&#305;z&#8230; Ve bir kez daha ilk g&#252;nden beri beraber &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;m&#305;z, <em>podcast partner</em>&#8217;im <strong>Poddict</strong>&#8217;e te&#351;ekk&#252;rlerimle.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/post-aida-gtm-ui-ve-%C3%B6deme-enterpise-ai-%C5%9Firket-i%C3%A7i-ai/id1774923370?i=1000798254284&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/post-aida-gtm-ui-ve-%C3%B6deme-enterpise-ai-%C5%9Firket-i%C3%A7i-ai/id1774923370?i=1000798254284"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/0ufM7lhsHSkloSnoxxPWRb?si=07dee85bc9bc40fa&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/0ufM7lhsHSkloSnoxxPWRb?si=07dee85bc9bc40fa"><span>Spotify</span></a></p><div><hr></div><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; <strong>konu</strong>, <strong>&#252;r&#252;n</strong> ve <strong>i&#231;g&#246;r&#252;lerle</strong>, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> </strong>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p><strong>Son 15 g&#252;ne </strong><em><strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</strong></em><strong> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</strong></p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z <strong>arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305;</strong> da l&#252;tfen unutmay&#305;n. Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>Enterprise AI&#8217;da son durum raporu</h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic" width="1456" height="910" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:910,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:97614,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/219866108?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PB0N!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F45b12646-c71a-465d-b8f9-6602770c9e47_2400x1500.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Ad&#305;n&#305;n <strong>hakk&#305;n&#305; veren</strong>, AI paradigmas&#305;na da &#231;ok iyi uyum sa&#287;layan <strong><a href="https://theoryvc.com">Theory Ventures</a></strong>&#8217;&#305;n <em><strong><a href="https://tomtunguz.com/ai-in-practice-survey-2026/">The Theory 2026 AI Survey Results</a></strong></em> isimli &#231;al&#305;&#351;mas&#305;na bir <em><strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</strong></em> atal&#305;m istiyorum. Theory Ventures&#8217;&#305;n bu anketine, 500&#8217;den fazla tecr&#252;beli AI lideri dahil olmu&#351;. </p><p>Anket &#231;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305;n detaylar&#305; sonu&#231;lar&#305;n&#305; arayanlar <a href="https://theoryvc.com/surveys/ai-in-practice-2026">buraya</a> bakabilirler, &#246;zellikle bir sene &#246;ncesiyle <strong>k&#305;yas yaparak</strong> verilere bakabiliyor olmak ve kat&#305;l&#305;mc&#305; kitlenin <strong>kalitesiyle</strong> &#231;ok &#246;zel bi &#231;al&#305;&#351;ma olmu&#351; diyebilirim.</p><ol><li><p>Hemen yukar&#305;daki g&#246;rsel zaten &#231;ok &#351;ey anlat&#305;yor. Bug&#252;n en b&#252;y&#252;k problem olarak g&#246;r&#252;len konu; a&#231;&#305;k ara g&#252;venlik. Halihaz&#305;rda ara&#231;lardan memnun olanlar&#305;n oran&#305; da %10.</p></li><li><p>Son bir sene i&#231;inde kapal&#305; modellerin kullan&#305;m&#305; yani <em>frontier labs</em> pay&#305;, beni &#351;a&#351;&#305;rtan bir &#351;ekilde y&#252;zde 25&#8217;ten 55&#8217;e &#231;&#305;km&#305;&#351;. %65 a&#231;&#305;k ve kapal&#305;, <strong>ikisini de</strong> kullan&#305;yor, ama &#8220;biz a&#287;&#305;rl&#305;kl&#305; a&#231;&#305;k kaynak modelleri kullan&#305;r&#305;z&#8221; deme oran&#305; da %66&#8217;dan 41&#8217;e inmi&#351;.</p></li><li><p>MCP yayg&#305;nla&#351;&#305;yor, kullan&#305;m oda&#287;&#305; &#351;irket i&#231;i sistemlere kay&#305;yor.</p></li><li><p>Bin ve daha fazla &#231;al&#305;&#351;an&#305; olan &#351;irketler <em><strong>model routing</strong></em> ara&#231;lar&#305;n&#305; %54, daha k&#252;&#231;&#252;k olanlar ise %35 oran&#305;yla kullan&#305;yor.</p></li><li><p><em><strong>Model fine-tuning</strong></em> %81&#8217;den 51&#8217;e d&#252;&#351;m&#252;&#351;, bence daha da d&#252;&#351;ecek... Peki neden? &#199;&#252;nk&#252; <em><strong>harness</strong></em>, yani <em><strong>modelin etraf&#305;ndaki &#231;al&#305;&#351;ma sistemini</strong></em> <em><strong>kurmak</strong></em> daha fazla de&#287;er yarat&#305;yor da ondan.</p></li><li><p>&#8220;<em><strong>LLM as a Judge</strong></em>&#8221; yakla&#351;&#305;m&#305;n&#305; tercih edenlerin oran&#305; hala %38&#8230; Evet hala, &#231;&#252;nk&#252; bence daha fazla olmal&#305;yd&#305;. Testlerde a&#231;&#305;k ara en &#231;ok <strong>insan</strong> geri bildirimleri tercih ediliyor.</p></li><li><p>K&#305;saca; <strong>Cloudflare</strong> ola&#287;an&#252;st&#252; bir penetrasyona sahip.</p></li><li><p>Son kullan&#305;c&#305;lar&#305;n (pekala &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305;z veya i&#351; ortaklar&#305;n&#305;z da olabilir m&#252;&#351;terileriniz olmas&#305; &#351;art de&#287;il tabii) g&#246;rd&#252;kleri &#252;r&#252;ndeki iyile&#351;meler hala &#246;l&#231;&#252;lm&#252;yor&#8230; &#8220;<em>&#220;r&#252;nlere ekledi&#287;imiz AI &#246;zellikleri</em>&#8221; ya da &#8220;kullan&#305;c&#305;n&#305;n benim <em>&#252;r&#252;n&#252;m&#252; kullanmaktansa LLM uygulamalar&#305;na gitmesi</em>&#8221; gibi ba&#351;l&#305;klar&#305; d&#252;zenli &#246;l&#231;&#252;yor ve takip ediyor olmak laz&#305;m.</p></li></ol><h2>Post-AI&#8217;da GTM&#8217;in son durum raporu</h2><p>Yukar&#305;daki &#231;al&#305;&#351;ma <em><strong>Enterprise AI</strong></em> i&#231;in ne kadar de&#287;erliyse; <strong><a href="https://www.growthunhinged.com/p/2026-state-of-b2b-gtm-report">Growth Unhinged </a></strong><a href="https://www.growthunhinged.com/p/2026-state-of-b2b-gtm-report">imzal&#305; &#231;al&#305;&#351;ma</a> da <strong>GTM</strong> konusunda &#246;yle. Yine uzun s&#252;redir takip etti&#287;im bir ba&#351;ka kaynak..</p><p>300 GTM lideriyle konu&#351;ularak haz&#305;rlanan, yine ge&#231;en y&#305;l sonu&#231;lar&#305;yla k&#305;yas yapman&#305;n m&#252;mk&#252;n oldu&#287;u, <strong>2026 State of B2B GTM Report</strong> i&#231;in vakit kaybetmeden AI &#246;zetine de&#287;il, Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;na ge&#231;elim;</p><ol><li><p>Nerde &#231;okluk&#8230; Ki&#351;isel a&#287;lar, k&#252;&#231;&#252;k etkinlikler ve <em><strong>warm intro</strong></em>&#8217;lar; yani AI d&#305;&#351;&#305; GTM kanallar&#305; eskisinden bile daha &#246;nemli. <em><strong>Founder-led sales</strong></em> da &#246;yle. <strong>SEO</strong> da &#246;yle.</p></li><li><p>Globaldeki resim tam olarak &#351;u; $1m ARR, <em><strong>founder-led</strong></em> sat&#305;&#351;la geliyor, sonras&#305;nda &#246;nce <em>inbound</em> sonra da <em>outbound</em> ba&#351;l&#305;yor.</p></li><li><p><em><strong>Partner</strong></em><strong> </strong>kanal&#305; ge&#231;en y&#305;la g&#246;re %50 y&#252;kseli&#351;te! Inbound ve outbound kanallar&#305;nda herkes birbirine benzedik&#231;e, &#351;a&#351;&#305;rmamal&#305;. Bence T&#252;rkiye&#8217;de bu oran &#246;l&#231;&#252;lse, daha bile y&#252;ksek &#231;&#305;kard&#305;. Di&#287;er yandan <strong>PLG</strong>, ge&#231;en y&#305;la g&#246;re %30 d&#252;&#351;&#252;&#351;te, reklamlar da %15 d&#252;&#351;&#252;&#351;te.</p></li><li><p><strong>Kontrat b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252;</strong> y&#252;kseldik&#231;e, <strong>b&#252;y&#252;k</strong> <strong>&#231;apl&#305;</strong> <strong>konferanslar</strong> <strong>anlaml&#305; oluyor</strong>, ama bunun d&#305;&#351;&#305;nda b&#252;y&#252;k de&#287;il aksine k&#252;&#231;&#252;k &#231;apl&#305; bulu&#351;malar ra&#287;bet g&#246;r&#252;yor. &#350;irketin b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252; en &#252;st seviyeye (<strong>$50m</strong> ve &#252;zer ARR)  &#231;&#305;k&#305;nca, <strong>online reklamlar</strong> tekrar anlaml&#305; olmaya ba&#351;l&#305;yor. Yani &#8220;<em><strong>iyi kanal</strong></em>&#8221; dedi&#287;imiz &#351;ey; &#252;r&#252;ne ve &#246;zellikle <strong>fiyat&#305;na</strong> g&#246;re de&#287;i&#351;iyor&#8230;</p></li><li><p>GTM ara&#231;lar&#305;nda; <strong>Claude</strong> ve Grok Bot gibi <strong>LLM</strong> platformlar&#305;n&#305;n listede y&#252;kseldi&#287;ini g&#246;rmek m&#252;mk&#252;n. Zaten bence B2C&#8217;de (&#246;zellike C&#8217;de) de B2B&#8217;de de, LLM app&#8217;leri zamanla pazar paylar&#305;n&#305; b&#252;y&#252;tecekler. &#350;u an i&#231;in en &#231;ok kullan&#305;lan <strong>10 GTM arac&#305;</strong>: <a href="https://claude.ai/new">Claude</a>, <a href="https://www.clay.com">Clay</a>, <a href="https://x.ai/bot">Grok Bot</a>, <a href="https://www.tryprofound.com">Profound</a>, <a href="https://www.apollo.io">Apollo</a>, <a href="https://www.monaco.com">Monaco</a>, <a href="https://lovable.dev">Lovable</a>, <a href="https://www.commonroom.io">Common Room</a>, <a href="https://www.playgtm.ai">Play,</a> <a href="https://cursor.com/">Cursor</a>. Claude kullan&#305;m&#305;n&#305;n detaylar&#305;na inince &#351;unu g&#246;r&#252;yoruz; Claude Code &#231;ok reva&#231;ta, yani herkes kendi mini-ara&#231;lar&#305;n&#305; geli&#351;tirme e&#287;iliminde.</p></li><li><p><strong>AI Search</strong> kanal&#305; hakk&#305;nda dikkat &#231;eken, buray&#305; &#8220;<em><strong>temel kanallardan biri</strong></em>&#8221; &#351;eklinde tarif edenlerin oran&#305; %30 art&#305;&#351;la %40&#8217;a &#231;&#305;km&#305;&#351;. Markalar&#305;n %50&#8217;si yeni y&#305;lda buraya daha fazla yat&#305;r&#305;m yapmay&#305; planl&#305;yor.</p></li><li><p>&#8220;<em><strong>Signal based outbound</strong></em>&#8221; ve ekosistem partnerli&#287;i son d&#246;nemin en &#231;ok &#231;al&#305;&#351;an 2 kanal&#305; olarak &#246;ne &#231;&#305;k&#305;yor. Signal based outbound&#8217;a benzer bir yakla&#351;&#305;m&#305; e-b&#252;ltenin takip&#231;i posta adreslerini AI verip ben de yap&#305;yorum. :)</p></li><li><p>Ka&#287;&#305;t &#252;zerinde &#231;ok iyi duran, lakin ki&#351;isel deneyimlerimin de b&#252;y&#252;k oranda <strong>hayal k&#305;r&#305;kl&#305;&#287;&#305;</strong> oldu&#287;u <strong>Reddit Ads</strong>, genel olarak kabul g&#246;rmemi&#351; gibi.</p></li><li><p>&#350;&#246;yle bir toparlama yapmak gerekirse; yak&#305;n gelecekte konumland&#305;rma, mesaj ve otantiklik daha da &#246;n planda olacak demek hi&#231; zor olmasa gerek. GTM i&#231;in art&#305;k &#351;u s&#246;ylenebilir: hem <strong>AI</strong> s&#305;n&#305;rlar&#305; zorlanarak <strong>kullan&#305;lmal&#305;</strong> hem de &#8220;<strong>AI d&#305;&#351;&#305; konulara</strong>&#8220; eskisinden &#231;ok daha fazla e&#287;ilmeli&#8230;</p></li></ol><h2>Ramp nas&#305;l <em><strong>AI Native</strong></em> bi &#351;irket oldu: <strong>Glass</strong> | &#350;irket i&#231;i AI platformlar&#305; d&#246;nemi</h2><p>Dikkat ettiniz mi, <strong>Ramp</strong> art&#305;k hemen her say&#305;da kendisine yer buluyor. Post-AI&#8217;da de&#287;il pozitif, negatif bile etkilenebilecek bir i&#351; modeline sahip olan &#351;irket, nas&#305;l AI Native hale geldi?.. Bu sorunun tek bir yan&#305;t&#305; yok ku&#351;kusuz ama &#246;nemli sebeplerden biri de &#351;irketin t&#252;m &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;na a&#231;t&#305;&#287;&#305; bir AI platformu olan <strong><a href="https://x.com/eglyman/status/2110007713396613568">Glass</a></strong>. Ramp kurucu orta&#287;&#305; Eric Glyman&#8217;a g&#246;re Ramp&#8217;in bu denli h&#305;zl&#305; olmas&#305;n&#305;n sebebi; <strong>her &#231;al&#305;&#351;an&#305;na</strong> en iyi AI modellerini ve bu modellerde s&#305;n&#305;rs&#305;z token t&#252;ketimi hakk&#305; sunmas&#305; de&#287;il, Glass.</p><blockquote><p>May&#305;s ay&#305;nda tek bir g&#252;nde bir bu&#231;uk milyon dolarl&#305;k token <em>yakan </em>Ramp; Glass ile &#351;u problemi adresliyor: </p><ul><li><p>Bir &#231;al&#305;&#351;an&#305;n&#305;z g&#252;zel bir i&#351; ak&#305;&#351;&#305; kuruyor</p></li><li><p>Di&#287;er bir &#231;al&#305;&#351;an&#305;n&#305;z g&#252;zel bir prompt yaz&#305;yor</p></li><li><p>Ba&#351;ka bir &#231;al&#305;&#351;an&#305;n&#305;z etkili &#231;al&#305;&#351;an bir skill olu&#351;turuyor</p></li></ul><p>Ama t&#252;m bunlar o ki&#351;inin bilgisayar&#305;ndaki, kendi AI&#8217;&#305;nda kal&#305;yor&#8230; O ki&#351;i i&#351;ten ayr&#305;l&#305;rsa bu de&#287;er tamamen kayboluyor, ayr&#305;lmasa da b&#252;y&#252;k oranda a&#231;&#305;&#287;a &#231;&#305;km&#305;yor. </p></blockquote><p>Daha &#246;nce AI Native &#351;irketlerin &#8220;<em><strong>AI Marketplace</strong></em>&#8221; ile bu de&#287;erleri eri&#351;ilebilir sunmaya &#231;al&#305;&#351;t&#305;klar&#305;ndan bahsetmi&#351;tim. Evet, &#351;irket i&#231;inde herkese a&#231;&#305;k olan bir k&#252;t&#252;phane; ve i&#231;inde de <em>skill</em>&#8217;ler, <em>prompt</em>&#8217;lar, <em>MCP</em>&#8217;ler, <em>context</em> olu&#351;turma dosyalar&#305; var&#8230;</p><p>Glass&#8217;&#305; ilk olarak iki m&#252;hendis geli&#351;tirmeye ba&#351;lam&#305;&#351;, &#351;u an platform ekibinde <strong>d&#246;rt ki&#351;i</strong> var. Ana ama&#231;; <strong>teknik olmayan &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n verimlili&#287;i</strong>. Zaten <strong>geli&#351;tiricilerin </strong>ve &#252;r&#252;n geli&#351;tirme ekiplerinin bamba&#351;ka bir &#8220;sisteme&#8221; ihtiya&#231;lar&#305; var.</p><p>Glass hem teknoloji departman&#305; d&#305;&#351;&#305;ndaki &#231;al&#305;&#351;anlar aras&#305;nda bir <em>marketplace</em> gibi, <strong>mini &#252;r&#252;nlerin</strong> yayg&#305;nla&#351;mas&#305;n&#305; sa&#287;l&#305;yor hem <em><strong>connector</strong></em>&#8217;larla i&#231; ve d&#305;&#351; verilerin bi y&#246;neti&#351;im katman&#305;yla beraber eri&#351;ilebilir olmas&#305;na yar&#305;yor. Glass ayr&#305;ca &#231;al&#305;&#351;an <em><strong>onboarding</strong></em>&#8217;ini de &#231;ok daha verimli hale getiriyor.</p><p>Glass &#231;ok b&#252;y&#252;k bir teknoloji de&#287;il, zaten bug&#252;n&#252;n d&#252;nyas&#305;nda b&#252;y&#252;k farklar yaratmak i&#231;in her zaman b&#252;y&#252;k teknolojik at&#305;l&#305;mlara ihtiyac&#305;n&#305;z da yok. </p><blockquote><p>Stripe&#8217;&#305;n da Harbor ad&#305;nda, daha farkl&#305; ekipleri &#246;nceliklendirdi&#287;i <a href="https://stripe.dev/blog/harbor-stripes-ai-assisted-prototyping-tool">bir AI platformu var</a>. Glass ve Harbor gibi, &#351;irketlerin kendi i&#231;lerinde kullanmak &#252;zere, verimlilik odakl&#305; AI &#252;r&#252;nlerini daha da fazla g&#246;rece&#287;iz gibi. </p><p><strong>Glass</strong>&#8217;&#305;n <strong>Retool</strong> gibi, <strong>Harbor</strong>&#8217;&#305;n da <strong>Lovable</strong> gibi muadilleri pekala var. Ama Post-AI ile hele b&#252;y&#252;k &#351;irketlerin i&#231; s&#252;re&#231;lerinde y&#252;ksek verimlilik vadeden &#252;r&#252;nleri d&#305;&#351;ar&#305;da aramalar&#305; i&#231;in bir sebep yok. Hem bu &#252;r&#252;nlerin ne kadar k&#305;sa s&#252;rede ve k&#252;&#231;&#252;k ekiple geli&#351;tirildi&#287;ine bakabilirsiniz, hem de d&#305;&#351;ar&#305;dan direkt g&#246;z&#252;kmese de sonsuz &#351;ekilde &#246;zelle&#351;tirme g&#252;c&#252;ne.</p></blockquote><p>Bu arada evet, en ba&#351;ta s&#246;yleyece&#287;imi en sonda s&#246;yleyeyim; Ramp Glass&#8217;&#305; satmaya da ba&#351;layacak, listeye girmek ve detaylar i&#231;in &#252;r&#252;n burada: <strong><a href="https://ramp.com/glass">ramp.com/glass</a></strong>.</p><p><strong>Ramp</strong>, <strong>g&#252;nde</strong> $1.5m&#8217;lar&#305; g&#246;rd&#252;kten sonra Glass sonras&#305; <strong>haftada</strong> $1.5m&#8217;lara inmeyi de ba&#351;arm&#305;&#351;.</p><h2>Dijital &#252;r&#252;nlerin dijital i&#231;eriklere benzemesi tam olarak ne demek?</h2><p><a href="https://www.softcommitment.com/i/213631004/3-post-aida-urunlerin-retention-krizi">#211</a>&#8217;de &#351;&#246;yle bir c&#252;mle kurmu&#351;tum: &#8220;<em><strong>&#252;r&#252;nlerin de &#8220;startup yakla&#351;&#305;m&#305;ndan&#8221; &#231;&#305;k&#305;p, &#8220;creator modeline&#8221; yakla&#351;mas&#305;</strong></em>&#8221;. Aradan ge&#231;en yakla&#351;&#305;k bir ay&#305;n sonunda <strong>Runway</strong>, &#8220;<em><strong>Interface World Model</strong></em>&#8221; mottosuyla Solaris modelini <a href="https://x.com/runwayml/status/2094463070466646019">duyurdu</a>.</p><p>Yaz&#305;l&#305;m&#305;n &#252;retilmesinin AI ile de&#287;i&#351;mesini unutun; Solaris, yaz&#305;l&#305;m&#305;n ne oldu&#287;u ve nas&#305;l kullan&#305;ld&#305;&#287;&#305;n&#305; da yeniden tarif eden bir deneme... Ekran&#305;m&#305;zda g&#246;rd&#252;&#287;&#252;m&#252;z &#8220;&#351;ey&#8221;, t&#305;pk&#305; bi video gibi ger&#231;ek zamanl&#305; olarak olu&#351;uyor ve t&#305;klamalar&#305;m&#305;za, s&#252;r&#252;klemelerimize de tepki verebiliyor.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic" width="1456" height="815" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:815,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:85673,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/219866108?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" title="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uobi!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2148911c-142b-44a8-8599-6fb931f7061b_3000x1680.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Yani bir video modelinin &#231;al&#305;&#351;mas&#305; gibi; </p><ul><li><p>Model mevcut ekran&#305; ve kullan&#305;c&#305; niyetini analiz ediyor,</p></li><li><p>Kullan&#305;c&#305;n&#305;n t&#305;klama, s&#252;r&#252;kleme ve yazma gibi aksiyonlar&#305;n&#305; alg&#305;l&#305;yor,</p></li><li><p>Bu etkile&#351;imlere ve ba&#287;lama g&#246;re sonraki g&#246;rsel durumu -ayn&#305; bir video &#252;retim modeli gibi- tahmin ediyor,</p></li><li><p>Ve yeni ekran&#305; &#252;retiyor. &#220;stelik bu bir d&#246;ng&#252; halinde ve ger&#231;ek zamanl&#305; olarak devam ediyor.</p></li></ul><p>Dedi&#287;im gibi Runway&#8217;in Solaris&#8217;si &#351;u an i&#231;in bir &#8220;deneme&#8221;. Maliyet ve gecikme gibi ciddi soru i&#351;aretleri var ve her uygulama kategorisine uymayan (&#246;rne&#287;in B2B uygulamalarda pek anlaml&#305; de&#287;il) bir yap&#305;da&#8230; </p><p>Ama UI&#8217;&#305;n ve <em><strong>Generative UI</strong></em> kavram&#305;n&#305;n gelece&#287;ine dair fazlas&#305;yla heyecan verici.</p><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n <strong>Generative UI Partner&#8217;i</strong> <strong>UserGuiding&#8217;in</strong> sundu&#287;u bu say&#305; i&#231;in en uygun ba&#351;l&#305;k bu oldu san&#305;r&#305;m. :)</p><h2>Aray&#252;zlerin ve &#246;demenin gelece&#287;i | PayPal&#8217;&#305;n eski ba&#351;kan&#305;, &#246;deme butonunun &#8220;&#246;l&#252;m ilan&#305;n&#305;&#8221; yazm&#305;&#351;</h2><p>&#8220;<em><strong>The Death of the Interface</strong></em>&#8220; <a href="https://x.com/davidmarcus/status/2109690025336242608">ba&#351;l&#305;kl&#305; makalenin</a> yazar&#305;, eski <strong>PayPal</strong> ba&#351;kan&#305; da olan David Marcus. Kendisi k&#305;saca uygulamalar&#305; ve &#246;deme ekranlar&#305;n&#305; her ge&#231;en g&#252;n daha fazla AI agent&#8217;lar&#305;n kullanaca&#287;&#305;n&#305;, bunun i&#231;in bir <em><strong>Headless Money</strong></em> protokol&#252;ne ihtiya&#231; duydu&#287;umuzu s&#246;yl&#252;yor. Evet bildi&#287;iniz, benim de uzun s&#252;redir hakk&#305;nda konu&#351;tu&#287;um konular.</p><p>Peki bu konuda son 14 g&#252;nde neler ya&#351;and&#305;, k&#305;sa k&#305;sa bir tur atal&#305;m;</p><ul><li><p>JPMorgan, AI agent&#8217;lara eri&#351;im <a href="https://www.cnbc.com/2026/10/13/jpmorgan-ai-agents-account-access.html">engeli getirdi</a>. Plaid ve benzeri ara&#231;lar &#252;zerinden read-only eri&#351;imle agent&#8217;lara bilgi vermeye raz&#305;lar, ama mevzu i&#351;lem ba&#351;latmaya gelince, g&#252;venlik ve s&#252;recin belirsizli&#287;i (yanl&#305;&#351; yaparsa, iptal etmek isterse&#8230;) gibi sebeplerle en az&#305;ndan &#351;imdilik kar&#351;&#305; koyuyorlar. Ayn&#305; Muse&#8217;a eri&#351;im engeli getiren Amazon gibi. Amazon ayr&#305;, ama bankalar&#305;n b&#246;yle d&#252;&#351;&#252;nmesi pekala normal ya da beklenen diyelim.</p></li><li><p>Ayn&#305; <strong>JPMorgan</strong>, <strong>m&#252;&#351;terileri i&#231;in</strong> <strong>kendi platformunda &#231;al&#305;&#351;acak</strong> bir AI agent da geli&#351;tiriyor: <a href="https://finance.yahoo.com/technology/ai/articles/jpmorgan-chase-blocks-outside-ai-200445983.html">Smart Cash</a>.</p></li><li><p>Di&#287;er yandan Axios&#8217;ta yer alan bir haberde, ABD&#8217;deki bankalar&#305;n insan&#305; agent&#8217;tan, yetkili agent&#8217;&#305; da yetkisiz agent&#8217;tan ay&#305;rmakta sorunlar ya&#351;ad&#305;&#287;&#305;n&#305; <a href="https://x.com/MadisonMills22/status/2113251043173683683">yaz&#305;yor</a>&#8230; <strong>Sanki</strong> bu i&#351;in &#231;&#246;z&#252;m&#252;; bankalarla s&#305;n&#305;rl&#305; say&#305;daki AI agent platformunun bir araya gelip de bir protokol olu&#351;turmas&#305;nda. Geri al&#305;nabilen veya s&#305;n&#305;rl&#305; s&#252;reyi kapsayan yetkilerde, <em>fall-back</em> senaryolar&#305;nda, read-only yetkilerin geni&#351;lemesinde&#8230;</p></li><li><p><strong>Stripe</strong> kurucu ortaklar&#305;ndan <strong>Patrick Collison</strong>&#8217;&#305;n <a href="https://x.com/patrickc/status/2108706907859116280">tweet</a>&#8217;i bir hayli d&#252;&#351;&#252;nd&#252;r&#252;c&#252;yd&#252;. #213&#8217;de benim de &#8220;sadakat vergisi&#8221; olarak ele ald&#305;&#287;&#305;m konunun biraz daha derin bi okumas&#305; diyebilirim.</p><ul><li><p>&#304;ndirim kuponlar&#305;n&#305; AI agent&#8217;lar&#305; kullanacaksa markalar&#305;n bu kuponlar&#305; piyasada tutmas&#305; anlams&#305;zla&#351;acak.</p></li><li><p>Bir abonelik bedeli, o aboneli&#287;i unutan insanlardan gelen &#8220;ek paray&#305;&#8221; da hesap ederek fiyatlan&#305;rd&#305;, peki art&#305;k kimse aboneli&#287;ini a&#231;&#305;k b&#305;rakmay&#305; unutmazsa&#8230;</p></li><li><p>M&#252;&#351;teri bug&#252;ne kadar bazen dikkatsiz, bazen yeterince bilgiye sahip olmadan hareket eden veya <em>irrasyonel</em> bir varl&#305;kt&#305;. Ve t&#252;m ekonomi bunun &#252;zerine kurulu.</p></li></ul></li></ul><p>Bu b&#246;l&#252;m&#252;, konu&#351;tuklar&#305;m&#305;zla en-direkt alakal&#305; olan iki g&#252;zel &#252;r&#252;nle kapatal&#305;m m&#305;?</p><h4>AI agent&#8217;lar&#305; siteleri daha h&#305;zl&#305; ve efektif okusunlar diye: WebMCP</h4><p><strong><a href="https://departmentofproduct.substack.com/p/webmcp-in-practice">WebMCP</a></strong>, web siteleri insanlar i&#231;in yap&#305;lm&#305;&#351;t&#305; ve bug&#252;ne kadar AI agent&#8217;lar bunlar&#305; &#231;ok da verimli olmadan anlamaya &#231;al&#305;&#351;&#305;yordu. B&#252;y&#252;k oranda da anl&#305;yorlard&#305; ama W3C &#231;at&#305;s&#305; alt&#305;nda y&#252;r&#252;t&#252;len WebMCP sayesinde AI agent&#8217;lar yakla&#351;&#305;k <strong>&#252;&#231; kat h&#305;zl&#305;</strong> ve y&#252;zde 50 de <strong>daha</strong> <strong>ucuza</strong> hedeflerini uygulayabiliyor. K&#305;saca sitenizi bir de <strong>WebMCP</strong> uyumlu olarak geli&#351;tirme i&#351;i &#231;&#305;kt&#305;&#8230;</p><h4>PhoneUse: Telefonunuzu kullanan bir &#8220;AI agent kolu&#8221;</h4><p>Fikir &#231;ok sa&#231;ma gelebilir ama bir o kadar da mant&#305;kl&#305;... :) Eski telefonunuzu <strong><a href="https://www.phoneuse.com">PhoneUse</a></strong> isimli bu cihaza tak&#305;p, AI agent&#8217;&#305;n y&#246;netiminde her t&#252;rl&#252; i&#351;lemi sizin ad&#305;n&#305;za yapmas&#305;na izin veriyorsunuz.</p><p>Platform bu i&#351;i B2B modelde sunuyor yani organizasyonunuz i&#231;in uzaktan bir cihaz&#305; da kiralayabilyorsunuz.</p><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><h4>1- <strong>Bending Spoons</strong> sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305; &#351;irketlere <em>ne yap&#305;yor</em>?</h4><p>Daha &#246;nce de <strong>Bending Spoons</strong>&#8217;un sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305; &#351;irketlerin <strong>ba&#351;&#305;na neler</strong> <strong>geldi&#287;inden</strong> k&#305;saca bahsetmi&#351;tim. <strong>Airtable</strong> sat&#305;n almas&#305;ndan haftalar sonra, hem &#351;irkette b&#252;y&#252;k bi <em>lay-off</em> <a href="https://x.com/fedesimio/status/2109713695165329511">ya&#351;and&#305;</a> hem de &#252;r&#252;ne dair <strong>g&#252;ncellemeler</strong> ve <strong>yol haritas&#305;</strong> <a href="https://www.airtable.com/newsroom/back-to-bases">yay&#305;nland&#305;</a>. Yeni yap&#305; daha az ki&#351;iden olu&#351;acak ama kullan&#305;c&#305;ya daha fazla de&#287;er sunup daha b&#252;y&#252;k finansal getiri yaratacak.</p><h4>2- <em>Stripe</em>&#8217;dan bir yeni medya hamlesi</h4><p>Stripe uzun y&#305;llard&#305;r severek takip etti&#287;im <strong>Stratechery</strong> e-b&#252;lteniyle (hatta &#351;unu demek daha do&#287;ru san&#305;r&#305;m: &#8220;platformuyla&#8221;) ana sponsorluk benzeri bi <a href="https://stratechery.com/2026/presented-by-stripe/">i&#351; birli&#287;ine gitti</a>. Yap&#305;lan a&#231;&#305;klama bile bu i&#351;lerin i&#231;inde olanlar i&#231;in g&#246;z atmaya de&#287;er nitelikte... </p><blockquote><p>Sevgili Stripe, e&#287;er bir g&#252;n T&#252;rkiye&#8217;ye girecek olursan kime gelece&#287;ini biliyorsun. :)</p></blockquote><h4>3- Bu sefer <strong>Bumble</strong> sa&#287;a kayd&#305;r&#305;ld&#305;</h4><p><em>Online dating</em> d&#252;nyas&#305;n&#305;n en b&#252;y&#252;k oyuncular&#305;ndan olan <strong>Bumble</strong>, <strong>Ithaca Holdings </strong>taraf&#305;ndan $1.3b&#8217;a <a href="https://www.reuters.com/technology/bumble-go-private-13-billion-deal-2026-10-13/">sat&#305;n al&#305;nd&#305;</a>. Halka a&#231;&#305;k olan Bumble, sat&#305;n alma sonras&#305; tekrardan &#246;zel bir &#351;irket olacak. </p><p>Halka a&#231;&#305;ld&#305;&#287;&#305; 2021&#8217;de $14b de&#287;erlemeye ula&#351;an &#351;irket, asl&#305;nda t&#252;m <em><strong>online</strong></em> <em><strong>dating</strong></em> sekt&#246;r&#252;n&#252;n ya&#351;ad&#305;&#287;&#305; gibi, &#252;cretli kullan&#305;c&#305; say&#305;s&#305; ve <strong>gelirlerindeki bariz d&#252;&#351;&#252;&#351;&#252;</strong> bir s&#252;redir durduram&#305;yordu. Match.com alt&#305;nda <strong>Tinder</strong> ve <strong>Hinge</strong> ise In Real Life oda&#287;&#305;, yeni &#246;zellikleri ve Hinge&#8217;&#305;n <em><strong>ciddi ili&#351;ki</strong></em> konumland&#305;rmas&#305;yla ayakta kalmaya &#231;al&#305;&#351;&#305;yor. San&#305;r&#305;m hem insanlar sa&#287;a-sola kayd&#305;rmaktan s&#305;k&#305;ld&#305;, hem de sosyal medyalar yeni ki&#351;ilerle tan&#305;&#351;ma konusunda rol &#231;almaya ba&#351;lad&#305;.</p><h4>4- <em>Feed</em> algoritmalar&#305; i&#231;in g&#252;zel bir fikir</h4><p>Bug&#252;n ya&#351;ad&#305;&#287;&#305;m&#305;z d&#252;nyada tahmin etti&#287;inizden daha da b&#252;y&#252;k bi etkisi olan <em><strong>feed</strong></em> algoritmalar&#305;nda Meta &#246;nemli bir yenili&#287;e <a href="https://techcrunch.com/2026/10/13/facebook-is-giving-users-more-control-over-their-algorithm/">imza att&#305;</a>.. <strong>Facebook </strong>ile hayat&#305;m&#305;za giren feed&#8217;ler, ilk y&#305;llarda takip etti&#287;imiz ki&#351;ilerin g&#246;nderilerini, sadece sondan ba&#351;a do&#287;ru s&#305;ral&#305;yordu. Sonras&#305;nda insanlar&#305; uygulamada daha fazla tutmak i&#231;in olanlar oldu&#8230; </p><p>Facebook&#8217;ta aktif hale gelen &#8220;<em><strong>Your Algorithm</strong></em>&#8221; &#246;zelli&#287;indeyse; do&#287;al dille feed&#8217;inizde <strong>neyi daha az ya da fazla g&#246;rmek istedi&#287;izi tarif edebiliyorsunuz</strong>. &#214;zellik, zamanla <strong>Instagram</strong>&#8217;a ve <strong>Threads</strong>&#8217;e de gelecekmi&#351;. Ne kadar kullan&#305;l&#305;r bilemiyorum (tahminim %5&#8217;i katiyen ge&#231;mez) ve tabii kontrol hala tam anlam&#305;yla biz insanlarda de&#287;il ama yine de g&#252;zel d&#252;&#351;&#252;n&#252;lm&#252;&#351;.</p><h4>5- AI&#8217;da &#351;irket verileri her ge&#231;en g&#252;n daha da de&#287;erli hale geliyor</h4><p>&#8220;Modeller birer <em><strong>commodity</strong></em> haline geliyor&#8221; diye &#231;ok s&#246;yledim. Bu noktada <em>frontier</em> model &#351;irketlerinin oda&#287;&#305;nda da her ge&#231;en g&#252;n daha fazla <em><strong>herkeste ve her yerde</strong></em> bulunmayan veri setleri var. Business Insider makalesi ise &#246;zellikle &#351;irket verilerinin &#246;neminin <a href="https://www.businessinsider.com/ai-training-employee-data-emails-slack-dms-2026-10">alt&#305;n&#305; &#231;iziyor</a>, burada ciddi bir pazar olu&#351;tu&#287;undan bahsediyor. Gartner'a g&#246;re de <em><strong>AI e&#287;itim verileri pazar&#305;</strong></em> 2025&#8217;ten 2027&#8217;ye 7 kat b&#252;y&#252;yecek&#8230; &#199;ok say&#305;da ki&#351;i, ger&#231;ek bir ba&#287;lam, milyonlarca mesaj ve birbirini tetikleyen milyonlarca konu.. &#214;zellikle kurum i&#231;inde kullan&#305;lan modeller i&#231;in bulunmaz nimet... </p><p>Hat&#305;rlarsan&#305;z yine bu sat&#305;rlarda; <strong>Google</strong>&#8217;&#305;n kapanan bir havayolu &#351;irketinin verilerini, milyonlarca dolar &#246;deyerek sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305;ndan bahsetmi&#351;tim. </p><p>Bu arada yine daha &#246;nce aktard&#305;&#287;&#305;m bir ba&#351;ka geli&#351;me; Meta&#8217;n&#305;n &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305;n <em>mouse</em>-klavye-ekranlar&#305;n&#305; izledi&#287;i ve kendi <strong>modelini</strong> <strong>besledi&#287;i</strong> projesi de gelen yo&#287;un tepkiler ve artan &#231;al&#305;&#351;an memnuniyetsizli&#287;iyle ask&#305;ya al&#305;nm&#305;&#351;.</p><h4>6- <em><strong>Universal Basic Income</strong></em> &#246;ncesi bir <em>ara faz</em> d&#246;nemi</h4><p><strong>Anthropic</strong>, hisselerinin %5&#8217;ini  -de&#287;erlemesine g&#246;re de artacak &#351;ekilde- b&#252;nyesinde kurulan <em>Public Benefit Found</em> i&#231;in <a href="https://www.anthropic.com/news/public-benefit-fund">ay&#305;racak</a>. Daha &#246;nce de AI kaynakl&#305; i&#351;ten &#231;&#305;karmalar ve toplumsal dengelerin korunmas&#305; i&#231;in ara&#351;t&#305;rmalar yapmak ad&#305;na $200m fon ay&#305;ran &#351;irket, bu sefer direkt olarak halka yard&#305;ma kadar gidebilecek bir mekanizma kurmu&#351; oluyor. S&#246;z konusu yap&#305; bir LLC olacak ve tabii ki &#351;u an i&#231;in buradaki paran&#305;n kime ve nas&#305;l aktar&#305;laca&#287;&#305;na dair en ufak bir bilgi yok. <strong>Elon Musk</strong> da Anthropic&#8217;in a&#231;&#305;klamas&#305;n&#305;n &#252;zerinden 24 saat bile ge&#231;meden, 2027&#8217;de ABD&#8217;deki her &#231;ocuk i&#231;in <strong>bir adet</strong> SpaceX hissesi verece&#287;ini <a href="https://apnews.com/article/musk-spacex-anthropic-donation-ai-b3312da37a0e340be275295073055e00">a&#231;&#305;klad&#305;</a>. Ba&#351;kan <strong>Donald Trump</strong> da Elon&#8217;&#305; tebrik etmekte <a href="https://x.com/realDonaldTrump/status/2112293785472225568">en az Elon kadar h&#305;zl&#305; &#231;&#305;kt&#305;</a>. Bu arada bir SpaceX hissesi, &#351;u an yakla&#351;&#305;k $150. Pekala <strong>UBI &#246;ncesi</strong> bir <strong>ara faz</strong> &#351;eklinde okunabilir bu d&#246;nem.</p><h2>Atomic Machines: Vibe Manufacturing giri&#351;imi</h2><p>Ge&#231;mi&#351;inde <strong>Amazon Prime</strong> ve <strong>Uber</strong>&#8217;in s&#252;r&#252;c&#252;s&#252;z otomotiv projelerinde &#231;al&#305;&#351;an <strong>Jeff Holden</strong> taraf&#305;ndan kurulan <strong><a href="https://www.atomicmachines.com/">Atomic Machines</a></strong> (neden <em><strong>physical AI</strong></em> i&#351;lerinde Atom ismi bu denli pop&#252;ler, ayr&#305; bir soru), <strong>AI Coding</strong>&#8217;i fabrikalar&#305;n i&#231;lerindeki fiziksel <strong>makinalara</strong> getirmek i&#231;in &#231;al&#305;&#351;&#305;yor Yani bir anlamda; <em><strong>vibe manufacturing</strong></em>. <a href="https://x.com/jeffholden/status/2108283819560472987">Burada</a> da fikir vermesi ad&#305;na bir video var.</p><p>6 y&#305;ld&#305;r geli&#351;tirme s&#252;reci devam eden ve bug&#252;ne kadar $250m yat&#305;r&#305;m toplayan giri&#351;im; hareketli mekanizmalara sahip farkl&#305; malzemelerden olu&#351;an, <strong>elektriksel</strong> veya <strong>mekanik</strong> i&#351;levleri yerine getirebilen mikro-makineler &#252;retmek i&#231;in yola &#231;&#305;km&#305;&#351;.</p><p>&#350;irketin ilk &#252;r&#252;n&#252; <a href="https://www.atomicmachines.com/primeswitch">PrimeSwitch</a>; &#246;zellikle AI veri merkezilerinde bolca kullan&#305;lan, elektrik ak&#305;m&#305;n&#305; a&#231;&#305;p kapamaya yarayan, k&#252;&#231;&#252;k bir <em><strong>elektromekanik r&#246;le</strong></em> olarak tarif edilebilir.</p><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p><strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n Generative UI Partner&#8217;i</strong> <strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding&#8217;in</a></strong> sundu&#287;u #214&#8217;&#252;n de sonuna geldiniz. Buraya kadar okudu&#287;unuz i&#231;in te&#351;ekk&#252;rler!</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi <strong>benimle payla&#351;mak</strong> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</p><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 215. say&#305; ise <strong>10 Kas&#305;m Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong>, her zamanki saatinde, <strong>e-posta kutunuzda</strong> ve <strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong> olacak.</p><p>Sevgiler.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #213 | AI agent’lar yaygınlaşınca ekonomi nasıl olacak? Fintech öldü mü? Ürün Yöneticileri kaosta]]></title><description><![CDATA[Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?..]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-213-ai-agentlar-yaygnlasnca</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-213-ai-agentlar-yaygnlasnca</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 13 Oct 2026 05:56:52 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/fa8b20bd-7594-40c8-aff5-2351dfc1048e_2000x1333.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n AI &amp; Work Partner&#8217;i <a href="https://datassist.com/?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=newsletter&amp;utm_campaign=ana-sayfa&amp;utm_content=sponsorlu-yazi">Datassist</a></strong>&#8217;in sundu&#287;u <strong>#213</strong>&#8217;den <strong>herkese merhaba</strong>!</p><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p>#213&#8217;&#252; benim sesimle e&#287;itilmi&#351; bir AI modelinin seslendirmesiyle dinlemek isterseniz ki son g&#252;ncellemeyle beraber seslenirme &#8220;<em>Erman bir <strong>TRT spikeri olsa nas&#305;l konu&#351;urdu</strong></em>&#8221; tad&#305;nda:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/eyay-agentlar-yayg%C4%B1nla%C5%9F%C4%B1nca-ekonomi-nas%C4%B1l-olacak-fintech/id1774923370?i=1000796027694&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/eyay-agentlar-yayg%C4%B1nla%C5%9F%C4%B1nca-ekonomi-nas%C4%B1l-olacak-fintech/id1774923370?i=1000796027694"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/7FlgajeDhcsPjTMrI2Lv2U?si=TLNSuGsjQ2GVL_ZL8SgGcg&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/7FlgajeDhcsPjTMrI2Lv2U?si=TLNSuGsjQ2GVL_ZL8SgGcg"><span>Spotify</span></a></p><h4>Datassist&#8217;ten &#8220;<em><strong>Agentic Payroll</strong></em>&#8221; | &#350;irketinizin bordrosu 3 ay &#252;cretsiz</h4><p><strong><a href="https://datassist.com/?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=newsletter&amp;utm_campaign=ana-sayfa&amp;utm_content=sponsorlu-yazi">Datassist</a></strong>&#8217;i &#231;ok muhtemel biliyorsunuz. Bilmiyorsan&#305;z da daha &#246;nce fark&#305;nda <strong>olmadan</strong> da olsa &#252;r&#252;nlerine maruz kalman&#305;z &#231;ok olas&#305;. <strong>27</strong> <strong>y&#305;ll&#305;k</strong> ge&#231;mi&#351;e sahip Datassist, <strong>bug&#252;n</strong> <strong>500&#8217;den</strong> fazla &#351;irket i&#231;in y&#305;lda milyonlarca <strong>bordro</strong> hesapl&#305;yor. Datassist, ayn&#305; zamanda global bordro ve <strong>istihdam</strong> <strong>&#351;irketlerinin</strong> de T&#252;rkiye&#8217;deki i&#351; orta&#287;&#305; ve <strong>yaz&#305;l&#305;m </strong>sa&#287;lay&#305;c&#305;s&#305; konumunda.</p><p>Datassist&#8217;e dair a&#231;&#305;k&#231;as&#305; beni en &#231;ok <strong>heyecanland&#305;ran </strong>&#351;eylerse; sahip oldu&#287;u bu <strong>bilgi birikimi</strong> ve <strong>veri seti</strong> ile; sunabilece&#287;i yeni &#252;r&#252;nler ve girebilece&#287;i yeni pazarlar. Neden, &#231;&#252;nk&#252; bordro &#231;ok b&#252;y&#252;k ve trilyon dolarl&#305;k i&#351; g&#252;&#231;&#252; pazar&#305;n&#305;n yap&#305; ta&#351;&#305;n&#305; olu&#351;turuyor. Bir &#246;rnekle bitireyim buray&#305;; Datassist&#8217;in y&#305;ll&#305;k hesaplad&#305;&#287;&#305; maa&#351; tutar&#305; toplam&#305;; <strong>100 milyar</strong> <strong>TL</strong>&#8217;nin &#252;zerinde.</p><p>Datassist ile ilerleyen say&#305;larda &#351;irketin AI-native &#231;al&#305;&#351;ma &#351;ekline dair &#231;ok konu&#351;aca&#287;&#305;z, MCP&#8217;lerden A2A &#252;r&#252;nlere, orada &#231;ok malzememiz var. Ama ilk say&#305;da, <strong><a href="https://datassist.com/cozumler/agentic-payroll?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=newsletter&amp;utm_campaign=agentic-payroll-3-ay-ucretsiz&amp;utm_content=sponsorlu-yazi">Agentic Payroll</a></strong> &#252;r&#252;n&#252;nden bahsetmek istiyorum size. </p><h4>Agentic Payroll | H&#305;zl&#305;, verimli ve uygun </h4><blockquote><p>&#8220;<em><strong>Soft Commitment&#8217;tan geliyorum</strong></em>&#8221; dedi&#287;inizde &#252;&#231; ay &#351;irketinizin bordro hizmetini Datassist g&#252;vencesiyle &#252;cretsiz olarak alabileceksiniz. Evet, <em><strong>&#231;al&#305;&#351;an say&#305;s&#305; s&#305;n&#305;r&#305;</strong></em> da olmadan. :)</p></blockquote><p>Datassist&#8217;in kendi bordro s&#252;re&#231;lerini y&#246;netmek i&#231;in de bir s&#252;redir kulland&#305;&#287;&#305; &#252;r&#252;n, yerel LLM&#8217;lerle bordro s&#252;recini, &#8220;<strong>Service as a Software</strong>&#8221; olarak ele al&#305;yor. <strong>AI ile konu&#351;arak</strong> bordro yapabiliyorsunuz, %65 daha h&#305;zl&#305;, kolay ve son onay&#305; veren de uzman Datassist ekibi.</p><p><strong>Agentic Payroll</strong> &#252;r&#252;n&#252;ne dair detaylar ve demo linki <strong><a href="https://datassist.com.tr/agentic-payroll?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=newsletter&amp;utm_campaign=agentic-payroll-3-ay-ucretsiz&amp;utm_content=sponsorlu-yazi">burada</a></strong>.</p><p><strong>Agentic Payroll</strong>;<strong> giri&#351;im kurucular&#305; </strong>i&#231;in bordroyu <em>out-source</em> etmekten <strong>daha uygun</strong> ve AI-native &#231;al&#305;&#351;an bir se&#231;enek; <strong>kurumsal &#351;irketler</strong> i&#231;inse, kontrol&#252; elden b&#305;rakmay&#305;p %65 h&#305;z avantaj&#305;yla <strong>operasyonel verimlilik</strong> demek &#351;eklinde &#246;zetleyebilirim san&#305;r&#305;m.</p><div><hr></div><p>AI&#8217;nin sonu&#231; &#252;retme h&#305;z&#305;n&#305;n; insanlar&#305;n bu sonu&#231;lar&#305; anlama ve kurumlar&#305;n da de&#287;i&#351;ime uyum sa&#287;lama h&#305;z&#305;n&#305; ge&#231;ti&#287;i, &#231;ok ilgin&#231; bir d&#246;nemden ge&#231;iyoruz. Soft Commitment bir nebze de olsa bu h&#305;z&#305; yakalaman&#305;za yard&#305;mc&#305; olmaya (birey ve kurumunuz olarak) talip.</p><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; <strong>konu</strong>, <strong>&#252;r&#252;n</strong> ve <strong>i&#231;g&#246;r&#252;lerle</strong>, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> </strong>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p><strong>Son 15 g&#252;ne </strong><em><strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</strong></em><strong> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</strong></p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z <strong>arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305;</strong> da l&#252;tfen unutmay&#305;n. Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2><em><strong>AI Agent</strong></em>&#8217;lar&#305;n bug&#252;nk&#252; <strong>ekonomiye</strong> etkileri ve &#8220;<em>network effect</em>&#8221; kavram&#305;n&#305;n de&#287;i&#351;imi</h2><p>Ki&#351;isel AI agent platformlar&#305;na son say&#305;da <a href="https://www.softcommitment.com/i/215562326/chatgptnin-ilk-gunlerinden-bile-daha-h&#305;zl&#305;-buyuyen-muse-meta-halka-inen-kisisel-ai-agent-platformlar&#305;-part-2">detayl&#305;ca</a> de&#287;inmi&#351;tim. &#214;zellikle Instinct ve Muse&#8217;un odak alanlar&#305;, &#246;demeler. Biraz a&#231;al&#305;m bunu&#8230; Yani;</p><ul><li><p><strong>fiyat ara&#351;t&#305;rmas&#305; ve kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;rma</strong>,</p></li><li><p><strong>kampanya takipleri</strong>,</p></li><li><p>ve <strong>biriken puan ve bonuslar&#305;n&#305;z&#305;n efektif kullan&#305;m&#305;</strong>.</p></li></ul><p>M&#252;&#351;terilerin bug&#252;ne kadar -ve hala- &#246;d&#252;yor olduklar&#305; &#8220;sadakat cezas&#305;&#8221; <a href="https://x.com/PaulBonnet/status/2104639046375072112">kavram&#305;n&#305;</a> daha &#246;nce duymu&#351; muydunuz? 2018&#8217;de UK&#8217;de yap&#305;lan bir ara&#351;t&#305;rmaya g&#246;re sad&#305;k m&#252;&#351;teriler, y&#305;lda yakla&#351;&#305;k 5.5 milyar dolar <strong>fazla &#246;d&#252;yor</strong>&#8230; Sigortac&#305;lar&#305;n karlar&#305;n&#305;n neredeyse b&#252;y&#252;k b&#246;l&#252;m&#252; sad&#305;k m&#252;&#351;erilerinden geliyor. Amazon&#8217;un neredeyse &#252;r&#252;n sat&#305;&#351;&#305; kadar reklamla para kazanmas&#305;na ra&#287;men Muse&#8217;u engellemesi burada b&#252;y&#252;k bir g&#246;sterge zaten.</p><p>Bankac&#305;l&#305;kta da benzer bir durum <a href="https://x.com/JasonYanowitz/status/2104213040937812262">var</a>. Apollo&#8217;nun ba&#351; ekonomistine g&#246;re; AI agent&#8217;lar&#305;, halk&#305;n d&#252;&#351;&#252;k faiz veren bankalarda duran <strong>mevduatlar&#305;n&#305;</strong>, daha y&#252;ksek faizli bankalara ta&#351;&#305;mas&#305;, bir &#8220;bank run&#8221; riski bile ta&#351;&#305;yor.</p><blockquote><p>&#199;ok abartt&#305;&#287;&#305;m&#305;, AI agent&#8217;lar&#305;n bu kadar y&#252;ksek karar g&#252;c&#252; havuzuna (<strong>kullan&#305;c&#305;ya</strong>) sahip olmas&#305; durumuna uzak oldu&#287;unu mu d&#252;&#351;&#252;n&#252;yorsunuz?</p></blockquote><p><strong>Vercel</strong>, y&#305;ll&#305;k %150 b&#252;y&#252;meyle 600 milyon dolar gelire ula&#351;t&#305;. Ve yeni i&#351;lerin %50&#8217;si AI agent&#8217;lardan geliyor, y&#305;l ba&#351;&#305;nda bu oran %3&#8217;t&#252;. <strong>Supabase</strong>&#8217;e gidelim, yeni m&#252;&#351;terilerin y&#252;zde 70&#8217;i AI agent&#8217;lardan geliyor, &#351;irketin de&#287;erlemesi 10 milyar dolar.</p><p>Evet yaz&#305;l&#305;m &#231;ok ileride. Ama ya yar&#305;n benzer durum insanlar&#305;n rutinlerine inerse. Ki en b&#252;y&#252;k son kullan&#305;c&#305; &#351;irketlerinden Meta, tam olarak bunun pe&#351;inde&#8230; Ya Meta, OpenAI ve nicelerine ki&#351;isel AI agent&#8217;lar&#305;n benimsenmesini ba&#351;ar&#305;rsa? T&#252;m ekonomik dengeler onlar kazand&#305;&#287;&#305;nda &#351;a&#351;acak. Burada zaten as&#305;l soru, teknolojiden &#246;nce; bu dengeler. </p><h4>AI agent&#8217;lar yayg&#305;nla&#351;t&#305;k&#231;a <em>network effect</em> nas&#305;l de&#287;i&#351;ecek?</h4><p>Bug&#252;n internetteki ekonominin de, ger&#231;ek hayat ekonomisinin de en b&#252;y&#252;k g&#252;c&#252; belki de <em>network effect</em>. K&#305;saca; herkes WhatsApp&#8217;ta diye, istesek de Bip kullanam&#305;yoruz.</p><p>Peki AI agent&#8217;lar&#305;n <em>network effect</em>&#8217;i var m&#305;? Teknik olarak yok, benim agent&#8217;&#305;m Muse&#8217;da &#231;al&#305;&#351;&#305;r, sizinki Grok Bot&#8217;ta.</p><p>Ama Andrew Chen, ilgin&#231; bir bak&#305;&#351; a&#231;&#305;s&#305;yla bug&#252;n de&#287;il ama yar&#305;n AI agent&#8217;lar&#305;n da bir a&#287; etkisine sahip olabilece&#287;inden <a href="https://andrewchen.substack.com/p/will-agents-have-network-effects">bahsediyor</a>.</p><p>Ya AI agent&#8217;lar kendi platformlar&#305;n&#305; da in&#351;a etmeye ba&#351;larsa? Mesela notlar&#305;n&#305;z&#305; <strong>Notion</strong> &#252;zerinden d&#252;zenlemek yerine bir benzerini kendisinin olu&#351;turmas&#305;. Zaten Notion.com&#8217;a giden kalmayacak, varsay&#305;m bu ya&#8230;</p><p>Sonucu kimse bilmiyor; ama temelde iki ihtimal var. A&#231;&#305;k ve kapal&#305; agent ekosistemleri. Ki hemen a&#351;a&#287;&#305;da e-ticaret oda&#287;&#305;nda bir protokol okuyacaks&#305;n&#305;z, bu tam anlam&#305;yla bir a&#231;&#305;k altyap&#305; ile kapal&#305; ekosistem m&#252;cadelesi &#246;rne&#287;i.</p><h4>Meta ve Sierra&#8217;dan Personal Agent Protocol (PAP)</h4><p>Di&#287;er yandan hafta i&#231;inde <strong>Meta</strong> ile <strong>Sierra</strong>, ki&#351;isel AI agent&#8217;lar dijital platformlara <em>login </em>olurken bir standart olu&#351;sun diye <strong>bir protokol</strong> haz&#305;rlad&#305;klar&#305;n&#305; <a href="https://x.com/btaylor/status/2107535182119244176">duyurdu</a>. Meta ve Sierra <strong>d&#305;&#351;&#305;nda</strong>; Genesys, Instinct, Rocket, Shopify, Stripe ve Walmart protokol&#252; destekliyor.</p><div><hr></div><h4>&#8220;Peki Zeki M&#252;ren de bizi g&#246;recek mi?&#8221; | Bir tak&#305;m videolar&#8230;</h4><p>Sevgili <strong>Sonat Kaymaz</strong>&#8217;la beraber, ismi bile olmadan, &#8220;deneme &#231;ekimi&#8221; diyerek bir &#8220;AI g&#252;ndemi&#8221; b&#246;l&#252;m&#252; &#231;ektik... Ki&#351;isel AI agent platformlar&#305;na, e&#287;itimin gelece&#287;ine ve FDE konusuna e&#287;ildik. 52 dakika keyifli sohbet; <strong><a href="https://www.youtube.com/watch?v=x3U-WrgF2QI">buyursunlar</a></strong>. E&#287;er beni hala Instagram&#8217;da takip etmiyorsan&#305;z, 40&#8217;tan fazla k&#305;sa videomu da <a href="https://www.instagram.com/etaylan/">ka&#231;&#305;rd&#305;n&#305;z demektir</a>. :)  </p><div><hr></div><h2>Post AI&#8217;da <em>fintech</em>&#8217;e ne olacak?</h2><div class="callout-block" data-callout="true"><p>&#220;lkemizde malum, konu fintech olunca bamba&#351;ka bir g&#252;ndem hakim. &#350;imdi de fon krizi&#8230; Burada <strong>tamamen global </strong>olarak ve son y&#305;llarda <strong>&#252;lkemizde</strong> ya&#351;an&#305;yor olan temizlik ve/veya d&#252;zenlemeden ba&#287;&#305;ms&#305;z d&#252;&#351;&#252;nece&#287;im.</p></div><p>Uzunca bir s&#252;redir takip etti&#287;im <strong>Simon Taylor</strong>, &#246;nce &#8220;<em><strong>Fintech is dead</strong></em>&#8221; <a href="https://www.fintechbrainfood.com/p/fintech-is-dead">ba&#351;l&#305;kl&#305;</a> bir yaz&#305; kaleme ald&#305;, sonra da e-b&#252;lteninin isminden Fintech&#8217;i att&#305;, <strong>Brainfood</strong> kald&#305;.</p><p>Yaz&#305;y&#305; da okuduktan sonra &#351;unu s&#246;yleyebilirim; &#246;len fintech de&#287;il, finansal teknolojileri ayr&#305; bir yat&#305;r&#305;m/giri&#351;im kategorisi yapan olgular&#305;n, anlam&#305;n&#305; yitirmesi. Biraz d&#246;nemsellik, biraz da AI ile&#8230; <strong>Hatta fintech &#246;lmedi, kazand&#305;</strong>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:98908,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/217862551?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PK3K!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c228e04-0553-43de-8860-cbecca4f5c62_3200x1800.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><ul><li><p>Evet d&#246;nemsellik; &#231;&#252;nk&#252; teknolojinin a&#231;t&#305;&#287;&#305; pencere yeni devler yaratt&#305;, inovasyon ve reg&#252;lasyonlar b&#252;y&#252;k oranda tamamland&#305;.</p></li></ul><blockquote><p>Mant&#305;k basit: Bir teknolojik d&#246;n&#252;&#351;&#252;m ba&#351;ar&#305;ya ula&#351;t&#305;&#287;&#305;nda, o d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252; temsil eden kategori zamanla ayr&#305;cal&#305;&#287;&#305;n&#305; kaybedebilir.</p></blockquote><p>2021&#8217;de VC yat&#305;r&#305;mlar&#305;n&#305;n %22&#8217;si fintech&#8217;lere gidiyordu, 2026&#8217;da ise bu oran tam y&#252;zde 6&#8217;ya geriledi.</p><ul><li><p>Evet AI; &#231;&#252;nk&#252; finans&#305; &#252;&#231;e ay&#305;rmam&#305;z gerekirse; <em><strong>decision</strong></em> (karar), <em><strong>record</strong></em> (kay&#305;t) ve tabii <em><strong>distribution</strong></em> (da&#287;&#305;t&#305;m) diyebiliriz. Karar ve da&#287;&#305;t&#305;m AI&#8217;a kay&#305;yor/kayacak.</p></li></ul><p>Peki bundan sonra ne olacak? Bence;</p><ol><li><p>Stripe, Ramp, Nubank, Revolut, Robinhood&#8230; Bug&#252;n&#252;n devleri b&#252;y&#252;meye devam edecek. Yeni oyuncular da gelecek ama art&#305;k eskisi kadar i&#351;leri kolay olmayacak.</p></li><li><p>AI-first servis sekt&#246;r&#252;n&#252;n fintech kolunda &#246;nemli oyuncular g&#246;rece&#287;iz. Finansal yat&#305;r&#305;m yani servet y&#246;netimi, muhasebe, vergi gibi alanlarda eskiden pahal&#305; olan hizmetlerin her biri milyar dolarl&#305;k AI-first oyuncular doyuracak.</p></li><li><p>Fintech&#8217;lerin do&#287;u&#351;u, &#8220;bankalar&#305;n umursamad&#305;&#287;&#305;&#8221; m&#252;&#351;teri kitlesiyle oldu, art&#305;k AI etkisiyle de bankalar her i&#351;e burunlar&#305;n&#305; sokacak. &#220;r&#252;n geli&#351;tirmeleri daha kolay, da&#287;&#305;t&#305;m konusunda zaten avantajl&#305;lar. Yeni fintech oyuncular&#305; i&#231;in de da&#287;&#305;t&#305;m zor hem de daha zor&#8230;</p></li><li><p>Fintech&#8217;ler, AI ekonomisinin m&#252;&#351;terisi de&#287;il, kural koyucular&#305;ndan da olabilirler. Bu noktada zaten i&#351;ledi&#287;im Stripe-OpenRouter ve Ramp-Router, stablecoin&#8217;lerin A2A &#246;demelerdeki yeri ve x402 gibi &#231;ok g&#252;&#231;l&#252; sinyallerimiz de var.</p></li></ol><h2>&#220;r&#252;n profesyonelleri tam bir kaos i&#231;inde | &#8220;State of Product 2027&#8221; by Atlassian</h2><p>Atlassian&#8217;&#305;n <strong>The State of Product 2027 </strong>isimli <a href="https://www.atlassian.com/software/jira/product-discovery/resources/state-of-product-2027">&#231;al&#305;&#351;mas&#305;na</a> da Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atal&#305;m m&#305;? &#220;r&#252;n profesyonelleri i&#231;in &#231;ok ilgin&#231; sonu&#231;lar var. Tam bir ge&#231;i&#351; d&#246;nemi!</p><p><strong>Rapor i&#231;in Atlassian</strong>, 1000&#8217;den fazla y&#246;netici ve &#252;zeri seviyede, ortalama 750 &#231;al&#305;&#351;an&#305; olan &#351;irketlerde &#231;al&#305;&#351;an ki&#351;ilerle konu&#351;mu&#351;, %70&#8217;i ABD, kalan&#305; EU&#8217;dan&#8230;</p><ul><li><p>AI kullanmayan yok (%99), ama AI&#8217;&#305; i&#351; ak&#305;&#351;&#305;na tamamen entegre edip, minimum bir g&#246;zetimle otonom ve <strong>agentic sistem kurabilenlerin oran&#305; %13</strong>.</p></li><li><p>Yine neredeyse herkes <strong>daha h&#305;zl&#305; &#252;r&#252;n geli&#351;tirdiklerini</strong>, <strong>ancak</strong> %80&#8217;lik bir kesim de m&#252;&#351;teriye de&#287;er sunmada geride olduklar&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yor. <strong>%69</strong>&#8217;a g&#246;re <strong>karar alma</strong> h&#305;z&#305; artmam&#305;&#351;. Yani &#252;r&#252;n geli&#351;tirmedeki h&#305;z; karar alma ve da&#287;&#305;t&#305;mda yok.</p></li><li><p>Buras&#305; &#231;arp&#305;c&#305;&#8230; &#220;r&#252;n insanlar&#305;n&#305;n y&#252;zde 89&#8217;u, yeni kurulan<strong> AI-native giri&#351;imlerin</strong>, mevcut &#252;r&#252;nlerini h&#305;zla yakalamas&#305;ndan endi&#351;e ediyor. &#199;ok endi&#351;e edenlerin oran&#305; tam y&#252;zde 38.</p></li><li><p>Buras&#305; da bi hayli dikkat &#231;ekici&#8230; AI ile beraber ekiplerin y&#252;zde <strong>89</strong>&#8217;u eskiden ba&#351;ka bir departmana ait olan sorumluluklar&#305; devrald&#305;klar&#305;n&#305;, <strong>%70</strong>&#8217;i de &#8220;<em>rol&#252;n&#252;n s&#305;n&#305;rlar&#305;n&#305; &#231;izmekte zorland&#305;&#287;&#305;n&#305;</em>&#8221; s&#246;yl&#252;yor.</p></li><li><p>Departmanlar <strong>aras&#305; i&#351;lerde</strong>; i&#351;e Product&#8217;&#305;n liderlik etti&#287;ini s&#246;yleme oran&#305; %47&#8217;den %24&#8217;e <strong>gerilemi&#351;</strong>.</p></li><li><p><strong>&#220;r&#252;n tak&#305;mlar&#305;n&#305;n bir numaral&#305; &#246;nceli&#287;i ve hedefi</strong>; her ge&#231;en g&#252;n daha da fazla <strong>gelir</strong>, <strong>pazar pay&#305;</strong> ve <strong>karl&#305;l&#305;k yaratmak</strong> haline geliyor.</p></li><li><p><strong>Kat&#305;l&#305;mc&#305;lar&#305;n y&#252;zde 82&#8217;si</strong>, ekip arkada&#351;lar&#305;n&#305;n <strong>d&#252;zenli olarak</strong> <em><strong>Workslop</strong></em> (&#8220;d&#252;&#351;&#252;k emekli AI &#231;&#305;kt&#305;lar&#305;&#8221;) &#252;retti&#287;ini s&#246;yl&#252;yor. Daha da beteri, y&#252;zde 66&#8217;s&#305;na g&#246;re y&#246;netici kadrosu bu problemi &#231;&#246;zmek i&#231;in hen&#252;z harekete ge&#231;memi&#351;.</p></li></ul><h2>Generative UI Playbook: Kullan&#305;c&#305;lar&#305;n&#305;z AI agent ile olan deneyimlerini nas&#305;l ya&#351;amal&#305;? | ChatGPT, -Monogram&#8217;&#305;n vaadi olan- &#8220;etkile&#351;imli aray&#252;zleri&#8221; devreye ald&#305;</h2><p>Monogram&#8217;&#305;n denedi&#287;i benim de <a href="https://www.softcommitment.com/i/188495881/ilgimi-ceken-ai-urunleri-fikir-arayana-onerilerim-ve-korunakl&#305;-fikir-bulma-rehberi">#199</a>&#8217;da sizinle payla&#351;t&#305;&#287;&#305;m interaktif LLM konusunda &#246;nemli bir ad&#305;m, ChatGPT&#8217;den <a href="https://techcrunch.com/2026/10/07/chatgpt-is-getting-a-lot-more-visual-with-the-launch-of-a-new-interface/">geldi</a>. </p><p>&#350;irket ad&#305;na <em>Intelligent UI</em> dedi&#287;i &#246;zelli&#287;ini, 6. model ailesiyle birlikte duyurdu. Hatta sizi bilemem ama kendi hesab&#305;mda deneyimlemeye ba&#351;lad&#305;m bile.</p><p>ChatGPT&#8217;nin ba&#287;lama g&#246;re getirdi&#287;i UI elemanlar&#305; statik de&#287;il, yani oynanabilir, hareket eden, adeta &#231;al&#305;&#351;an mini aray&#252;zler &#351;eklinde.. Platform, &#8220;<em><strong>bu &#246;zellik ne i&#351;e yarayacak?</strong></em>&#8221; sorusuna ise &#8220;<em><strong>zorlu konular&#305; daha kolay anlamaya</strong></em>&#8221; &#351;eklinde yan&#305;t veriyor.</p><p>Bu arada; statik de&#287;il interaktif UI elemanlar&#305; derken; <strong>Perplexity</strong> de benzer bir konuda <strong>&#252;&#231; boyutlu</strong> objelerle yan&#305;tlar verebildi&#287;i &#246;zelli&#287;ini <a href="https://x.com/AravSrinivas/status/2106463779131167189">duyurdu</a>. <strong>Google </strong>ise &#351;u an i&#231;in kapal&#305; beta olarak, yaz&#305;lan <em>prompt</em> do&#287;rultusunda anl&#305;k ve &#231;ok kullan&#305;c&#305;l&#305; oyunlar &#252;retebilen bir &#246;zellik <a href="https://blog.google/innovation-and-ai/technology/ai/playground-experimental-gaming-platform">tan&#305;tt&#305;</a>. </p><blockquote><p><strong>Yani k&#305;sa vadede</strong>; e&#287;er yeterince b&#252;t&#231;eniz varsa ve kullan&#305;c&#305;n&#305;za daha iyi/anla&#351;&#305;l&#305;r bir yan&#305;t vermek istiyorsan&#305;z; bunu <strong>&#252;&#231; boyutlu</strong> modellerle ve hatta <strong>&#231;ok kullan&#305;c&#305;l&#305;</strong> oyunlarla yapabilirsiniz.</p></blockquote><p>Tabii ChatGPT&#8217;nin bu &#246;zelli&#287;i sonras&#305; hemen &#8220;<em><strong>Monogram bitti</strong></em>&#8221; demek de do&#287;ru de&#287;il, &#351;irket bu i&#351;i bi servis olarak, B2B2C &#351;eklinde de pekala verebilir. Ama i&#351;leri zor mu, zor; ki lansman haberinde de s&#246;ylemi&#351;tim.</p><h4>AI Agent&#8217;lar&#305;n aray&#252;z&#252; neye benzeyecek, erken d&#246;nem <em>playbook</em>&#8217;undan kesitler</h4><p><strong>Generative UI</strong> demi&#351;ken, &#246;zellikle e-ticaret sekt&#246;r&#252; ve Shopify bu alanda &#246;nc&#252; oluyor.</p><p><a href="https://departmentofproduct.substack.com/p/the-new-ux-of-ai-agents">Bu kaynaktan</a> k&#305;sa bir &#252;retken yapay zekan&#305;n aray&#252;zlerinin <em>playbook</em>&#8217;lar&#305;na bak&#305;&#351; atal&#305;m:</p><ol><li><p>Kullan&#305;c&#305;, AI agent&#8217;&#305;n kendisi hakk&#305;nda neler hat&#305;rlad&#305;&#287;&#305;n&#305; okuyabilmeli, e&#287;er isterse yanl&#305;&#351; oldu&#287;unu d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252; bilgileri d&#252;zeltebilmeli veya haf&#305;zay&#305; kapatabilmeli.</p></li><li><p>Her ad&#305;mda de&#287;il, riske g&#246;re onay mekanizmas&#305; olmal&#305;, AI&#8217;&#305;n fikir y&#252;r&#252;tme yetene&#287;i bu noktada gayet g&#252;venilebilir duruyor.</p></li><li><p>Kullan&#305;c&#305;, AI agent&#8217;&#305;n &#252;retti&#287;i &#231;&#305;kt&#305;y&#305; isterse elle d&#252;zenleyebilmeli. Ufak bir de&#287;i&#351;iklik i&#231;in tekrar tekrar ne istedi&#287;ini tarif etmek (<em>prompt</em> yazmak) zorunda kalmamal&#305;.</p></li><li><p>Ekran/uygulama a&#231;&#305;k de&#287;ilken de AI agent&#8217;lar 7 g&#252;n 24 saat &#231;al&#305;&#351;abilir ve &#246;nemli bi geli&#351;me oldu&#287;unda haber verir.</p></li><li><p>AI agent&#8217;&#305;n i&#351;lem ge&#231;mi&#351;i, hangi verilere eri&#351;ti&#287;i, ne gibi karar verdi&#287;i ve ka&#231; <em>token</em> harcad&#305;&#287;&#305; gibi sorular&#305;n yan&#305;tlar&#305; izlenebilir, eri&#351;ilebilir ve m&#252;dehale edilebilir olmal&#305;.</p></li><li><p>AI agent&#8217;lar, kullan&#305;c&#305;n&#305;n mevcuttaki i&#351; ak&#305;&#351;&#305;n&#305;n i&#231;ine yerle&#351;meli&#8230; Yani zaten tercih edilmi&#351; olan ara&#231; ve sistemleri kullan&#305;c&#305; yerine agent&#8217;lar kullanmal&#305;, ayn&#305; izleri bi de oralarda b&#305;rakmal&#305;. Hat&#305;rlarsan&#305;z ilk maddede detayl&#305;ca de&#287;inmi&#351;tik; en az&#305;ndan &#351;u an i&#231;in AI agent&#8217;lar&#305;n kendi ara&#231;lar&#305;n&#305; geli&#351;tirip &#8216;network effect&#8217; olu&#351;turma &#231;abas&#305;na girmeleri tavsiye edilmiyor anlayaca&#287;&#305;n&#305;z.</p></li></ol><h2>G&#252;ncel olarak en &#231;ok kullan&#305;lan ve para harcanan AI uygulamalar&#305; [A16Z]</h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://a16z.com/100-gen-ai-apps-7/" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic" width="1456" height="922" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:922,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:157384,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:&quot;https://a16z.com/100-gen-ai-apps-7/&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/217862551?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" title="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!l3is!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9e2c57fc-cf23-48e1-be1e-70dd72b46a39_2000x1267.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Bu 50 uygulamadan ka&#231; tanesini d&#252;zenli kullan&#305;yorsunuz? Benim 6-7&#8217;dir.</figcaption></figure></div><p>A16Z, neredeyse ayn&#305; hafta i&#231;inde iki g&#252;zel ara&#351;t&#305;rma payla&#351;t&#305;. </p><p>Birincisi yedinci kez yay&#305;nlad&#305;klar&#305; &#8220;<em><strong><a href="https://a16z.com/100-gen-ai-apps-7/">top 100 AI apps</a></strong></em>&#8221;, di&#287;eri de ikinci kez yay&#305;nlad&#305;klar&#305; &#8220;<em><strong><a href="https://a16z.com/state-of-markets-ii/">state of markets</a></strong></em>&#8221;.</p><p>&#350;imdi gelin, bu veri bombard&#305;man&#305; 2 rapora bir Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atal&#305;m:</p><ol><li><p><em><strong>Power Law</strong></em> konusuna daha &#246;nce kurumlar i&#231;in bakm&#305;&#351;t&#305;k;son kullan&#305;c&#305;lar i&#231;in de durum pek farkl&#305; de&#287;il. AI&#8217;a <strong>en &#231;ok para harcayan %1</strong>, en az harcayan %50&#8217;den daha fazla harcama yap&#305;yor. Di&#287;er yandan en &#231;ok harcama yapan %1&#8217;lik kesimin ayl&#305;k ortalama harcamas&#305; da son 18 ayda neredeyse iki kat&#305;na &#231;&#305;km&#305;&#351;.</p></li><li><p>ChatGPT trafik ve kullan&#305;c&#305;da a&#231;&#305;k ara bir numara ama Claude da paral&#305; &#252;yelerinin derinle&#351;mesinde <strong>g&#246;zle g&#246;r&#252;l&#252;r</strong> bir fark yarat&#305;yor&#8230; ChatGPT&#8217;de &#246;deme yapanlar&#305;n %1&#8217;i 100 dolar ve &#252;zeri &#246;d&#252;yor, Claude&#8217;de ise bu oran %7.</p></li><li><p>En &#231;ok tercih edilen 100 AI uygulamas&#305;n&#305;n %84&#8217;&#252; <strong>abonelik modeli</strong>, %64&#8217;&#252; <em><strong>usage-based pricing</strong></em> tercih ediyor. Reklam %14, i&#351;lem/platform komisyonu ise %2.</p></li><li><p>2026 y&#305;l&#305;n&#305;n A&#287;ustos sonu itibar&#305;yla <strong>S&amp;P 500</strong> &#351;irketlerinin toplam kar b&#252;y&#252;mesinin %76&#8217;s&#305;, teknoloji &#351;irketlerinden geliyor.</p></li><li><p>Buna &#351;a&#351;&#305;rd&#305;m; eski GPU&#8217;lar&#305;n fiyatlar&#305;nda neredeyse <strong>bir</strong> <strong>d&#252;&#351;&#252;&#351; yok</strong>. Bunda tabii ki AI odakl&#305; donan&#305;mlar&#305;n kalitesi ve tabii talep ba&#351; rolde. &#214;rne&#287;in yeni modeller &#231;&#305;ksa da Nvidia A100 modelinin kiralam fiyat&#305; 2026 ba&#351;&#305;ndaki seviyesinde.</p></li><li><p>S&amp;P 500&#8217;den devam edelim, buras&#305; da &#231;ok ilgin&#231;&#8230; <em>Public</em> &#351;irketlerin a&#231;&#305;klamalar&#305;na bak&#305;nca; %30&#8217;unun AI&#8217;dan &#246;l&#231;&#252;lebilir <strong>etki</strong> g&#246;rd&#252;&#287;&#252;n&#252; s&#246;yledi&#287;ini g&#246;rmek m&#252;mk&#252;n. Lakin <strong>bu</strong> <strong>etkiyi somut metriklerle raporlayanlar&#305;n</strong> oran&#305; ise yaln&#305;zca %2.</p></li></ol><h2>K&#305;salar&#8230; | Super Intelligence, Jev rakipleri, Corgi, haber siteleri, IPO &#246;ncesi Anthropic metrikleri</h2><ol><li><p>Donald Trump&#8217;&#305;n hafta i&#231;indeki &#8220;art&#305;k AI yok, <em><strong>Super Intelligence </strong></em>var&#8221; &#231;&#305;k&#305;&#351;&#305;, bana sorarsan&#305;z tamamen &#252;lke ekonomisini koruma kaynakl&#305; bi yeni markalama hamlesi. AI kabul edelim ki biraz eskidi/s&#305;kt&#305;, daha da &#246;nemlisi b&#252;y&#252;k bi kesimde pek pozitif duygular canland&#305;rm&#305;yor. Zaten konumuz SI da de&#287;ildi&#8230; Slovenya,.si domain&#8217;lerini Trump&#8217;&#305;n a&#231;&#305;klamas&#305;ndan sonras&#305; 24 saat i&#231;inde <a href="https://www.bbc.com/news/articles/cqx2z23xj555o">11 bin adet satm&#305;&#351;</a>&#8230; Evet, bu &#231;&#305;k&#305;&#351; &#351;imdilik Slovenya&#8217;ya yarad&#305; desem yeridir. </p></li><li><p>Hat&#305;rlarsan&#305;z #212&#8217;de, ilk <em><strong>decision model</strong></em> &#246;rne&#287;i olarak <strong>Jev</strong>&#8217;den <a href="https://www.softcommitment.com/i/215562326/jev-nedir-kimin-icindir-ve-daha-onemlisi-bana-ne-dusundurdu">bahsetmi&#351;tim</a>. &#214;yle bir devirde ya&#351;&#305;yoruz ki; inovasyon yapmak da anlam&#305;n&#305; yitiriyor... &#304;ki hafta i&#231;inde &#246;nce <strong>Cloudflare</strong>, a&#231;&#305;k kaynak kodlu <strong><a href="https://www.cloudflare.com/resource/clef-rl-interest/">Clef</a></strong>&#8217;ini duyurdu. &#199;ok ge&#231;meden de <strong>Microsoft</strong>, di&#287;er decision model ve LLM&#8217;lerden <strong>daha iyi performans verdi&#287;ini</strong> iddia etti&#287;i Microsoft-Decision-1&#8217;&#305; <a href="https://x.com/satyanadella/status/2108627923888754862">a&#231;&#305;klad&#305;</a>.</p></li><li><p><a href="https://www.softcommitment.com/i/209551699/bir-sigorta-sirketinin-gtmi-724-ac&#305;k-bir-kafe-olursa-corgi-cafe">#209</a>&#8217;un ana konular&#305;ndan biri olan <strong>Corgi</strong>, <a href="https://www.businessinsider.com/inside-the-drama-dogging-corgi-the-5-billion-insurance-startup-2026-9">g&#252;zel bir dosyayla</a> Business Insider&#8217;a konuk olmu&#351;. 2 y&#305;lda $430m yat&#305;r&#305;m toplayan ve $5b de&#287;erlemeye ula&#351;an Corgi; kurucu ortaklar&#305;n&#305;n sigorta ge&#231;mi&#351;i olmamas&#305; ve gen&#231; ya&#351;lar&#305;, haftan&#305;n yedi g&#252;n&#252; &#231;al&#305;&#351;an CEO&#8217;su, gen&#231; kad&#305;n &#231;al&#305;&#351;anlar&#305; &#252;zerinden y&#252;r&#252;tt&#252;&#287;&#252; dikkat &#231;ekici sosyal medya payla&#351;&#305;mlar&#305; ve yan&#305;lt&#305;c&#305; pazarlama davalar&#305;yla an&#305;l&#305;yor. &#350;irketin simgesine d&#246;n&#252;&#351;en k&#246;pe&#287;in gezdirilmesi konusuna hi&#231; girmiyorum... Reg&#252;le bir sekt&#246;r olan sigortac&#305;l&#305;kta &#231;ok h&#305;zl&#305; b&#252;y&#252;menin ak&#305;llara getirdi&#287;i <strong>Lemonade</strong>&#8217;e mi yoksa ba&#351;ar&#305;l&#305; bir exit hikayesine mi benzeyecek hikaye, bekleyip g&#246;rece&#287;iz. <strong>Silikon Vadisi</strong>&#8217;nde &#351;u s&#305;ralar ana i&#351;i AI olmayan, &#8220;<em><strong>growth at all costs</strong></em>&#8221; yakla&#351;&#305;m&#305;n&#305; benimseyen ve en dikkat &#231;eken giri&#351;im diyebilirim Corgi i&#231;in.</p></li><li><p><strong>OpenAI</strong> IPO&#8217;sunu belirsiz bir s&#252;re i&#231;in ertelerken, <strong>Anthropic</strong> de Ekim&#8217;den Kas&#305;m&#8217;a &#246;teledi. Anthropic&#8217;e dair dikkat &#231;eken baz&#305; metrikleri <a href="https://www.reuters.com/business/finance/anthropics-ipo-prospectus-shows-sweeping-ai-vision-surging-costs-2026-09-28/">payla&#351;ay&#305;m</a> hemen sizinle. 12 kat y&#305;ll&#305;k ciro b&#252;y&#252;mesi, ge&#231;en y&#305;l $4.6b gelir, $8b faaliyet zarar&#305; ve bulut ile altyap&#305; i&#231;in <strong>$518b b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252;nde bir harcama taahh&#252;d&#252;</strong>. Ge&#231;en hafta A16Z&#8217;nin ABD&#8217;de hanelerin <strong>%2.2&#8217;sinde</strong> AI harcamas&#305; yap&#305;l&#305;yor verisi &#231;ok konu&#351;uldu, evet bir yandan hala pazarda gidilecek yer &#231;ok, bir yandan as&#305;l para kurumlarda. Kurumlar&#305;n 2023-26 aras&#305;ndaki d&#246;nemde AI harcamalar&#305; inan&#305;lmaz bi h&#305;zla artt&#305; lakin <em>capex</em> ise daha b&#252;y&#252;k bir h&#305;zla&#8230; Bu noktada bir, b&#252;y&#252;k m&#252;&#351;teriler harcamaya nereye kadar devam edecek? Bu alan&#305;n en &#246;nemli sorusu da; &#246;ncesinde i&#351;ledi&#287;im <em>a&#231;&#305;k vs kapal&#305;</em> kaynak model konusu nereye gidecek? Di&#287;er yandan da Fortune 500 &#351;irketlerinden a&#351;a&#287;&#305; indi&#287;imizde <strong>AI adoption </strong>ne kadar h&#305;zl&#305; ilerleyecek? Bu <em><strong>frontier labs</strong></em><strong> &#351;irketlerinin</strong> <em><strong>deployment</strong></em> (<strong>FDE</strong>) yap&#305;lanmalar&#305; ne kadar ba&#351;ar&#305;l&#305; olacak? &#304;kinci soru da burada.</p></li><li><p>&#304;kinci soruya dair hemen bir McKinsey <a href="https://www.mckinsey.com/capabilities/growth-marketing-and-sales/our-insights/how-leaders-are-turning-ai-into-growth">ara&#351;t&#305;rmas&#305;</a>; &#351;irketlerin y&#252;zde 90&#8217;&#305;nda, AI bir &#351;ekilde kullan&#305;l&#305;yor, ama AI&#8217;&#305;n etkisini g&#246;sterdi&#287;i &#351;irketlerin oran&#305; %6. Buradaki kilit soru bence &#351;u; &#8220;<em>AI bir an &#231;al&#305;&#351;masa</em>&#8221; &#351;irkette i&#351;ler durma noktas&#305;na gelir mi?. Evet, kendi &#351;irketiniz i&#231;in bu soruyu soruyorsa&#305;z; do&#287;ru yan&#305;t &#8220;gelir&#8221; olmal&#305;.</p></li><li><p><strong>Mart 2025- 2026</strong> aras&#305;nda; <strong>Google aramalar&#305;ndan</strong> haber sitelerine gelen trafik; k&#252;&#231;&#252;k mecralarda %60, orta &#246;l&#231;eklilerde %45, b&#252;y&#252;klerde ise %22 <a href="https://www.axios.com/media-trends-membership/2026/09/19/ai-search-traffic-referrals-news-sites">d&#252;&#351;m&#252;&#351;</a>. Veri ABD verisi bu arada. &#214;zetle; haber de <strong>demoratikle&#351;mektense</strong>, <strong>kutupla&#351;&#305;yor</strong>. Az say&#305;daki &#351;ansl&#305; medya olu&#351;umu ise, &#252;yelik modeli ve YouTube gibi mecralara ge&#231;i&#351;i ba&#351;ararak, k&#252;&#231;&#252;lme pahas&#305;na da olsa hayatta kalmaya devam ediyor.</p></li><li><p><strong>Google Drive</strong>, markdown format&#305;n&#305; desteklemeye <a href="https://x.com/ChanduThota/status/2107195115441946850">ba&#351;lad&#305;</a>. <strong>Anthropic</strong> de taray&#305;c&#305; eklentisiyle direkt olarak dok&#252;manlar &#252;zerinde &#231;al&#305;&#351;abilece&#287;iniz bi &#246;zelli&#287;ini <a href="https://claude.com/resources/articles/claude-now-works-in-google-docs-sheets-and-slides">tan&#305;tt&#305;</a>. Ben gibi neredeyse her konuda Google Drive kullan&#305;yorsan&#305;z; bilginize.</p></li><li><p>Bu say&#305;ya &#8220;ilgimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri&#8221; i&#231;in yer kalmad&#305;, ama en az&#305;ndan &#351;una bi bak&#305;n l&#252;tfen: <em><strong><a href="https://github.com/morluto/rea">Reverse Engineer Anything</a></strong></em>. Evet, her t&#252;rden projenin nas&#305;l geli&#351;tirildi&#287;ini, i&#231;eri&#287;ini anl&#305;yor ve sizin kendiniz i&#231;in yapman&#305;z&#305; otomatikle&#351;tiriyor.</p></li></ol><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p><strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n AI &amp; Work Partner&#8217;i <a href="https://datassist.com/?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=newsletter&amp;utm_campaign=ana-sayfa&amp;utm_content=sponsorlu-yazi">Datassist</a></strong>&#8217;in sundu&#287;u #213&#8217;&#252;n de sonuna geldiniz. Buraya kadar okudu&#287;unuz i&#231;in te&#351;ekk&#252;rler!</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi <strong>benimle payla&#351;mak</strong> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</p><p>214. say&#305; ise <strong>27 Ekim Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong>, her zamanki saatinde, <strong>e-posta kutunuzda</strong> ve <strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong> olacak.</p><p>Sevgiler.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment Intelligence | Kurumunuza özel, kapalı devre AI newsletter’ı]]></title><description><![CDATA[Yok yok, g&#252;nleri kar&#305;&#351;t&#305;rmad&#305;m :) E-b&#252;ltenin her zamanki say&#305;s&#305; haftaya Sal&#305;, bug&#252;n ise bir &#252;r&#252;n lansman&#305; sizlerle. Kurumunuza &#246;zel, kapal&#305; devre bir Soft Commitment.]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-intelligence-kurumunuza</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-intelligence-kurumunuza</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 06 Oct 2026 05:55:34 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305; neredeyse <strong>10 senedir</strong>, teknoloji d&#252;nyas&#305;nda ne olup bitti&#287;ini <em>anlamland&#305;rmak</em> i&#231;in yaz&#305;yorum. &#350;imdi de ayn&#305; edit&#246;ryel bak&#305;&#351;&#305;, <strong>AI</strong>&#8217;&#305;n imkanlar&#305;yla tamamen kurumunuza &#246;zel bir tarama ve odak alanlar&#305;yla beraber, kurumunuzun i&#231;ine ta&#351;&#305;yorum: <strong>Soft Commitment Intelligence</strong>.</p><p>Soft Commitment Intelligence ile &#231;&#246;z&#252;len problem asl&#305;nda basit: Her &#351;irketin takip etmesi gereken AI g&#252;ndemi farkl&#305; ve <strong>&#231;ok</strong> <strong>h&#305;zl&#305;</strong> ilerliyor. Keza &#351;irketlerin yer ald&#305;klar&#305; sekt&#246;r, rekabet d&#252;zlemi, ekipleri, &#246;ncelikleri ve &#231;al&#305;&#351;an profilleri de farkl&#305;.</p><p>4 ad&#305;mda Soft Commitment Intelligence:</p><ol><li><p>Kurumuzun ihtiya&#231;lar&#305;n&#305;, odak alanlar&#305;n&#305; ve &#231;al&#305;&#351;an <em>persona</em>&#8217;lar&#305;n&#305; belirliyoruz.</p></li><li><p>Sonras&#305;nda <em><strong>Agentic</strong></em> bir altyap&#305;yla beraber y&#252;zlerce kayna&#287;&#305; (dil ve mecra k&#305;s&#305;t&#305; olmadan), buralarda at&#305;f yap&#305;lan ek kaynaklar da dahil olmak &#252;zere tar&#305;yoruz. </p></li><li><p>El s&#305;k&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;m&#305;z ton ve hedefe y&#246;nelik; agent&#8217;lar&#305;m&#305;za tak&#305;lan t&#252;m <strong>rekabet</strong>, <em><strong>use-case</strong></em>, <strong>reg&#252;lasyon</strong> ve <strong>di&#287;er &#246;nemli geli&#351;meleri</strong>; <strong>bendeniz</strong> bir edit&#246;r g&#246;z&#252;yle b&#252;lten haline getiriyorum.</p></li><li><p>Ve son ad&#305;m&#8230; Her hafta; <em>yeterli</em> k&#305;sal&#305;kta, fayda odakl&#305; ve &#351;irketinize &#246;zel bir &#8220;AI b&#252;lteni&#8221; &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305;zla bulu&#351;uyor... Dilerseniz e-posta kutular&#305;nda ya da &#351;irket i&#231;inde kullan&#305;lan bir ba&#351;ka ara&#231; i&#231;inde.</p></li></ol><p>&#350;irket i&#231;inde belirli departman ve gruplar&#305; hedef alarak ba&#351;layabiliriz, dijital &#252;r&#252;n&#252;n hemen yan&#305;na IRL (<em>In Real Life</em>) olarak ayl&#305;k bir kapal&#305; etkinlik ekleyebiliriz. &#8220;Marka&#8221; olarak Soft Commitment&#8217;&#305; <strong>kullanmak</strong> ya da beraber &#8220;ayr&#305; bir marka&#8221; in&#351;a etmemiz ihtimaller dahilinde.</p><p>S&#305;n&#305;rl&#305; say&#305;daki &#351;irketten biri olmak i&#231;in ileti&#351;im; <em><strong>erman@softcommitment.com</strong></em>.</p><p>Soft Commitment Intelligence&#8217;&#305;n operasyon ve sat&#305;&#351; s&#252;re&#231;lerinde; yapay zeka ve kurumsal inovasyon konular&#305;nda e&#287;itim ve dan&#305;&#351;manl&#305;klar veren, baz&#305; kurumlarda da beraber &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;m&#305;z <strong><a href="https://www.experinn.com/">Experinn</a></strong>&#8217;in oldu&#287;unu ekleyeyim.</p><blockquote><p>Soft Commitment Intelligence&#8217;a dair en sevdi&#287;im detaylardan biri ise &#351;u; uzunca bi s&#252;redir akl&#305;mda olan bu problemi, bizzat kurumla beraber tekrar g&#246;rmemiz ve &#252;r&#252;nle&#351;tirme noktas&#305;nda da beraber ilerlememiz oldu.</p></blockquote><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg" width="1456" height="1048" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1048,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:196725,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/218837044?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KOtU!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F643ded29-a91f-4dcb-9a28-b5d153505030_1456x1048.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #212 | Devlerden FDE atağı, “AI agent vergisi”, kişisel AI agent platformları ve Jev]]></title><description><![CDATA[Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-212-devlerden-fde</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-212-devlerden-fde</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 29 Sep 2026 05:55:47 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/028c843f-412c-4dfb-9518-c6a41c542269_2000x1075.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n Generative UI Partner&#8217;i <a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding&#8217;in</a></strong> <strong>sundu&#287;u #212</strong>&#8217;den herkese merhaba!</p><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p>Bu say&#305;y&#305;, <strong>bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351;</strong> <strong>bir</strong> <strong>yapay zek&#226;</strong> <strong>modelinin </strong>(bu arada yeni yap&#305;lan g&#252;ncellemeyle vurgular ve tonlama &#231;ok ilerlemi&#351;, s&#246;ylemedi demeyin..)<strong> </strong>yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/ca/podcast/devlerden-fde-ata%C4%9F%C4%B1/id1774923370?i=1000792086064&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/ca/podcast/devlerden-fde-ata%C4%9F%C4%B1/id1774923370?i=1000792086064"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/4f17piOOM8ffedlXZ6zAza?si=37397de589954ad3&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/4f17piOOM8ffedlXZ6zAza?si=37397de589954ad3"><span>Spotify</span></a></p><h2>&#220;r&#252;n&#252;n&#252;z <strong>Generative UI</strong> i&#231;in ne kadar haz&#305;r?</h2><p>&#350;u ana kadar $1.3m yat&#305;r&#305;m al&#305;p, 2026&#8217;y&#305; $4m y&#305;ll&#305;k tekrar eden gelirle (ARR) kapatmay&#305; hedefleyen <strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding</a></strong>; aralar&#305;nda Uber, Digital Ocean, UNICEF, <strong>Trendyol</strong> ve Migros gibi isimlerin de oldu&#287;u 800 m&#252;&#351;teriye sahip.</p><p>Ve bug&#252;n UserGuiding&#8217;le <strong>size g&#252;zel bir mini-s&#252;rprizimiz var</strong>. Geli&#351;tirilmesinde aslan pay&#305; UserGuiding&#8217;e ait olan; <strong><a href="https://games.userguiding.com/generative-ui-checkup/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">Generative UI Check-up</a></strong>.</p><p>En fazla 2 dakikada tamamlayabilece&#287;iniz, 8 soruluk bu mini test ile beraber; &#252;r&#252;n&#252;n&#252;z Generative UI&#8217;a ne kadar haz&#305;r ve <strong>ilk pilotunuzu</strong> nerede yapabilirsiniz gibi sorular&#305;n&#305;z&#305;n yan&#305;t&#305;n&#305; alabilirsiniz. Herhangi bir veri payla&#351;man&#305;z da gerekmiyor.</p><p><strong>Sonu&#231;lar&#305; l&#252;tfen bizimle</strong> -ve sosyal medyada- de <strong>payla&#351;&#305;n</strong>. T&#252;rkiye&#8217;deki &#252;r&#252;n camias&#305; olarak bu d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252; hep beraber biraz daha erken yakalayabilirsek ne mutlu bize.</p><blockquote><p>UserGuiding ile <strong>ileti&#351;ime ge&#231;ip </strong>demo almak i&#231;in <strong><a href="https://meetings.hubspot.com/laskan/userguiding-meeting-with-levent-askan?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">buraya t&#305;klayabilirsiniz</a></strong>. </p><p>Soft Commitment&#8217;tan gelen taleplerin <strong>pamuklara sar&#305;laca&#287;&#305;n&#305;</strong> ve ilk <strong>6 ay</strong> i&#231;in <strong>%10 indirim </strong>alaca&#287;&#305;n&#305; da eklemi&#351; olay&#305;m.</p></blockquote><p><strong>Migros</strong>&#8217;un, <strong>Migros Yemek</strong> restoranlar&#305;n&#305;n y&#246;netim panelinin <em><strong>product adoption</strong></em>&#8217;&#305; i&#231;in (restoranlar&#305;n destek taleplerini d&#252;&#351;&#252;rmek, k&#305;sacas&#305; daha iyi ve &#231;ok kullan&#305;lan bir &#252;r&#252;n olmak i&#231;in) tercih etti&#287;i <strong>UserGuiding</strong>; hafta i&#231;inde <strong><a href="https://help.userguiding.com/en/categories/7211-lighthouse-ai/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">Lighthouse AI</a></strong> ad&#305;nda, bir de yeni &#252;r&#252;n &#231;&#305;kard&#305;.</p><p>Lighthouse AI ile UserGuiding kullan&#305;c&#305;lar&#305; do&#287;al dille konu&#351;arak, &#8220;<em><strong>haftal&#305;k retention ka&#231;?</strong></em>&#8221;, &#8220;<em>onboarding guide</em>&#8217;da <strong>kullan&#305;c&#305;lar</strong> <strong>nerede d&#252;&#351;&#252;yor</strong>?&#8221; ya da &#8220;hangi segmentler son <strong>30 g&#252;nd&#252;r geri gelmedi</strong>?&#8221; gibi sorular sorabiliyor; <strong>grafiklerle destekli</strong> <strong>yan&#305;tlar</strong> alabiliyor. </p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://games.userguiding.com/generative-ui-checkup/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic" width="1456" height="764" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:764,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:87515,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:&quot;https://games.userguiding.com/generative-ui-checkup/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/215562326?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!85Zw!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F19c61122-5526-4fae-b632-b17adfdc5da0_1600x840.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; <strong>konu</strong>, <strong>&#252;r&#252;n</strong> ve <strong>i&#231;g&#246;r&#252;lerle</strong>, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> </strong>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p><strong>Son 15 g&#252;ne </strong><em><strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</strong></em><strong> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</strong></p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z <strong>arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305;</strong> da l&#252;tfen unutmay&#305;n. Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>Soft Commitment Signals &#128302;</h2><h4>1- OpenAI, Anthropic, Google, Meta ve Microsoft&#8217;un 30 milyar dolarl&#305;k Forward Deploy Engineering hamlesi</h4><p><a href="https://www.thediff.co/archive/forward-deployed/">Son 4 ayda</a> OpenAI, Anthropic, Google, Meta ve Microsoft; <strong>30 milyar dolar</strong> <strong>yat&#305;r&#305;mla</strong> Palantir k&#246;kenli d&#246;rt &#351;irketi sat&#305;n ald&#305;/yat&#305;r&#305;m yapt&#305; ve 9000&#8217;den fazla FDE i&#351;e ald&#305;. Ki bu say&#305; Palantir&#8217;deki FDE&#8217;lerin 2 kat&#305;na denk. </p><blockquote><p>Buradaki &#231;arp&#305;c&#305; nokta ise &#351;u; </p><p>Palantir i&#351; modelinde <strong>teknoloji egemenli&#287;inin</strong> <strong>kontrol&#252; m&#252;&#351;terideyken</strong>, &#351;u an i&#231;in <em>frontier labs</em> &#351;irketlerinde durum tam tersi.</p></blockquote><h4>2- Geleneksel i&#351;lerin koydu&#287;u &#8220;AI agent vergisi&#8221;</h4><p>Haziran&#8217;daki <a href="https://www.softcommitment.com/i/201444097/ai-tax">#205</a>&#8217;de &#8220;<em><strong>AI tax</strong></em>&#8221; konusunu ele alm&#305;&#351;t&#305;m. AI tax g&#252;ndemde ama bir &#246;rne&#287;i hen&#252;z hayata ge&#231;memi&#351;ken, <em><strong>geleneksel</strong></em> &#351;irketler AI agent&#8217;lara vergi getirmeye &#231;oktan <a href="https://x.com/jasonlk/status/2102909376923046020">ba&#351;lad&#305; bile</a>&#8230;</p><p>Pre-AI&#8217;daki <strong>SaaS &#351;irketlerinin</strong> bir &#231;o&#287;u, bug&#252;n agent eri&#351;imiyle beraber <strong>fiyat art&#305;&#351;&#305;na</strong> gidiyor. Linkte ge&#231;en <strong>Salesforce</strong> ve <strong>HubSpot</strong>&#8217;un att&#305;&#287;&#305; ad&#305;mlar&#305;n benzeri de &#231;ok. </p><p>Agent&#8217;lar&#305;n da -<em>ak&#305;ll&#305;lar neticede</em>- ilk hamlesi veriyi d&#305;&#351;ar&#305;ya &#231;&#305;karmaya &#231;al&#305;&#351;mak oluyor. <strong>B2B&#8217;de durum bu</strong>, <strong>B2C&#8217;de ise</strong> a&#351;a&#287;&#305;da detayl&#305;ca ele alaca&#287;&#305;m <strong>Meta&#8217;n&#305;n Muse&#8217;u</strong> i&#231;in Amazon eri&#351;im engeli <a href="https://techcrunch.com/2026/09/21/metas-ai-agent-has-been-blocked-from-using-amazon-com/">getirdi</a>. Bu klasik bir g&#252;venlik &#246;nlemi mi, hi&#231; de sanm&#305;yorum.</p><p>Generative UI&#8217;&#305;n de&#287;il belki ama ki&#351;isel agent platformlar&#305;n&#305;n ve agentic d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;n&#252;n &#246;n&#252;nde duran engellerden biri de bu san&#305;r&#305;m... A&#351;a&#287;&#305;da bir k&#305;sa selam verece&#287;im <strong>x402</strong> bu sorunu teknik olarak &#231;&#246;zebilir ama tabii niyet varsa. &#350;u an g&#246;r&#252;nen o ki pek de yok.</p><h4>3- &#8220;<em>Harness &gt; Model</em>&#8221; tezinden ortaya &#231;&#305;kan &#8220;<em>middle market</em>&#8221;</h4><p>Bir &#246;nceki say&#305;da Astra&#8217;n&#305;n performans&#305;nda <em><strong>harness</strong></em>&#8217;&#305;n etkisinden <a href="https://www.softcommitment.com/i/213631004/4-astran&#305;n-performans&#305;nda-harness&#305;n-etkisi">s&#246;z etmi&#351;tim</a>. </p><p>Benzer de&#287;erlendirmelere rastlamak hi&#231; zor de&#287;il. Bu hafta da kar&#351;&#305;ma; Databricks&#8217;in &#8220;<strong>bir model farkl&#305; harness&#8217;larda &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;nda</strong>&#8221;, <strong>maliyetin 2 kata </strong>kadar etkilendi&#287;ini s&#246;yledi&#287;i <a href="https://www.youtube.com/watch?v=GzEtpAKYRvE">r&#246;portaj&#305;</a> &#231;&#305;kt&#305;. Cursor da ayn&#305; model ile y&#252;zde 7 maliyet avantaj&#305; elde etmeyi ba&#351;arm&#305;&#351;. <a href="https://x.com/cursor_ai/status/2102786814633464159">Nas&#305;l</a>; daha iyi <em>prompt</em>, daha iyi ara&#231; (<em>tool</em>) se&#231;imi ve daha iyi <em>cache</em>&#8217;lemeyle.</p><p>Bu da <strong>Tomazs Tunguz</strong>&#8217;a <a href="https://tomtunguz.com/the-most-important-market-in-ai-is-the-middle/">g&#246;re</a> yeni bir pazar -kimileri i&#231;inse tehdit- do&#287;uruyor. Tahmin etti&#287;imiz kadar &#231;ok al&#305;c&#305;s&#305; olmayan &#8220;en iyi model&#8220; i&#231;in yar&#305;&#351;an <strong>frontier labs</strong> &#351;irketleri ve sekt&#246;r&#252;nde en iyi harness&#8217;&#305; ve maliyet avantaj&#305;n&#305; yakalayan <strong>middle market</strong> oyuncular&#305;.</p><p>Yani web2&#8217;de nas&#305;l otel dikeyinin sahibi Airbnb ise -evet hi&#231; otel odas&#305; olmadan-, post-AI&#8217;da da yer ald&#305;klar&#305; dikeyin harness&#8217;&#305;n&#305; en iyi sunan &#351;irketler; <em>frontier labs</em> ve <em>very-big-tech</em>&#8217;lerin hemen alt&#305;nda konumlanacaklar gibi.</p><h2><strong>The Horowitz Andreessen Academy</strong></h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic" width="1456" height="978" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:978,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:190370,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/215562326?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZgV8!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77968726-c064-47b6-bc17-e2b3d46cf58e_2048x1376.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Soruyorum; b&#246;yle bir okulda kim okumak istemezdi?</figcaption></figure></div><p>A16Z, <strong>The Horowitz Andreessen Academy</strong>&#8217;yi <a href="https://a16z.com/announcement/incubating-horowitz-andreessen-academy/">duyurdu</a>.</p><blockquote><p>&#8220;<em><strong>The internet made it possible to know anything. AI makes it possible to do anything.</strong></em>&#8221;</p></blockquote><p><strong>E&#287;itim</strong>, &#231;ok &#246;nceleri a&#287;&#305;rl&#305;kl&#305; olarak <strong>dini kurumlar</strong> alt&#305;nda &#351;ekilleniyordu. Sonra <strong>Sanayi Devrimi</strong>&#8217;yle ba&#351;layan d&#246;n&#252;&#351;&#252;m, 19. ve 20. y&#252;zy&#305;lda <strong>kurumsal &#351;irketlerin</strong> ihtiya&#231;lar&#305;na y&#246;nelik bir e&#287;itim sisteminin ortaya &#231;&#305;kmas&#305;na sebep oldu. Ve neredeyse <strong>orada kald&#305;k</strong>. AI ile beraber d&#246;rd&#252;nc&#252; bir b&#252;y&#252;k versiyona ihtiya&#231; var gibi. Keza tar&#305;m toplumlar&#305;ndan Sanayi Devrimi&#8217;ne ge&#231;i&#351;imize benzer bir d&#246;n&#252;&#351;&#252;m i&#231;indeyiz.</p><p>&#350;imdilik &#252;niversite &#246;zelinde g&#252;zel bir &#8220;<strong>elit deneme</strong>&#8221; diyebilirim bu akademi i&#231;in.</p><p>San Francisco&#8217;da, y&#252;z y&#252;ze, kamp&#252;sten &#231;ok &#8220;<em>builder community</em>&#8221; gibi duran, en dikkat &#231;eken kurucu ortaklar&#305; &#246;&#287;rencilerle bulu&#351;turan, &#246;&#287;rencilerin s&#252;rekli proje geli&#351;tirdi&#287;i ve ald&#305;klar&#305; mentorluklarla birbiririyle yar&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305; bir ortam diye &#246;zetleyebilirim HAA&#8217;y&#305;.</p><p>&#214;&#287;renciler; ders kitab&#305;n&#305; yazanlardan da, yak&#305;n gelecekte <strong>ders kitaplar&#305;nda hakk&#305;nda yaz&#305;lacak olan insanlardan da</strong> &#246;&#287;renecek. Ayr&#305;ca son seneye s&#305;&#287;an tez yerine, e&#287;itim boyunca devam eden &#8220;tutku projesi&#8221; var.</p><p>Hay&#305;r bir &#252;niversite de&#287;il, bir <strong>y&#252;ksek&#246;&#287;renim alternatifi</strong>. Ve evet, <strong>Peter Thiel</strong>&#8217;&#305;n <strong>Thiel Fellowship</strong> program&#305;na da bir <strong>alternatif</strong>. Pekala <strong>Silikon Vadisi elitleri</strong>, kendi elitlerini &#8220;a&#287;a&#231; ya&#351;ken e&#287;ilir&#8221; misali yeti&#351;tiriyor da diyebilirim.</p><h2>ChatGPT&#8217;nin ilk g&#252;nlerinden bile daha h&#305;zl&#305; b&#252;y&#252;yen Muse (Meta), &#8220;halka inen&#8221; ki&#351;isel AI agent platformlar&#305; (part 2)</h2><p>Bir &#246;nceki say&#305;da <a href="https://www.softcommitment.com/i/213631004/3-metan&#305;n-kisisel-agent-uygulamas&#305;-muse">bahsetti&#287;im</a> Meta&#8217;n&#305;n <strong>Muse</strong>&#8217;u, mobil platformlarda ChatGPT&#8217;nin <strong>30 Kas&#305;m 2022</strong>&#8217;deki lansman&#305;ndan bile h&#305;zla <a href="https://techcrunch.com/2026/09/21/metas-muse-is-outpacing-chatgpts-early-mobile-launch/">b&#252;y&#252;yor</a>. &#304;lk 12 g&#252;nde ChatGPT, <strong>1.3 milyon </strong><em>download</em> alm&#305;&#351;, Muse ise <strong>1.8 milyon</strong>, say&#305;lar sadece ABD ve Kanada&#8217;y&#305; kaps&#305;yor. </p><p><em><strong>Daily Active User</strong></em>&#8217;da Muse, ChatGPT&#8217;nin <strong>iki kat&#305;ndan da fazla</strong>. Ki DAU, download metri&#287;inden de &#246;nemli.</p><p>Tabii ki Meta&#8217;n&#305;n kullan&#305;c&#305; say&#305;s&#305; b&#252;y&#252;k etken, ama PMF (&#252;r&#252;n-pazar uyumu) dedi&#287;imiz &#351;ey, <strong>zorla -</strong><em><strong>g&#252;zellik</strong></em><strong>- olmuyor</strong>. <strong>Threads</strong> download&#8217;lar&#305; &#231;ok daha fazlayd&#305; &#246;rne&#287;in ama bug&#252;n pek esamesi okunmayan <strong>Threads ile de&#287;il</strong>; <strong>Muse&#8217;u ChatGPT ile k&#305;yaslamak</strong> bence &#231;ok daha do&#287;ru.</p><p>Lansman&#305;ndan sonra Muse&#8217;un gidece&#287;i y&#246;n de ufak ufak belli olmaya ba&#351;lad&#305;:</p><ul><li><p>Bence en &#246;nemlisi; <strong>Muse&#8217;un oda&#287;&#305;nda e-ticaret var</strong>. Shopify, Walmart, Sephora, Best Buy, Gap, Instacart gibi markalarla entegrasyon yolda. Muse&#8217;un <strong>gelir modeli</strong> de burada sakl&#305;, i&#351;lem ba&#351;&#305;na komisyon.</p></li><li><p>Mark&#8217;&#305;n bir garip pelu&#351; karakterli lansman&#305;na girmiyorum ama Muse&#8217;un bir <strong>sesi</strong> ve avatar&#305; olacak.</p></li><li><p>Meta ak&#305;ll&#305; g&#246;zl&#252;klerle entegrasyon geliyor, g&#246;rd&#252;&#287;&#252;n &#252;r&#252;n&#252; sat&#305;n al, yemek kaydet gibi.</p></li><li><p>Muse&#8217;un kendi e-posta adresi olacak.</p></li><li><p>G&#252;venlik konusunda da Meta, Apple&#8217;a benzer bir yakla&#351;&#305;m izliyor. Her kullan&#305;c&#305;s&#305;na ayr&#305; bir <strong>VM</strong> a&#231;&#305;yor, <em>private cloud</em> gibi. <strong>Apple gibi</strong> <em>bilboard</em>&#8217;lara <strong>Privacy</strong> reklamlar&#305; &#231;&#305;kabilirler. :)</p></li><li><p>Mac uygulamas&#305; da geldi. Muse&#8217;da IP de&#287;il de <strong>&#252;lke k&#305;s&#305;tlamas&#305;</strong> var, Mac app&#8217;i de denedim ama waitlist&#8217;e dahil olmak d&#305;&#351;&#305;nda bir &#351;ey yapamad&#305;m.</p></li><li><p><strong>LLM&#8217;lerin MCP&#8217;si</strong> varsa Muse&#8217;un da <strong>Connector&#8217;&#305; var</strong>. GitHub, Notion ve Granola gibi servislerle entegrasyon yolda.</p></li></ul><p>Tabii &#351;u nokta da &#246;nemli, Meta&#8217;n&#305;n sadece <strong>kullan&#305;c&#305;</strong> g&#252;c&#252; yok, <em><strong>compute</strong></em> ve <em><strong>inference</strong></em> g&#252;c&#252; de var.</p><blockquote><p>Buraya kadar her &#351;ey g&#252;zel gibi duruyor; lakin, <em><strong>very-big-tech</strong></em><strong>&#8217;lerin</strong> olmazsa olmaz&#305; bir durumla da yine kar&#351;&#305; kar&#351;&#305;yay&#305;z. </p></blockquote><p>Benim agent&#8217;&#305;m, yine benim ad&#305;ma al&#305;&#351;veri&#351; yaparken platform tercihlerini <strong>kazanaca&#287;&#305; komisyonu mu benim &#231;&#305;karlar&#305;m&#305; m&#305; g&#246;zeterek yapacak</strong>?</p><h4>OpenAI da durur mu, yap&#305;&#351;t&#305;rm&#305;&#351; cevab&#305;</h4><p>The Information&#8217;a g&#246;re <strong>OpenAI</strong>, <strong>Grok Bot&#8217;un bir benzerini</strong> geli&#351;tirmek i&#231;in &#231;al&#305;&#351;maya <a href="https://www.theinformation.com/newsletters/ai-agenda/openai-develops-features-counter-grok-bot-mulls-response-metas-muse">ba&#351;lam&#305;&#351; bile</a>. Bana kal&#305;rsa OpenAI&#8217;&#305;n Grok Bot&#8217;tan &#246;nce Muse&#8217;un bir benzerine ihtiyac&#305; var.</p><h4>Muse&#8217;un en b&#252;y&#252;k rakibi Instinct, $2.5b de&#287;erlemeye ula&#351;t&#305;</h4><p>Sessiz sedas&#305;z 100k aktif kullan&#305;c&#305;ya ula&#351;an <strong><a href="https://instinct.com">Instinct</a></strong>, Muse&#8217;un <em>nerd</em>&#8217;ler i&#231;inde viral olan bir versiyonu diyebilirim. </p><p>Ne mutlu ki yeterince nerd olabildi&#287;im i&#231;in sa&#287;olsun arkada&#351;lar&#305;m davet g&#246;nderdi ama vakit ay&#305;r&#305;p do&#287;ru d&#252;zg&#252;n test edemedim. </p><p>Bu arada Instinct&#8217;in bir <strong>websitesi</strong> bile neredeyse <strong>yok</strong>, hatta uygulamas&#305; da yok, &#351;u an sadece davetiye usul&#252; ile kullan&#305;c&#305; kabul ediyor. Di&#287;er yandan Instinct&#8217;i sadece SMS ya da WhatsApp &#252;zerinden kullanabiliyorsunuz. </p><p>Platformun &#351;u an i&#231;in kullan&#305;c&#305; say&#305;s&#305;ndan daha da &#246;nemli olan metri&#287;i, agent&#8217;lar&#305;n ayl&#305;k ortalama i&#351;lem hacimleri ve kurucunun a&#231;&#305;klad&#305;&#287;&#305;na g&#246;re bu say&#305; bir kullan&#305;c&#305; i&#231;in $1300.</p><p>Muse&#8217;u yak&#305;nda bir sat&#305;n alma haberinde duyarsan&#305;z &#351;a&#351;&#305;rmay&#305;n. :) </p><p><strong>PS</strong>: Bu arada, <strong>denemek isteyenler</strong> e&#287;er cep numaram&#305; biliyorlarsa -<em>onboarding</em> buna uygun- bana yazabilir. D&#246;rt davetiye hakk&#305;m daha var.</p><h2>Omarchy: AI agent&#8217;lar i&#231;in bir Linux da&#287;&#305;t&#305;m&#305;</h2><p><strong>Ruby on Rails</strong> yarat&#305;c&#305;s&#305; <strong>DHH</strong> taraf&#305;ndan hayata ge&#231;irilen ve <strong>AI agent&#8217;lara &#246;zel bir Linux da&#287;&#305;t&#305;m&#305;</strong> olan <strong><a href="https://omarchy.org">Omarchy</a></strong>, agent&#8217;lar&#305; yaln&#305;zca bilgisayardaki bi uygulama de&#287;il; bilgisayar&#305; y&#246;neten ikinci kullan&#305;c&#305; haline getiriyor. Yani AI agent&#8217;lar i&#231;in i&#351;letim sistemi.</p><blockquote><p>Tam olarak Nisan 2024&#8217;den beri &#231;ok kez i&#351;ledi&#287;im <strong>Generative UI </strong>kavram&#305;n&#305;n i&#351;letim sistemindeki ilk ve en g&#252;&#231;l&#252; denemesi olmu&#351; Omarchy.</p></blockquote><p><strong>Malleable Software</strong> <a href="https://www.softcommitment.com/i/141582810/6-malleable-software-in-the-age-of-llms">demi&#351;tim</a> 2024 Nisan&#8217;da, daha net bi ifadeyle DHH de <strong>Malleable Computer</strong>&#8217;&#305; deniyor. </p><p><strong>Kullan&#305;c&#305;lar</strong>, ihtiya&#231; duyduklar&#305; uygulamalar&#305; AI&#8217;a geli&#351;tirtip OS i&#231;ine g&#246;mebiliyor, sonra da plugin olarak payla&#351;abiliyor. Omarchy&#8217;nin <strong><a href="https://github.com/omacom/omarchy">GitHub</a></strong><a href="https://github.com/omacom/omarchy">&#8217;&#305;nda</a> &#351;u anda yakla&#351;&#305;k <strong>43 bin </strong><em><strong>star</strong></em><strong> ve 5 bin </strong><em><strong>fork</strong></em> var.</p><p>Omarchy bir yandan <em><strong>nerd </strong></em><strong>i&#351;i bir merak projesi</strong> gibi duruyor, bir yandan da indirmeleri 1 milyonu ge&#231;mi&#351;, GitHub&#8217;taki aktivite de hi&#231; fena de&#287;il&#8230; <strong>Omarchy </strong>nereye var&#305;r, merak ediyorum.</p><h2>Jev nedir, kimin i&#231;indir ve daha &#246;nemlisi bana ne d&#252;&#351;&#252;nd&#252;rd&#252;?</h2><p><strong><a href="https://typesafe.ai/blog/introducing-system-one-models-and-jev">Jev</a></strong>&#8217;i zaten &#231;ok muhtemel g&#246;rd&#252;n&#252;z, anlad&#305;n&#305;z, hatta belki kullad&#305;n&#305;z. Ben as&#305;l burada Silikon Vadisi&#8217;nin tekrar <em>research &amp; development</em>&#8217;a d&#246;n&#252;&#351;&#252;ne vurgu yapmak istiyorum.</p><p>Bu kas bi s&#252;redir unutulmu&#351;tu, <strong>Palantir&#8217;in</strong> de ba&#351;&#305;n&#305; &#231;ekti&#287;i ele&#351;tiri tam olarak buydu, dev &#351;irketler &#8220;basit&#8221; <em>utility</em> uygulamalar&#305;na odaklanmaya ba&#351;lam&#305;&#351;lard&#305;. Tabii ki Jev tek ba&#351;&#305;na yeterli bir &#246;rnek de&#287;il ancak bu co&#287;rafyan&#305;n, AI&#8217;&#305;n <strong>R&amp;D&#8217;sinin</strong> de ba&#351;&#305;n&#305; &#231;ekti&#287;ini s&#246;ylemek zor olmasa gerek. <strong>K&#305;sa s&#252;rede h&#305;zl&#305; bi d&#246;n&#252;&#351;&#252;m</strong> ya&#351;and&#305; gibi geliyor bana d&#305;&#351;ar&#305;dan bak&#305;nca; &#246;rne&#287;in &#231;ok eski de&#287;il, pandemide <strong>San Francisco&#8217;nun cazibesini kaybetmeye</strong> ba&#351;lad&#305;&#287;&#305;n&#305; konu&#351;uyorduk.</p><p><strong><a href="https://typesafe.ai">TypeSafe AI</a></strong>&#8217;&#305;n bir &#252;r&#252;n&#252; olan <strong>Jev</strong>; LLM&#8217;lerin &#252;retme &#246;zelliklerini <strong>sadele&#351;tiriyor</strong>, bu da ona <strong>dramatik bir h&#305;z ve maliyet avantaj&#305; getiriyor</strong>. </p><p>Jev metin &#252;retmek yerine, &#8220;<em><strong>structured decisions</strong></em>&#8221; odakl&#305; olarak ya 0&#8217;dan 1&#8217;e &#246;nceden tan&#305;mlanan konuda bir <strong>puan veriyor</strong> ya <em><strong>yes/no</strong></em> sorusu yan&#305;tl&#305;yor ya da &#231;oktan se&#231;meli se&#231;enek varken; <strong>input&#8217;unuzun hangi se&#231;ene&#287;e girdi&#287;ini s&#246;yl&#252;yor</strong>&#8230; Elinizde bir liste, ve bu liste i&#231;inde de binlerce m&#252;&#351;teri &#351;ikayeti var diye d&#252;&#351;&#252;n&#252;n... <strong>Jev</strong> bunlar&#305; bi &#246;ncelik s&#305;ras&#305;na koyabilir, hangi sat&#305;r&#305;n hangi departmanla ili&#351;kili oldu&#287;unu s&#246;yleyebilir, veya bir spesifik sebebiniz varsa hangi sat&#305;r&#305;n bu sebeple ili&#351;kili oldu&#287;unu anlayabilir. Buradaki alametifarika, bunlar&#305;n tamam&#305;n&#305; LLM&#8217;ler de yapabilir ama Jev &#231;ok daha <strong>h&#305;zl&#305; ve ucuza</strong> bunu yap&#305;yor. Son olarak; evet Jev .json dosya format&#305;nda &#231;al&#305;&#351;&#305;yor.</p><blockquote><p>Adeta <strong>non-deterministic bir teknolojiyi</strong>, do&#287;ru kullan&#305;ld&#305;&#287;&#305;nda <em><strong>deterministic</strong></em> hale getiriyor. Konu sadece h&#305;z ve ucuzluk de&#287;il yani.</p></blockquote><p>&#304;&#351;in hikayesi de ilgin&#231;... TypeSafe AI kurucular&#305;ndan olan Diogo Almeida eski bi OpenAI <strong>ara&#351;t&#305;rmac&#305;s&#305;</strong> hatta <em>Reinforcement Learning from Human Feedback</em> yani <strong>RLHF</strong>&#8217;nin de mucitlerinden biri.</p><p>Jev&#8217;in e&#287;itiminde sadece <strong>sentetik veri</strong> kullan&#305;&#351;m&#305;&#351;.  Ayr&#305;ca <strong>Diogo</strong>&#8217;nun, <em>Reinforcement Learning from Calibrated Decisions</em> bulu&#351;uyla beraber s&#305;f&#305;rdan &#231;ok b&#252;y&#252;k bir probleme &#246;zel tasarlanan bir modelden s&#246;z ediyorum.</p><p>Eminim &#351;irketinizdeki &#231;ok say&#305;daki <em>use-case</em> i&#231;in Jev, fazlas&#305;yla anlaml&#305; olabilir. <strong>Yaz&#305;l&#305;m otomasyonu </strong>konular&#305; ve <strong>AI agent&#8217;lar&#305;n kontrol&#252;</strong> akl&#305;ma gelen ilk ba&#351;l&#305;klar, daha &#246;nce &#231;ok kez vurgu yapt&#305;&#287;&#305;m <em><strong>LLM routing</strong></em> konusu da Jev&#8217;e gayet teslim edilebilir cinsten.</p><p>Kabaca 4 y&#305;ld&#305;r hayat&#305;m&#305;zda olan LLM&#8217;lerin ba&#351;&#305;na neler geldi bir h&#305;zl&#305; tur atal&#305;m m&#305;?</p><ul><li><p>2022 - <strong>Large Language</strong> <strong>Models</strong> (chat yap&#305;labilir, B2C)</p></li><li><p>2023 - <strong>Multimodals</strong> (video, g&#246;r&#252;nt&#252; ve ses)</p></li><li><p>2024 - <strong>Small Language Models</strong></p></li><li><p>2024 - <strong>Reasoning Models</strong></p></li><li><p>2025 - <strong>Action Models</strong> / <strong>Computer Use</strong></p></li><li><p>2026 - <strong>Decision Models </strong>(Jev)</p></li></ul><h2>K&#305;salar, baz&#305; dikkat &#231;eken say&#305;lar&#8230;</h2><ol><li><p>Teknolojide <em><strong>singularity</strong></em> dedi&#287;imiz kavrama ne kadar yak&#305;n oldu&#287;umuza dair g&#252;&#231;l&#252; bir &#246;rnek <strong><a href="https://www.anthropic.com/institute/measuring-pace-of-ai-development">Anthropic</a></strong><a href="https://www.anthropic.com/institute/measuring-pace-of-ai-development">&#8217;ten geldi</a>. Bu sene &#350;ubat&#8217;ta %1 olan oran, A&#287;ustos&#8217;ta %26&#8217;ya &#231;&#305;km&#305;&#351;. Peki nedir bu oran; Anthropic&#8217;in AI R&amp;D&#8217;sinde u&#231;tan uca i&#351;i bitirebilen lider ara&#351;t&#305;rmac&#305; denilen <em>persona</em>&#8217;n&#305;n AI&#8217;&#305;n kendisi olmas&#305;. U&#231;tan u&#231;a bitirebilme %26, i&#351; birlik&#231;i persona&#8217;s&#305;nda AI&#8217;&#305;n yer ald&#305;&#287;&#305; i&#351;lerin oran&#305; %90. Ki bug&#252;n frontier labs&#8217;lerde R&amp;D yani <em>AI research</em> konusunun son derece ba&#351;ar&#305;l&#305; bir &#351;ekilde g&#246;t&#252;r&#252;ld&#252;&#287;&#252;nden s&#246;z etmek zor olmasa gerek.</p></li><li><p><strong><a href="https://epoch.ai/publications/the-plunging-price-of-thought">Epoch AI</a></strong><a href="https://epoch.ai/publications/the-plunging-price-of-thought">&#8217;&#305;n yay&#305;mlad&#305;&#287;&#305; bir rapora</a> g&#246;re; ayn&#305; seviyedeki AI performans&#305;na (tam olarak <em>reasoning</em>) ula&#351;man&#305;n maliyeti 2023&#8217;ten beri <strong>&#231;eyrek ba&#351;&#305;na %47</strong>, y&#305;ll&#305;kta yakla&#351;&#305;k 13 kat<strong> </strong>d&#252;&#351;&#252;yor. Ve bu d&#252;&#351;&#252;&#351; h&#305;z&#305; AI&#8217;&#305;, en h&#305;zl&#305; ucuzluyan b&#252;y&#252;k d&#246;n&#252;&#351;&#252;m yaratan teknolojilerden biri haline getiriyor. </p></li><li><p><strong>Huawei</strong>&#8217;in <a href="https://www.huawei.com/en/giv">Intelligent World 2035</a> raporunda ilgi &#231;ekici bir iddia var, d&#252;nya nuf&#252;su 9 milyar olacak ve <strong>her insana ortalama 1000 AI agent d&#252;&#351;ecek</strong>.</p></li><li><p><strong>Hindistan</strong>, <em>post-AI</em>&#8217;da &#252;lkenin yaz&#305;l&#305;m ihracat&#305;nda bir gerileme olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; <a href="https://www.rbi.org.in/scripts/BS_PressReleaseDisplay.aspx?prid=63625">a&#231;&#305;klad&#305;</a>. 2025-2026 aras&#305;ndaki b&#252;y&#252;me %8, ihracat&#305;n tutar olarak yar&#305;dan fazlas&#305; <strong>ABD&#8217;ye yap&#305;l&#305;yor</strong>.</p></li><li><p><strong>Ramp</strong>, <strong><a href="https://ramp.com/data/ai-index">AI Index</a></strong> &#231;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305;n A&#287;ustos verilerini payla&#351;t&#305;, Ramp kullanan 70 binden fazla &#351;irketin anonimle&#351;tirilmi&#351; AI harcamalar&#305;na dayanan AI Index&#8217;e g&#246;re; b&#252;y&#252;me s&#252;r&#252;yor ama ciddi yava&#351;lama var. AI&#8217;a en &#231;ok para harcayan top %1&#8217;lik dilimde bile &#231;al&#305;&#351;an ba&#351;&#305;na harcama Temmuz&#8217;dan bu yana %10 d&#252;&#351;m&#252;&#351;, pekala mevsimsellik de olabilir ama her hal&#252;karda dikkate de&#287;er. Token ba&#351;&#305;na efektif maliyet Mart&#8217;tan A&#287;ustos&#8217;a %40 gerilemi&#351;. OpenAI ve Anthropic gibi frontier labs &#351;irketlerinin pay&#305; ise %53&#8217;ten %45&#8217;e inmi&#351;.</p></li><li><p><strong>Salesforce</strong>, <em><strong>outbound sales agent</strong></em>&#8217;&#305; <strong>Hunter</strong>&#8217;&#305;n ikinci &#231;eyrekte <strong>500 milyon dolar</strong> de&#287;erinde bir <em>pipeline</em> olu&#351;turdu&#287;unu <a href="https://x.com/Benioff/status/2099256991692751029">payla&#351;t&#305;</a>.</p></li><li><p>Square ve Cash App&#8217;i b&#252;nyesinde bulunduran<strong> Block</strong>, <strong>agent&#8217;lar aras&#305;ndaki</strong> <strong>mikro &#246;demelere</strong> odaklanan, <strong>Cloudflare</strong> ve <strong>Coinbase</strong>&#8217;in kurdu&#287;u <strong>x402 Foundation</strong>&#8217;&#305;n bir par&#231;as&#305; <a href="https://x.com/blocks/status/2103160532177961263">oldu</a>. <strong>Bitcoin</strong>&#8217;in <strong>Lightning Network&#8217;&#252;n&#252;</strong> <strong>x402&#8217;ye</strong> <strong>eklemek</strong> d&#305;&#351;&#305;nda ne i&#351;e yarayacaklar, bilemedim.</p></li><li><p>Bu hafta i&#231;inde <em>senior</em> yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tiricilere hitaben yaz&#305;lan <a href="https://sunilpai.dev/posts/the-senior-engineer-death-spiral/">&#351;u yaz&#305;</a>, bi hayli pop&#252;ler oldu. E&#287;er bu yaz&#305;y&#305; okuduysan&#305;z veya okumak ilginizi &#231;ekiyorsa, <a href="https://x.com/berkulsoy_tr/status/2101644044669448377">Berk&#8217;in g&#246;r&#252;&#351;&#252;n&#252; de mutlaka okuyun derim</a>. &#199;ok yerinde bir kar&#351;&#305; arg&#252;man.</p></li></ol><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p><strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n Generative UI Partner&#8217;i</strong> <strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding</a></strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlinkhttps://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">&#8217;in</a> sundu&#287;u #212&#8217;nin de sonuna geldiniz. Buraya kadar okudu&#287;unuz i&#231;in te&#351;ekk&#252;rler!</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi <strong>benimle payla&#351;mak</strong> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</p><p>213. say&#305; ise <strong>13 Ekim Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong>, her zamanki saatinde, <strong>e-posta kutunuzda</strong> ve <strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong> olacak.</p><p>Sevgiler.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #211 | AGI, geldiysen kapıyı iki kere çal]]></title><description><![CDATA[Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-211-agi-geldiysen</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-211-agi-geldiysen</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 15 Sep 2026 05:55:15 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/868cb69b-f60c-476a-86c2-47ae84a6f3e2_2000x1460.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 211. say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba!</p><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; <strong>konu</strong>, <strong>&#252;r&#252;n</strong> ve <strong>i&#231;g&#246;r&#252;lerle</strong>, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> </strong>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p><strong>Son 15 g&#252;ne </strong><em><strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</strong></em><strong> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</strong></p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da l&#252;tfen unutmay&#305;n. Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><p><strong>SaaSBridge</strong> imzal&#305; <strong><a href="https://saasbridge.co/summit-26/">SaaS Summit&#8217;26</a></strong>; <strong>AI</strong> ve <strong>SaaS </strong>profesyonellerini bir araya getiriyor. <strong>2 Aral&#305;k</strong> Cumartesi, Bilgi Ticarile&#351;tirme Merkezi&#8217;nde (<strong>Fulya</strong>) 500&#8217;den fazla kat&#305;l&#305;mc&#305; ve 10&#8217;larca konu&#351;mac&#305; bir arada olacak. Ve evet, <strong>Soft Commitment</strong> da etkinli&#287;in <strong>medya sponsorlar&#305;ndan</strong> biri.</p><p>Ayn&#305; zamanda Dan&#305;&#351;ma Kurulu &#220;yesi oldu&#287;um SaaSBridge&#8217;in y&#305;l i&#231;inde d&#252;zenledi&#287;i en b&#252;y&#252;k etkinli&#287;i olan SaaS Summit i&#231;in <strong><a href="https://saasbridge.co/summit-26/">y&#252;zde 15</a></strong><a href="https://saasbridge.co/summit-26/"> indirimle bilet sat&#305;n almak i&#231;in &#8220;</a><em><strong><a href="https://saasbridge.co/summit-26/">SC15</a></strong></em><a href="https://saasbridge.co/summit-26/">&#8221; kodunu kullanabilirsiniz</a>.</p><div><hr></div><h2>Dario Amodei: &#8220;We Must Pace the Frontier&#8221;</h2><p>&#199;ok konu&#351;ulan <strong>Dario Amodei</strong>&#8217;nin &#8220;<em>We Must Pace the Frontier</em>&#8220; <a href="https://darioamodei.com/post/we-must-pace-the-frontier">&#231;&#305;k&#305;&#351;&#305;</a> ve Sam Altman ile Elon Musk&#8217;&#305;n da kendisine kat&#305;lmas&#305; &#252;zerine haftasonu yo&#287;un bir &#351;ekilde &#8220;<strong>Frontier AI Lab&#8217;lerin yava&#351;lamas&#305;</strong>&#8221; g&#252;ndemi olu&#351;tu. Herkes duydu ve zaten hep konu&#351;tu&#287;um konulard&#305; diyerek pas ge&#231;ecektim, ama giri&#351;te k&#305;saca g&#246;r&#252;&#351;lerimi payla&#351;mak istedim.</p><p>Dario&#8217;ya ben de kat&#305;l&#305;yorum. <em>Transparency</em>, <em>accountability</em>, <strong>ba&#287;&#305;ms&#305;z</strong> denetim, k&#252;resel d&#252;zenleme &#351;art. Ge&#231;en sene de &#351;artt&#305;, &#351;u an daha fazla &#351;art. Di&#287;er yandan <em>very big AI tech</em>&#8217;lerin, -hele ki IPO arifesinde- hangi a&#231;&#305;klamay&#305; hangi alt metinle yapt&#305;&#287;&#305;n&#305; anlamak da g&#252;&#231;. Yava&#351;lamak isteyen zaten yava&#351;lar &#246;yle de&#287;il mi, bombay&#305; sahiplenip elini ta&#351;&#305;n alt&#305;na koyan da yok hala. </p><p>Biz i&#351;imize bakal&#305;m.</p><h1>Soft Commitment Signals &#128302;</h1><div class="pullquote"><p>Ad&#305;na &#8216;Soft Commitment Signals&#8217; dedi&#287;im bu b&#246;l&#252;mde, AI d&#252;nyas&#305;nda biraz da olsa erken ke&#351;fetti&#287;im yenilik ve i&#231;g&#246;r&#252;leri sizlere aktaraca&#287;&#305;m. K&#305;sa, hap bilgi &#351;eklinde. &#8216;Zaten bir hayli h&#305;zl&#305; de&#287;i&#351;en d&#252;nyada bunlar ne kadar anlaml&#305; olacak?&#8217; dedi&#287;inizi duyar gibiyim; lakin bir okuyun, bence i&#351; yap&#305;&#351; &#351;eklinizde ve gelece&#287;e olan haz&#305;rl&#305;&#287;&#305;n&#305;zda &#246;nemli i&#231;g&#246;r&#252;ler olacak nitelikteler.</p></div><h2>1- Frontier talebi nereden geliyor/gelecek?</h2><p>Soft Commitment #210&#8217;da <a href="https://www.softcommitment.com/i/211475909/very-big-ai-tech-vs-open-sourceweight-ai-ekonomisi-nereye-gidiyor">detayl&#305;ca ele ald&#305;&#287;&#305;m</a> <strong>AI ekonomisi</strong> yani <em><strong>frontier labs </strong></em><strong>vs </strong><em><strong>open-weight/source</strong></em> model ayr&#305;m&#305; konusunda biraz daha derine inelim&#8230;</p><p>Y Combinator&#8217;&#305;n bu konuyu ele alan <a href="https://www.youtube.com/watch?v=rY0wnfFHYbs">videosundaki</a> tahmin &#231;arp&#305;c&#305;; kurumlar&#305;n AI token da&#287;&#305;l&#305;mlar&#305;nda %80-90 a&#231;&#305;k modellerden ge&#231;ecek ama a&#231;&#305;k modeller toplam maliyetin yaln&#305;zca %10-20&#8217;sin denk gelecek. En zorlu g&#246;revler i&#231;in tercih edilen frontier modeller gelirden aslan pay&#305;n&#305; alacak.</p><p><span>Yani &#246;rne&#287;in vergi planlama gibi basit i&#351;lerde, yeterli performans sa&#287;land&#305;&#287;&#305;ndan emin olunduktan sonra &#231;o&#287;unlukla a&#231;&#305;k modellere y&#246;nelinecek. Ar-Ge, yaz&#305;l&#305;m m&#252;hendisli&#287;i ve </span><em><span>trading</span></em><span> gibi i&#351;lerde ise </span>frontier modeller tercih edilecek. </p><blockquote><p><strong>&#304;lla ki bir ayr&#305;ma gidelim </strong>derseniz; a&#231;&#305;k modeller k&#305;sa s&#252;ren <strong>mini g&#246;revlerde</strong>, frontier modeller ise yap&#305;lacak i&#351;in <strong>hi&#231;bir zaman bitmedi&#287;i</strong>, deneme-yan&#305;lma d&#246;ng&#252;s&#252;n&#252; i&#231;eren &#8220;<em>s&#305;n&#305;rs&#305;z</em>&#8221; ve <strong>ba&#351;ar&#305; limitinin olmad&#305;&#287;&#305; i&#351;lerde</strong> kullan&#305;lacak.</p></blockquote><p>S&#305;n&#305;rs&#305;z i&#351;lerde <strong>gelire etki ihtimali de &#231;ok daha fazla</strong>, ki &#246;rne&#287;in <strong>AI lab</strong>&#8217;ler de frontier modelleri kullanarak daha iyi model geli&#351;tiriyor; daha iyi model ile daha fazla gelir elde ediyor ve gelen parayla daha fazla <em>compute</em> sat&#305;n al&#305;yor. Baz&#305; i&#351;lerde token b&#252;t&#231;esi bir maliyet de&#287;il, do&#287;rudan sermaye yat&#305;r&#305;m&#305; haline geliyor; buna pekala &#8220;<em><strong>token arbitraj</strong></em>&#8221; diyebiliriz.</p><h2>2- D&#246;rt alt kategoride Agentic Commerce&#8217;e bak&#305;&#351;</h2><p><em><strong>Agentic Commerce</strong></em> ve <em><strong>AI Search</strong></em> alan&#305;ndaki geli&#351;melere beraber bakal&#305;m m&#305;?</p><p>&#214;ncelikle <a href="https://www.newcomer.co/p/investors-are-betting-on-agents-that">Newcomer&#8217;daki</a> konuya &#351;u 4 alt kategoriden bakan anlat&#305;m ho&#351;uma gitti:</p><ol><li><p><em><strong>Shopping Assistants</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Multipurpose Personal Agents</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Marketing Tech, GEO</strong></em></p></li><li><p><em><strong>Smart Payments </strong></em></p></li></ol><p>Adobe ara&#351;t&#305;rmas&#305; bence kritik; 2026&#8217;da t&#252;keticilerin %41&#8217;i online al&#305;&#351;veri&#351; s&#305;ras&#305;nda bir &#351;ekilde AI kullanm&#305;&#351;. Benzer &#351;ekilde insanlar&#305;n %53&#8217;&#252;, AI&#8217;&#305;n &#252;r&#252;n tavsiyelerine markan&#305;n kendi web sitesi kadar g&#252;vendi&#287;ini s&#246;yl&#252;yor. </p><p>E-ticaret sitelerindeki <em><strong>search</strong></em><strong> kutusunun</strong>, bir <em><strong>conversational shopping</strong></em> <strong>asistan&#305;na</strong> evrilmesi gerekti&#287;ini s&#246;ylemek i&#231;in ge&#231; bile kald&#305;k. &#8220;&#350;u an T&#252;rkiye&#8217;de ne durumday&#305;z&#8221; diye sorarsan&#305;z, 30 saniyede buradan baya&#287;&#305; uzak oldu&#287;umuzu g&#246;rd&#252;m&#8230; Araman&#305;n bir ad&#305;m &#246;tesinde deneyimi o kutudan &#231;&#305;karmak ve bir asistana &#231;evirmek var ki bunun g&#252;zel bir &#246;rne&#287;ini #210&#8217;da ele alm&#305;&#351;t&#305;m: <a href="https://www.softcommitment.com/i/211475909/3-instacart&#305;n-asistan&#305;-hem-reklam-hem-de-sat&#305;s-mecras&#305;-oldu">Instacart</a>. Evet, buras&#305; birinci alt kategori.</p><p>&#304;kinci kategoride ise ayn&#305; zamanda sizin ad&#305;n&#305;za i&#351;lem yapabilen, MPA&#8217;ler yer al&#305;yor. Bu kategoride hala iade gerektiren i&#351;lemler bolca s&#246;z konusu, m&#252;kemmel bir deneyimden s&#246;z etmek zor ki 4. kategorideki altyap&#305; katman&#305;na daha gelmedik bile. </p><p>&#220;&#231;&#252;nc&#252; alt kategori (GEO) zaten bildi&#287;imiz konu. Orada da <strong>OpenAI&#8217;&#305;n stratejisindeki</strong> de&#287;i&#351;im dikkat &#231;ekici. <strong>OpenAI</strong>, ge&#231;en y&#305;l Eyl&#252;l&#8217;de, <strong>Stripe</strong> <strong>ile beraber</strong> duyurdu&#287;u <strong>ACP </strong>ile beraber <strong>Instant Checkout</strong> &#246;zelli&#287;ini ba&#351;latm&#305;&#351;t&#305;. Yani ChatGPT aray&#252;z&#252;nde <strong>&#246;deme ad&#305;m&#305;n&#305; tamamlama</strong>. Mart 2026&#8217;ya geldi&#287;imizdeyse OpenAI, ChatGPT ile <strong>&#252;r&#252;n ke&#351;fi yap&#305;ls&#305;n</strong>, <em>check-out </em>da <em>merchant</em>&#8217;ta ger&#231;ekle&#351;sin modeline d&#246;n&#252;&#351; yapt&#305;.</p><p>D&#246;rd&#252;nc&#252; alt kategoride ise &#351;u an <strong>OpenAI</strong> ve <strong>Stripe</strong> bir cephede (Agentic Commerce Protocol - ACP), <strong>Google</strong> ise Universal Commerce Protocol (UCP) ile kar&#351;&#305;lar&#305;nda, hem <strong>Visa</strong> hem de <strong>Mastercard</strong> da kendi protollerini olu&#351;turmu&#351; durumdalar. </p><p>Burada standart olma/olu&#351;turma yar&#305;&#351;&#305; s&#252;r&#252;yor.</p><p>Di&#287;er yandan <a href="https://www.softcommitment.com/i/181722587/payments-in-the-agentic-economy">#195&#8217;de bahsetti&#287;im</a> Coinbase ve Cloudflare&#8217;in x402&#8217;sinde de i&#351;lemlerin y&#252;zde 76&#8217;s&#305;n&#305;n 30 cent&#8217;in alt&#305;nda oldu&#287;u <a href="https://www.youtube.com/watch?v=uLDK4l_-gUE">payla&#351;&#305;ld&#305;</a>. Mikro &#246;demelere ve agent&#8217;lar aras&#305; ili&#351;kiye odaklanan x402&#8217;de &#351;u an en &#231;ok g&#246;r&#252;len kullan&#305;m alanlar&#305; ise &#351;&#246;yle:</p><ul><li><p>&#252;cretli veri ara&#351;t&#305;rmalar&#305;</p></li><li><p>LinkedIn taramalar&#305;</p></li><li><p>konunun uzman&#305; agent&#8217;tan veri alma i&#351;leri</p></li><li><p>&#8230;</p></li></ul><p>Tabii bunlar&#305;n hepsi &#246;z&#252;nde birer <strong>agent&#8217;lar aras&#305;ndaki </strong><em><strong>tool-call</strong></em><strong>&#8217;lar</strong>.</p><h2>3-  Tam otonom agentlar i&#231;in bir sonraki ad&#305;mlar: kimlik ve b&#252;t&#231;e, ama as&#305;l kritik nokta; <em>persona</em></h2><p>ClickHouse CEO&#8217;su Aaron Katz&#8217;&#305;n tam otonom AI agent&#8217;lara dair <a href="https://www.youtube.com/watch?v=Wna2Ds4dt50">&#246;ng&#246;r&#252;leri</a> ilgi &#231;ekici.</p><p>Bug&#252;ne kadar t&#252;m yaz&#305;l&#305;mlar bir insan kullans&#305;n diye yap&#305;ld&#305;. &#214;rne&#287;in bir sat&#305;&#351;&#231;&#305; CRM kullan&#305;r, veri analisti <em>data warehouse</em>&#8217;a sorgu atar veya operasyon ekibi ERP&#8217;ye bakar gibi&#8230; Kullan&#305;c&#305;n&#305;n kim oldu&#287;u, hangi ekrana gidece&#287;i ve ne t&#252;r sorgular yapaca&#287;&#305; &#231;ok b&#252;y&#252;k oranda tahmin edilebilirdi ve &#252;r&#252;nler de bu tahmin &#252;zerine tasarlan&#305;rd&#305;.</p><blockquote><p>AI agent&#8217;lara geldi&#287;imizdeyse insanlar gibi net bir <em>persona</em>&#8217;lar&#305; yok. Yani kendisine verilen bir g&#246;revi tamamlamak i&#231;in oradan oraya ge&#231;ebilir&#8230;</p></blockquote><p>Bu fark&#305;n neleri de&#287;i&#351;tirdi&#287;ine bir bakal&#305;m:</p><ol><li><p>AI Agent&#8217;lar insanlardan daha h&#305;zl&#305;. <em><strong>Latency</strong></em> ilk konu. En yava&#351; ekran, asl&#305;nda t&#252;m s&#252;recin yava&#351;lamas&#305;na sebep oluyor.</p></li><li><p>AI agent&#8217;lar insanlara g&#246;re &#231;ok daha <strong>&#246;ng&#246;r&#252;lemez</strong>. Yukar&#305;da anlatt&#305;&#287;&#305;m gibi s&#246;z konusu problemi &#231;&#246;zmek i&#231;in her yolu deneyebilirler.</p></li><li><p>AI agent&#8217;lar insanlara k&#305;yasla &#231;ok daha fazla veri al&#305;&#351;veri&#351;ine sebep olacak. Yani <em><strong>scalability</strong></em> &#252;&#231;&#252;nc&#252; konumuz. Bizzat ClickHouse &#246;rne&#287;inden, Tesla&#8217;n&#305;n platforma saniyede bir milyar <em>event</em> atmas&#305;&#8230;</p></li></ol><p>Yine r&#246;portajdan bir al&#305;nt&#305; ile devam edeyim; ClickHouse&#8217;un gelecek vizyonu insanlar&#305;n de&#287;il, AI agent&#8217;lar&#305;n olu&#351;turdu&#287;u yeni nesil uygulamalar&#305;n varsay&#305;lan <em>database</em>&#8217;i olmak.</p><blockquote><p>Neden, &#231;&#252;nk&#252; AI agent&#8217;lar <strong>yaln&#305;zca yaz&#305;l&#305;m&#305; kullanmayacak</strong>, ayn&#305; zamanda yaz&#305;l&#305;m se&#231;en ve geli&#351;tirme noktas&#305;nda da altyap&#305; kararlar&#305;n&#305; veren tarafta olacak da ondan.</p></blockquote><p>Tabii bir de AI agent&#8217;&#305;n kimli&#287;i &#246;nemli ki oradaki sorular da &#351;unlar, en kompleks olan&#305; da bence sonuncu madde:</p><ul><li><p>Kim?</p></li><li><p>Kimin?</p></li><li><p>Yetkileri ne?</p></li><li><p>Hangi veriye eri&#351;ebilir?</p></li><li><p>Ne kadar para harcayabilir?</p></li></ul><p>Bug&#252;n <em><strong>AI Governance</strong></em> (y&#246;neti&#351;im) konusuna &#231;o&#287;u zaman insanlar i&#231;in bak&#305;yoruz, ama olmas&#305; gereken insanlar i&#231;in oldu&#287;u kadar yaz&#305;l&#305;m&#305;n i&#231;ine g&#246;m&#252;lecek &#351;ekilde; <em><strong>AI Agent Governance</strong></em>.</p><h2>4- Astra&#8217;n&#305;n performans&#305;nda <em>harness</em>&#8217;&#305;n etkisi</h2><p><strong>OpenAI</strong>&#8217;&#305;n &#231;ok konu&#351;ulan <strong>GPT-6 Astra</strong> modeli, <strong>ARC-AGI-3</strong> <a href="https://arcprize.org/arc-agi/3">isimli</a> <em>benchmark</em>&#8217;taki <strong>standart harness</strong> ile %66, ba&#351;ka bir harness ile neredeyse %100 ba&#351;ar&#305; <a href="https://x.com/fchollet/status/2095598451115614371">elde etti</a>. Ara&#351;t&#305;rma ayr&#305;ca modelin geli&#351;mi&#351; harness&#8217;larda bulunan baz&#305; yetenekleri modelin i&#231;ine ta&#351;&#305;d&#305;&#287;&#305;n&#305; da s&#246;yl&#252;yor. Evet, OpenAI da Anthropic de bilinen <em>best-practice</em>&#8217;leri haliyle hem takip edip hem de implemente ediyorlar.</p><p>&#350;unu da kabuk etmek gerekiyor ki, model benchmark ara&#231;lar&#305; veya liderlik tablolar&#305; belki fikir verebilir ama yetersiz bir veri. </p><h2>AI Coding, Coding with AI, Coding AI, Coding as AI, Code by AI, Coding for AI&#8230;</h2><p>Ki&#351;isel bir konuyla ba&#351;layay&#305;m; eski bir yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tirici ve bilgisayar m&#252;hendisiyim. E-b&#252;ltenin ba&#351;lang&#305;&#231; y&#305;llar&#305;ndaki okuyucu kitlesi de b&#252;y&#252;k oranda geli&#351;tiricilerdi ama hem zaman i&#231;inde benim profesyonel g&#246;revlerim m&#252;hendislikten uzakla&#351;t&#305; hem de e-b&#252;lten kitlesinde geli&#351;tiricilerin oran&#305; azald&#305;. &#214;yle olunca da bu ba&#351;l&#305;&#287;&#305; &#231;ok uzatmak istemedim ama bu konular &#252;zerinde ayr&#305;ca konu&#351;mak, d&#252;&#351;&#252;nmek ve &#231;al&#305;&#351;mak gerekiyor. Bizzat ne yapt&#305;m, bu b&#246;l&#252;m&#252; &#246;nden 3 geli&#351;tirici arkada&#351;&#305;ma g&#246;nderdim, &#8220;<em>&#246;nce siz okuyun, sonra &#252;zerine sohbet edelim</em>&#8221; dedim. :)</p><p>Uber, &#350;ubat-A&#287;ustos aras&#305;nda ayn&#305; b&#252;t&#231;eyle <em>agentic request</em> say&#305;s&#305;n&#305; 10 kart artt&#305;rm&#305;&#351;. Yan&#305;t tek kelime ile; m&#252;hendislik. Altyap&#305; ve sistemlerini yeniden tasarlayan Uber, binin &#252;zerinde MCP kullan&#305;yor. M&#252;hendislikte AI verimlili&#287;i &#231;ok daha fazla &#246;ne &#231;&#305;kacak gibi. </p><p>Detaylar&#305;na girmedim ama <strong><a href="https://departmentofproduct.substack.com/p/how-uber-transformed-its-engineering">Uber</a> </strong>ve <strong><a href="https://shopify.engineering/back-to-native">Shopify</a></strong> <strong>hikayeleri</strong> &#231;ok ilgi &#231;ekici.</p><p>Bu ba&#351;l&#305;kta bahsetmek istedi&#287;im bir di&#287;er konu da giri&#351;teki <strong>AI ekonomisi </strong>ile bir hayli ilgili. The Pragmatic Engineer e-b&#252;ltenindeki &#351;irketlerin a&#231;&#305;k modellere ta&#351;&#305;nmas&#305;na bir <a href="https://newsletter.pragmaticengineer.com/p/the-pulse-tech-companies-move-to-888">g&#246;z at&#305;n derim</a>.</p><p>Son konum da Graph Engineering.</p><p>#206&#8217;da Loop Engineering&#8217;ten <a href="https://www.softcommitment.com/i/203064702/loop">bahsetmi&#351;tim</a>. En k&#305;sa &#246;zetiyle tek bir metri&#287;i ve g&#246;revi optimize etmek i&#231;in geri besleme d&#246;ng&#252;leri&#8230; </p><p>Sorun &#351;u ki <em><strong>loop</strong></em>, kendisine verilen metri&#287;i iyile&#351;tirirken, asl&#305;nda yanl&#305;&#351; sonucu optimize edebilir. &#214;rne&#287;in destek agent&#8217;&#305; &#231;&#246;z&#252;m oran&#305; i&#231;in optimize edilirse m&#252;&#351;terini sorununu &#231;&#246;zmek yerine <em>ticket</em>&#8217;&#305; kapatmay&#305; &#246;&#287;renebilir. </p><p><strong>Graph Engineering</strong> ise bu loop&#8217;un yan&#305;na onu kontrol eden, <strong>veto edebilen</strong> veya farkl&#305; sinyallere bakan ba&#351;ka d&#252;&#287;&#252;mler eklemek <a href="https://www.the-ai-corner.com/p/graph-engineering-verification-problem">demek</a>. Evet, siz s&#246;ylemeden ben s&#246;ylemek isterim, bu kavram da bilgisayar bilimlerinde yeni de&#287;il: <em><strong>workflow graph</strong></em>&#8217;ler.</p><p>Ama Graph Engineering&#8217;de workflow&#8217;u da LLM olu&#351;turuyor. &#214;rne&#287;in Claude Code&#8217;daki <strong>dinamik</strong> workflow&#8217;larda LLM, agent&#8217;lar&#305;n nas&#305;l dallanaca&#287;&#305;n&#305;, nas&#305;l beraber &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;n&#305; ve nerede ba&#351;a d&#246;nece&#287;ini belirliyor, bu bilgilerle <em>context window</em>&#8217;un dolmamas&#305;n&#305; da sa&#287;l&#305;yor.</p><h1>AI &#252;r&#252;nlerinde &#246;ne &#231;&#305;kanlar</h1><p>AI agent&#8217;lar&#305;n halka inme denemeleri ve gelecekte halk&#305;n de&#287;il ama &#231;ok fazla ki&#351;inin endi&#351;esi haline gelecek mahremiyet konusuna verilen yan&#305;t.</p><h2>1- Grok Bot: Son kullan&#305;c&#305;lar i&#231;in OpenClaw an&#305;</h2><p><strong><a href="https://x.ai/bot">Grok Bot</a></strong>&#8217;u denediniz mi? Hala <strong>soka&#287;a inmi&#351;</strong> diyemem, ki a&#351;a&#287;&#305;da &#8220;biraz daha fazla soka&#287;a inen&#8221; versiyonuna da bak&#305;&#351; ataca&#287;&#305;z, ama olduk&#231;a yakla&#351;m&#305;&#351;.</p><blockquote><p>Hatta <a href="https://www.latent.space/p/grok-bot">Latent Space&#8217;deki &#351;u benzetmeyi</a> &#231;ok sevdim: &#8220;<strong>OpenClaw Linux ise, Grok Bot MacBook</strong>&#8221;. Connector, API bulma, authentication, MCP, credentials, API key, model se&#231;imi&#8230; Bunlar&#305;n hi&#231;biri Grok Bot&#8217;ta yok... </p></blockquote><p>Daha teknik bir bak&#305;&#351;la aradaki farka bakmak isterseniz; <strong>OpenClaw</strong> bir &#8220;<em>user-owned agent platform</em>&#8221;, <em>Grok Bot</em> ise &#8220;<em>managed agent computer</em>&#8221; diyebilirim.</p><p>Grok Bot&#8217;ta kolayca bot (AI agent gibi d&#252;&#351;&#252;n&#252;n) olu&#351;turup, sonra bunlar&#305; Group Chat ad&#305; verilen &#246;zellikle birbirine ba&#287;layabiliyorsunuz. Her bir botun; ismi, g&#246;rev tan&#305;m&#305; ve hangi durumda ne yapaca&#287;&#305; bilgisi var bir de kullanabilece&#287;i ara&#231;lar. Bot ayr&#305;ca hangi durumda hangi modeli kullanabilece&#287;ine de kendisi karar veriyor. </p><p>Bot&#8217;lar e&#287;er ihtiyac&#305;n&#305;z olan arac&#305;n modellerle bir MCP ba&#287;lant&#305;s&#305; yoksa, sanal taray&#305;c&#305; &#252;zerinden de ileti&#351;im kurabiliyor ve bunu ger&#231;ekten <strong>iyi yap&#305;yor</strong>. Botlar&#305;, ayn&#305; zamanda bir &#8220;AI &#231;al&#305;&#351;an&#8221; gibi de d&#252;&#351;&#252;nebilirsiniz. </p><p>Tabii ayn&#305; Mac&#8217;te oldu&#287;u gibi; OpenClaw k&#305;yas&#305;na geri d&#246;nelim, t&#252;m dosya sisteminiz ve ara&#231;lar&#305;n&#305;z&#305;n kontrol&#252;n&#252; de Grok Bot&#8217;a b&#305;rakm&#305;&#351; oluyorsunuz. </p><p>Kritik noktalardan biri de; yine OpenClaw&#8217;dan farkl&#305; olarak Grok Bot, <strong>hi&#231; kapanmayan</strong> bir bilgisayar gibi. Sanal taray&#305;c&#305;n&#305;z da dahil (oturum a&#231;&#305;k kal&#305;yor), &#246;nceden tan&#305;ml&#305; i&#351;ler bilgisayar&#305;n&#305;z kapal&#305;yken de yap&#305;labiliyor.</p><p>Grok Bot bir Claude ya da ChatGPT alternatifi de&#287;il; bunlar derin i&#351;lerde hala en iyi ve zaten buna odakl&#305;lar; ama haber ara&#351;t&#305;rma, proje y&#246;netimi, takvim, sat&#305;&#351; ve ileti&#351;im gibi i&#351;lerde ihtiya&#231; duydu&#287;unuz <em><strong>agentic</strong></em> <strong>yap&#305;y&#305;</strong> <em><strong>Grok Bot</strong></em>&#8217;a <strong>emanet edebilirsiniz</strong>.</p><h2>2- AI agent&#8217;lar&#305;n gelece&#287;i: Perplexity&#8217;nin Hybrid Compute<span> &#246;zelli&#287;i</span></h2><p>Dikkatinizi &#231;ekmi&#351;tir; son say&#305;larda <strong>AI egemenli&#287;i</strong> ve &#8220;kapal&#305; &#351;irketlerin&#8221; AI modelleri &#252;zerine &#231;ok s&#305;k konu&#351;maya ba&#351;lad&#305;k&#8230; Tam da &#252;zerine Perplexity&#8217;nin dikkat &#231;eken bir &#246;zelli&#287;i geldi: <strong><a href="https://www.perplexity.ai/hub/products/hybrid-compute">Hybrid Compute</a></strong>.</p><p>Bu &#246;zellikle &#231;&#252;&#231;l&#252; <em>reasoning</em> ve web ara&#351;t&#305;rmalar&#305; <strong>bulutta</strong>, &#8220;hassas&#8221; dosyalar ve cihaz eri&#351;imi ise <strong>lokalde</strong> &#231;al&#305;&#351;&#305;yor. </p><p>Yani Perpexity buluta &#231;&#305;kmadan &#246;nce her bir iste&#287;i &#8220;<em>ki&#351;isel/hassas veriler var m&#305;?</em>&#8221; diye kontrol ediyor. Model gerekti&#287;inde <em><strong>maskeleme</strong></em> uygulama yolunu da se&#231;ebiliyor. Lokal olarak kullan&#305;lan modeller ise &#351;u an i&#231;in; <strong>Gemma</strong>, <strong>Qweb</strong> ve <strong>Perplexity&#8217;nin kendisinin</strong> <em>post-trained</em> etti&#287;i modeli. Haliyle lokalde &#231;al&#305;&#351;an modeller token da t&#252;ketmiyor.</p><p>&#220;stelik i&#351;lemi telefonunuzdan ba&#351;latt&#305;&#287;&#305;n&#305;zda dahi, &#246;rne&#287;in bi Mac mini evinizde a&#231;&#305;ksa Perplexity evdeki bilgisayar&#305;n&#305;za da ba&#287;lanabiliyor.</p><p>Gelelim s&#305;n&#305;rlara; &#246;zelli&#287;i kullanabilmeniz i&#231;in <em><strong>Apple Silicon Mac</strong></em> <strong>&#351;art</strong>, <strong>minimumda</strong> <strong>24</strong> <strong>GB Ram</strong> &#351;art, &#246;nerilen ise <strong>32 GB Ram</strong>.</p><p>Apple demi&#351;ken bu hibrit model, Apple&#8217;&#305;n Apple Intelligence yakla&#351;&#305;m&#305;na &#231;ok benziyor.</p><p>&#199;ok be&#287;endim, b&#246;yle hibrit &#231;&#246;z&#252;leri daha &#231;ok g&#246;rece&#287;iz kan&#305;mca.</p><h2>3- Meta&#8217;n&#305;n &#8220;ki&#351;isel agent&#8221; uygulamas&#305;: Muse</h2><p>Hen&#252;z <strong>T&#252;rkiye&#8217;de kullan&#305;mda de&#287;il</strong> ama ABD&#8217;de 8 Eyl&#252;l&#8217;de yay&#305;na giren <strong><a href="https://ai.meta.com/muse/">Muse</a></strong>, h&#305;zl&#305;ca en &#231;ok indirilen uygulama olmay&#305; <a href="https://techcrunch.com/2026/09/10/metas-ai-agent-muse-is-now-the-no-2-app-in-the-us/">ba&#351;ard&#305;</a>.</p><p>Grok Bot&#8217;a olduk&#231;a benziyor; uygulamalara ba&#287;lanabiliyor, g&#246;rev tamaml&#305;yor ve s&#252;rekli a&#231;&#305;k kal&#305;yor. Grok Bot&#8217;un &#231;ok daha <strong>ki&#351;isel hayat</strong> ba&#287;lam&#305; i&#231;inde kalan&#305; diyebilirim Muse i&#231;in.</p><p>Muse'da <strong>tek bir asistan</strong>&#305;n&#305;z<strong> </strong>var, ki&#351;isel hayat&#305;n&#305;z&#305; &#246;&#287;reniyor, file system gibi konular bir hayli <strong>gizlenmi&#351;</strong> <strong>durumda</strong>. </p><p>Ayr&#305;ca Muse web aray&#252;z&#252; olsa da <strong>bir mobil &#252;r&#252;n</strong>, &#246;rne&#287;in bilgisayar &#252;zerindeki dosya sistemnizi eri&#351;-e-miyor. Muse daha bir <strong>son kullan&#305;c&#305; &#252;r&#252;n&#252;</strong> oldu&#287;u i&#231;in; sat&#305;n alma ve e-posta g&#246;nderimi gibi konularda son bir onay da istiyor.</p><p>Muse &#231;ok daha ki&#351;isel, dolay&#305;s&#305;yla ki&#351;isel veri eri&#351;imi de tavan yap&#305;yor. Meta&#8217;n&#305;n iddias&#305; her bir kullan&#305;c&#305; i&#231;in <em><strong>Muse Secure VM</strong></em> olu&#351;turuldu&#287;u ve platformun dahi ki&#351;isel verileri g&#246;remedi&#287;i. Model e&#287;itimi varsay&#305;lan olarak a&#231;&#305;k geliyor, dilerseniz kapatabiliyorsunuz.</p><h1>K&#305;salar..</h1><p>A&#351;a&#287;&#305;daki maddelerin hepsi k&#305;saca <em><strong>post-AI</strong></em> dedi&#287;im, <strong>2022 Kas&#305;m</strong>&#8217;&#305;nda hayat&#305;m&#305;za giren Generative AI sonras&#305;ndaki d&#246;neme dair dikkat &#231;eken geli&#351;meler. S&#305;ras&#305;yla da; tek ki&#351;ilik &#351;irketler, e&#287;itim, dijital &#252;r&#252;nler, &#246;d&#252;llendirilen &#231;al&#305;&#351;an becerileri, dijital &#252;r&#252;n lansmanlar&#305; ve yat&#305;r&#305;mc&#305; sunumuna dair&#8230;</p><h2>1- Solopreneur &#231;a&#287;&#305;: $1m kazanan &#351;irket say&#305;s&#305; 3 kat att&#305;</h2><p><strong>Stripe</strong>, hem platformundaki veriler hem de de&#287;erli d&#305;&#351; kaynaklarla beraber g&#252;zel bir ara&#351;t&#305;rmaya <a href="https://www.stripeeconomics.com/p/the-age-of-the-solopreneur">imza atm&#305;&#351;</a>. Bundan 2 sene &#246;nce <strong>tek ki&#351;ilik </strong><em><strong>unicorn</strong></em>&#8217;lar&#305; konu&#351;uyorduk, bu ba&#351;l&#305;k bir &#231;e&#351;it magazinsel malzeme haline geldi ama Stripe da do&#287;ruluyor ki tek ki&#351;ilik &#351;irketler hem art&#305;k daha fazla, hem de eskisinden &#231;ok fazla ciro yapabiliyorlar.</p><p>2024 y&#305;l&#305;yla beraber h&#305;zla artan tek ki&#351;ilik &#351;irketlerin oran&#305; bir yana, &#351;u veri ilgi &#231;ekici; 2025&#8217;te Stripe&#8217;a kat&#305;lan &#351;irketlerin bir y&#305;l i&#231;inde toplam <strong>1 milyon dolar</strong> ciroya ula&#351;ma oran&#305;, 2023&#8217;ten yakla&#351;&#305;k %30; 2019&#8217;dan ise yakla&#351;&#305;k 3 kat daha y&#252;ksek.</p><p>&#220;stelik bu tek ki&#351;ilik &#351;irketler yaln&#305;zca ABD&#8217;de de&#287;il, d&#252;nyan&#305;n her yerinde art&#305;&#351;ta, en dikkat &#231;ekici oran&#305; %80 art&#305;&#351;la Fransa.</p><p>Kurumsal &#351;irketlerde <strong>ekipler k&#252;&#231;&#252;l&#252;yor</strong>, toplam &#231;al&#305;&#351;an say&#305;s&#305; <strong>azal&#305;yor</strong>; paralelde tek ki&#351;ilik &#351;irketlerin say&#305;s&#305; artt&#305;&#287;&#305; gibi, <strong>$1m y&#305;ll&#305;k gelir baremine </strong>ula&#351;ma oran&#305; 2023-2025 aras&#305;nda 2 kattan fazla b&#252;y&#252;m&#252;&#351; durumda. </p><blockquote><p>ABD&#8217;de b&#246;yle, yani 1 milyon dolardan fazla y&#305;ll&#305;k gelir elde eden 100 binden fazla tek ki&#351;ilik &#351;irket var.</p></blockquote><h2>2- New York&#8217;ta &#246;&#287;rencilere AI yasa&#287;&#305;</h2><p>ABD&#8217;de en kalabal&#305;k &#246;&#287;renci n&#252;fusuna sahip <strong>New York</strong> ve <strong>Los Angeles</strong>, &#246;&#287;rencilerin AI kullan&#305;m&#305;na ciddi s&#305;n&#305;rlamalar getirdi. <a href="https://abcnews.com/Technology/new-york-city-public-schools-banning-ai-middle/story?id=136134872">New York&#8217;ta</a> &#246;&#287;rencilerin 8. s&#305;n&#305;fa kadar GenAI ara&#231;lar&#305;n&#305; kullanmalar&#305; tamamen <strong>yasak</strong>, kapsam alan&#305; <strong>600 bin &#246;&#287;renci</strong>. </p><p><a href="https://lamag.com/education/lausd-bars-ai-use-in-schools/">LA&#8217;de</a> ise t&#252;m &#246;&#287;rencilerin okul taraf&#305;ndan verilen cihazlar&#305;nda GenAI ara&#231;lar&#305;na eri&#351;imi engelledi ama <em>speech-to-text</em> gibi GenAI de&#287;il, AI kapsam&#305;na giren &#252;r&#252;nler hala a&#231;&#305;k. </p><p>Bu kararlar&#305;n arkas&#305;ndaki d&#252;&#351;&#252;nce <strong>&#8220;</strong><em><strong>AI zararl&#305;</strong></em><strong>&#8221; de&#287;il</strong>, ayn&#305; bizim nesilde &#246;rne&#287;in hesap makinas&#305; olmadan temel matemati&#287;i &#246;&#287;renmek gibi; belirli beceriler <strong>oturana kadar</strong> bu GenAI ara&#231;lar&#305;n&#305;n kullan&#305;m&#305;n&#305; engellemek. Yani &#246;ncelik &#231;ocuklar&#305;n &#246;nce yazma, okuma, matematik, temel problem &#231;&#246;zme, ele&#351;tirel d&#252;&#351;&#252;nme ve kendi kendilerine <strong>muhakeme yapabilme</strong> gibi yeteneklerine odaklanmalar&#305;n&#305; sa&#287;lamak.</p><h2>3- Post-AI&#8217;da &#252;r&#252;nlerin <em>retention</em> krizi</h2><p>A16Z partner&#8217;i Andrew Chen, &#231;ok g&#252;zel <a href="https://andrewchen.substack.com/p/adversarial-creativity-and-the-coming">anlatm&#305;&#351;</a>&#8230; AI&#8217;&#305;n;</p><ul><li><p>&#304;&#351; hayat&#305;ndaki uygulamalar i&#231;in etkisi b&#252;y&#252;k oranda pozitif, &#231;&#252;nk&#252; s&#252;re&#231;ler genelde tekrar eden ak&#305;&#351;lardan olu&#351;uyor.</p></li><li><p>Son kullan&#305;c&#305; uygulamalar&#305;ndaki etkisi ise b&#252;y&#252;k oranda <strong>negatif</strong>, &#231;&#252;nk&#252; kullan&#305;c&#305;lar &#246;zg&#252;nl&#252;k, ki&#351;ilik, yenilik ve s&#252;rpriz ar&#305;yor.</p></li></ul><p>Yani i&#351; hayat&#305;nda <em>pattern-following</em> verimlilik getiriyor, ayn&#305; insanlar&#305;n mesai sonras&#305;nda d&#252;nyalar&#305;na ise <strong>s&#305;radanl&#305;k</strong>.</p><p>&#220;stelik sadece uygulamalar de&#287;il pazarlama da &#252;r&#252;nler de <strong>birbirine benziyor</strong> ve taklit etmek ya da edilmek ise art&#305;k &#231;ok kolay. </p><p>Chen&#8217;in bu noktadaki gelecek &#246;ng&#246;r&#252;s&#252; ise &#252;r&#252;nlerin de &#8220;<em>startup</em> yakla&#351;&#305;m&#305;ndan&#8221; &#231;&#305;k&#305;p, &#8220;<em>creator</em><strong> </strong>modeline&#8221; yakla&#351;aca&#287;&#305;. Retention&#8217;&#305; yani dikkati yakalamak i&#231;in; ya ayn&#305; &#252;r&#252;nde ya da ba&#351;ka &#252;r&#252;nler i&#231;inde ayn&#305; yeni bir i&#231;erik yay&#305;nlamak gibi yeni bir &#246;zellik &#231;&#305;karmak.</p><h2>4- EY, &#8220;insani becerileri&#8221; &#246;d&#252;llendirmek i&#231;in 100 milyon dolar bonus b&#252;t&#231;esi ay&#305;rd&#305;</h2><p>EY, ABD&#8217;de &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;na yeni y&#305;l i&#231;in $100m &#8220;insan becerileri&#8221; bonus <a href="https://www.entrepreneur.com/business-news/ernst-young-is-paying-employees-100-million-in-bonuses-just-for-being-human">b&#252;t&#231;esi ay&#305;rm&#305;&#351;</a>. &#199;al&#305;&#351;anlar&#305;n, 500 dolardan 25 bin dolara kadar <strong>bonus alabilmeleri</strong> i&#231;in; AI taraf&#305;ndan ikame edilemeyen <strong>muhakeme</strong>, <strong>adaptasyon</strong>, <strong>yarat&#305;c&#305;l&#305;k</strong> ve <strong>inovasyon</strong> gibi alanlarda fark yaratmalar&#305; bekleniyor.</p><p>Di&#287;er big-4 &#351;irketlerinden <strong>KPMG</strong> ve <strong>PwC</strong> ise empati ve yarat&#305;c&#305;l&#305;k gibi konular&#305; kendi e&#287;itim programlar&#305;n&#305;n i&#231;ine yerle&#351;tirmeye ba&#351;lam&#305;&#351;.</p><h2>5- Post-AI&#8217;da &#252;r&#252;n lansman&#305; nas&#305;l yap&#305;l&#305;r?</h2><p>Hemen yukar&#305;daki retention konusuyla da alakal&#305; olarak; <strong>&#252;r&#252;n lansmanlar&#305; da evrim ge&#231;irdi</strong>. Yeni playbook&#8217;a dair burada <a href="https://x.com/0xfJuan/status/2095192939169234945">g&#252;&#231;l&#252; bir derleme</a> (<em>playbook</em>) var.</p><p>G&#252;&#231;l&#252; ve ak&#305;lda kalan bir iddia ortaya koymak, hemen ula&#351;&#305;labilen bir &#8220;<em><strong>aha moment</strong></em>&#8221;, -lansman &#246;ncesi teker teker konu&#351;ulup haz&#305;r edilmesi kayd&#305;yla- k&#252;&#231;&#252;k ve &#231;ok say&#305;daki hesaptan ayn&#305; &#252;r&#252;n&#252;, farkl&#305; a&#231;&#305;lardan ele alan bir &#8220;da&#287;&#305;t&#305;m ordusu&#8221;, i&#231;erikleri zamana yaymak yerine <strong>tek g&#252;ne </strong>s&#305;k&#305;&#351;t&#305;rmak ve &#252;r&#252;n&#252;n <strong>&#231;&#305;kt&#305;s&#305;n&#305;n</strong> da kullan&#305;c&#305;lar taraf&#305;ndan payla&#351;&#305;labilir olmas&#305; &#351;eklinde &#246;zetleyebilirim. Son madde, viralite &#246;n&#252;ndeki en b&#252;y&#252;k ad&#305;m tabii.</p><p>Ve tabii ki &#252;r&#252;n lansman&#305;n&#305;z&#305; s&#305;k s&#305;k yapabilirsiniz, <strong>hatta yapman&#305;z gerekiyor</strong>.</p><h2>6- Papermark, 25 bin <em>pitch deck</em>&#8217;i incelemi&#351;&#8230;</h2><p><strong>Papermark</strong>&#8217;&#305;n 25 bin pitch deck ve 350 bin yat&#305;r&#305;mc&#305; g&#246;r&#252;nt&#252;lenmesini <a href="https://www.papermark.com/fundraising-report">analiz etti&#287;i &#231;al&#305;&#351;ma</a>, g&#252;ncel olmas&#305; ve sundu&#287;u detaylarla dikkat &#231;ekici. Eskiden b&#246;yle analizleri DocSend yapard&#305;, &#231;ok da g&#252;zeldi. Bana yat&#305;r&#305;mc&#305; oldu&#287;um ve <em>founder</em>&#8217;larla DocSend ara&#351;t&#305;rmas&#305;n&#305; payla&#351;t&#305;&#287;&#305;m g&#252;nleri hat&#305;rlatt&#305;&#8230;</p><ul><li><p>Yat&#305;r&#305;mc&#305;lar sunumda ya uzun s&#252;re kal&#305;yor, ya &#231;ok k&#305;sa s&#252;re, <strong>ortas&#305; pek yok</strong>.</p></li><li><p><strong>&#304;deal sunum uzunlu&#287;u 12 slide</strong>. </p></li><li><p>Hala en g&#252;&#231;l&#252; olan slide&#8217;lar&#305; <strong>en ba&#351;a koymak</strong> en iyi y&#246;ntem.</p></li><li><p>En &#231;ok vakit ge&#231;irilen slide ise <strong>tak&#305;m</strong>. Zaten hep b&#246;yleydi.</p></li><li><p><em><strong>Traction</strong></em><strong>&#8217;&#305; ilk &#252;&#231; slide&#8217;a koyan</strong> sunumlar %20 daha fazla g&#246;r&#252;nt&#252;leniyor.</p></li></ul><p>Belki de en &#246;nemlisi &#351;unu unutmamak; bu sunumda ama&#231;; bir sonraki ad&#305;ma ge&#231;mek.</p><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 211. say&#305;s&#305; da burada sona erdi. Sonuna kadar okudu&#287;unuz i&#231;in te&#351;ekk&#252;rler! </p><p>Madem Buraya kadar okudunuz, en az bir arkada&#351;&#305;n&#305;zla da payla&#351;man&#305;z&#305; bekliyorum. :)</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi <strong>benimle payla&#351;mak</strong> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</p><p>212. say&#305; ise <strong>29 Eyl&#252;l Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong>, her zamanki saatinde, <strong>e-posta kutunuzda</strong> ve <strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong> olacak.</p><p>Sevgiler.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Solo-business yolculuğum | 3. ay]]></title><description><![CDATA[Solo-business yolculu&#287;um nas&#305;l gidiyor? Bir &#8220;build in public&#8221; hikayesinin &#252;&#231;&#252;nc&#252; ay g&#252;ncellemesi sizlerle.]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/solo-business-yolculugum-3-ay</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/solo-business-yolculugum-3-ay</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Thu, 03 Sep 2026 15:31:20 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Bu g&#252;ncellemelerde amac&#305;m; neler yapt&#305;&#287;&#305;m&#305; tan&#305;tmak de&#287;il, biraz olsun fikir vermek (ben de &#246;neri al&#305;rsam ne ala) ve &#8220;<em>a&#231;&#305;k kayna&#287;&#305;n</em>&#8221; g&#252;c&#252;ne inanmam.</p><p>Ki uzun vadede, &#231;ok daha fazla tecr&#252;beli profesyonelin de buna benzer bir yolculu&#287;u, <strong>kendisi i&#231;in d&#252;&#351;&#252;nece&#287;i</strong> <strong>bir gelecek &#246;ng&#246;r&#252;yorum</strong>, fikir vermeyi tam da bu y&#252;zden &#246;nemsiyorum.</p><blockquote><p>Bu arada merak edenler i&#231;in; <strong><a href="https://ermantaylan.com">ermantaylan.com</a></strong>&#8217;u g&#252;ncelledim, ne yapt&#305;&#287;&#305;m ve nas&#305;l yapt&#305;&#287;&#305;ma dair detaylar orada mevcut.</p></blockquote><p>&#350;&#246;yle ba&#351;layay&#305;m; yolculu&#287;a &#231;&#305;kmadan sonu&#231;ta bir tak&#305;m <strong>varsay&#305;mlarla</strong> ba&#351; ba&#351;ayd&#305;m: insanlar bana gelir veya ben gidersem de kar&#351;&#305;l&#305;k g&#246;r&#252;r&#252;m, akl&#305;mdakiler pazarda b&#252;y&#252;k bir probleme i&#351;aret ediyor ve konu&#351;unca da ikna edici olurum... </p><p>Ne mutlu ki varsay&#305;mlar&#305;mda b&#252;y&#252;k oranda hakl&#305;ym&#305;&#351;&#305;m, bunu g&#246;rmek tabii &#231;ok g&#252;zel. Di&#287;er yandan s&#246;ylemeye gerek bile yok; i&#351;in do&#287;as&#305; gere&#287;i <em>ups&amp;downs</em> bir arada, ama <em>up</em>&#8217;lar &#231;o&#287;unlukta, &#8220;<em><strong>yolculu&#287;un kendisi</strong></em>&#8221; de &#231;ok keyifli gidiyor.</p><p><em>Off-topic</em>: Spora tekrar ba&#351;lad&#305;m, &#304;stanbul&#8217;un tad&#305;n&#305; kimlerin &#231;&#305;kard&#305;&#287;&#305;n&#305; bir kez daha anlad&#305;m, i&#351; hayatna ad&#305;m att&#305;ktan sonraki en uzun tatilimi yapt&#305;m.</p><p>Bu g&#252;ncellemede &#246;ne &#231;&#305;karaca&#287;&#305;m iki konu ba&#351;l&#305;&#287;&#305;m var&#8230;</p><h2>1- Video</h2><p>Haftada &#252;&#231; diye ba&#351;lam&#305;&#351;t&#305;m, hedefi tutturdum. <strong>9 haftada</strong> 27 k&#305;sa video ile, <strong>750 bin</strong> civar&#305;nda g&#246;r&#252;nt&#252;lenme ald&#305;m ve binlerce yeni insan beni uzaktan da olsa <strong>tan&#305;maya</strong>, <strong>takip etmeye</strong> <strong>ba&#351;lad&#305;</strong>. Business olarak &#231;al&#305;&#351;&#305;yor mu, evet &#231;ok say&#305;da <em>lead</em>&#8217;in kap&#305;s&#305;n&#305; a&#231;t&#305; bu videolar. </p><blockquote><p>Bir parantez; buradan yanl&#305;&#351; bir mesaj vermek de istemem, herkesin k&#305;sa video stratejisi b&#246;ylesine bir sonu&#231; vermeyebilir. K&#305;sa videolar ki&#351;isel i&#231;erik &#252;retimi ve topluluk olu&#351;turman&#305;n <strong>&#8220;ge&#231; ad&#305;mlar&#305;ndan&#8221; biri hatta</strong>. Parantezi kapat&#305;yorum.</p></blockquote><p>10 y&#305;ld&#305;r Soft Commitment&#8217;taki yaz&#305;l&#305; i&#231;erikler, yapt&#305;&#287;&#305;m her &#351;eyin temelini olu&#351;turuyor asl&#305;nda; oradaki takip, detayl&#305; bak&#305;&#351;, sorgulama, okumalar....</p><p>Ama di&#287;er yandan k&#305;sa videolar da formu gere&#287;i &#231;ok daha fazla insana ula&#351;&#305;yor. Bak&#305;&#351; a&#231;&#305;m da &#351;u; o zaman ikisine de devam. :) &#304;statistik de vereyim; Soft Commitment&#8217;&#305;n -ki 10 y&#305;ll&#305;k bir yay&#305;ndan s&#246;z ediyorum- Substack abone say&#305;s&#305; bu 9 haftada %6 b&#252;y&#252;d&#252;.</p><p>Beni en &#231;ok &#351;a&#351;&#305;rtan &#351;ey ise &#351;u oldu: Instagram gibi bir yerde de &#8220;g&#252;zel&#8221; i&#231;erik, &#8220;do&#287;ru&#8221; insanlar&#305; bulabiliyormu&#351;. Hatta bu post&#8217;u da k&#305;sa video yapmal&#305;yd&#305;m da neyse&#8230; :)</p><p>Video &#252;retiminde <strong>minimum efor</strong> ve <strong>maksimum esneklik</strong> bak&#305;&#351; a&#231;&#305;s&#305;yla; &#305;&#351;&#305;k ve di&#287;er prod&#252;ksiyon i&#351;lerine girmekten -hala- ka&#231;&#305;yorum. DJI Pocket 3&#8217;&#252; de b&#305;rak&#305;p, bildi&#287;iniz iPhone&#8217;la &#231;ekmeye ba&#351;lad&#305;m videolar&#305;.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic" width="1456" height="1092" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1092,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:662010,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/214013141?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cvfH!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F44851c7d-473b-4137-9586-0fca30127437_4032x3024.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>2- &#8288;Soft Commitment sponsorlu&#287;u</h2><p>Soft Commitment bir medya giri&#351;imi de&#287;il. Evet, bir <strong>medya g&#252;c&#252;</strong>ne sahip olabilir, ama ben kendisine hi&#231; &#246;yle bir yerden bakm&#305;yorum. <strong>Soft Commitment</strong> i&#231;in gelir modelinde de, her say&#305;da ayr&#305; bir sponsor olsun gibi bir yerden hi&#231; bakmad&#305;m. Kabaca bir y&#305;lda 25 say&#305; oluyor. </p><p>Bunlar&#305; 10-10-5 &#351;eklinde b&#246;lerek; benim oda&#287;&#305;mda olan konular&#305;n, <strong>T&#252;rkiye&#8217;deki en ba&#351;ar&#305;l&#305;</strong> &#351;irketleriyle t&#252;m y&#305;la yay&#305;lan bir partner&#8217;lik modeli kurgulamak istiyordum ne zamand&#305;r. </p><p>Hatta tam olarak; keyifle dinledi&#287;im <strong>Acquired Podcast</strong>&#8217;in (tabii ki ABD&#8217;den) 10. y&#305;l&#305;na &#246;zel say&#305;s&#305;nda, bu sefer <em>host</em>&#8217;lar&#305;n konuk oldu&#287;u b&#246;l&#252;mlerinde, kendi sponsorluk bak&#305;&#351; a&#231;&#305;lar&#305;n&#305; bizzat dinledi&#287;imden beri. :) Acquired modelinin <strong>T&#252;rkiye&#8217;ye ve bana lokalize edilmi&#351;</strong> hali diyeyim akl&#305;mdakine.</p><p>Bu &#252;&#231; &#351;irketler beraber <strong>IRL</strong> (&#8220;<em>In Real Life</em>&#8221;) etkinlikler d&#252;zenleyeyim, Soft Commitment d&#305;&#351;&#305;nda medyan&#305;n <strong>tamam&#305;na yay&#305;lan </strong>bir <strong>&#231;ok kanall&#305; ileti&#351;im</strong> y&#252;r&#252;telim gibi bir niyetim var, uygulamaya da ba&#351;lad&#305;m/k...</p><p>Hatta geriye sadece bir tane 10&#8217;lu <em>slot</em> kald&#305;. Bu hafta g&#246;rd&#252;n&#252;z, <strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding</a> ile Generative UI </strong>ba&#351;l&#305;&#287;&#305; &#246;zelinde bir i&#351;birli&#287;ine gittik, di&#287;er 10&#8217;lar&#305; da k&#305;sa s&#252;re i&#231;inde a&#231;&#305;klayaca&#287;&#305;m.</p><p>Bir sonraki g&#252;ncellemede g&#246;r&#252;&#351;mek &#252;zere!</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #210 | Konsolidasyon, AI ekonomisi nereye gidiyor, LLM Routing...]]></title><description><![CDATA[Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-210-konsolidasyon</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-210-konsolidasyon</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 01 Sep 2026 05:55:09 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1d5d44fa-7d36-4eea-8014-ea11bb920a74_5272x3948.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n Generative UI Partner&#8217;i <a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding</a></strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">&#8217;in</a> sundu&#287;u 210. say&#305;dan herkese merhaba!</p><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p><span>Soft Commitment #210&#8217;u, </span><strong>bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351;</strong><span> </span><strong><span>bir</span></strong><span> </span><strong>yapay zek&#226;</strong><span> </span><strong><span>modelinin</span></strong><span> yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</span></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/konsolidasyon-ai-ekonomisi-nereye-gidiyor-llm-routing/id1774923370?i=1000787074152&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/konsolidasyon-ai-ekonomisi-nereye-gidiyor-llm-routing/id1774923370?i=1000787074152"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/7zTh3dx6d3E8VLitYADYbY?si=bc2dfc491b124847&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spottify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/7zTh3dx6d3E8VLitYADYbY?si=bc2dfc491b124847"><span>Spottify</span></a></p><div><hr></div><h3>UserGuiding: Ayn&#305; &#252;r&#252;nle daha iyi metrikler</h3><p>Post-AI&#8217;da dijital &#252;r&#252;nler de b&#252;y&#252;k bir de&#287;i&#351;im i&#231;inde. Halihaz&#305;rdaki m&#252;&#351;terinin de&#287;eri, yenisinin nas&#305;l ve nereden kazan&#305;laca&#287;&#305; belirsizle&#351;mi&#351;ken daha da artt&#305;. <strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding</a></strong> i&#231;in de bir <strong>Product Adoption </strong>&#252;r&#252;n&#252; diyebilirim.</p><p>&#350;u ana kadar $1.3m yat&#305;r&#305;m al&#305;p, 2026&#8217;y&#305; $4m y&#305;ll&#305;k tekrar eden gelirle (ARR) kapatmay&#305; hedefleyen giri&#351;im, T&#252;rkiye&#8217;den &#231;&#305;kan en ba&#351;ar&#305;l&#305; SaaS&#8217;lardan biri konumunda. &#214;zellikle <strong>PLG</strong> yani &#252;r&#252;nle b&#252;y&#252;me stratejisi UserGuiding&#8217;in ge&#231;mi&#351;inde &#246;ne &#231;&#305;k&#305;yor.</p><p>Uber, Digital Ocean, UNICEF, Trendyol ve Migros gibi isimlerin de aras&#305;nda oldu&#287;u 800 m&#252;&#351;teriye sahip olan ve 60&#8217;&#305;n &#252;zerinde &#252;lkede kullan&#305;lan UserGuiding&#8217;in T&#252;rkiye <strong>cirosu</strong> ise %1 seviyesinde.</p><h4>UserGuiding kimlerin, hangi problemini &#231;&#246;z&#252;yor?</h4><p><strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding</a></strong> kullanarak <strong>pozitif etki edebilece&#287;iniz</strong>, ba&#351;l&#305;kta bahsetti&#287;im <strong>metriklerin</strong> ba&#351;&#305;nda; <em><strong>churn</strong></em><strong> </strong>oran&#305;, m&#252;&#351;teri <strong>destek talebi</strong> hacmi ve <em><strong>product adoption</strong> rate</em> geliyor.</p><p>En kolay <em><strong>onboarding</strong></em><strong> ak&#305;&#351;&#305;n&#305;</strong> ve &#246;zellik bazl&#305; kampanyalar tasarlayabilece&#287;iniz, detayl&#305; analitik paneliyle &#246;ne &#231;&#305;kan <strong>UserGuiding</strong>; &#246;zellikle geni&#351; &#246;zellik setine sahip yaz&#305;l&#305;mlar ve <strong>&#252;ye i&#351;yeri</strong> veya <strong>bayii</strong> a&#287;lar&#305;n&#305;n y&#246;netiminde oldu&#287;u gibi, geni&#351; kullan&#305;c&#305; segmentine dokunan &#252;r&#252;nlerde tercih ediliyor.</p><p>AI Coding ile beraber &#252;r&#252;nler s&#252;rekli g&#252;ncellendik&#231;e, UserGuiding&#8217;in &#231;&#246;zd&#252;&#287;&#252; problem <strong>daha da belirginle&#351;iyor</strong>. AI demi&#351;ken&#8230; <strong>Generative UI</strong> ba&#351;l&#305;&#287;&#305;n&#305; <strong>Soft Commitment</strong>&#8217;&#305;n sonraki say&#305;lar&#305;nda detayl&#305;ca ele alaca&#287;&#305;z. UserGuiding&#8217;in derin <strong>alan bilgisiyle</strong> beraber &#252;lkemizdeki Generative UI fark&#305;ndal&#305;&#287;&#305;na da pozitif etki edece&#287;imize inan&#305;yorum.</p><h4>Soft Commitment&#8217;a &#246;zel f&#305;rsat</h4><p>En b&#252;y&#252;k SaaS ara&#231;lar&#305; de&#287;erlendirme platformu olan <strong>G2</strong>&#8217;da; 4.7/5 puanla 2025 y&#305;l&#305;nda Product Adoption alan&#305;n&#305;n en ba&#351;ar&#305;l&#305; &#252;r&#252;n&#252; olan UserGuiding ile <strong>ileti&#351;ime ge&#231;ip </strong>demo almak i&#231;in <strong><a href="https://meetings.hubspot.com/laskan/userguiding-meeting-with-levent-askan?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">buraya t&#305;klayabilirsiniz</a></strong>. </p><p>Soft Commitment&#8217;tan gelen taleplerin pamuklara sar&#305;laca&#287;&#305;n&#305; ve <strong>6 ay</strong> i&#231;in <strong>%10 indirim</strong> alaca&#287;&#305;n&#305; da eklemi&#351; olay&#305;m.</p><div><hr></div><blockquote><p><span>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; </span><strong><span>konu</span></strong><span>, </span><strong><span>&#252;r&#252;n</span></strong><span> ve </span><strong><span>i&#231;g&#246;r&#252;lerle</span></strong><span>, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in</span><strong> </strong><span>&#231;ok say&#305;da</span><strong> </strong><span>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</span></p></blockquote><p><strong><span>Son 15 g&#252;ne </span></strong><em><strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</strong></em><strong><span> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</span></strong></p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da l&#252;tfen unutmay&#305;n. Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>AI&#8217;&#305;n devler liginde konsolidasyon</h2><p>Devler ligi demi&#351;ken; &#246;nce bi devlere bakal&#305;m. <strong>OpenAI</strong>, 2. &#231;eyrekte gelirini %18 artt&#305;rd&#305; ve $7b&#8217;a ula&#351;t&#305;, faaliyet zarar&#305; ise $12b ve bu say&#305;lar bir &#231;eyrek i&#231;in. <strong>Anthropic</strong>, <strong>ilk kez</strong> OpenAI&#8217;&#305; &#231;eyreklil gelirde geride b&#305;rakt&#305; ve $11.6b&#8217;a ula&#351;t&#305;, y&#305;ll&#305;k b&#252;y&#252;mesi de tam <strong>14x</strong>.</p><p>Gelelim sat&#305;n almalara&#8230;</p><ul><li><p><strong>OpenRouter</strong> &#8594; <strong>Stripe </strong>(<a href="https://www.softcommitment.com/i/207804826/stripe-openrouter-birliktelikten-neler-dogar">burada</a> konuyu ele alm&#305;&#351;t&#305;m),</p></li><li><p><strong>Hugging Face</strong> &#8594; <strong>Nvidia</strong>,</p></li><li><p><strong>MatX</strong> (LLM&#8217;lere &#246;zel &#231;ip &#252;reticisi) &#8594; <strong>Anthropic </strong>(OpenAI&#8217;&#305;n &#231;ip &#252;r&#252;n&#252;nden hemen sonra geldi bu hamle de),</p></li><li><p><strong>Poolside </strong>(<em>AI Coding</em> i&#231;in AI model geli&#351;tiricisi) &#8594; <strong>Nvidia</strong> (tam bi sat&#305;n alma <a href="https://x.com/EricNewcomer/status/2090521156818493795">olmasa da</a>),</p></li><li><p><strong>Groq</strong> &#8594; <strong>Nvidia</strong> (bu da dolayl&#305; bir sat&#305;n almayd&#305;),</p></li><li><p><strong>Scale AI</strong> &#8594; <strong>Meta</strong>,</p></li><li><p>ve <strong>Cursor</strong> &#8594; <strong>SpaceX</strong></p></li></ul><p>tamamlananlard&#305;. <strong>Perplexity</strong> i&#231;in <strong>Apple</strong> ve <strong>Nvidia</strong> konu&#351;uluyor. <strong>Peki geriye ne kald&#305;?</strong> &#304;lk akl&#305;ma gelenler <strong>ElevenLabs</strong> ve <strong>Replit</strong>. </p><p>Bir de <strong>Harvey</strong> ve <strong>Sierra</strong> gibi, belirli kategorilerde &#246;ne &#231;&#305;kan <em><strong>harness</strong></em><strong> &#351;irketleri</strong> var. Bu &#351;irketler, dokunduklar&#305; kategorinin teknoloji devlerinin sat&#305;n alabilece&#287;i boyutu <strong>ge&#231;tiler</strong> bile. Yine yukar&#305;daki <em>buyer</em>&#8217;lara gidebilirler. Ki &#246;rne&#287;in OpenAI, Harvey&#8217;in yat&#305;r&#305;mc&#305;s&#305;.</p><p>Al&#305;c&#305;lar<em> </em>belli de, di&#287;er tarafta kimlere g&#246;rmek olas&#305; derseniz;</p><ul><li><p>AI donan&#305;mlar&#305;,</p></li><li><p>AI <em>training data </em>&#252;r&#252;nleri,</p></li><li><p>ve Physical AI &#351;irketleri</p></li></ul><p>ilk akl&#305;ma gelenler.</p><p><em>Very big tech</em>&#8217;lerin yan&#305;na, bir de <em>very big AI tech</em>&#8217;ler geldi diyebiliriz. Bu listeler bir g&#252;n gelecek ve tek bir listede konsolide olacak; ad&#305;na yine teknoloji diyebiliriz ya da <strong>direkt AI demeye ba&#351;lar&#305;z</strong>, oras&#305;n&#305; bilemiyorum&#8230;</p><blockquote><p>2024 ve 2025 y&#305;llar&#305;nda bu &#351;irketlere yat&#305;r&#305;m yap&#305;l&#305;yordu; 2026&#8217;da <strong>IPO</strong>&#8217;larla beraber AI &#351;irketlerinin az say&#305;daki bilan&#231;oda konsolide oldu&#287;unu g&#246;r&#252;yoruz. </p></blockquote><h2><strong>Very Big AI Tech vs Open Source/Weight (*) | AI ekonomisi nereye gidiyor?</strong></h2><p>*: Twitter&#8217;da yazm&#305;&#351;t&#305;m ama e-b&#252;ltende de olsun; burada bir kavram karga&#351;as&#305; var. <strong>Open-weight</strong> modeller a&#287;&#305;rl&#305;klar&#305;n&#305; a&#231;&#305;p modeli kendi d&#252;nyan&#305;zda kullanman&#305;za izin verir, <strong>open-source</strong> modellerse buna ek kodu ve e&#287;itim verisini de verir. B&#246;ylece AI modelini yeniden &#252;retmek ve Ar-Ge&#8217;sini analiz etmek m&#252;mk&#252;n hale gelir.</p><p>Very big AI tech&#8217;in &#246;n&#252;ndeki b&#252;y&#252;k soru i&#351;aretlerinden birisi, bana kal&#305;rsa buras&#305;, yani <em><strong>open-weight</strong></em> modeller. Weight dedim, zira pazardaki &#231;o&#287;u model open-source de&#287;il open-weight asl&#305;nda.</p><blockquote><p>Exponential View imzal&#305; <strong><a href="https://intelligence.exponentialview.co">The State of the AI Economy</a></strong> &#231;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305; incelemenizi, konu ilginizi &#231;ekiyorsa tavsiye ederim.</p></blockquote><p>Bu noktada ilk konu AI egemenli&#287;i. Evet OpenAI kurumsal &#351;irketlerle derin anla&#351;malar yaparak modelini <em>on-prem</em> de veriyor, veya Anthtopic bu alanda &#246;nemli bir <a href="https://www.reuters.com/business/anthropic-plans-change-enterprise-data-retention-policy-source-says-2026-08-20/">ad&#305;m att&#305;</a>. Kabaca Anthropic, kurumsal m&#252;&#351;terilerinin verisini, kendi bulutlar&#305;nda tutmalar&#305;na izin vermeye ba&#351;l&#305;yor. Ama veri egemenli&#287;i hala &#351;irketleri open-weight&#8217;e y&#246;nlendiriyor.</p><p><strong><a href="https://epoch.ai/eci">Epoch Capabilities Index</a></strong>&#8217;e g&#246;re, 2023 ve 2024&#8217;te belirgin bi&#231;imde geride olan open-weight modeller, 2026 ba&#351;&#305;nda OpenAI/Anthropic yani <em><strong>frontier labs</strong></em><strong> seviyesini</strong> b&#252;y&#252;k oranda yakalam&#305;&#351; durumdalar.</p><p>En b&#252;y&#252;k model <em>aggregator</em>&#8217;&#305; olan <strong>OpenRouter</strong> verilerinde en b&#252;y&#252;k &#252;&#231; modelin pazar pay&#305;ndaki d&#252;&#351;&#252;&#351;, bir y&#305;lda %72&#8217;den %33&#8217;e kadar gelmi&#351; durumda.</p><p>&#220;stelik &#231;o&#287;u <em><strong>use-case</strong></em>, <em>frontier labs</em> modellerine ihtiya&#231; duymuyor. Az say&#305;da <strong>kritik i&#351;</strong> i&#231;inse evet, &#351;irketler frontier labs modellerine muhta&#231;lar, buralarda &#231;ok para &#246;demeye de sonuna kadar a&#231;&#305;klar. Oras&#305; ayr&#305;&#8230; AGI ile beraber dengeler yeniden kurulabilir de.</p><blockquote><p>Buradan bak&#305;nca model katman&#305;, <em><strong>winner-takes-all</strong></em> bir pazara d&#246;n&#252;&#351;meyecekmi&#351; gibi. Bir ba&#351;ka deyi&#351;le &#351;irketler konsolide oluyor, ama modeller olmuyor.</p></blockquote><p>Bu noktada daha &#246;nce &#231;ok kez vurgulad&#305;&#287;&#305;m <em><strong>harness</strong></em><strong>&#8217;lar</strong>, model se&#231;imini &#8216;soyutlayan&#8217; <em><strong>aggregator</strong></em>&#8217;lar ki bir tanesini e-b&#252;ltenin devam&#305;nda bulacaks&#305;n&#305;z, kurumsal da&#287;&#305;t&#305;m ve entegrasyonu &#231;&#246;zme ve veri katman&#305;, <strong>AI ekonomisinin gidi&#351;at&#305;nda s&#246;z sahibi olacak</strong> konular olarak &#246;ne &#231;&#305;k&#305;yor.</p><h2>Dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri</h2><h4>1- Slack Code: AI Coding i&#231;in neden &#246;nemli bir hamle?</h4><p>Daha &#246;nce Slack&#8217;i bir &#252;r&#252;n olarak <strong>be&#287;enmedi&#287;imden</strong> bahsetmi&#351;tim ama kabul etmek gerekiyor ki &#246;zellikle yurtd&#305;&#351;&#305;ndaki internet &#351;irketlerinin t&#252;m i&#351; s&#252;re&#231;leri <strong>Slack</strong> &#252;zerinde d&#246;n&#252;yor. Hem ekip i&#231;inde, ve daha da &#246;nemlisi d&#305;&#351;ar&#305;daki &#351;irketlerle olan s&#252;re&#231;lerinde.</p><p>Hafta i&#231;inde <strong>Slack Code</strong>&#8217;u <a href="https://x.com/SlackHQ/status/2090415566351659267">tan&#305;tan</a> Slack, AI Coding alan&#305;nda &#246;nemli bir de&#287;i&#351;ime g&#246;z k&#305;rpt&#305;. Slack Code;  &#351;u an de&#287;il ama k&#305;sa vadede model ba&#287;&#305;ms&#305;z bir &#351;ekilde, AI&#8217;&#305;n kod yazmas&#305; &#246;ncesindeki <strong>analiz</strong> ve sonras&#305;ndaki <em><strong>deployment</strong></em> s&#252;re&#231;lerini, <strong>AI agent&#8217;lar ve &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n yanyana</strong>, Slack kanallar&#305; &#252;zerinden y&#252;r&#252;tmesine yar&#305;yor.</p><blockquote><p>Peki nedir bu de&#287;i&#351;im? Mevcut durumda: ki&#351;i &#8594; agent &#8594; sonu&#231; &#8594; PR &#8594; ekip. Slack Code ile &#246;nerilen ise: ekip + agent &#8594; beraber &#231;al&#305;&#351;ma &#8594; sonu&#231;<strong>.</strong></p></blockquote><p>Bir &#246;nceki say&#305;da <a href="https://www.softcommitment.com/i/209551699/zapierin-ai-workflow-index-cal&#305;smas&#305;-ve-dmleri-yasaklamas&#305;">AI Workflows ba&#351;l&#305;&#287;&#305;</a> alt&#305;nda da vurgulad&#305;&#287;&#305;m gibi en iyi AI, mevcutta kullan&#305;lan aray&#252;z i&#231;ine giren AI. Slack sahip oldu&#287;u inan&#305;lmaz <em>distribution</em> g&#252;c&#252;ne ilave olarak kendisini <em><strong>mesajla&#351;ma uygulamas&#305;</strong></em>ndan; <em><strong>Agentic OS</strong></em>&#8217;e <strong>d&#246;n&#252;&#351;t&#252;rmede</strong> de &#231;ok iyi gidiyor. </p><p><strong>Microsoft Teams</strong> ve <strong>AI Coding d&#305;&#351;&#305;ndaki i&#351; birimleri</strong> i&#231;in de benzerlerini k&#305;sa vadede benzerlerini g&#246;rece&#287;imiz bir &#246;zellik bana kal&#305;rsa.</p><h4>2- Ramp&#8217;&#305;n <em>LLM Routing</em> &#252;r&#252;n&#252;: Router</h4><p><em><strong>LLM Routing</strong></em> konusunun yak&#305;n gelece&#287;in &#246;nemli ba&#351;l&#305;klar&#305;ndan olaca&#287;&#305;n&#305; bundan &#246;nce de s&#246;ylemi&#351;tim. &#350;imdi gelin; bu alanda &#351;u an en &#231;ok dikkat &#231;eken oyuncu olan <a href="https://router.com">Ramp&#8217;&#305;n</a><strong><a href="https://router.com"> Router</a></strong>&#8217;&#305;na yak&#305;ndan bakal&#305;m.</p><p>&#350;u an <strong>tek API ile</strong> OpenAI, Anthropic, DeepSeek, Moonshot, xAI ve Z.ai gibi modellere eri&#351;im sunan Router; &#351;irketlerin, &#8220;hangi i&#351; i&#231;in en do&#287;ru (<strong>ucuz</strong>, <strong>yeterince</strong> <strong>kaliteli</strong>, h&#305;zl&#305;, eri&#351;iminde sorun olmayan) model hangisi?&#8221; sorusuna <strong>s&#252;rekli yan&#305;t aramas&#305;n&#305;n</strong> &#246;n&#252;ne ge&#231;iyor.</p><p>Ayl&#305;k 3 trilyon token&#8217;l&#305;k bi hacime sahip olan Router, trafi&#287;in belirli bir k&#305;sm&#305;n&#305;n alternatif modelle test edilmesine de imkan sunuyor.</p><p>Router&#8217;&#305; &#246;nce kendisi kullanan Ramp, maliyet olarak %40 avantaj yakalad&#305;&#287;&#305;n&#305; da iddia ediyor.</p><p>Bu noktada bana kal&#305;rsa iki kritik konu &#246;ne &#231;&#305;k&#305;yor. Birincisi &#351;irketler zaten AI modeline g&#252;venmek zorundayken; bi de Ramp&#8217;e g&#252;venme zorunlulu&#287;una ne kadar girmek ister? Tam da yukar&#305;daki egemenlik konusu&#8230;</p><p>Di&#287;er bir konu da; Router&#8217;&#305;n <em>Switchyard</em> ad&#305;n&#305; koydu&#287;u &#246;zellik, &#351;u an ba&#351;lang&#305;&#231; a&#351;amas&#305; olarak g&#246;r&#252;lebilir, kan&#305;mca as&#305;l de&#287;erlenecek yer buras&#305;. Yani uygulamay&#305; detayl&#305; analiz ederek; i&#351;in <em>latency</em> ve &#246;nem olarak kategorilendirmesini yapmak ve o an i&#231;in en do&#287;ru modeli bulmak. Ayr&#305;ca <em><strong>evaluation</strong></em> (yani <em><strong>evals</strong>)</em> katman&#305; ile de konu&#351;arak, modelleri<strong> </strong>test edebilen bir kurgu.</p><blockquote><p>&#8220;En iyi model en &#231;ok kullan&#305;lmaz m&#305;?&#8221; diye d&#252;&#351;&#252;n&#252;yorsan&#305;z e&#287;er; <strong>Router</strong> de&#287;il ama <strong>Ramp</strong> verisi buna <a href="https://aiweekly.co/alerts/ramp-anthropics-fable-5-plateaus-at-11-as-opus-5-overtakes">yan&#305;t veriyor</a>. 70 bin &#351;irketin AI harcamas&#305;na dayanan rapora g&#246;re <strong>Fable 5</strong> kullan&#305;m&#305; (%11 pazar pay&#305;), <strong>daha ucuz</strong> ve daha <strong>az geli&#351;mi&#351;</strong> olan <strong>Opus 5</strong>&#8217;in gerisinde.</p></blockquote><h4>3- Instacart&#8217;&#305;n asistan&#305;, hem reklam hem de sat&#305;&#351; mecras&#305; oldu</h4><p>Instacart&#8217;&#305;n daha &#246;nce de AI alan&#305;ndaki &#252;r&#252;n g&#252;ncellemelerine yer vermi&#351;tim. &#350;imdi de &#351;irket, Cart Assistant ad&#305;n&#305; verdi&#287;i AI asistan&#305;na olan yakla&#351;&#305;m&#305;yla <a href="https://www.pymnts.com/news/artificial-intelligence/2026/instacarts-ai-assistant-turns-chitchat-into-cha-ching/">g&#252;ndemime girdi</a>.</p><p>Instacart&#8217;&#305; bilmeyenler i&#231;in ABD&#8217;nin Getir&#8217;i diyebilirim. B&#246;yle bir uygulama i&#231;inde, &#8220;d&#252;z&#8221; bir &#351;ekilde reklam g&#246;stermek ayr&#305;; kullan&#305;c&#305;n&#305;n &#8220;<em>Bu ak&#351;am X yeme&#287;ini yapaca&#287;&#305;m, tarif ve y&#246;nlendirmelerin ne olur?</em>&#8221; sorusuna yan&#305;t veren bir AI aray&#252;z&#252;nde reklam ve marka entegrasyonu yapmak ayr&#305;&#8230;</p><p>1.6 milyar ge&#231;mi&#351; sipari&#351; ve 100 bin farkl&#305; ma&#287;azan&#305;n g&#252;ncel depo verisinden beslenen asistan, her bir &#246;nerisini tek tu&#351;la sipari&#351;e gidilebilecek bir sepete de d&#246;n&#252;&#351;t&#252;r&#252;yor.</p><p><em>Conversational Shopping</em>&#8217;e dair ilk dikkat &#231;eken, ortalama sepet tutar&#305;n&#305;n da y&#252;kseliyor olu&#351;u. &#350;imdi de &#351;irket bu asistan i&#231;inde reklam g&#246;sterimlerine ba&#351;layaca&#287;&#305;n&#305; duyurdu.</p><p>Bu noktada &#351;unu da eklemeliyim; Instacart&#8217;&#305;n stratejisi kendi modeliyle pazardaki di&#287;er LLM&#8217;lerle rekabet etmek de&#287;il, &#351;irket ayn&#305; zamanda ChatGPT ve Gemini gibi i&#351; birlikleri ile dikkat &#231;ekiyor. </p><p>Bir &#246;nceki say&#305;da payla&#351;t&#305;&#287;&#305;m Akak&#231;e&#8217;nin AI &#246;zelli&#287;i bir ba&#351;lang&#305;&#231;t&#305;, bakal&#305;m &#252;lkemizde de bu gibi son kullan&#305;c&#305;ya ger&#231;ekten de&#287;er sunan ve gelir modeline ciddi etkisi olan AI &#246;zelliklerini ne zaman g&#246;rece&#287;iz?</p><h4>4- Gravis Robotics: Ekskavat&#246;r&#252; AI y&#246;netirse&#8230;</h4><p>SoftBank yat&#305;r&#305;m&#305; ile $1b de&#287;erlemeye ula&#351;an &#304;svi&#231;re merkezli <strong><a href="https://www.gravisrobotics.com">Gravis</a></strong>; hay&#305;r ekskavat&#246;r &#252;retmiyor, bunun yerien Caterpillar, Hitachi ve Volvo gibi makinelerin &#252;zerine takt&#305;&#287;&#305; bir kontrol sistemi ile makinan&#305;n kullan&#305;m&#305;n&#305; <strong>AI destekli</strong> bir hale getiriyor.</p><p><strong>Ekskavat&#246;rde hala bir insan var</strong>, ama tekrarl&#305; i&#351;leri robota b&#305;rak&#305;yor. Yani, bir anlamda bug&#252;n&#252;n u&#231;aklar&#305;ndaki pilotlar gibi. Gravis&#8217;in teknolojisiyle bir operat&#246;r, uzaktan birden &#231;ok makineyi kullanabilir hale geliyor. Bu k&#305;s&#305;m neyse ki u&#231;aklarda hen&#252;z yok. :)</p><p>Gravis &#246;rne&#287;in &#304;ngiltere&#8217;deki <em>Manchester Airport</em> projesinde aktif olarak kullan&#305;l&#305;yor.</p><h4>5- AI destekli <em>tuvalet analizi</em> giri&#351;imi: Throne Science</h4><p>Ak&#305;ll&#305; donan&#305;mlarla her &#351;eyimizi analiz ediyoruz da; neden kakam&#305;z&#305; da etmeyelim? &#199;ok do&#287;ru bir soru. Kalp ritmi, uyku evresi, fiziksel aktivite,  kanda oksijen seviyesi, stres&#8230; <strong>WHOOP</strong> ve/veya <strong>Apple Watch</strong> <strong>gibi cihazlarla </strong>bunlar&#305; analiz ediyoruz da kakam&#305;z&#305; ve &#231;i&#351;imizi niye analiz etmiyoruz? </p><blockquote><p>Daha do&#287;ru bir ifadeyle; <strong>gastrointestinal sistemimizi</strong>&#8230;</p></blockquote><p>Bu soruyu soranlardan biri olan <a href="https://thronescience.com">Throne Science</a> giri&#351;iminin kurucular&#305;ndan biri de ilgin&#231; bir &#351;ekilde WHOOP kurucusu zaten. Giri&#351;im ayr&#305;ca <em><strong>Toilet Health</strong></em> kategorisinde <strong>yaln&#305;z da de&#287;il</strong>.</p><p>2023&#8217;te kurulup bug&#252;ne kadar $20m yat&#305;r&#305;m alan giri&#351;im, klozetin kenar&#305;na $400&#8217;l&#305;k bir cihaz takman&#305;zla 6 ki&#351;iye kadar analiz yapabiliyor, bir de ayl&#305;k $6&#8217;l&#305;k abonelik &#252;creti var.</p><p>Arka planda 12 farkl&#305; computer-vision modeli &#231;al&#305;&#351;t&#305;ran cihaz, ayn&#305; zamanda mikrafona da sahip.</p><p>Bir de AI katman&#305;yla kullan&#305;c&#305;s&#305;na sorular sorabilen Gut Health AI Coach &#252;r&#252;n&#252;ne sahip olan giri&#351;im; <strong>son d&#246;nemde</strong> farkl&#305; bir &#351;ey yedin mi, uykun de&#287;i&#351;ti mi, ila&#231; de&#287;i&#351;tirdin mi ve benzeri sorularla ki&#351;iselle&#351;tirme de yapabiliyor.</p><h2>&#8220;Ba&#287;z&#305; rakkamlar&#8221;&#8230;</h2><ol><li><p>Pop&#252;ler proje y&#246;netimi uygulamas&#305; <strong>Linear</strong>&#8217;de, MCP &#252;zerinden olu&#351;turulan <em>ticket</em> say&#305;s&#305;, uygulaman&#305;n kendi aray&#252;z&#252;n&#252; <a href="https://departmentofproduct.substack.com/p/linears-cpo-says-mcp-usage-is-through">ilk kez geride b&#305;rakm&#305;&#351;</a>&#8230; <strong>End&#252;stri 4.0</strong> gibi, SaaS 2.0 da karanl&#305;k &#351;irketler demek san&#305;r&#305;m. &#220;r&#252;n kullan&#305;l&#305;yor mu evet, kullan&#305;c&#305; ise <em>agent</em>&#8217;lar.</p></li><li><p><strong>Nvidia</strong> taraf&#305;ndan sat&#305;n al&#305;nan <strong>Hugging Face</strong>&#8217;de, kurucular ve ekip, $12b&#8217;dan <a href="https://newsletter.dealroom.co/the-world-cup-of-tech-1">%42 pay alm&#305;&#351;</a>. </p></li><li><p><strong>Asana</strong>&#8217;da 2022&#8217;den beri devam eden, &#246;ny&#252;zde kullan&#305;lan test &#252;r&#252;n&#252; olan Enzyme yerine muadilini geli&#351;tirme s&#252;reci, &#351;irketin beyan&#305;na g&#246;re be&#351; y&#305;l daha efor ve $6m masraf gerektiriyormu&#351;. Proje i&#231;in OpenAI Codex kullan&#305;lmas&#305;yla; iki hafta ve $12k maliyetle sona <a href="https://openai.com/index/asana/">gelinmi&#351;</a>. <em><strong>Click-bait</strong></em> gibi, ama de&#287;il gibi de.</p></li><li><p><strong>Sensor Tower</strong>, <strong>State of AI 2026 </strong>isimli <a href="https://sensortower.com/blog/state-of-ai-2026">&#231;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305; yay&#305;nlad&#305;</a>. T&#252;rkiye de dahil &#231;ok say&#305;da &#252;lke i&#231;in AI uygulamalar&#305;n&#305;n da&#287;&#305;l&#305;m&#305;na bakabilirsiniz. Son kullan&#305;c&#305;lar pazar&#305; i&#231;in analiz yapmak ad&#305;na &#231;ok iyi kaynak. &#214;zetle; <strong>Gemini</strong>, <strong>Google</strong> ile beraber h&#305;zla b&#252;y&#252;yor. Claude, ABD&#8217;de bir y&#305;l gibi bir s&#252;rede  %4&#8217;ten %14&#8217;e y&#252;kselmi&#351;. ChatGPT &#252;zerindeki reklamlar Mart-May&#305;s aras&#305;nda 7 kat artm&#305;&#351;. Biraz <em>zoom-out</em> edince de g&#246;r&#252;len &#351;u; AI uygulamalar&#305; yaln&#305;zca b&#252;y&#252;m&#252;yor; arama, ticaret ve reklam&#305;n i&#231;inde oldu&#287;u adeta yeni bir internet katman&#305; olu&#351;uyor. T&#252;rkiye&#8217;de ChatGPT %45, Gemini %36, Claude %7, Grok %4, Perplexity ise %1 pazar pay&#305;na sahip.</p></li><li><p><strong>AI Search</strong> alan&#305;nda, LLM&#8217;lerden gelen trafik miktar&#305;ndan <strong>&#231;ok daha &#246;nemli olan&#305;n</strong>, d&#246;n&#252;&#351;&#252;m oran&#305; oldu&#287;unu vurguluyordum. <a href="https://www.shopify.com/enterprise/blog/ai-search-category-behavior">Shopify&#8217;&#305;n son aktard&#305;&#287;&#305; verilere</a> g&#246;re de 2026 2. &#231;eyre&#287;inde y&#305;ll&#305;k <strong>AI trafi&#287;i 3 kat artm&#305;&#351;</strong>, ayn&#305; d&#246;nemde organik trafik %12 b&#252;y&#252;m&#252;&#351;. D&#246;n&#252;&#351;&#252;me bakal&#305;m; AI&#8217;dan &#252;r&#252;n sayfas&#305;na gelen kullan&#305;c&#305;lar, organikten gelenlere k&#305;yasla 2 kat daha y&#252;ksek oranda sat&#305;n alma yap&#305;yor. &#220;stelik AI trafi&#287;inin yar&#305;s&#305; do&#287;rudan &#252;r&#252;n sayfas&#305;na geliyor. Evet, t&#252;m kategorilerde LLM&#8217;lerden gelen trafik &#351;u an ayn&#305; oranda etkisini g&#246;stermiyor, ama e-ticaret gibi baz&#305; kategorilerde ise durum &#351;imdiden &#8220;hayat de&#287;i&#351;tirici&#8221;.</p></li></ol><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><ol><li><p><strong>Google</strong>, iflas a&#231;&#305;klayan <strong>Spirit Airlines</strong>&#8217;&#305;n t&#252;m <strong>verisini</strong> <strong>$10m</strong> <strong>&#246;deyerek</strong> <a href="https://news.bloomberglaw.com/bankruptcy-law/google-aims-to-boost-ai-with-purchase-of-spirit-airlines-data">sat&#305;n ald&#305;</a>. Demek ki Google&#8217;&#305;n bile daha fazla veriye (tabii ki <em>structured</em>) ihtiya&#231;&#305; varm&#305;&#351;. :) B&#246;yle pazaryerleri zaten var, orta vadede T&#252;rkiye i&#231;in bile pazar olu&#351;acakt&#305;r. &#304;flas eden, iyi gitmeyen veya zombiye d&#246;nen &#351;irketlerin <strong>verilerini AI&#8217;a satmalar&#305;ndan</strong> bahsediyorum.</p></li><li><p>Meta, Facebook ve Instagram&#8217;&#305;n &#231;ocuk geli&#351;imini hi&#231;e sayan uygulamalar&#305;n&#305; neden g&#246;stererek a&#231;&#305;lan davalar&#305;n d&#252;&#351;&#252;r&#252;lmesi i&#231;in <strong>on sekiz milyar dolar</strong> &#246;demeyi <a href="https://techcrunch.com/2026/08/26/meta-settles-for-18-billion-in-lawsuit-brought-by-29-states-over-social-media-harms-to-children/">kabul etti</a>. Tutar on y&#305;la yay&#305;lacak ve kademeli olarak $18b&#8217;a kadar &#231;&#305;kabilecek. Ayr&#305;ca ek baz&#305; &#252;r&#252;n g&#252;ncellemeleri de Meta taraf&#305;ndan kabul edildi: <strong>g&#252;nl&#252;k iki saat</strong> kullan&#305;m s&#305;n&#305;r&#305;, <strong>gece saatlerinde</strong> eri&#351;im engeli, be&#287;eni say&#305;lar&#305;n&#305;n <strong>gizlenmesi</strong> gibi... Tabii ki t&#252;m bunlar -&#351;imdilik- sadece ABD i&#231;inde uygulanmas&#305; kabul edilen g&#252;ncellemeler.</p></li><li><p>Startup&#8217;lar&#305;n erken a&#351;amalarda bir standart gibi kulland&#305;klar&#305; <strong>SAFE s&#246;zle&#351;mesinin</strong> de mucidi e&#287;er bilmiyorsan&#305;z; <strong>Y Combinator</strong>. Son 13 y&#305;lda kendi giri&#351;imlerinin bu s&#246;zle&#351;meyle $15b yat&#305;r&#305;m almas&#305;na arac&#305;l&#305;k eden Y Combinator; <em><strong>agent-native</strong></em> bir SAFE g&#246;nderme s&#252;recini &#252;r&#252;nle&#351;tirip &#252;cretsiz olarak <a href="https://www.ycombinator.com/safe">yay&#305;nlad&#305;</a>.</p></li><li><p><strong>Trump y&#246;netimi</strong>, ABD teknoloji sekt&#246;r&#252;n&#252;n de yetenek g&#246;&#231;&#252; yapabilmesi i&#231;in bir numaral&#305; y&#246;ntem olan H-1B vizesi i&#231;in <strong>$100k</strong>&#8217;l&#305;k bir ba&#351;vuru &#252;creti <a href="https://www.wsj.com/politics/policy/government-proposes-new-six-figure-fee-for-h1-b-visas-a0da2d01">getirmek &#252;zere</a>. Yani s&#252;re&#231; yakla&#351;&#305;k $5k&#8217;dan $105k&#8217;l&#305;k bir maliyete &#231;&#305;k&#305;yor. <strong>A&#231;&#305;k&#231;as&#305; &#231;ok &#351;a&#351;&#305;rd&#305;m</strong>, bence Silikon Vadisi lobisinin itirazlar&#305;yla ya bu yoldan d&#246;n&#252;l&#252;r <strong>ya da</strong> <strong>AI &#351;irketleri i&#231;in bir muafiyet gelir</strong>.</p></li><li><p>San&#305;r&#305;m daha &#246;nce e-b&#252;ltene yazmad&#305;m ama; ABD&#8217;de <strong>Andon Labs </strong>isimli &#351;irket, AI ile y&#246;netilen bir fiziksel ma&#287;aza deneyi <a href="https://www.businessinsider.com/ai-running-sf-store-fired-employee-for-the-first-time-2026-8">yap&#305;yordu</a>&#8230; Baz&#305; &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n vardiyalar&#305;na ge&#231; kalmalar&#305;ndan sonra Luna isimli <em>AI Store Manager</em>, &#246;nce &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305; -ger&#231;ek insan- uyar&#305;yor, ardndan <em><strong>human-in-the-loop</strong></em> devreye gidiyor ve Luna&#8217;ya &#351;irketin politikalar&#305;na sad&#305;k kalmas&#305; hat&#305;rlat&#305;l&#305;yor. Sonras&#305;nda ne mi oluyor, <strong>Luna </strong>taraf&#305;ndan <strong>&#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n i&#351;lerine son veriliyor</strong>. Haberde her ne kadar &#8220;<strong>yapay zek&#226; imzal&#305; ilk i&#351;ten &#231;&#305;karma</strong> <strong>karar&#305;</strong>&#8221; olarak lanse edilmi&#351; olsa da; Luna&#8217;dan &#246;nce de &#231;ok say&#305;da &#351;irketin algoritmas&#305;, milyonlarca insan&#305; &#231;oktan i&#351;ten &#231;&#305;karmaya ba&#351;lam&#305;&#351;t&#305;. &#214;rne&#287;in hafta i&#231;inde <strong>Uber</strong>; <strong>algoritmas&#305;n&#305;n tek ba&#351;&#305;na karar al&#305;p</strong> platformdaki i&#351; g&#252;c&#252;n&#252;n gelirine do&#287;rudan etki etti&#287;i i&#231;in, $1b civar&#305;nda <a href="https://www.reuters.com/world/dutch-regulator-fines-uber-966-million-automating-driver-suspensions-document-2026-08-21/">ceza yedi</a>. </p></li></ol><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p><strong>Soft Commitment&#8217;&#305;n Generative UI Partner&#8217;i</strong> <strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlinkhttps://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">UserGuiding</a></strong><a href="https://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlinkhttps://userguiding.com/?utm_source=softc&amp;utm_medium=textlink">&#8217;in</a> sundu&#287;u 210. say&#305;n&#305;n da sonuna geldiniz. </p><p>Sonuna kadar okudu&#287;unuz i&#231;in te&#351;ekk&#252;rler! Madem Buraya kadar okudunuz, en az bir arkada&#351;&#305;n&#305;zla da payla&#351;man&#305;z&#305; bekliyorum.</p><p><span>Fikir ve &#246;nerilerinizi </span><strong>benimle payla&#351;mak</strong><span> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</span></p><p><span>211. say&#305; ise </span><strong>15 Eyl&#252;l Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong><span>, her zamanki saatinde, </span><strong>e-posta kutunuzda</strong><span> ve </span><strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong><span> olacak.</span></p><p><span>Sevgiler.</span></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #209 | AI'da önem kazanan yetenekler, Product Specific Models, uykunun Ozempic'i...]]></title><description><![CDATA[Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-209-aida-onem-kazanan</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-209-aida-onem-kazanan</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 18 Aug 2026 05:55:36 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9e79fd4b-3695-480c-b31e-72b9460220cf_1400x933.webp" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><strong><a href="https://www.akakce.com/">Akak&#231;e</a></strong>&#8217;nin sundu&#287;u Soft Commitment&#8217;&#305;n 209. say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba.</p><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu, &#252;r&#252;n ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> </strong>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p>Son 15 g&#252;ne <em>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</em> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</p><h4><strong>Akak&#231;e&#8217;nin Ak&#305;ll&#305; Filtre Asistan&#305;: Konu&#351;ma dilinde ihtiyac&#305;n&#305; anlat &#8594; &#252;r&#252;n &#246;nerileri al</strong></h4><p style="text-align: justify;">2000 y&#305;l&#305;ndan bu yana faaliyet g&#246;steren, T&#252;rkiye&#8217;nin &#246;nde gelen fiyat kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;rma ve al&#305;&#351;veri&#351; platformu olan <strong><a href="https://www.akakce.com/">Akak&#231;e</a></strong>, ayda <strong>40 milyon</strong> ziyaret al&#305;yor. Akak&#231;e, son olarak da ge&#231;ti&#287;imiz haftalarda duyurdu&#287;u <strong>Ak&#305;ll&#305; Filtre Asistan&#305;</strong>&#8217;yla dikkat &#231;ekti.</p><p style="text-align: justify;">OpenAI teknolojisini kullanan bu &#246;zellik, ayn&#305; zamanda Akak&#231;e&#8217;nin kapsaml&#305; kategori, &#252;r&#252;n ve filtre verilerinden besleniyor. &#220;r&#252;n arama s&#252;recinde <strong>do&#287;al konu&#351;ma dilinde</strong> ihtiya&#231;lar&#305;n&#305; anlatabilen kullan&#305;c&#305;lar; yapay zek&#226;n&#305;n sorular&#305;na yan&#305;t verdi&#287;inde, arama yapt&#305;klar&#305; kategoride &#252;r&#252;n &#246;nerilerini g&#246;rebiliyor.</p><p style="text-align: justify;">Akak&#231;e&#8217;nin Ak&#305;ll&#305; Filtre Asistan&#305; &#246;zelli&#287;ini, &#246;rne&#287;in <a href="https://www.akakce.com/cep-telefonu.html">cep telefonu</a>, <a href="https://www.akakce.com/televizyon.html">televizyon</a> ve <a href="https://www.akakce.com/klima.html">klima</a> gibi &#231;ok say&#305;da kategoride deneyimleyebilirsiniz. &#214;zellik, hem web sitesinde hem de mobil uygulamalarda aktif durumda.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://www.akakce.com" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic" width="1200" height="628" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/caf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:628,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:101658,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:&quot;https://www.akakce.com&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/210674589?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" title="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Lt3y!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcaf0376e-fdfe-4af5-b981-6785e0d0db83_1200x628.heic 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: justify;">Di&#287;er yandan Ak&#305;ll&#305; Filtre Asistan&#305; ile birlikte <strong><a href="https://www.akakce.com">Akak&#231;e</a></strong>; yaln&#305;zca <strong>karar a&#351;amas&#305;nda</strong> de&#287;il, <strong>&#252;r&#252;n ke&#351;if s&#252;recinde</strong> de kullan&#305;c&#305;lar&#305;na rehberlik etmi&#351; oluyor.</p><p style="text-align: justify;">Al&#305;&#351;veri&#351; deneyimi; <em><strong>agentic</strong></em><strong> &#246;deme</strong> ve <em><strong>AI-native</strong></em> al&#305;&#351;veri&#351; yolculu&#287;u deneyimiyle orta-uzun vadede daha &#231;ok de&#287;i&#351;ime gebe. <strong>&#220;lkemizde</strong> son kullan&#305;c&#305;lara y&#246;nelik geli&#351;tirilen b&#246;yle ihtiya&#231; odakl&#305; &#252;r&#252;nleri g&#246;rmeye ba&#351;lamak ise sevindirici.</p><p style="text-align: justify;">Kapat&#305;rken son olarak &#351;u notu da eklemi&#351; olay&#305;m. <strong>Akak&#231;e</strong>, kullan&#305;c&#305;lar&#305;n&#305;n <strong>ihtiya&#231;lar&#305;n&#305;</strong> daha h&#305;zl&#305; ve <strong>kolay &#351;ekilde kar&#351;&#305;lamalar&#305;na</strong> <strong>yard&#305;mc&#305; olacak &#231;&#246;z&#252;mler geli&#351;tirmeye devam edece&#287;ini s&#246;yl&#252;yor</strong>.</p><div><hr></div><p>Soft Commitment&#8217;&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da l&#252;tfen unutmay&#305;n.</p><p>Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>SaaS giri&#351;imi &#8594; AI giri&#351;imi &#8594; Harness giri&#351;imi &#8594; Product Specific Models</h2><p><em>&#8220;<strong>SaaS</strong> giri&#351;imlerine ne olacak&#8221;</em> derken; SaaS muadili AI giri&#351;imlerinde de nur topu gibi yeni bir kategori a&#231;&#305;ld&#305;: <em><strong>harness</strong></em><strong> giri&#351;imleri</strong>. Harness&#8217;lar&#305;yla <strong>&#246;ne &#231;&#305;kan</strong> ve dikeylerinde &#231;ok h&#305;zl&#305; b&#252;y&#252;yen, y&#252;ksek de&#287;erleme &#231;arpan&#305; alan giri&#351;imler. <strong>Harness</strong>&#8217;tan #208&#8217;de de detayl&#305;ca <a href="https://www.softcommitment.com/i/207804826/kurumlar&#305;n-kendi-ai-modellerini-degil-kendi-harnesslar&#305;n&#305;-gelistirmesi">bahsetmi&#351;tim</a>. De&#287;erleme ve sekt&#246;r liderli&#287;inin ne demek oldu&#287;unu Tomasz Tunguz &#231;ok g&#252;zel <a href="https://tomtunguz.com/ai-harness-arr-multiples/">anlatm&#305;&#351;</a>.</p><p>En yayg&#305;n &#246;rnekleriyle bu harness giri&#351;imleri; hukukta <strong>Harvey</strong>, m&#252;&#351;teri deste&#287;inde ise <strong>Sierra</strong> gibi &#351;irketler&#8230;</p><h4>Product Specific Models</h4><p><strong>Applied Compute</strong>, hafta i&#231;inde &#252;r&#252;n spesifik model <a href="https://x.com/appliedcompute/status/2085495826638672109">duyurusunu yapt&#305;</a>. </p><p>&#8220;<em>Bring Your Own Harness</em>&#8221; &#246;zelli&#287;i, harness&#8217;&#305;n&#305;z i&#231;inde biriken veriyle modeli post-train etmenize yar&#305;yor. Yani ba&#287;lam y&#246;netimi, haf&#305;za kullan&#305;m&#305;, ara&#231; &#231;a&#287;r&#305;lar&#305; ve orkestrasyon gibi t&#252;m harness &#246;&#287;eleri; open-weight modelleri post-train etmede kullan&#305;labiliyor.</p><p>Yukar&#305;daki harness giri&#351;imleriyle de ba&#287;lamak gerekirse; Applied Compute&#8217;un &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305; &#351;irketlerden birisi de Harvey. :)</p><p><span>&#214;yle bir &#231;a&#287;day&#305;z ki iki g&#252;n &#246;nce g&#246;rd&#252;&#287;&#252;m bir tezin &#231;&#252;r&#252;mesine de&#287;il ama bir sonraki tezin do&#287;u&#351;una &#351;ahit oluyorum&#8230;</span></p><h2>AI &#231;a&#287;&#305;nda hangi yeteneklere ihtiya&#231; duyaca&#287;&#305;z?</h2><p>Evet, tam da o hep konu&#351;tu&#287;umuz konuda, Lenny&#8217;nin dolu dolu bir say&#305;s&#305;na <a href="https://www.lennysnewsletter.com/p/the-new-inner-game-your-unfair-advantage">rastlad&#305;m</a>.</p><p>Daha &#246;nce de &#231;ok kez s&#246;yledi&#287;im gibi; &#8220;post AI&#8221;da, insanlar&#305;n rekabet avantaj&#305;n&#305;n daha &#231;ok bilmek ya da daha &#231;ok &#231;al&#305;&#351;mak olmayaca&#287;&#305; kesin. Peki ne olacak? Do&#287;ru kararlar&#305; verebilmek, &#231;at&#305;&#351;may&#305; y&#246;netmek, ba&#351;ar&#305;s&#305;zl&#305;&#287;a dayanmak ve t&#252;m bunlarla birlikte kendi duygular&#305;n&#305; y&#246;netmeyi de bilmek&#8230;</p><p>OpenAI&#8217;&#305;n ara&#351;t&#305;rma ekibindeki insanlara ve teknoloji sekt&#246;r&#252; liderlerine ko&#231;luk yapt&#305;&#287;&#305; bilinen Joe Hudson imzal&#305; makale; &#351;irketlerin <strong>NBA</strong> tak&#305;mlar&#305;na benzeyerek, daha k&#252;&#231;&#252;k ve mental y&#246;n&#252; a&#287;&#305;r basan ekiplerden olu&#351;aca&#287;&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yor. Daha az insan, daha <em>flat</em> bi organizasyon, daha fazla ko&#231;; ve ki&#351;i ba&#351;&#305;na &#231;ok daha y&#252;ksek de&#287;er. NBA tak&#305;m&#305;ndaki bir oyuncu basketbolu ne kadar bildi&#287;iyle de&#287;il; kritik anda do&#287;ru karar vereildi&#287;i, bask&#305; alt&#305;nda sakin kalabildi&#287;i ve tak&#305;m arkada&#351;lar&#305;n&#305; daha iyi hale getirdi&#287;i i&#231;in de&#287;erli oluyor. Ve Fatih Terim&#8217;in de s&#246;yledi&#287;i gibi profesyonel bir sporcu o seviyede oynuyorsa siz pek fark&#305;nda olmasan&#305;z da fazlas&#305;yla zekidir de&#8230;</p><blockquote><p>&#8220;<strong>Patronu hayal k&#305;r&#305;kl&#305;&#287;&#305;na u&#287;ratmaktan</strong> korkuyorsan k&#246;t&#252; projeyi &#246;ld&#252;remezsin; ba&#351;ar&#305;s&#305;z g&#246;r&#252;nmekten korkuyorsan b&#252;y&#252;k bahis yapamazs&#305;n; cahil g&#246;r&#252;nmekten korkuyorsan soru sormazs&#305;n.&#8221; Hudson&#8217;&#305;n bu s&#246;zleri bu &#231;a&#287;da ku&#351;kusuz &#231;ok daha &#246;nem kazand&#305;. Yine Hudson&#8217;&#305;n s&#246;zleriyle; &#8220;<em><strong>connection debt</strong></em>&#8221;.</p></blockquote><p>Hudson&#8217;&#305;n &#246;nerdi&#287;i <strong>&#351;u iki metrik de &#231;ok k&#305;ymetli</strong>: <em><strong>pace</strong></em> ve <em><strong>spin</strong></em>. <strong>Pace</strong> yani iterasyon yapma h&#305;z&#305;n&#305;z, <strong>spin</strong> yani korku ve <em>overthinking</em> nedeniyle ya&#351;ad&#305;&#287;&#305;n&#305;z enerji kayb&#305;.</p><p>&#220;stelik AI kaynakl&#305; basketboldaki h&#305;z &#246;yle bi art&#305; ki; hepimiz, T&#252;rkiye&#8217;nin ikinci liginden 2-3 senede NBA&#8217;e transfer olduk.</p><h4>Ayn&#305; yetenekler yoksa modeller i&#231;in de mi ge&#231;erli?</h4><p>&#304;&#351;in ilgin&#231; taraf&#305;; <strong><a href="https://poolside.ai">Poolside</a></strong> CEO&#8217;su Elso Kant, yapt&#305;&#287;&#305; r&#246;portajda bu yeteneklerin ayn&#305; zamanda modeller i&#231;in de kritik oldu&#287;unu <a href="https://www.youtube.com/watch?v=9_0hs2sxHHo">s&#246;ylemi&#351;ti</a>. </p><p><span>118 milyar parametreli Laguna S modelinin performans&#305;n&#305; analiz eden Elso&#8217;nun g&#246;zlemi &#351;u; modelin as&#305;l g&#252;c&#252; zekas&#305;ndan de&#287;il davran&#305;&#351;lar&#305;ndan geliyor. Bunlar da: sebat etme veya geri izleme yapma, ya da erken zafer ilan etmeme gibi &#246;zellikler.</span></p><h2>&#8220;Ozempic but for needing less sleep&#8221; | Zay&#305;flama i&#287;nelerinden sonra s&#305;ra uyku i&#287;nelerinde mi? </h2><p>Bir yan etkisi var m&#305;d&#305;r bilmiyorum; ama zay&#305;flama i&#287;nelerinin nas&#305;l bir kar&#351;&#305;l&#305;k buldu&#287;u ve sonu&#231;lar&#305; malumunuz&#8230; </p><p>Biz bir yan etki olmad&#305;klar&#305;n&#305; varsayarak devam edelim; teknoloji geli&#351;ti ve kilo problemi adeta ortadan kalkt&#305;. S&#305;ra geldi insanl&#305;&#287;&#305;n bir di&#287;er temel problemine: uyku. </p><p>Daha kolay uykuya dalmak de&#287;il, <strong>daha az uykuya ihtiya&#231; duymaktan</strong> <strong>s&#246;z ediyorum</strong>. Uzun y&#305;llard&#305;r az uyuyan biri olarak; istisnas&#305;z okudu&#287;um her ara&#351;t&#305;rmada ve dinledi&#287;im uzmanda ayn&#305; &#351;eyi duymak beni &#231;e&#351;itli d&#252;&#351;&#252;ncelere gark ediyordu: &#8220;iyi <em>uyku her &#351;eyin temelidir; e&#287;er yeterli uyumazsan&#305;z, sa&#287;l&#305;kl&#305; ya&#351;am hayal</em>&#8221;.</p><p><strong>Takeda</strong> isimli ila&#231; &#252;reticisinin Orzeyful isimli ilac&#305;, 5 A&#287;ustos&#8217;ta <a href="https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-drug-treat-full-range-narcolepsy-type-1-symptoms">FDA onay&#305;n&#305; da ald&#305;</a>. &#304;la&#231; en temelde <em><strong>orexin</strong></em> isimli uyan&#305;k kalmam&#305;z&#305; sa&#287;layan maddeyi d&#252;zenliyor. </p><p>Yani evet ila&#231; uyumamay&#305; sa&#287;l&#305;yor, ama uyku s&#305;ras&#305;nda ger&#231;ekle&#351;en biyolojik s&#252;re&#231;lerin yerine ge&#231;miyor. Umar&#305;m yak&#305;nda bu a&#351;amaya da gelirler. :) </p><blockquote><p>Asl&#305;nda b&#252;t&#252;n mesele, <strong>&#8220;uyku borcunu&#8221; silebilmek</strong>. Ki bu noktada ara&#351;t&#305;rmac&#305;lar&#305;n umudu bir hayli y&#252;ksek.</p></blockquote><p>Bu alanda iyi bir okuma yapmak isteyenler <a href="https://x.com/maxmarchione/status/2084309748107686103">buraya</a>, The Economist&#8217;e eri&#351;imi olanlarsa <a href="https://www.economist.com/science-and-technology/2026/08/11/the-brain-may-be-about-to-have-its-ozempic-moment">buraya</a> gidebilir.</p><h2>Bir sigorta &#351;irketinin GTM&#8217;i 7/24 a&#231;&#305;k bir kafe olursa: Corgi Cafe</h2><p>Tam Soft Commitment&#8217;l&#305;k bir hikaye&#8230; <strong><a href="https://www.corgi.insure">Corgi</a></strong>, oda&#287;&#305;na <strong>startup&#8217;lar&#305;</strong> alan bir sigorta &#351;irketi. Sigortac&#305;l&#305;k s&#252;re&#231;lerinde AI kullan&#305;yorlar, kendilerini &#8220;<strong>AI-native bir sigorta &#351;irketi</strong>&#8221; olarak lanse ediyorlar ama as&#305;l mesele bu de&#287;il&#8230;</p><p>San Francisco&#8217;da ofis aralarken mal sahibi giri&#351; kattaki d&#252;kkan&#305; da kiralamay&#305; &#351;art ko&#351;unca giri&#351;imin kurucusu Nico Laqua, &#8220;buraya 7/24 a&#231;&#305;k bi &#351;ey&#8221; yapal&#305;m demi&#351;.</p><p>3 ayda a&#231;&#305;lan bu ilk <strong><a href="https://www.corgicafe.com">Corgi Cafe</a></strong>, <em>builder</em>&#8217;lar i&#231;in hizmet veren bi kafe &#246;z&#252;nde. Zaman i&#231;inde bu kafeler Corgi&#8217;nin en b&#252;y&#252;k sat&#305;&#351; kanal&#305; haline gelmi&#351;. Men&#252;de ElevanLabs, Brex ve Rippling gibi &#351;irketlerin isim sponsoru oldu&#287;u &#252;r&#252;nler var; ElevenLatte gibi.</p><p>Devam ediyorum&#8230; Corgi Cafe&#8217;nin Y Combinator ofisi ile ula&#351;&#305;m&#305; kolayla&#351;t&#305;rmak i&#231;in sabah 7&#8217;den gece yar&#305;s&#305;na kadar &#231;al&#305;&#351;an bir shuttle&#8217;&#305; da var. :) &#350;u an 3 cafe aktif (SF, Atlanta, Londra) ve 2 tanesi de a&#231;&#305;lmay&#305; bekliyor.</p><p>Corgi, May&#305;s ay&#305; ba&#351;&#305;nda $1.3b, 3 ay sonra ise $4b de&#287;erlemeyle <a href="https://techcrunch.com/2026/07/23/insurance-startup-corgi-reportedly-raised-more-money-at-4b-its-third-round-in-eight-weeks/">yat&#305;r&#305;m ald&#305;</a>. Yani model &#231;al&#305;&#351;&#305;yor gibi. :)</p><h2>Zapier&#8217;in <span>AI</span> <span>Workflow</span> <span>Index &#231;al&#305;&#351;mas&#305; ve DM&#8217;leri yasaklamas&#305;</span></h2><p><span>Zapier, AI-native &#351;irketlerin AI&#8217;&#305; nas&#305;l kulland&#305;klar&#305;na dair bir rapor payla&#351;t: </span><strong><a href="https://zapier.com/ai/workflow-index/q2-2026-report"><span>AI</span> <span>Workflow</span> <span>Index</span></a></strong><span>. Belki &#231;ok &#351;a&#351;&#305;r&#305;lacak bir bilgi yok; ama derli toplu, &#246;&#287;retici bir &#231;al&#305;&#351;ma olmu&#351;.</span></p><p><span>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmak gerekirse;</span></p><ul><li><p><strong>AI </strong><em><strong>workflow</strong></em><strong>&#8217;lar&#305;n %18&#8217;inde AI&#8217;a gidiliyor</strong>; geri kalan&#305; klasik otomasyon, API &#231;a&#287;r&#305;lar&#305;, yaz&#305;l&#305; kurallar&#8230; Bu %18&#8217;lik k&#305;s&#305;m, tabii ki <em><strong>reasoning </strong></em>gerektiren ad&#305;mlar.</p></li><li><p>Zapier&#8217;in &#231;izdi&#287;i &#231;er&#231;evede workflow&#8217;lar i&#231;inde 4 temel rol var: <em><strong>communicator</strong></em> yani yazar, <em><strong>clerk</strong></em> yani bilgi avc&#305;s&#305;, <em><strong>analyst</strong></em> yani karar verici ve <em><strong>coordinator</strong></em> yani s&#252;reci ba&#351;latan.</p></li><li><p>Zapier, &#351;irketlerin ilk ba&#351;ta, a&#287;&#305;rl&#305;kl&#305; olarak communicator ve clek kulland&#305;klar&#305;n&#305;; olgunluk seviyesi ilerledik&#231;e karar alma ve aksiyon ad&#305;mlar&#305;n&#305; ge&#231;ti&#287;ini s&#246;yl&#252;yor. Bu temel rollerin kullan&#305;m oranlar&#305; s&#305;ras&#305;yla; %84, %79, %45 ve %26. &#350;irketlerin karar alma ve aksiyon ad&#305;m&#305;na ge&#231;mesi aylar s&#252;r&#252;yor. &#304;lk <em><strong>use-case</strong></em>&#8217;leri bulmas&#305;, en zoru.</p></li><li><p>Bu temel rollerin yar&#305;s&#305;ndan fazlas&#305;, mesai saati olmadan; 7/24 &#231;al&#305;&#351;&#305;yor.</p></li><li><p>Her bir i&#351; kolunda, bu temel rollerin kullan&#305;m s&#305;kl&#305;&#287;&#305; da farkl&#305;l&#305;k g&#246;steriyor. &#214;rne&#287;in sat&#305;&#351; ve &#304;K gibi alanlarda, clerk %50&#8217;nin &#252;zerine &#231;&#305;k&#305;yor.</p></li><li><p>Raporda a&#231;&#305;k&#231;a g&#246;r&#252;l&#252;yor ki; <em><strong>Enterprise AI</strong></em><strong>&#8217;&#305;n gelece&#287;i</strong> &#231;ok b&#252;y&#252;k &#246;l&#231;&#252;de mevcut i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305; ve ara&#231;lar&#305;n i&#231;ine, adeta bir &#8220;<em><strong>intelligence layer</strong></em>&#8221; eklemek. Yeni bir ortam ya da ak&#305;&#351; olu&#351;mas&#305; &#231;ok d&#252;&#351;&#252;k olas&#305;l&#305;k.</p></li></ul><p>Zapier demi&#351;ken; Wade Foster TBPN&#8217;de konuk olup dikkatimi &#231;eken bi a&#231;&#305;klama <a href="https://x.com/tbpn/status/2081409359465349596">yapt&#305;</a>. &#350;irketlerin <em>remote</em> &#231;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305;n AI d&#246;neminde her &#351;eyin dok&#252;mante ve online olmas&#305;n&#305;n etkisiyle <strong>pozitif</strong> bir katk&#305;s&#305; oldu&#287;unu s&#246;yleyen Zapier kurucu ve CEO&#8217;su; Zapier&#8217;de t&#252;m ileti&#351;imin <strong>Slack</strong>&#8217;te oldu&#287;unu, t&#252;m toplant&#305;lar&#305;n <strong>kaydedildi&#287;ini</strong> ve <strong>dok&#252;mante</strong> edildi&#287;ini belirtti.</p><p>Yine <strong>Zapier</strong>&#8217;den ve <strong>Wade Foster</strong>&#8217;dan devam&#8230; Kendisi ayr&#305;ca yine yukar&#305;daki konuyla alakal&#305; olarak &#351;irket i&#231;indeki birebir mesajla&#351;malara son vermek istediklerini ve y&#246;netim kadrosundan ba&#351;layarak bu al&#305;&#351;kanl&#305;&#287;&#305; bir kural haline getirmek istediklerini <a href="https://www.linkedin.com/posts/wadefoster_were-killing-the-dm-at-zapier-starting-share-7478206216431882240-S_S5/?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop&amp;rcm=ACoAAAP1S_8BoSUSND29i_V_hINQyLlbhXfZiQs">payla&#351;t&#305;</a>.</p><p>Tabii ki b&#246;yle k&#252;lt&#252;rel d&#246;n&#252;&#351;&#252;mler kolay olmuyor&#8230; Zapier d&#252;zenli bir &#351;ekilde y&#246;netim kadrosunun Slack &#252;zerindeki yaz&#305;&#351;malar&#305;n&#305;n y&#252;zde ka&#231;&#305;n&#305;n kanallarda oldu&#287;unu &#351;irket i&#231;inde payla&#351;&#305;yor ki bu bir zoraki davran&#305;&#351; de&#287;il, k&#252;lt&#252;r haline gelsin.</p><blockquote><p>K&#252;lt&#252;r demi&#351;ken; e&#287;er ofisteyseniz &#351;imdi bir kafan&#305;z&#305; kald&#305;r&#305;n, ne kadar &#231;ok ba&#351; ba&#351;a konu&#351;an ve kap&#305;y&#305; kapatan ki&#351;i var di mi?.. Misafirlerin a&#287;&#305;rland&#305;&#287;&#305; b&#246;l&#252;m hari&#231; kap&#305;s&#305; kapat&#305;labilecek odas&#305; olmayan ofisler biliyorum; tam da bu y&#252;zden mesele bir hayli k&#252;lt&#252;rel&#8230;</p></blockquote><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><ol><li><p><strong>Microsoft</strong>&#8217;un AI gelirlerinin %70&#8217;i, <strong>OpenAI</strong> &#252;zerinden, yapt&#305;klar&#305; &#246;zel anla&#351;ma ile <a href="https://x.com/ns123abc/status/2085074977082966219?s=46">olu&#351;uyor</a>. </p></li><li><p><strong>%80</strong>: Claude Code yarat&#305;c&#305;s&#305; Boris&#8217;in &#351;u tezine bilmiyorum denk geldiniz mi: &#8220;<em>Her ge&#231;en g&#252;n modeller h&#305;zla iyile&#351;iyor; ama k&#305;sa zaman &#246;nce geli&#351;tirdi&#287;imiz &#252;r&#252;n ve prompt&#8217;lar eski modellerin zaaflar&#305;n&#305; telafi etmek i&#231;in yaz&#305;ld&#305;&#287;&#305;ndan, bu durum yeni modeli de tam kapasite kullanmam&#305;z&#305;n &#246;n&#252;nde engel te&#351;kil ediyor.</em>&#8221; Claude Code, tam da bu y&#252;zden system prompt&#8217;unun <a href="https://www.the-ai-corner.com/p/claude-code-playbook-boris-cherny">%80&#8217;ini silmi&#351;</a>.</p></li><li><p><em>Speech-to-text</em> konusunda <strong>Wispr Flow</strong>, bir mikrafon se&#231;im rehberi <a href="https://wisprflow.ai/microphones">haz&#305;rlam&#305;&#351;</a>.</p></li><li><p><strong>%70</strong>: ABD&#8217;de startup &#231;al&#305;&#351;anlar&#305; ayr&#305;l&#305;rlarken, haketmi&#351; olduklar&#305; (<em><strong>vested</strong></em>) hisseleri %70 oranda opsiyonu kullanmadan, &#351;irkette b&#305;rak&#305;yor. Temelde startuplar &#231;al&#305;&#351;ana kar&#351;&#305;l&#305;ks&#305;z hisse vermiyor, bir s&#252;re sonra hisse sat&#305;n alma opsiyonu sunuyor, ve siz &#351;irketten &#231;&#305;karken paras&#305;n&#305; verip bu opsiyonu kullanmazsan&#305;z, hakk&#305;n&#305;z da &#8220;ziyan&#8221; oluyor ve <a href="https://www.venturecurator.com/p/which-layer-of-the-ai-stack-will">bu ziyan olma oran&#305; %70</a>, non-AI startuplarda %72 hatta. Bu arada oran, ki&#351;ilerin de&#287;il hisse adetlerinin (opsiyon havuzuna d&#246;nme) oran&#305;. Bu arada opsiyon (<em>Stock Options</em>) olarak de&#287;il de direkt hisse veren startuplar da var pek tabii, ama en yayg&#305;n olan kesinlikle bu de&#287;il. Yani <strong>hisse</strong> opsiyonu da, ayn&#305; giri&#351;imlerin kendisi i&#231;in senaryo nereye gidiyorsa, oraya gidiyor. Yani e&#287;er OpenAI ya da Anthropic&#8217;de &#231;al&#305;&#351;m&#305;yorsan&#305;z, hisse opsiyonlar&#305; d&#252;n oldu&#287;undan da daha de&#287;ersiz.</p></li><li><p>&#8220;En iyi <em>skill</em> kendi yazd&#305;&#287;&#305;n skill&#8217;dir&#8221; ama, Zapier CEO&#8217;su Wade Foster, a&#231;&#305;k kaynak olarak aktif bir &#351;ekilde kulland&#305;&#287;&#305; <strong>&#252;&#231; </strong><em><strong>skill</strong></em>&#8217;i <a href="https://github.com/zapier/wade-skills">payla&#351;t&#305;</a>. Tavsiyem, <strong>sizin ihtiya&#231;lar&#305;n&#305;z ayn&#305; olmaz</strong>, kendiniz yeni skill yaz&#305;n bunlar&#305; baz al&#305;p ama her hal&#252;karda kafa a&#231;&#305;c&#305; olabilir use-case arayanlara da.</p></li><li><p><strong><a href="https://basecamp.com/managers">37signals</a></strong><a href="https://basecamp.com/managers">&#8217;&#305;n </a><strong><a href="https://basecamp.com/managers">Manager Playbook</a></strong><a href="https://basecamp.com/managers">&#8217;u</a> dikkate de&#287;er bi kaynak olarak #209&#8217;un dikkat &#231;ekenlerinden&#8230; 37signals&#8217;&#305; zaten e-b&#252;lteni okuyanlar yak&#305;ndan tan&#305;yordur diye d&#252;&#351;&#252;n&#252;yorum, e&#287;er -hala- tan&#305;mayan varsa; bir benzeri olmayan, 27 y&#305;ll&#305;k, i&#351; yap&#305;&#351; &#351;ekli ve bunu ilk g&#252;nlerinden bu yana &#351;effaf&#231;a payla&#351;mas&#305;yla &#246;ne &#231;&#305;kan bir internet &#351;irketi diyebilirim. Bu <em>playbook</em>&#8217;tan &#246;ne &#231;&#305;kanlar: &#8220;<em><strong>Hire when it hurts</strong></em>&#8221;, &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n izin kavram&#305;na bak&#305;&#351;lar&#305;, y&#246;neticilerin <strong>maa&#351;a etki edemiyor</strong> olu&#351;lar&#305;, performansta en &#231;ok belirleyici olan SEC (<em>skills</em>, <em>engagement</em>, ve <em>coachability</em>), asenkron ileti&#351;im konusundaki hassasl&#305;k&#8230;</p></li><li><p>8.3 milyar <em><strong>Persona Agent</strong></em>&#8217;la, bir d&#252;nya sim&#252;lasyonu sunan <strong><a href="https://arxiv.org/abs/2608.04205">MatrAIx</a></strong>, &#252;r&#252;n&#252;n&#252;z&#252; ya da fikrinizi binlerce farkl&#305; sim&#252;le edilmi&#351; kullan&#305;c&#305;ya denetletmeniz i&#231;in bir yeni nesil kullan&#305;c&#305; ara&#351;t&#305;rmas&#305; denemesi. Ve yaln&#305;zca bir akademik &#231;al&#305;&#351;madan da s&#246;z etmiyorum; &#8220;al&#305;n, kullan&#305;n&#8221; diyebilece&#287;im bir olgunlukta m&#305; emin de&#287;ilim ama a&#231;&#305;k kaynak kodlu olarak proje ayn&#305; zamanda <a href="https://github.com/MatrAIx-ai/MatrAIx-Persona-8B">GitHub&#8217;da</a>.</p></li><li><p>Hemen yukar&#305;da Zapier&#8217;in CEO&#8217;sunun skill&#8217;lerine &#231;ok &#246;nemli de&#287;il dedim; ama <strong>YC</strong>, &#8220;<em><strong>multiplayer agent harness for work</strong></em>&#8221; dedi&#287;i qm&#8217;ini <a href="https://github.com/yc-software/qm">a&#231;&#305;k kaynak olarak payla&#351;t&#305;</a>. Her &#231;al&#305;&#351;an ve odalar&#305;n ayr&#305; birer &#8220;<em><strong>company brain</strong></em>&#8221;e sahip oldu&#287;u qm&#8217;de; <strong>YC gibi bir tak&#305;m</strong> AI ile nas&#305;l &#231;al&#305;&#351;mal&#305; sorusunun yan&#305;t&#305; verilmi&#351; diyebilirim. (YC = d&#252;nyan&#305;n en iyi giri&#351;imcilik program&#305; = Y Combinator)</p></li></ol><h2>&#8220;The State of Marketing&#8221;</h2><p>Hubspot imzal&#305; bu rapora g&#246;re, pazarlamac&#305;lar&#305;n %60&#8217;&#305;, g&#246;rd&#252;kleri en b&#252;y&#252;k d&#246;n&#252;m noktas&#305;nda olduklar&#305;n&#305; d&#252;&#351;&#252;n&#252;yor. 1500&#8217;den fazla <strong>pazarlama profesyonelinin</strong> dahil oldu&#287;u <strong><a href="https://marketingagainstthegrain.com/state-of-marketing-sign-up">The State of Marketing</a></strong>&#8217;e Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;:</p><ul><li><p>&#304;lk aktarmak istedi&#287;im asl&#305;nda rapordan de&#287;il; Unilever t&#252;m pazarlama stratejisini i&#231;erik &#252;reticlerine <a href="https://digiday.com/marketing/inside-unilevers-300000-creator-network-the-logistics-behind-the-headline-number/">emanet etmi&#351;</a>; 300k ki&#351;ilik dev toplulu&#287;u kurduklar&#305; otomasyon ve teknoloji sayesinde y&#246;netebiliyorlarm&#305;&#351;. D&#252;nya Kupas&#305; esnas&#305;nda 50 bin i&#231;erik &#252;reticisiyle beraber &#231;al&#305;&#351;m&#305;&#351;lar. Unilever&#8217;in modeli kabaca a&#351;a&#287;&#305;daki gibi, buradaki 300 bin ki&#351;i ise evet, <em>nano influencer</em>&#8217;lar. Yani bi anlamda eskinin TV reklamlar&#305;n&#305;n yerini al&#305;yor bu insanlar. B&#246;yle bir &#246;l&#231;e&#287;i teknoloji ve AI olmadan y&#246;netmek ise pek m&#252;mk&#252;n de&#287;il.</p><ul><li><p>Marka in&#351;as&#305; &#8594; &#220;nl&#252;ler, mega &#252;reticiler</p></li><li><p>Kom&#252;nite ve kategori odakl&#305; etki &#8594; Orta seviye &#252;reticiler</p></li><li><p>Da&#287;&#305;t&#305;m ve &#246;l&#231;ek &#8594; Nano &#252;reticiler</p></li></ul></li><li><p>Pazarlama da AI kullanman&#305;n &#8220;rekabet avantaj&#305;&#8221; de&#287;il, &#8220;<strong>standart olmay&#305;</strong>&#8221; sa&#287;lad&#305;&#287;&#305; alanlardan birisi. Pazarlamac&#305;lar&#305;n yar&#305;s&#305;ndan fazlas&#305;, i&#231;erik bollu&#287;undan &#246;t&#252;r&#252; art&#305;k i&#231;erik pazarlamas&#305;n&#305;n daha az etkili oldu&#287;unu s&#246;yl&#252;yor. Bu da haliyle markalar&#305;n bir PoV (&#8220;<em>Brand <strong>Point of View</strong></em>&#8221;) sahibi olmalar&#305; gerekliki&#287;ini daha da artt&#305;rd&#305;. </p></li><li><p>Di&#287;er yandan yukar&#305;da yer alan <strong>Unilever</strong> hikayesinde de benzer bir noktaya vurgu yap&#305;lm&#305;&#351;t&#305;; <strong>yarat&#305;c&#305;l&#305;k</strong> gerektiren i&#351;lerde, <strong>insan&#305; atlamak</strong> <strong>olmuyor</strong>; yani &#8220;<strong>human in the loop</strong>&#8221;.</p></li><li><p>AI Search konusunun dikkat &#231;eken taraflar&#305;nda biri de AI&#8217;la gelen trafi&#287;in d&#246;n&#252;&#351;&#252;m oran&#305;. Pazarlamac&#305;lar&#305;n %68&#8217;i, A<strong>I kaynakl&#305; trafi&#287;in daha fazla d&#246;n&#252;&#351;t&#252;&#287;&#252;ne dair</strong> fikir veriyor. Shopify istatiklerinde zaten &#231;ok dramatik farklar ama e-ticaret d&#305;&#351;&#305;nda kalan kategorilerden de do&#287;rulama almak benim a&#231;&#305;mdan de&#287;erliydi.</p></li><li><p>Benim de solo hayat&#305;mla beraber &#246;ncelik verdi&#287;im kanal olan <strong>short video&#8217;lar</strong>; a&#231;&#305;k ara en g&#252;&#231;l&#252; format olarak &#246;ne &#231;&#305;k&#305;yor. &#214;yle ki; pazarlamac&#305;lar <strong>%60 oran&#305;nda</strong> k&#305;sa videolar&#305; kullan&#305;yor, <strong>%49 ise k&#305;sa videolar&#305; en y&#252;ksek ROI getiren format</strong> olarak i&#351;aret ediyor.</p></li><li><p>Raporda, ger&#231;ek zamanl&#305; davran&#305;&#351; (<em><strong>intent</strong></em>) analizi ve beraberindeki  ki&#351;iselle&#351;tirme gibi &#8220;u&#231; teknolojiler&#8221; havada u&#231;u&#351;mu&#351;. :)</p></li></ul><div><hr></div><p>Yeri gelmi&#351;ken; pazarlama ba&#351;l&#305;&#287;&#305;n&#305;n alt&#305;na ili&#351;tireyim istedim (<a href="https://openai.com/index/how-ai-is-expanding-what-people-do-at-work/">kaynak: OpenAI</a>)&#8230;</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic" width="1456" height="1244" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1244,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:128319,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/209551699?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KHQ0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9dff8d72-1832-4c62-b4cf-54a3c0c03443_1937x1655.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div><hr></div><h2>Airtable &#8594; Bending Spoons</h2><p><strong>Bending Spoons</strong>, borsaya a&#231;&#305;ld&#305;ktan sonraki <a href="https://techcrunch.com/2026/08/04/bending-spoons-to-buy-airtable-for-1-28b/">ilk sat&#305;n almas&#305;n&#305; yapt&#305;</a>: <strong>Airtable</strong>. 2012&#8217;de kurulan ve bir zamanlar <strong>$12b&#8217;a</strong> de&#287;erlenen &#351;irket; &#8220;<em><strong>post-AI</strong></em>&#8221;da ciddi yara al&#305;p, sadece <strong>$1.2b&#8217;a</strong> sat&#305;ld&#305;. &#350;irket, bug&#252;ne kadar sat&#305;n al&#305;nd&#305;&#287;&#305; tutardan <strong>daha fazla</strong> VC yat&#305;r&#305;m&#305; ald&#305;. Airtable&#8217;&#305;n ARR &#231;arpan&#305; ise 2.7x oldu. Ayr&#305;ca bu sat&#305;n alma rakam&#305;na ek, bilan&#231;olar&#305;nda $1b daha oldu&#287;unu da ekleyeyim. Detayl&#305; matemati&#287;e girmeyelim; ama &#8220;k&#246;t&#252;n&#252;n iyisi&#8221; bir senaryo olmu&#351; <strong>Airtable</strong> i&#231;in, erken giren VC&#8217;ler paras&#305;n&#305; &#231;&#305;karm&#305;&#351; (ayn&#305; d&#246;nem S&amp;P 500&#8217;e koyan, 2.5x yapacakt&#305;), ge&#231; girenler zararda; kurucu ve &#231;al&#305;&#351;anlara da&#287;&#305;lacak bir para da kalm&#305;&#351; gibi duruyor. Ki &#231;al&#305;&#351;anlar demi&#351;ken; Bending Spoons&#8217;un modelinde, bir &#231;o&#287;unun i&#351;siz kalaca&#287;&#305;n&#305; s&#246;ylemek m&#252;mk&#252;n.</p><p>Sat&#305;n almaya dair bir di&#287;er ilgin&#231; olan konuysa; Airtable&#8217;&#305;n <strong>6 ay &#246;nce</strong> yay&#305;nlad&#305;&#287;&#305; <strong>agent geli&#351;tirme platformu HyperAgent</strong>, sat&#305;n alman&#305;n d&#305;&#351;&#305;nda tutuldu. Ayr&#305; bir &#351;irket olarak HyperAgent&#8217;a, Airtable&#8217;&#305;n t&#252;m yat&#305;r&#305;mc&#305;lar&#305; da ortak edildi.</p><p>Airtable &#8220;AI &#246;ncesi&#8221; d&#246;nemim y&#305;ld&#305;z oyuncular&#305;ndan; <em>no-code</em>, otomasyon ve <strong>verimlilik</strong> denildi&#287;inde ilk akla gelen ara&#231;lar&#305;ndan biriydi. Zapier gibi ba&#351;ar&#305;l&#305; bir d&#246;n&#252;&#351;&#252;m i&#231;in &#231;ok ge&#231; kald&#305;lar. HyperAgent i&#231;inse hi&#231;bir umut yok, duymam&#305;&#351;t&#305;m bile, art&#305;k i&#351; i&#351;ten ge&#231;ti&#8230;</p><p>Merak edenler varsa; son olarak Bending Spoons borsaya a&#231;&#305;ld&#305;&#287;&#305;ndan bu yana ilk kez finansal <a href="https://www.globenewswire.com/news-release/2026/08/13/3344333/0/en/bending-spoons-announces-q2-2026-results.html">sonu&#231;lar&#305;n&#305; a&#231;&#305;klad&#305;</a>:</p><ul><li><p>Ge&#231;en seneye g&#246;re %126 ciro b&#252;y&#252;mesi ($704m)</p></li><li><p>&#8220;Adjusted Operating Income&#8221; olarak %150 b&#252;y&#252;me ($380m)</p></li><li><p>Ve <strong>bir hayli fazlaca AI kullan&#305;m&#305;</strong> :) (1 ve 2. madde aras&#305;ndaki oran fark&#305;n&#305; a&#231;&#305;kl&#305;yor)</p></li></ul><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p><strong><a href="https://www.akakce.com/">Akak&#231;e</a></strong>&#8217;nin sundu&#287;u Soft Commitment&#8217;&#305;n 209. say&#305;s&#305; da burada sona erdi. </p><p>Sonuna kadar okudu&#287;unuz i&#231;in te&#351;ekk&#252;rler! Beni sosyal medyada takip ettiniz mi? :)</p><p><span>Fikir ve &#246;nerilerinizi </span><strong>benimle payla&#351;mak</strong><span> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</span></p><p><span>210. say&#305; </span><strong>1 Eyl&#252;l </strong>(evet, bir ay&#305; daha &#8220;yedik&#8221;)<strong> Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong><span>, her zamanki saatinde, </span><strong>e-posta kutunuzda</strong><span> ve </span><strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong><span> olacak.</span></p><p><span>Sevgiler.</span></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #208 | Kendi modelini değil, kendi harness'ını geliştir!.. Buzz, Granola, MCP 2.0]]></title><description><![CDATA[Buzz, Granola, OpenRouter, yenilenen MCP, "Full-stack Physical AI" ve dahas&#305;... Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve geli&#351;me sizi bekliyor. Son 15 g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-208-kendi-modelini</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-208-kendi-modelini</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 04 Aug 2026 05:55:26 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/6354f05b-d226-45ce-9924-454bc53b3d92_1456x1048.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 208. say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba! </p><p>Soft Commitment tad&#305;nda &#252;retti&#287;im <strong>k&#305;sa video i&#231;eriklerime</strong> denk geldiniz mi? </p><p><strong>1 ayda</strong>, <strong>12</strong> <strong>video</strong> ile <strong>250</strong> <strong>binden fazla g&#246;r&#252;nt&#252;lenme</strong> <strong>ald&#305;&#287;&#305;m</strong> videolar&#305;mda da tam olarak bu konular&#305; konu&#351;uyorum; yani bolca AI, i&#351; hayat&#305;m&#305;za dair yenilikler ve &#246;nemli g&#246;rd&#252;&#287;&#252;m de&#287;i&#351;imler&#8230; </p><p>Beni hala <strong><a href="http://instagram.com/etaylan/">Instagram</a></strong>, <strong><a href="https://www.youtube.com/@ErmanTaylan">YouTube</a></strong>, <strong><a href="https://linkedin.com/in/etaylan">LinkedIn</a></strong> ve <strong><a href="https://twitter.com/etaylan">Twitter</a></strong>&#8217;da takip etmiyorsan&#305;z, takibe al&#305;n derim.</p><blockquote><p><strong>ACM Agile</strong>&#8217;dan Sevgili <strong>Bar&#305;&#351; Bal</strong> ile, &#8220;<em><strong>AI-First HR Workshop</strong></em>&#8221; ba&#351;l&#305;&#287;&#305;yla; kurumsal &#351;irketlerin HR profesyonellerini hedef alan bir g&#252;nl&#252;k bir workshop haz&#305;rlad&#305;k. Hem AI paradigmas&#305;n&#305;n HR&#8217;&#305;n rol&#252;n&#252; ve yol haritas&#305;n&#305; konu&#351;aca&#287;&#305;z, hem de bizzat kendi s&#252;re&#231;lerinden birini ba&#351;tan tasarlay&#305;p Claude ile &#231;al&#305;&#351;an bir prototipe &#231;evirece&#287;iz.</p><p>T&#252;m detaylar ve kay&#305;t linki <a href="https://www.acmagile.com/egitimler/ai-first-hr-workshop/03-9">burada</a>.</p></blockquote><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p><span>&#350;u me&#351;hur Spotify y&#305;l sonu raporunda g&#246;rd&#252;m ki Soft Commitment </span><strong>Podcast</strong><span>, en &#231;ok dinledi&#287;i podcast olan </span><strong>160</strong><span>, ilk 5 podcastten biri olan </span><strong>600</strong><span>, ilk 10 podcastten biri olan ise </span><strong>1000</strong><span> ki&#351;i var. Te&#351;ekk&#252;rler!</span></p><p><span>Bu arada k&#252;&#231;&#252;k bir not; Soft Commitment Podcast&#8217;i, -geriye d&#246;n&#252;k olarak- YouTube kanal&#305;ma da y&#252;klemeye ba&#351;lad&#305;k.</span></p><p><span>Soft Commitment #208&#8217;i, </span><strong>bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351;</strong><span> </span><strong><span>bir</span></strong><span> </span><strong>yapay zek&#226;</strong><span> modelinin yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</span></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/kendi-modelini-de%C4%9Fil-kendi-harness%C4%B1n%C4%B1-geli%C5%9Ftir-buzz/id1774923370?i=1000779772201&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/kendi-modelini-de%C4%9Fil-kendi-harness%C4%B1n%C4%B1-geli%C5%9Ftir-buzz/id1774923370?i=1000779772201"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/05jHAUA7BksTBEWtKyAyOT?si=6115ed72d4544992&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/05jHAUA7BksTBEWtKyAyOT?si=6115ed72d4544992"><span>Spotify</span></a></p><blockquote><p><span>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu, &#252;r&#252;n ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in</span><strong> </strong><span>&#231;ok say&#305;da</span><strong> </strong><span>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</span></p></blockquote><p><span>Son 15 g&#252;ne </span><em>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</em><span> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</span></p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da l&#252;tfen unutmay&#305;n.</p><p>Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>Kurumlar&#305;n kendi AI modellerini de&#287;il, kendi harness&#8217;lar&#305;n&#305; geli&#351;tirmesi</h2><h4><em>Harness &gt; Model</em></h4><div class="pullquote"><p>(<strong>Harness</strong> ne demek: &#8220;Harness, yapay zek&#226;ya do&#287;ru bilgiyi veren, hangi arac&#305; ne zaman kullanaca&#287;&#305;n&#305; belirleyen ve i&#351;i ba&#351;tan sona y&#246;neten sistemdir.&#8221;)</p></div><p>Endor Labs imzal&#305; bir <a href="https://www.endorlabs.com/learn/gpt-5-5-sets-a-new-code-security-record-with-cursor-not-codex-in-agent-security-league">ara&#351;t&#305;rmada</a>, <em><strong>harness</strong></em><strong>&#8217;&#305;n</strong> AI performans&#305;nda <strong>modellerden daha etkili</strong> oldu&#287;u a&#231;&#305;k&#231;a ortaya kondu. Ayn&#305; i&#351;ler i&#231;in iki farkl&#305; harness ile ayn&#305; modelleri test eden ara&#351;t&#305;rma, Cursor&#8217;&#305;n harness&#8217;&#305;n&#305;n ba&#351;ar&#305;s&#305;n&#305; da g&#246;zler &#246;n&#252;ne serdi. Ayn&#305; zamanda benim de savunucusu oldu&#287;um <em>harness &gt; model</em> tezini de bi anlamda ispatlam&#305;&#351; oldu. </p><p>&#220;stelik harness sadece sonucu de&#287;il, maliyetleri de &#246;nemli &#246;l&#231;&#252;de etkiliyor.</p><h4>Input token&#8217;lar LLM trafi&#287;inin %90&#8217;dan fazlas&#305;n&#305; olu&#351;turuyor</h4><p>OpenRouter &#252;zerindeki veri incelendi&#287;inde; <em><strong>input token</strong></em>&#8217;lar&#305;n LLM trafi&#287;inin <strong>%90&#8217;dan</strong> fazlas&#305;n&#305; olu&#351;turdu&#287;u ortaya <a href="https://tomtunguz.com/input-output-ratio/">kondu</a>. <em>Output token</em>&#8217;lar, token ba&#351;&#305;na be&#351; kat daha pahal&#305; olsa da bu a&#287;&#305;rl&#305;kla toplam maliyetteki etkileri de haliyle &#231;ok d&#252;&#351;&#252;k kal&#305;yor. </p><p>Tabii bu noktada konu harness&#8217;lara ve oradaki kapan&#305;&#351; c&#252;mleme ba&#287;lan&#305;yor... Modeller de&#287;il, input token&#8217;lar&#305;n ne olaca&#287;&#305;na tamamen <strong>harness&#8217;lar karar veriyor</strong>. &#214;rne&#287;in ayn&#305; chat&#8217;teki mesajlar&#305;n&#305;z&#305;n tamam&#305;, her bir sorguda <strong>tekrar tekrar </strong>modele g&#246;nderiliyor, bu da input token&#8217;lar&#305;n trafikte bu denli b&#252;y&#252;k bir yer kaplamas&#305;na <strong>sebep oluyor</strong>. Harness ise hangi b&#246;l&#252;m&#252; g&#246;ndermeli, hangisini <em>cache</em>&#8217;lemeli gibi kararlar&#305;n verildi&#287;i katman.</p><p><em>&#214;rne&#287;in <strong>prompt caching</strong></em>, tek ba&#351;&#305;na maliyetleri %80&#8217;e kadar d&#252;&#351;&#252;rebiliyor.</p><h4>Kendi modelini de&#287;il, kendi harness&#8217;&#305;n&#305; geli&#351;tirmek </h4><p>&#8220;<em>Kurumlar i&#231;in rekabet avantaj&#305; olu&#351;turmak noktas&#305;nda; kendi AI modelini de&#287;il, kendi harness&#8217;&#305;n&#305; geli&#351;tirmek do&#287;ru bir strateji mi?</em>&#8221; diye sordu&#287;unuzu duyar gibiyim; yan&#305;t veriyorum: kesinlikle.</p><p>&#220;stelik harness stratejisinde, Microsoft CEO&#8217;su Satya Nadella&#8217;n&#305;n da <a href="https://x.com/satyanadella/status/2066182223213293753">s&#246;yledi&#287;i</a> gibi son d&#246;nemin g&#252;ncel ba&#351;l&#305;&#287;&#305; <strong>egemenli&#287;inizi</strong> de &#231;ok b&#252;y&#252;k oranda korumu&#351;, en de&#287;erli olan varl&#305;&#287;&#305;n&#305;z&#305; elinizde tutmaya devam etmi&#351; oluyorsunuz.</p><p>Peki bir kurumun kendine ait harness&#8217;&#305;nda neler olabilir?</p><ul><li><p>Kurumsal bilgiye eri&#351;im kurallar&#305;,</p></li><li><p>Hangi g&#246;revde hangi modelin kullan&#305;laca&#287;&#305;,</p></li><li><p>&#350;irket i&#231;i tool ve API entegrasyonlar&#305;,</p></li><li><p>G&#252;venlik ve yetkilendirme,</p></li><li><p>Departmana &#246;zel sistem promptlar&#305;,</p></li><li><p>Onay mekanizmalar&#305;,</p></li><li><p>&#199;&#305;kt&#305; kalite testleri,</p></li><li><p>&#304;nsan denetimi,</p></li><li><p>Maliyet ve token b&#252;t&#231;eleri&#8230;</p></li></ul><h2>Jack Dorsey imzal&#305; Buzz: Slack + Hermes (ya da OpenClaw)</h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic" width="1456" height="1056" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1056,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:125321,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/207804826?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!jY3r!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F00ea2758-b4fe-4f92-91c5-6aaef0c41253_1456x1056.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Slack de&#287;il, Buzz</figcaption></figure></div><p>Ge&#231;ti&#287;imiz say&#305;larda Slack i&#231;in dijital d&#252;nyan&#305;n en k&#305;ymetli gayrimenkullerinden birisi demi&#351;tim hat&#305;rlarsan&#305;z. &#350;irketlerin en az yar&#305;s&#305; <strong>ileti&#351;imlerini</strong> ve <strong>i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305;</strong> bu arac&#305;n &#252;zerinden y&#252;r&#252;t&#252;yor, <em><strong>agentic</strong></em> <strong>d&#252;nyan&#305;n</strong> geli&#351;mesiyle beraber ayn&#305; zamanda agentic ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305; da burada kurguluyor.</p><p>Jack Dorsey imzal&#305; <a href="https://github.com/block/buzz">a&#231;&#305;k kaynak kodlu</a> <strong><a href="https://buzz.xyz">Buzz</a></strong>, sadece &#252;cretsiz bir <strong>Slack</strong> alternatifi de&#287;il, ayn&#305; zamanda &#8220;<em><strong>where people and agents work together</strong></em>&#8221; <strong>mottosuyla</strong> konumlanan bir &#252;r&#252;n. </p><p>&#214;rne&#287;in <a href="https://x.com/hot_town/status/2080638278785458315">burada</a> &#252;r&#252;n i&#231;in g&#252;zel bir analiz var. </p><blockquote><p>Kesinlikle Buzz&#8217;a al&#305;c&#305; bir g&#246;zle bak&#305;p; &#8220;<em><strong>biz Slack&#8217;i b&#305;rakmay&#305;z&#8221; </strong></em><strong>veya</strong><em><strong> &#8220;biz zaten Teams kullan&#305;yoruz</strong></em>&#8221; diyerek &#252;r&#252;n&#252; bir kenara atmaktansa, sundu&#287;u <strong>yeni bak&#305;&#351; a&#231;&#305;lar&#305;n&#305;</strong> incelemenizi &#246;neriyorum.</p></blockquote><p>Ben de <strong>ba&#287;lam&#305;n her &#351;ey oldu&#287;una</strong> ve agent&#8217;lar&#305;n&#305;z&#305;n da kendi ba&#287;lam&#305;n&#305;z&#305;n &#252;zerinde<strong> </strong>geli&#351;tirilmesi gerekti&#287;i tezine kat&#305;l&#305;yorum... Kesinlikle gelece&#287;in &#231;al&#305;&#351;ma &#351;ekli i&#231;in kafa a&#231;&#305;c&#305; ve do&#287;ru bir yakla&#351;&#305;m sunmu&#351; Buzz. </p><p>Ama Slack&#8217;in -ho&#351; T&#252;rkiye&#8217;de pek g&#246;remesek de- en b&#252;y&#252;k fark yaratt&#305;&#287;&#305; nokta asl&#305;nda &#8216;<em><strong>network effect&#8217;</strong></em>. Yoksa daha &#246;nce de s&#246;ylemi&#351;tim, Slack&#8217;i <strong>bir &#252;r&#252;n olarak</strong> hi&#231; mi hi&#231; <strong>be&#287;enmiyorum</strong>. Ama ba&#351;ka bi &#351;irketle beraber i&#351; yapmak istedi&#287;inizde; ortak bir grup kurman&#305;z, ayn&#305; aray&#252;zden o gruba da ula&#351;abiliyor olman&#305;z kolay kolay vazge&#231;ilebilecek bir &#246;zellik de&#287;il. Bu &#246;zellik de asl&#305;nda teknolojiden de&#287;il, Slack kullanan network&#8217;&#252;n ne denli b&#252;y&#252;k olmas&#305;ndan geliyor ki buna da network effect -yani a&#287; etkisi- deniliyor.</p><p>Buzz&#8217;&#305; biraz anlamak i&#231;in k&#305;sa k&#305;sa akl&#305;mda kalanlar&#305; aktararak bitireyim buray&#305;:</p><ul><li><p>Konumuz Jack Dorsey olunca Buzz&#8217;&#305;n a&#231;&#305;k kaynak olmas&#305; zaten &#351;a&#351;&#305;rtmad&#305;. Ayn&#305; zamanda platform i&#231;in merkeziyetsiz diyebilirim. Ba&#351;kalar&#305;yla <em>compute</em> payla&#351;&#305;m&#305; yapabilmeniz de m&#252;mk&#252;n mesela.</p></li><li><p><strong>Agent&#8217;lar birer insan gibi</strong> <strong>kanal a&#231;abiliyor</strong>, t&#252;m konu&#351;ma ge&#231;mi&#351;ine eri&#351;ebiliyor, i&#351;leri delege edebiliyor, paralelde birden &#231;ok i&#351; i&#231;in &#231;al&#305;&#351;an agent&#8217;lar olu&#351;turabiliyor.</p></li><li><p>Agent&#8217;lar&#305;n model se&#231;imi tamamen sizin elinizde, <strong>lokalde &#231;al&#305;&#351;an</strong> modelleri tercih etmek de m&#252;mk&#252;n. Ya da i&#351; bazl&#305; model de&#287;i&#351;tirmek de&#8230;</p></li><li><p>Merkeziyetsizlik &#351;urada da kendini g&#246;sterebilir; Nostr isimli a&#231;&#305;k kaynak bi protokol &#252;zerinden haberle&#351;meyi sa&#287;layan Buzz&#8217;da, compute i&#231;in oldu&#287;u gibi agent&#8217;lar&#305;n i&#351;i bitirmeleri i&#231;in de &#246;deme yapabilece&#287;iniz bir altyap&#305; var. Bu arada Nostr, Bitcoin&#8217;in <strong>Lightning</strong> <strong>Network</strong>&#8217;&#252;nde de kullan&#305;l&#305;yor, yani Bitcoin&#8217;in <strong>mikro &#246;demelerde</strong> tercih edilebilmesine yarayan, &#246;demeler i&#231;in h&#305;zl&#305; ve ucuz olan bir uygulama katman&#305;nda.</p></li></ul><h2>Granola&#8217;n&#305;n b&#252;y&#252;k vizyonu <em>exit</em> getirecek</h2><p>AI&#8217;&#305;n bug&#252;n en &#231;ok kullan&#305;ld&#305;&#287;&#305; use-case&#8217;lerden bir tanesi de toplant&#305;lar. Toplant&#305;da not alma, toplant&#305; &#246;zeti, toplant&#305; haz&#305;rl&#305;&#287;&#305;&#8230; &#214;yle ki -bir k&#305;sm&#305;n&#305; benim de burada yazd&#305;&#287;&#305;m- &#231;ok say&#305;da telefona tak&#305;lan cihaz ya da kolye formunda donan&#305;m &#231;&#305;km&#305;&#351;t&#305;, fizikseldeki bulu&#351;malar&#305;n notlar&#305;n&#305; dinlemek/kaydetmek ad&#305;na. Alan&#305;n lider oyuncular&#305;ndan biri olan <strong>Granola</strong>&#8217;ya d&#246;nelim&#8230; </p><p>Hafta i&#231;inde <strong>Apple Watch</strong>&#8217;unuzu bu i&#351;te kullanabilmenize yarayan &#246;zelli&#287;ini <a href="https://techcrunch.com/2026/07/28/granola-launches-an-apple-watch-app/">duyurdu</a>. </p><p>Eski Google&#8217;l&#305; ve <em>exit</em>&#8217;li giri&#351;imcilerin kurdu&#287;u, son de&#287;erlemesi $1.5b olan &#351;irket, belki de rakiplerinden en &#231;ok toplant&#305;n&#305;n dinlendi&#287;inin anla&#351;&#305;lmamas&#305;yla ayr&#305;l&#305;yor. Evet, ayr&#305; bir sanal profil toplant&#305;ya dahil olmadan; Granola i&#351;letim sistemi seviyesinde toplant&#305;y&#305; dinliyor. Toplant&#305; biter bitmez toplant&#305;n&#305;n &#246;zetini haz&#305;rl&#305;yor, <strong>&#246;zetle chat yapman&#305;za</strong> da izin veriyor. Granola&#8217;n&#305;n en <strong>be&#287;endi&#287;im</strong> taraf&#305;ysa, g&#252;&#231;l&#252; <strong>MCP&#8217;si</strong> ve entegrasyonlar&#305;yla beraber notlar&#305;n&#305;z&#305;, <strong>i&#351;e yarar</strong> ve <strong>i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305;n par&#231;as&#305;</strong> haline getirebilmesi. Granola&#8217;y&#305;, bu entegrasyon se&#231;enekleriyle beraber 1 ayd&#305;r ben de aktif olarak <strong>kullan&#305;yorum</strong>, bunu da belirtmeden ge&#231;meyeyim.</p><h4>Gizlilik ihlali konular&#305;</h4><p>&#214;rne&#287;in <strong>Meta</strong>&#8217;n&#305;n ak&#305;ll&#305; g&#246;zl&#252;klerinde <strong>video</strong> <strong>kay&#305;t</strong> al&#305;n&#305;rken bir &#305;&#351;&#305;k yan&#305;yor; Granola i&#231;in de bu do&#287;rultuda gizlilik ihlali bir konu olunca, platform art&#305;k dahil oldu&#287;u toplant&#305;larda videonun alt&#305;na k&#252;&#231;&#252;k bir <em>watermark</em> koyaca&#287;&#305;n&#305; a&#231;&#305;klad&#305;.</p><p>Gizlilik konusunda daha ilgi &#231;ekici konuysa; &#246;demeyi de &#351;irket yapsa dahi, e&#287;er &#231;al&#305;&#351;an payla&#351;mazsa, &#231;al&#305;&#351;an&#305;n toplant&#305; notlar&#305; &#351;irketiyle<strong> payla&#351;&#305;lm&#305;yor</strong>. Granola, m&#252;&#351;terilerinin yo&#287;un &#305;srarlar&#305;na ra&#287;men bu konudaki duru&#351;unu de&#287;i&#351;tirmemi&#351;.   </p><h4>B&#252;y&#252;k resim</h4><p>Bana sorarsan&#305;z yak&#305;n gelecekte b&#252;y&#252;k bir sat&#305;n alman&#305;n &#246;znesi olarak Granola&#8217;y&#305; daha y&#252;kses sesle duymaya ba&#351;layaca&#287;&#305;z. Kim bilir belki kurucular&#305;n eski &#351;irketi olan Google bu sat&#305;n almaya imza atacak? Bu arada kurucu ortaklardan Christopher Pedregal, eski startup&#8217;&#305;n&#305; 2018&#8217;de de Google&#8217;a satmay&#305; ba&#351;arm&#305;&#351;t&#305;.</p><p>Peki neden b&#246;yle d&#252;&#351;&#252;n&#252;yorum?</p><p><strong>Granola</strong>, bir &#8220;<em><strong>AI note-taker</strong></em>&#8221; uygulamas&#305; gibi g&#246;z&#252;kse de asl&#305;nda bir <em><strong>company brain</strong></em> &#351;irketi. Geriye d&#246;n&#252;k toplant&#305; notlar&#305;, bir &#351;irketin en de&#287;erli veri par&#231;alar&#305;ndan birisi olsa gerek, ki bir de bu toplant&#305;lara <strong>Apple Watch ile</strong> <strong>fiziksel olanlar&#305; da ekleyebilirseniz</strong>&#8230; Granola da ilk g&#252;nden beri bunun fark&#305;ndal&#305;&#287;&#305;yla bir &#252;r&#252;n geli&#351;tiriyor. </p><p>Platformun bi di&#287;er &#246;ne &#231;&#305;kan taraf&#305; da uygulama katman&#305;na olan yak&#305;nl&#305;klar&#305;. Pro-aktif ve &#252;r&#252;nle&#351;mi&#351; i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305; her ge&#231;en g&#252;n iyile&#351;tirmeye devam eden Granola burada da &#231;ok g&#252;&#231;l&#252;.</p><h2>Claude&#8217;un yeni &#246;zelli&#287;i: Kendi <em>skill</em>&#8217;ini kendin yap</h2><p>Daha &#246;nce &#231;ok kez vurgu yapt&#305;&#287;&#305;m &#8220;<em><strong>way of work</strong></em>&#8221; konusunda, Claude&#8217;dan &#231;ok yarat&#305;c&#305; bir &#252;r&#252;n geldi. Hat&#305;rlarsan&#305;z Facebook da &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305;n ekran kay&#305;tlar&#305; &#252;zerinden way of work&#8217;lerine hakim olmak istiyordu. <strong>Meta&#8217;n&#305;n</strong> <strong>amac&#305;ysa</strong>; bu verileri <strong>kendi modellerinin</strong> e&#287;itimde kullanmak -ve &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n endi&#351;esiyle-, sonra da onlar&#305; devre d&#305;&#351;&#305; b&#305;rakmak. </p><p><a href="https://x.com/claudeai/status/2079595988998554047">Claude&#8217;un yeni &#246;zelli&#287;inde</a> ise ekran kayd&#305;n&#305;z&#305; al&#305;yorsunuz, yapt&#305;&#287;&#305;n&#305;z i&#351; her neyse AI bu i&#351;i bir <em>skill</em>&#8217;e d&#246;n&#252;&#351;t&#252;r&#252;yor. Meta&#8217;n&#305;n yapmak istedi&#287;inin basit ve bireysel versiyonu. Ve bu &#246;zellikte kimse sizi de&#287;il, <strong>siz</strong> <strong>kendi kendinizi </strong><em><strong>replace</strong></em><strong> etmi&#351;</strong> <strong>oluyorsunuz</strong>. :) </p><p>Tabii bu skill&#8217;i &#351;irketin AI k&#252;t&#252;phanesine eklemedi&#287;iniz durumda&#8230;</p><h2>Model Context Protocol&#8217;e g&#252;ncelleme geldi: Yeni MCP&#8217;nin farklar&#305; ve f&#305;rsatlar&#305;</h2><p>&#214;ncelikle izledi&#287;im bi r&#246;portajdan ba&#351;lamal&#305;y&#305;m; r&#246;portajda Poolside CEO'su Eiso Kant MCP&#8217;lerin AI&#8217;&#305;n geldi&#287;i noktada yak&#305;nda gereksiz k&#305;l&#305;naca&#287;&#305;ndan <a href="https://www.youtube.com/watch?v=9_0hs2sxHHo">bahsediyor</a>. Kendisinin tezi tam olarak &#351;u; modelle veri kaynaklar&#305; aras&#305;&#305;na bir <strong>MCP koymak</strong> yerine; model i&#231;in bir sanal makina a&#231;&#305;p kod yazmas&#305;na izin vermek daha verimli. Yani; modeller art&#305;k &#231;ok iyi; onlara, nerede hangi arac&#305; &#231;a&#287;&#305;rmalar&#305; (<em>tool calling</em>) veya hangi MCP&#8217;yi kullanmalar&#305; gerekti&#287;ini s&#246;ylememize gerek olmadan bir ama&#231; verip, loop i&#231;inde verdi&#287;imiz amaca <strong>ula&#351;malar&#305;n&#305; izlemek yeterli</strong> olacak. Zaten MCP de <em>tool calling</em> de (API) AI taraf&#305;ndan kolayca yaz&#305;labilecek kod par&#231;alar&#305;.</p><blockquote><p>Modellerin iyile&#351;mesiyle skill&#8217;lerin de prompt yazmak gibi eski &#246;neminin kalmad&#305;&#287;&#305;n&#305; bizzat deneyimliyorum. Bi benzeri MCP&#8217;lerin ba&#351;&#305;na da gelebilir mi, neden olmas&#305;n? Ama a&#351;a&#287;&#305;da okuyaca&#287;&#305;n&#305;z yeni versiyon &#231;ok daha g&#252;&#231;lenmi&#351;, oras&#305; da kesin.</p></blockquote><p>Neyse, ben geleyim MCP&#8217;nin hafta i&#231;inde yay&#305;nlanan <a href="https://claude.com/blog/bringing-mcp-2026-07-28-to-claude">2026-07-28 g&#252;ncellemesine</a>;</p><ul><li><p>En &#246;nemlisi, MCP art&#305;k <em>stateful</em> bir protokol de&#287;il. <em>Stateless</em> bir yap&#305;da &#231;al&#305;&#351;abilen MCP&#8217;ler, her istek i&#231;erisinde gerekli t&#252;m bilgileri tutar hale geldiler. Bu da farkl&#305; bir sunucuya an&#305;nda ge&#231;ebilme, <em>serverless</em> mimari ve &#246;l&#231;eklenmenin &#246;n&#252;n&#252; a&#231;&#305;yor. </p></li><li><p>Ki bu da ayn&#305; zamanda MCP yay&#305;nlaman&#305;n teknik a&#231;&#305;dan daha kolay ve y&#246;netiminin de (<em>DevOps</em> taraf&#305;) daha zahmetsiz olmas&#305; demek.</p></li><li><p>Uygulama taraf&#305;nda daha &#246;nce &#8220;AI aya&#287;&#305;n&#305;za gelmeli&#8221; diyordum&nbsp;(<a href="https://www.softcommitment.com/i/201444097/consumer-agentlar-ai&#305;n-b2cde-gelecegi">#205</a>) ya; oraya daha da fazla yakla&#351;&#305;yoruz. Art&#305;k MCP kullan&#305;m&#305;nda, i&#351;lemin ortas&#305;nda AI bize soru sorabilecek; onaylar alabilecek, <strong>maliyetler</strong> ve di&#287;er kritik sonu&#231;lar&#305; <strong>&#246;nden haber verebilecek</strong>.</p></li><li><p>MCP &#246;zetle daha g&#246;r&#252;nmez hale geliyor ki ba&#351;ar&#305;l&#305; protokollerin (mesela HTTP ya da TCP/IP) ba&#351;arabildi&#287;i de tam olarak bu.</p></li><li><p>Bu g&#252;ncelleme ile beraber <strong>SaaS&#8217;lar i&#231;in</strong> &#252;r&#252;nlerini <strong>AI ile konu&#351;turman&#305;n</strong> &#246;n&#252;nde yeni bir pencere a&#231;&#305;lm&#305;&#351; oldu. Daha detayl&#305; ak&#305;&#351;lar, uzun s&#252;ren i&#351;ler, kullan&#305;c&#305; bazl&#305; yetkilendirmeler art&#305;k m&#252;mk&#252;n.</p></li><li><p>Kurumsal &#351;irketler i&#231;inse; kendi i&#231;lerinde MCP&#8217;lerle; m&#252;&#351;teri kay&#305;tlar&#305;n&#305;, hassas veri ve di&#287;er kritik i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305; <em>agent</em>&#8217;lara (<strong>&#231;al&#305;&#351;anlar&#305;na</strong>) kontroll&#252; bi&#231;imde a&#231;abilmenin &#246;n&#252; a&#231;&#305;lm&#305;&#351; oldu.</p></li></ul><h2>Physical AI: Kalanick&#8217;in Atoms vizyonu, fabrikada grevler, ithalat yasaklar&#305;&#8230;</h2><p>Farkl&#305; kurumlarla &#231;al&#305;&#351;maya ba&#351;lad&#305;k&#231;a; daha &#246;nce ilgi alan&#305;ma giremeyen konulara da odaklanabilme &#351;ans&#305;m olmaya ba&#351;lad&#305;. Ve bu konular&#305;n ba&#351;&#305;nda da Physical AI geliyor&#8230;</p><p>Boston Dynamics&#8217;in hafta i&#231;inde tamam&#305;n&#305; sat&#305;n alan Hyundai fabrikas&#305;nda robotlar&#305;n fabrikaya girmemesi i&#231;in <a href="https://www.wsj.com/business/autos/the-fight-over-humanoid-robots-has-shut-down-a-car-factory-for-the-first-time-d45ac3e1">&#252;ltimatom veren</a> i&#351;&#231;i sendikas&#305;ndan, ABD&#8217;nin <strong>yurtd&#305;&#351;&#305;ndan</strong> (hatta <strong>direkt</strong> <strong>&#199;in&#8217;den</strong>) <em>humanoid</em> robot ithalat&#305;n&#305;n <a href="https://apnews.com/article/china-us-humanoid-robots-ban-tech-c9f5e3c94d91d00eff3b61b141fab366">yasaklamas&#305;na</a> kadar &#231;ok geli&#351;me ya&#351;and&#305;. Ama sizinle as&#305;l payla&#351;mak istedi&#287;im; Uber kurucusu Travis Kalanick&#8217;in yeni robotik &#351;irketinin <a href="https://www.ft.com/content/149b3a6e-b004-4e27-a9de-52e41b47404e?syn-25a6b1a6">ald&#305;&#287;&#305; yat&#305;r&#305;m</a> olacak.</p><p>Daha &#246;nce sizinle payla&#351;t&#305;&#287;&#305;m (<a href="https://www.softcommitment.com/i/189711259/atoms">#200</a>) <strong>Atoms</strong>, $1.7b yat&#305;r&#305;m ald&#305;, tura A16Z <a href="https://atoms.co/unfinished-business">liderlik etti</a>. Bu arada turun tamam&#305; nakit de&#287;il, bi b&#246;l&#252;m&#252; a&#351;a&#287;&#305;da da de&#287;inece&#287;im yeni finansman matemati&#287;ine uygun olarak <em><strong>bor&#231;</strong></em> &#351;eklinde verilmi&#351;.</p><p>Atoms, Jeff Bezos&#8217;un giri&#351;imine benzer olarak asl&#305;nda b&#252;y&#252;k bir &#231;at&#305;. Alt&#305;nda otonom maden ve ta&#351; oca&#287;&#305; kamyonlar&#305;, robotik yemek &#252;retimi ve end&#252;stride kullan&#305;labilecek robotlar&#305; bulunduruyor. &#350;&#246;yle &#246;zetlemek san&#305;r&#305;m daha iyi olacak; <strong>fiziksel end&#252;striler</strong> i&#231;in dikey konularda alanla entegre, otonom &#231;al&#305;&#351;an cihaz &#252;retimi. </p><blockquote><p>Bu noktada alt&#305;n&#305; &#231;izmek gerekiyor ki Kalanick&#8217;in tezi; genel ama&#231;l&#305;<strong> </strong><em><strong>humanoid</strong></em>&#8217;ler<strong> </strong>&#252;retmek &#252;zerine yo&#287;unla&#351;maktansa, <strong>belirli dikeylerde ekonomik de&#287;er &#252;reten</strong>, <strong>&#246;zel ama&#231;l&#305;</strong> <strong>robotlar geli&#351;tirmek</strong> &#252;zerine kurulu.</p></blockquote><h4>Full-stack robotik &#351;irketi: Atoms</h4><p>Atoms i&#231;in <em><strong>full-stack</strong></em> benzetmesi yap&#305;labilir. <strong>Uber</strong> ve sonras&#305;nda <strong>CloudKitchen</strong> ile iki b&#252;y&#252;k end&#252;stride iki b&#252;y&#252;k d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252; hayata ge&#231;iren Kalanick, Atoms i&#231;in de olduk&#231;a &#8220;b&#252;y&#252;k d&#252;&#351;&#252;n&#252;yor&#8221;.</p><p>Sermaye yo&#287;un bi model ama Kalanick&#8217;in al&#226;metif&#226;rikalar&#305;ndan biri de bu zaten; Atoms sadece robotlar&#305; &#252;retmiyor; ger&#231;ek d&#252;nyada uygulanabilir modeli ke&#351;fediyor, bazen bir sat&#305;n alma yaparak end&#252;striye giriyor, bazen gayrimenkul yat&#305;r&#305;m&#305; yaparak. Yani Atoms, ger&#231;ek d&#252;nyada modeli geli&#351;tirmek i&#231;in gereken operasyon verisini ve <em>deployment</em> i&#231;in ortam&#305; bizzat kontrol etti&#287;i bir modelle ilerliyor.</p><p><strong>Atoms</strong> &#351;u an <strong>&#252;retmek</strong>, <strong>depolamak</strong> ve <strong>ta&#351;&#305;mak</strong> gibi &#252;&#231; farkl&#305; i&#351;leve odakl&#305; gibi duruyor ve bunlar Kalanick&#8217;e g&#246;re uzun vadede birle&#351;ecek konular. </p><p>Hatta Kalanick; <strong>CPU</strong> i&#231;in &#252;retim, <em><strong>storage</strong></em> i&#231;in gayrimenkul ve <em><strong>network</strong></em> i&#231;in de ula&#351;&#305;m benzetmesi yap&#305;yor.</p><h2>Stripe &lt;&gt; OpenRouter | Birliktelikten neler do&#287;ar?</h2><p><strong>Stripe</strong>&#8217;&#305;n, <strong>OpenRouter</strong>&#8217;&#305; $10b &#246;deyerek sat&#305;n alaca&#287;&#305; <a href="https://www.wsj.com/tech/ai/stripe-in-talks-to-buy-buzzy-ai-model-marketplace-openrouter-decc6a74">konu&#351;uluyor</a>. Hen&#252;z haber bir resmiyet kazanm&#305;&#351; de&#287;il, ama dedikodu &#252;zerine dahi olsa bir pazar okumas&#305; yapmak keyifli olacakt&#305;r&#8230; D&#305;&#351;ar&#305;dan bak&#305;nca son de&#287;erlemesi $150b dolaylar&#305;nda olan Stripe i&#231;in; b&#252;y&#252;k b&#246;l&#252;m&#252; hisse kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda sat&#305;n al&#305;nabilecek olan OpenRouter, son derece ak&#305;ll&#305;ca bir hamle gibi duruyor.</p><p><strong>Token</strong> (blockchain&#8217;in de&#287;il, AI&#8217;&#305;n token&#8217;&#305;) yeni para birimi olacaksa, bu birimin &#351;u an adeta kontrol&#252;n&#252; sa&#287;layan yerlerin ba&#351;&#305;nda da <a href="https://openrouter.ai">OpenRouter</a> geliyor. Bilmeyenler i&#231;in k&#305;saca &#351;irketlerin modellerle aras&#305;ndaki k&#246;pr&#252;y&#252; kuran giri&#351;i&#246;, bir model <em>aggregator</em> gibi davran&#305;yor. </p><p>&#304;nternetin para birimini &#8216;d&#246;nd&#252;ren&#8217; Stripe, AI&#8217;&#305;n para birimini de kafay&#305; takm&#305;&#351; olmas&#305;n m&#305;?</p><p>Bir ya da iki say&#305; &#246;nce, <strong>AI</strong><em><strong> routing</strong></em> konusunun yani &#8220;hangi problem i&#231;in hangi modelin en iyi se&#231;enek oldu&#287;u&#8221; probleminin <strong>b&#252;y&#252;k bir pazar</strong> oldu&#287;unu, token<strong> </strong><em><strong>b&#252;t&#231;elerini</strong></em> de etkileyece&#287;ini s&#246;ylemi&#351;tim. OpenRouter hen&#252;z bu problemi &#231;&#246;zm&#252;yor, ama &#231;&#246;zmeye de en yak&#305;n &#351;irket konumunda. 8 milyondan fazla geli&#351;tiricinin, trilyonlarca token&#8217;&#305;n&#305;n hangi konularda hangi modellere gitti&#287;i gibi &#231;ok de&#287;erli bir veri &#252;zerinde oturuyorlar.</p><p>Di&#287;er yandan OpenRouter ile Stripe; m&#252;&#351;terilerinin OpenRouter&#8217;a att&#305;klar&#305; sorgu ve beraberinde &#246;dedikleri &#252;cret bilgisiyle beraber dinamik ve sonu&#231; bazl&#305; &#252;cretlendirme s&#252;re&#231;lerini kontrol edebilir bir hale de geliyor. </p><p>Yani e&#287;er fiyatlama AI maliyetine orant&#305;l&#305; olacaksa; Stripe bu maliyeti de biliyor olacak.</p><blockquote><p><strong>AI modelleri </strong><em><strong>commodity</strong></em><strong> haline gelmeye</strong> <strong>devam ettik&#231;e</strong>; modelleri sunmak ve orkestrasyonunu yapmak daha da de&#287;erli bir hale gelecek.</p></blockquote><p>OpenRouter kendi alan&#305;nda lider, ama ba&#351;ka b&#252;y&#252;k oyuncular da bu <em><strong>AI routing </strong></em>i&#351;ine girdiler ve girmeye de devam edecekler. En ba&#351;ta akl&#305;ma gelen isimse; Ramp, <a href="https://ramp.com/router">Router &#252;r&#252;n&#252;</a> ile.</p><h2>&#8220;Bug&#252;n&#252;n VC&#8217;lerinden&#8221; yat&#305;r&#305;m almak</h2><p><strong>PostHog</strong> isimli giri&#351;imin (<a href="https://posthog.com">websitelerinin</a> tasar&#305;m&#305; &#231;ok ilgin&#231;, g&#246;z atmal&#305;s&#305;n&#305;z) &#8220;<em><strong>VC bir ara&#231;, din de&#287;il</strong></em>&#8221; <a href="https://posthog.com/founders/using-vc-carefully">ba&#351;l&#305;kl&#305; yaz&#305;s&#305;n&#305;</a> t&#252;m giri&#351;imcilere tavsiye ediyorum.. </p><p><strong>Kurucu motivasyonlar&#305;yla</strong> ve <strong>i&#351; modeliyle</strong> <strong>uyu&#351;uyorsa</strong> e&#287;er; ne ala, bu ara&#231; pek&#226;l&#226; kullan&#305;labilir. Di&#287;er yandan yaz&#305;, &#8216;bi kere bu yola girdikten sonra d&#246;n&#252;&#351; olmad&#305;&#287;&#305;n&#305;&#8217; &#231;ok g&#252;zel bir dille anlat&#305;yor. Yani yat&#305;r&#305;m alm&#305;&#351; bir &#351;irketseniz, sonsuza kadar bu ger&#231;eklikle ya&#351;aman&#305;z gerekiyor. M&#252;zi&#287;in hi&#231; susmamas&#305; laz&#305;m, ya yeni yat&#305;r&#305;m ya da <em>exit</em>&#8230; &#220;stelik hangi &#351;ark&#305;n&#305;n &#231;alaca&#287;&#305;na karar veren de art&#305;k siz de&#287;ilsiniz. :) Benim as&#305;l de&#287;inmek ise bu de&#287;il. Bug&#252;n, yaz&#305;da anlat&#305;lan ger&#231;eklik de bir hayli de&#287;i&#351;mi&#351; durumda&#8230;</p><p>PostHog ilk yat&#305;r&#305;m&#305;n&#305; 2020 y&#305;l&#305;nda al&#305;yor, sadece 6 sene &#246;nce belki ama bamba&#351;ka bir d&#252;nyada ya&#351;&#305;yoruz art&#305;k. Bug&#252;n; VC&#8217;lerin de bizzat onlar&#305;n yat&#305;r&#305;m yapt&#305;&#287;&#305; &#351;irketlerin de ba&#351;ar&#305;l&#305;s&#305;; d&#252;ne g&#246;re &#231;ok daha <strong>b&#252;y&#252;k</strong> &#246;l&#231;ekte ve daha <strong>az say&#305;da</strong> oluyor. <strong>AI ile beraber</strong> hi&#231;bir alanda ortalama olman&#305;n k&#305;ymeti kalmad&#305;&#287;&#305; gibi; <strong>giri&#351;imlerin</strong> de <strong>VC</strong>&#8217;lerin de art&#305;k ortalama olanlar&#305;n&#305;n k&#305;ymeti kalmad&#305;. &#8220;Soft Commitment Analiz: VC d&#252;nyas&#305; de&#287;i&#351;iyor!&#8220; demi&#351;tim bundan <a href="https://www.softcommitment.com/p/vc-dunyas-degisiyor">3 sene &#246;nce</a>, a&#231;&#305;k&#231;as&#305; AI bu de&#287;i&#351;imi bir hayli h&#305;zland&#305;rd&#305;. </p><blockquote><p><strong>&#199;ok daha az fon</strong>, <strong>&#231;ok daha az yat&#305;r&#305;m</strong> alan giri&#351;im ama <strong>&#231;ok</strong> <strong>daha b&#252;y&#252;k ba&#351;ar&#305; hikayeleri</strong>&#8230;</p></blockquote><p>Neden? Evet baz&#305; i&#351;ler hala VC paras&#305;na muhta&#231;, hatta d&#252;n oldu&#287;undan daha da fazla muhta&#231;; ama bu i&#351;lerden birisi oldu&#287;unuza emin misiniz? Bu i&#351;lerden &#231;ok az &#231;&#305;k&#305;yor, ve bu az say&#305;daki &#246;rne&#287;i de VC&#8217;ler pek de risk almadan, gerekirse birlikte fonluyor. Geriye kalan i&#351;lerinse;</p><ul><li><p>&#220;r&#252;n geli&#351;tirmesi &#231;ok h&#305;zland&#305;, kolayla&#351;t&#305;. &#220;r&#252;n&#252; yapmak, ilk m&#252;&#351;terileri kazanmak i&#231;in art&#305;k d&#305;&#351;ar&#305;dan para gerekmiyor.</p></li><li><p>M&#252;&#351;teri b&#252;y&#252;mesi b&#252;y&#252;k sat&#305;&#351; ekipleri ve &#8216;d&#252;z&#8217; pazarlama harcamalar&#305;ndansa &#231;ok daha viral, kurucu odakl&#305;, kom&#252;nite i&#351;lerinden geliyor. Burada da hepimizin bildi&#287;i VC matemati&#287;inin d&#305;&#351;&#305;na &#231;&#305;k&#305;yoruz.</p></li></ul><p>Peki VC paras&#305;n&#305; ne zaman almak laz&#305;m?.. &#350;irketinizin ger&#231;ek b&#252;y&#252;me motoru, <strong>yat&#305;r&#305;m sonras&#305; h&#305;zlanabilecekse</strong>, <strong>yat&#305;r&#305;m al&#305;n</strong>&#8230; S&#305;rf &#8220;<em><strong>zaten herkes yat&#305;r&#305;m al&#305;&#305;yor</strong></em>&#8221;, &#8220;<em><strong>&#231;&#252;nk&#252; d&#252;zen bu</strong></em>&#8221;, &#8220;<em><strong>giri&#351;im medyas&#305;nda haber de mi olmayal&#305;m?</strong></em>&#8221; ya da &#8220;<em><strong>b&#246;ylece</strong></em> <em><strong>&#351;irketin</strong></em> <em><strong>de&#287;erlemesi de y&#252;kseliyor</strong></em>&#8221; diye de&#287;il&#8230;</p><p>Finansman hala bir problem, bu kesin. Ama &#231;&#246;z&#252;m&#252; bug&#252;n&#252;n VC&#8217;leri mi, daha do&#287;rusu bug&#252;n&#252;n VC matemati&#287;i mi, bence de&#287;il&#8230; Yeni yat&#305;r&#305;m modelleri, beraberinde pek tabii ki yeni exit modelleri g&#246;rece&#287;imizi d&#252;&#351;&#252;n&#252;yorum.</p><h2>Substack ve LinkedIn&#8217;den &#8220;AI Slop&#8221; ata&#287;&#305;</h2><p><strong>Substack</strong>, <strong>Pangram</strong> ile i&#351;birli&#287;ine <a href="https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/968855/substack-pangram-ai-detecting-tool">giderek</a>, platformundaki yaz&#305;lar ve belirli karakteri a&#351;an yorumlar&#305; AI testine sokup, isteyen kullan&#305;c&#305;lar&#305;n bu testin sonucunu okuyucuyla payla&#351;abildi&#287;i bir &#246;zellik yay&#305;nlad&#305;. &#214;zellik &#246;nce bu payla&#351;&#305;m&#305; zorunlu k&#305;l&#305;yordu, sonra i&#231;erik olu&#351;turuculardan gelen taleplerle beraber bu &#246;zellik bir opsiyon olarak kald&#305;, en az&#305;ndan &#351;imdilik...</p><p><strong>LinkedIn</strong> de ayn&#305; hafta i&#231;inde &#8220;<em><strong>Seems Like AI Slop</strong></em>&#8221; &#246;zelli&#287;ini <a href="https://www.404media.co/linkedin-introduces-a-seems-like-ai-slop-button/">duyurdu</a>. <strong>Substack</strong>&#8217;in yapt&#305;&#287;&#305; gibi bir teknoloji sa&#287;lay&#305;c&#305;s&#305;yla anla&#351;man&#305;n do&#287;ru olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; <a href="https://www.linkedin.com/posts/hsrinivasan1_ai-slop-is-a-top-priority-for-all-of-us-share-7488612006321889282-Ps8Z/">d&#252;&#351;&#252;nen</a> platform, en az&#305;ndan &#351;imdilik bu karar&#305;, yani algoritmas&#305;n&#305; besleyecek <em><strong>input</strong></em><strong>&#8217;lar&#305; kullan&#305;c&#305;lar&#305;na b&#305;rakt&#305;</strong>&#8230; Bana sorarsan&#305;z; bu &#8216;kullan&#305;c&#305;ya b&#305;rakma karar&#305;&#8217; uzun vadede <strong>&#231;al&#305;&#351;acak bir tercih de&#287;il</strong>, illa ki arkaya bir teknoloji koymak &#351;art, &#231;ok istiyorsan&#305;z pekala i&#231;eride de geli&#351;tirebilirsiniz.</p><p>&#350;uras&#305; kesin, iki platform da tamamen AI ile olu&#351;turulan i&#231;eriklere ev sahipli&#287;i yapmak, daha do&#287;rusu bunlar&#305; kullan&#305;c&#305;lar&#305;na sunmak istemiyor. Ben de bir kullan&#305;c&#305;, ya da daha do&#287;ru bir ifadeyle bir <strong>okuyucu olarak</strong>; bu ucuz AI i&#231;eriklerine (ki neredeyse tamam&#305; AI kullan&#305;m&#305;nda da &#231;ok ba&#351;ar&#305;s&#305;z, di&#287;er t&#252;rl&#252; ilk c&#252;mlenin yar&#305;s&#305;nda AI olduklar&#305; anla&#351;&#305;lmaz zaten&#8230;) <strong>maruz kalmak istemiyorum</strong>. Bir <em>feed</em>&#8217;e girdi&#287;imde; ger&#231;ek bir <strong>insan ismi</strong> ve <strong>profilinin alt&#305;nda</strong> kendi LLM&#8217;imde bulabilece&#287;im sat&#305;rlar&#305; okumak de&#287;il amac&#305;m... </p><p>Peki &#351;u an LinkedIn &#246;zelinde tablo nas&#305;l&#8230;</p><p>Ayn&#305; Pangram; yapt&#305;&#287;&#305; bir ara&#351;t&#305;rmada LinkedIn&#8217;de uzun form yaz&#305;l&#305; i&#231;eriklerin, &#252;stelik ger&#231;ek insanlar&#305;n bizzat g&#246;rd&#252;klerinin (bir taray&#305;c&#305; eklentisi &#252;zerinden analiz yap&#305;lm&#305;&#351;) %40 oranda tamamen <a href="https://www.linkedin.com/posts/etaylan_linkedindeki-uzun-i&#231;eriklerin-40&#305;-twitterdakilerin-activity-7481663764308865025-90mf/">AI&#8217;a yazd&#305;r&#305;ld&#305;&#287;&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yor</a>.</p><h4>Bu bir pazar, &#252;stelik b&#252;y&#252;yen bir pazar</h4><p>Son olarak; ayn&#305; hafta i&#231;inde siber g&#252;venlik giri&#351;imi <a href="https://spur.us">Spur Intelligence</a> da $200m <a href="https://techcrunch.com/2026/07/28/bot-detection-startup-spur-nabs-200m-from-insight/">yat&#305;r&#305;m ald&#305;</a>. &#350;irket, internet trafi&#287;inin <strong>ger&#231;ek bir kullan&#305;c&#305;dan</strong> m&#305; yoksa <strong>botlardan</strong> m&#305; geldi&#287;ini analiz ediyor. Bunun d&#305;&#351;&#305;nda sahte hesap a&#231;ma, hesap ele ge&#231;irme ve &#246;deme <em>fraud</em>&#8217;lar&#305; gibi konular &#252;zerine de &#231;al&#305;&#351;an &#351;irket, asl&#305;nda bir <em><strong>IP Intelligence</strong></em> platformu.</p><p>&#304;nternet, ger&#231;ek insanlardan &#231;ok agent&#8217;lar ve bot&#8217;lar&#305;n eline d&#252;&#351;m&#252;&#351;ken; &#252;stelik ger&#231;ek insanlar da %40 oranda (yaz&#305;l&#305;) <strong>i&#231;eri&#287;ini AI&#8217;a &#252;rettiriyorken</strong> bu pazarda daha da fazla say&#305;da yat&#305;r&#305;m g&#246;rmeye devam ederiz.</p><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 208. say&#305;s&#305; da burada sona erdi. Sonuna kadar okudu&#287;unuz i&#231;in te&#351;ekk&#252;rler! Beni sosyal medyada takip ettiniz mi? :)</p><p>Buraya kadar okuduysan&#305;z, en az bir arkada&#351;&#305;n&#305;zla da payla&#351;man&#305;z&#305; bekliyorum.</p><p><span>Fikir ve &#246;nerilerinizi </span><strong>benimle payla&#351;mak</strong><span> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</span></p><p><span>209. say&#305; </span><strong>18 A&#287;ustos Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong><span>, her zamanki saatinde, </span><strong>e-posta kutunuzda</strong><span> ve </span><strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong><span> olacak.</span></p><p><span>Sevgiler.</span></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #207 | Dönüşen iş pazarı, 'screen-aware' uygulamalar ve AI adoption'ın geleceği]]></title><description><![CDATA[Onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-207-donusen-is-pazar</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-207-donusen-is-pazar</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 21 Jul 2026 05:50:10 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/63ce4f6f-a155-4f0f-a6f6-39fffd7a48f7_3210x1438.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 207. say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba!</p><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p><span>&#350;u me&#351;hur Spotify y&#305;l sonu raporunda g&#246;rd&#252;m ki Soft Commitment </span><strong>Podcast</strong><span>, en &#231;ok dinledi&#287;i podcast olan </span><strong>160</strong><span>, ilk 5 podcastten biri olan </span><strong>600</strong><span>, ilk 10 podcastten biri olan ise </span><strong>1000</strong><span> ki&#351;i var. Te&#351;ekk&#252;rler!</span></p><p>Soft Commitment #207&#8217;yi, <strong>bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351;</strong> bir <strong>yapay zeka</strong> modelinin yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/d%C3%B6n%C3%BC%C5%9Fen-i%C5%9F-pazar%C4%B1-screen-aware-uygulamalar-ve-eyay/id1774923370?i=1000777692967&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/d%C3%B6n%C3%BC%C5%9Fen-i%C5%9F-pazar%C4%B1-screen-aware-uygulamalar-ve-eyay/id1774923370?i=1000777692967"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/2HDrSIi8aKB5riGAXTqIfI?si=u5jhxjFWSlyd07n8TgEJ4Q&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/2HDrSIi8aKB5riGAXTqIfI?si=u5jhxjFWSlyd07n8TgEJ4Q"><span>Spotify</span></a></p><blockquote><p><span>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu, &#252;r&#252;n ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in</span><strong> </strong><span>&#231;ok say&#305;da</span><strong> </strong><span>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</span></p></blockquote><p><span>Son 15 g&#252;ne </span><em>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</em><span> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</span></p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da l&#252;tfen unutmay&#305;n.</p><p>Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h1>&#128302; Soft Commitment Signals</h1><div class="callout-block" data-callout="true"><p><span>Ad&#305;na &#8216;</span>Soft Commitment Signals<span>&#8217; dedi&#287;im bu b&#246;l&#252;mde, AI d&#252;nyas&#305;nda biraz da olsa </span>erken ke&#351;fetti&#287;im<span> </span>yenilik ve i&#231;g&#246;r&#252;leri<span> sizlere aktaraca&#287;&#305;m. K&#305;sa, hap bilgi &#351;eklinde. &#8216;Zaten </span>bir hayli h&#305;zl&#305; de&#287;i&#351;en d&#252;nyada bunlar ne kadar anlaml&#305; olacak?<span>&#8217; dedi&#287;inizi duyar gibiyim; lakin bir okuyun, bence i&#351; yap&#305;&#351; &#351;eklinizde ve gelece&#287;e olan haz&#305;rl&#305;&#287;&#305;n&#305;zda &#246;nemli i&#231;g&#246;r&#252;ler olacak nitelikteler.</span></p></div><h2>1- AI paradigmas&#305;nda i&#351; pazar&#305; yeniden yaz&#305;l&#305;yor: &#304;&#351;e al&#305;m, g&#252;ven katman&#305; ve memnuniyet&#8230;</h2><p><em><span>Hiring manager</span></em><span>&#8217;lar art&#305;k g&#252;nde </span><strong>bin</strong><span> ba&#351;vuru g&#246;r&#252;yor ve bunlar&#305;n yaln&#305;zca </span><strong>2</strong><span> tanesini ilgili </span><a href="https://newsletter.pragmaticengineer.com/p/tech-jobs-market-in-2026-part-3-hiring"><span>buluyor</span></a><span>. Inbound ba&#351;vurular, adaylar&#305;n neredeyse tamamen AI kullanmas&#305;yla iyice </span><strong><span>de&#287;ersizle&#351;mi&#351;</span></strong><span> durumda. &#214;yle ki, uzaktan g&#246;r&#252;&#351;meler esnas&#305;nda herkes bir AI arac&#305; kullan&#305;yor, g&#246;r&#252;&#351;melere direkt bir ba&#351;kas&#305;n&#305; sokanlar da var. Referans kanal&#305; her rol ve pozisyon i&#231;in art&#305;k </span><strong><span>tek &#231;are gibi duruyor</span></strong><span>. Bu arada referans derken; g&#246;r&#252;&#351;menin en son a&#351;amas&#305;nda olan, hormalite icab&#305; g&#246;r&#252;&#351;melerden de&#287;il; &#246;neriyle gelen isimlerden s&#246;z ediyorum. &#350;irketler nitelikli aday bulamad&#305;&#287;&#305; gibi, ayn&#305; zamanda nitelikli adaylar da yan&#305;t alam&#305;yor.</span></p><p>Di&#287;er yandan; &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n &#351;irketlerdeki genel <strong>memnuniyetini</strong> belirleyen bir numaral&#305; fakt&#246;r de; ki&#351;inin kendisini AI ile g&#252;&#231;lenmi&#351; mi ya da sars&#305;lm&#305;&#351; m&#305; hissetti&#287;i &#252;zerinden okunmaya <a href="https://www.lennysnewsletter.com/p/how-tech-workers-are-feeling-in-2026">ba&#351;lan&#305;yor</a>. Ne kariyer yolu, ne &#351;irketin performans&#305; ne de maa&#351; 1. s&#305;rada&#8230;</p><blockquote><p>&#214;zetle; AI ile ba&#351;vurular ve i&#351;e al&#305;m s&#252;reci, <strong>g&#252;r&#252;lt&#252;den ar&#305;nd&#305;r&#305;lam&#305;yor</strong>; iyi isimler farkedilmiyor, tek &#231;are referansa kal&#305;yor. &#304;&#231;erideki &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305;z&#305;n da &#351;irketinizden memnuniyetini, AI ile olan ki&#351;isel m&#252;nasebetleri belirliyor. U&#231;tan uca bir d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#8230;</p></blockquote><p>&#304;&#351; pazar&#305; demi&#351;ken; <strong>LLM &#351;irketleri</strong> de yak&#305;n ge&#231;mi&#351;in &#231;ok <strong>y&#252;ksek profilli</strong> kurucular&#305;n&#305;, &#8216;s&#305;radan&#8217; roller i&#231;in i&#351;e almaya devam ediyor. <strong>Monzo</strong> ve <strong>GoCardless</strong> gibi Avrupa&#8217;n&#305;n en ba&#351;ar&#305;l&#305; 10 fintech giri&#351;iminden 2&#8217;sini kuran, uzun bir s&#252;redir YC <em>group partner&#8217;</em>lerinden biri olan Tom Blomfield, Anthropic&#8217;e <a href="https://www.businessinsider.com/anthropic-hires-monzo-cofounder-tom-blomfield-ai-compute-y-combinator-2026-7">kat&#305;ld&#305;</a>.<em> </em>Kendisi bu karar&#305;n&#305;, <em>Availability of Compute<strong> </strong></em>problemi i&#231;in &#231;al&#305;&#351;mak istemesine ba&#287;l&#305;yor.</p><p>Son bir ilgin&#231; not ise; <strong>Ramp</strong>&#8217;&#305;n AI harcamas&#305; verileriyle, <strong>Revelio</strong>&#8217;daki istihdam verilerini birle&#351;tirmesiyle ortaya &#231;&#305;km&#305;&#351;. K&#305;saca; daha fazla token harcamas&#305; yapan &#351;irketler ayn&#305; zamanda daha fazla <a href="https://www.hiringlab.org/2026/07/08/ai-and-job-postings-from-destruction-to-creation/">i&#351;e al&#305;m yap&#305;yor</a>. &#220;stelik bug&#252;nk&#252; i&#351; ilanlar&#305;na de&#287;il, ge&#231;mi&#351;teki AI harcamalar&#305;na bak&#305;nca da ortalama &#252;zerinde kalan &#351;irketlerin &#231;al&#305;&#351;an say&#305;s&#305;lar&#305;nda art&#305;&#351; g&#246;rmek m&#252;mk&#252;n.</p><h2>2- AI&#8217;&#305;n bundan sonraki b&#252;y&#252;k k&#305;r&#305;l&#305;m&#305;: Modelleri &#351;irketlere yerle&#351;tirmekte (<em>AI Adoption</em>)</h2><p>OpenAI&#8217;&#305;n erken a&#351;ama yat&#305;r&#305;mc&#305;lar&#305;n&#305;n bug&#252;nk&#252; yat&#305;r&#305;mlar&#305; model &#351;irketleri de&#287;il de, bu modelleri &#351;irketlere en p&#252;r&#252;zs&#252;z &#351;ekilde <strong>yerle&#351;tirecek</strong>, daha &#246;nce &#252;zerinde durdu&#287;um <em><strong>FDE</strong></em> (<em>Forward-deployed Engineering</em>) yap&#305;s&#305;ndaki <em><strong>AI Adoption</strong></em> <a href="https://x.com/theinformation/status/2074576708179493029">&#351;irketleri</a>. </p><p><span>Benzer bir &#351;ekilde </span><strong><span>Microsoft</span></strong><span> da g&#252;n ge&#231;tik&#231;e daha da iyi bir hale getirdi&#287;i kurumsal AI &#252;r&#252;nlerinin &#351;irketlere entegrasyonu i&#231;in 6 bin m&#252;hendis aloke </span><a href="https://x.com/HarryStebbings/status/2075222919429431742"><span>etmi&#351;</span></a><span>. 1990&#8217;lar&#305;da </span><strong><span>IBM</span></strong><span>&#8217;in i&#351;letti&#287;i </span><em><span>playbook</span></em><span> geri geliyor. En az o d&#246;nemli kadar b&#252;y&#252;k bir pazar var burada..</span></p><h2>3- Veri katman&#305;ndaki s&#305;k&#305;&#351;ma, en az &#8220;<em>compute&#8221;</em> kadar &#246;nemli</h2><p>AI&#8217;da tart&#305;&#351;ma <em><strong>compute</strong></em> ve <strong>parametre</strong> etraf&#305;nda d&#246;nerken; as&#305;l de&#287;erin kamuya a&#231;&#305;k olmayan verilerde oldu&#287;una dair olduk&#231;a ikna edici bir <em>tweet</em>&#8217;e <a href="https://x.com/willdepue/status/2074178395462848800">denk geldim</a>. </p><p>Sonu&#231;ta kamuya a&#231;&#305;k ve kaliteli, insanlar taraf&#305;ndan olu&#351;turulan verinin bir sonu var. Ve t&#252;m modeller de ayn&#305; havuzdan besleniyor, bu veri setinin sonuna geldik bile. </p><p>&#214;zel i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;na dair, insanlar&#305;n kafas&#305;nda duran &#246;rt&#252;k bilgiye eri&#351;im ise &#246;n&#252;m&#252;zdeki 3 y&#305;lda 10 kat b&#252;y&#252;yen bi pazar olacak gibi duruyor. Zira modellerin ba&#351;ar&#305;nda da bu veri setini ula&#351;mak &#231;ok &#246;nemli bir avantaj.</p><blockquote><p>Bu alanda hem <strong>dijital</strong> (belirli meslek gruplar&#305;na g&#246;re dikeyle&#351;en&#8230;) hem de <strong>fiziksel AI</strong>&#8217;daki i&#351; kollar&#305;na g&#246;re ayr&#305;&#351;an verileri, modellere uygun hale getirecek giri&#351;imlerin &#246;n&#252; a&#231;&#305;k, az da olsa b&#246;yle &#246;rneklere rastlamaya da ba&#351;lad&#305;k. Sadece veri miktar&#305; da de&#287;il, <em><strong>veri kapsamas&#305;</strong></em> buradaki as&#305;l darbo&#287;az. Tabii dijital ile fiziksel i&#351; kollar&#305; kadar, &#351;irketlerin kendi i&#231;indeki verilerle kendileri i&#231;in model haz&#305;rlamas&#305; da bir ba&#351;ka konu.</p></blockquote><h2>Dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri</h2><h4><em>1- Blank Canvas Problem</em></h4><p>Bug&#252;n &#252;r&#252;n&#252;ne AI &#246;zellikleri eklemek isteyen &#351;irketlerin &#231;o&#287;unda konu, &#351;uraya geliyor: <strong>ChatGPT</strong>&#8217;ye &#231;ok benzeyen bir aray&#252;z&#252; kullan&#305;c&#305;ya sunmak. </p><p>Halbuki kullan&#305;c&#305;ya &#8216;<em><strong>ne yapmak istiyorsun?</strong></em>&#8217; diye sorup bir <em><strong>chatbot</strong></em> (evet, arkas&#305;nda kural bazl&#305; bir sistem yok, <strong>&#252;retken</strong> bir yapay zeka var ama kimse oraya ne yazaca&#287;&#305;n&#305; bulam&#305;yor ki&#8230;) vermektense as&#305;l yap&#305;lmas&#305; gereken; kullan&#305;c&#305;lar uygulamay&#305; her a&#231;&#305;&#351;ta ne yap&#305;yorsa, bunlar&#305; birer ba&#351;lang&#305;&#231; noktas&#305;<strong> </strong>olarak almak, <strong>yani</strong> <strong>&#246;zelle&#351;mi&#351; agent&#8217;lar</strong> olu&#351;turmak. </p><blockquote><p>K&#305;sacas&#305;; kullan&#305;c&#305;y&#305; yaln&#305;z b&#305;rakmay&#305;p y&#246;nlendirmek, ve bunu da haz&#305;r soru kal&#305;plar&#305; koymadan, kullan&#305;c&#305; bazl&#305; ihtiya&#231;lara g&#246;re yapmak gerekiyor. <strong>&#220;stelik</strong>; bu ihtiya&#231;lar&#305;n arkas&#305;ndaki ak&#305;&#351;lar&#305;, u&#231;tan uca &#231;al&#305;&#351;&#305;r hale getirerek&#8230;. </p></blockquote><p>Peki bir &#246;rnek var m&#305;, evet, <strong><a href="https://www.youtube.com/watch?v=xpeRVyFFy_Q">Gusto</a></strong><a href="https://www.youtube.com/watch?v=xpeRVyFFy_Q"> size ilham verebilir</a>.</p><h4>2- Wispr Flow <em>killer: Willow</em></h4><p>Hafta i&#231;inde lansman yapan Willow Voice, Wispr Flow&#8217;un &#252;cretli sunduklar&#305;n&#305; olduk&#231;a benzer bir kalitede ve &#252;cretsiz olarak <a href="https://x.com/WillowVoiceAI/status/2074884211635589378">sunuyor</a>. </p><p>Willow ilk denemelerinde hi&#231; fena de&#287;il, bu arada Willow&#8217;da da &#252;cretli bir se&#231;enek de var (daha iyi modele eri&#351;ime yar&#305;yor), ama as&#305;l soru ne kadar gerek duyars&#305;n&#305;z?.. </p><p>En az&#305;ndan &#252;cretleri de d&#252;&#351;&#252;n&#252;nce; Willow hedefine ula&#351;m&#305;&#351; gibi duruyor. Willow veri g&#252;venli&#287;ini de ayr&#305;ca &#252;cretsiz paketin i&#231;inde sa&#287;lad&#305;&#287;&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yor.</p><h4>3- HeyClicky, konu&#351;madan metine d&#246;nerken ekran&#305; da okuyor</h4><p>Yine bu hafta i&#231;inde lansman yapan bir ba&#351;ka <em><strong>speech-to-text</strong></em> &#252;r&#252;n&#252; olan <strong><a href="https://x.com/FarzaTV/status/2077130366230639022">HeyClicky</a></strong> ise <em><strong>screen-aware dictation</strong></em> yap&#305;yor. Yani speech-to-text i&#351;lemi s&#305;ras&#305;nda ekran&#305;n&#305;za da okuyor, ve b&#246;ylece daha kompleks i&#351;lemler yapabilmenize yar&#305;yor. Hatta baya&#287;&#305; bir kompleks. </p><p>Mesela ekran&#305;n&#305;zda a&#231;&#305;k bir websitesini inceleyip, sordu&#287;unuz spesifik bir soruya yan&#305;t bulmas&#305;n&#305; ve bu yan&#305;t&#305; e-posta tasla&#287;&#305; haline getirmesini isteyebiliyorsunuz. Ya da daha basit bir &#246;rnek; Wispr Flow veya Willow&#8217;da ekranda duran e-postay&#305; okuyup, ona yan&#305;t vermeniz gerekiyorsa, bunu yazarak de&#287;il konu&#351;arak yap&#305;yorsunuz. <strong>HeyClicky&#8217;de ise</strong> yan&#305;t verirken; &#8216;<em>ne diyece&#287;imi bilemedim ama &#351;u tonda yuvarlak bir mesaj yaz</em>&#8217; gibi bir &#351;ey demeniz de yeterli oluyor, HeyClicky sizin i&#231;in mesaj&#305; yazabiliyor.</p><blockquote><p><em>Screen-awareness </em>konusunu iOS&#8217;in yeni versiyonunda g&#246;rece&#287;iz ve &#246;yle g&#246;r&#252;n&#252;yor ki hayat&#305;m&#305;za girecek bir al&#305;&#351;kanl&#305;k olacak. </p></blockquote><p><strong>HeyClicky</strong>&#8217;yi muhtemelen gelecekte g&#252;zel bir demo olarak hat&#305;rlayaca&#287;&#305;z. Bu arada HeyClicky anlat&#305;rken &#231;ok g&#252;zel, ama performans olarak hala baz&#305; &#231;&#246;z&#252;lmesi gereken eksikleri de var.</p><p>Son olarak HeyClicky ile ilgili <strong>s&#246;ylemeden ge&#231;emeyece&#287;im</strong>; son zamanlarda en iyi <em><strong>onboarding</strong></em> s&#252;recini ya&#351;ad&#305;m ve en iyi konu&#351;an <em>founder</em>&#8217;&#305; izledim. Ayr&#305;ca HeyClickly, bir YC giri&#351;imi.</p><h4>4- Eren Bali&#8217;nin Monogram&#8217;&#305;</h4><p><a href="https://x.com/erenbali/status/2074502671600672930">Monogram&#8217;&#305;</a> hala aktif olarak kullanan var m&#305;? Tabii ki &#351;irketin ald&#305;&#287;&#305; de&#287;erleme ve tura dahil olan yat&#305;r&#305;mc&#305;lar Bali&#8217;nin <em>track record</em>&#8217;&#305;n&#305; d&#252;&#351;&#252;n&#252;nce &#231;ok normal; ama kar&#351;&#305;m&#305;zda LLM&#8217;inizi b&#305;rak&#305;p ba&#351;ka bir uygulamay&#305; kullanmaya de&#287;ecek bir fikir mi var yoksa g&#252;zel bir demo mu? Ki b&#246;yle demolar&#305; da bu sat&#305;rlarsa sizlere aktarm&#305;&#351;t&#305;m; hatta <strong>&#252;r&#252;n de&#287;il</strong>, protokol seviyesinde bu yakla&#351;&#305;m&#305; ortaya koyan i&#351;ler de vard&#305;: <a href="https://a2ui.org">A2UI</a>. </p><p>Benzerlerinin olmas&#305; asl&#305;nda bir konu de&#287;il, ama demo demi&#351;ken Monogram&#8217;&#305;n asl&#305;nda ilk olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; da belirtmek istedim.</p><p>Size daha &#246;nce aktard&#305;&#287;&#305;m &#246;rneklerden biri olan <a href="https://www.softcommitment.com/i/186666081/essential-apps">Nothing&#8217;in Essential Apps&#8217;inin</a> benzeri bir altyap&#305;y&#305; a&#231;&#305;k kaynak olarak yay&#305;nlayan <strong><a href="https://x.com/rabi_guha/status/2077792570265260312?s=20">AppLess</a></strong> de ilginizi &#231;ekebilir. Hatta kendileri Monogram&#8217;&#305;n lansman&#305; sonras&#305; platformu a&#231;&#305;k kaynak kodlu hale getirmi&#351;ler.</p><p>AppLess gibi &#246;rnekler, AI aray&#252;z&#252;n&#252; grafiklerle desteklemiyor, girdiye g&#246;re anl&#305;k adeta bir uygulama &#252;retiyor. AppLess&#8217;e <a href="https://github.com/thesysdev/appless">GitHub &#252;zerinden</a> de ula&#351;abilirsiniz.</p><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><p>&#304;ki birbirinden g&#252;&#231;l&#252; <strong>pazarlama</strong> fikri, <strong>Avrupa</strong> &#246;zelinde bir AI odakl&#305; gelecek senaryosu ve &#231;ok daha fazlas&#305; hemen a&#351;a&#287;&#305;da&#8230;</p><ol><li><p>LinkedIn bir <em>startup</em> taraf&#305;ndan nas&#305;l kullan&#305;lmal&#305;? Sorunun yan&#305;t&#305;n&#305; <strong>Zapier</strong> <a href="https://www.linkedin.com/posts/zhaojeffrey_zapier-is-already-at-17m-linkedin-impressions-share-7478436085203881984-DCYI/">en g&#252;zel &#351;ekilde vermi&#351;</a>. &#304;lk iki &#231;eyrekte 17 milyon g&#246;r&#252;nt&#252;lenme, LinkedIn&#8217;den gelen $1.5m b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252;ndeki <em>pipeline..</em>. Liderlik tak&#305;m&#305;ndaki <strong>dokuz ki&#351;inin </strong>i&#231;eriklerini tamamen farkl&#305; persona&#8217;lara hedefleyen Zapier bir yana, T&#252;rk&#231;e i&#231;erikle 700 bine tek ba&#351;&#305;na ula&#351;an ben bir yana demeyece&#287;im tabii; diyece&#287;im o ki <strong>T&#252;rkiye&#8217;deki</strong> <strong>B2B</strong>&#8217;lerin de &#246;rnek almas&#305; dile&#287;iyle.</p></li><li><p><strong>SaaStr</strong>&#8217;&#305;n <em>inbound agent</em>&#8217;&#305; fiyatland&#305;rma sayfalar&#305;nda duran &#8216;<em><strong>bize ula&#351;&#305;n</strong></em>&#8217; formunu <a href="https://www.saastr.com/we-booked-614-meetings-with-one-inbound-agent-your-contact-us-form-is-costing-you-deals/">AI ile g&#246;r&#252;&#351;t&#252;rerek</a>, potansiyel m&#252;&#351;terilerin anl&#305;k olarak agent ile konu&#351;arak ihtiya&#231; dinlemi&#351;, sorulara yan&#305;t vermi&#351; ve sonunda toplant&#305; organize etmi&#351;. 2 milyon adet oturumda; 614 <em>qualified lead</em> ve ortalamada $85k kontrat b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252; gibi metrikler var. G&#252;n&#252;m&#252;z&#252;n &#8216;<strong>h&#305;zl&#305; akan</strong>&#8217; dijital ortamlar&#305;nda anl&#305;k konu&#351;amad&#305;&#287;&#305;n&#305;z m&#252;&#351;terinin, anl&#305;k yan&#305;t ald&#305;&#287;&#305; rakibinize gitmesinin &#246;n&#252;ne ak&#305;ll&#305;ca bir bariyer&#8230;. Yaln&#305;zca toplant&#305; ayarlayan bir agent d&#252;&#351;&#252;nmeyin bu arada; m&#252;&#351;terinin ihtiyac&#305;na g&#246;re y&#246;nlendirme de yapabiliyor.</p></li><li><p><strong><a href="https://europe2031.ai">Europe 2031</a></strong>, k&#305;tan&#305;n AI&#8217;daki yanl&#305;&#351; politika ve okumalar&#305;na devam etmesi halinde 2031&#8217;de ne kadar g&#252;&#231;s&#252;zle&#351;ebilece&#287;ini anlatan bir gelecek senaryosu. Asl&#305;nda bir &#8216;<em>b&#246;yle devam edersek n&#8217;olur?</em>&#8217; yaz&#305;s&#305;. Avrupa&#8217;n&#305;n bug&#252;n&#252;n <em>compute</em> kapasitesinde %5&#8217;te kal&#305;&#351;&#305; ve halihaz&#305;rdaki yat&#305;r&#305;mlarla bu oran&#305; ileride de artt&#305;ramayaca&#287;&#305; ger&#231;e&#287;i en dikkat &#231;elen yer belki de. &#199;ip, enerji, yetenek ve compute alanlar&#305;nda &#246;ne &#231;&#305;kan az say&#305;daki &#252;lkenin g&#252;&#231;lerini birle&#351;tirmesi, <strong>reg&#252;lasyonlar&#305;n</strong> durduran de&#287;il de alan a&#231;an hale gelmesi, dramatik bir &#351;ekilde artmas&#305; gereken hem compute hem enerji yat&#305;r&#305;mlar&#305; ise &#246;ne &#231;&#305;kan &#246;neriler. &#214;nerilerin uyguland&#305;&#287;&#305; senaryoda bile ABD&#8217;li LLM &#351;irketlerine yeti&#351;ilemeyece&#287;inin kabul edilmesi ise ne diyeyim; &#8216;ac&#305; ger&#231;ek&#8217;.</p></li><li><p>ABD ve Bat&#305; Avrupa&#8217;n&#305;n temsil edilmedi&#287;i yirmi dokuz &#252;lkeden olu&#351;an konsorsiyum kuruldu: <a href="https://www.usnews.com/news/world/articles/2026-07-16/twenty-nine-countries-sign-agreement-to-establish-global-ai-cooperation-body">World AI Cooperation Organization</a>. &#199;in, Rusya ve Brezilya &#246;ne &#231;&#305;kan baz&#305; isimler. <strong>Geli&#351;mekte olan</strong> <strong>&#252;lkelerin</strong> AI paradigmas&#305;nda geri kalmamas&#305; ve ortak bir tak&#305;m d&#252;zenleme ve standartlara sahip olmak ise temel ama&#231;lar.</p></li><li><p>Apple da &#199;in de Apple Intelligence&#8217;&#305; Alibaba ve Baidu ile beraber <a href="https://www.cnbc.com/2026/07/16/alibaba-baidu-shares-jump-apple-ai-partnership-.html">hayata ge&#231;irmi&#351;</a>. Alibaba&#8217;n&#305;n Qwen&#8217;i Apple&#8217;&#305;n en &#231;ok kullanaca&#287;&#305; model ailesi olacakm&#305;&#351;.</p></li><li><p>D&#252;nyan&#305;n en &#231;ok say&#305;da startup&#8217;a evsahipli&#287;i yapan b&#246;lgesi Delaware&#8217;de, AIC yani <strong>Artificial Intelligence Company</strong> kurulmas&#305;na dair <a href="https://thenextweb.com/news/delaware-aic-ai-agent-legal-entity-sandbox">bir teklif sunuldu</a>. AI agent&#8217;lar&#305;n y&#246;netece&#287;i &#351;irketlerde AI kontrat imzalayabilecek, ta&#351;&#305;nmaz m&#252;lklrin sahibi olacak. Konunun hukuki boyutu i&#231;in de &#246;nerilen bir <em><strong>sandbox</strong></em>&#8217;&#305;n kurulmas&#305;.</p></li><li><p><strong>Hermes AI Agent</strong> platformunun &#231;at&#305; &#351;irketi <strong>Nous Research</strong>, $75m yat&#305;r&#305;m alarak $1.5b <a href="https://www.techbuzz.ai/articles/nous-research-raising-75m-at-1-5b-valuation">de&#287;erlemeye ula&#351;t&#305;</a>. Hermes, yat&#305;r&#305;mla beraber muhtemelen <strong>B2B b&#252;y&#252;meyi</strong> oda&#287;&#305;na alacak.</p></li><li><p>Haftai&#231;inde <strong>Anthropic</strong>&#8217;in <strong>bas&#305;l&#305; kitaplar&#305;</strong> piyasadan toplad&#305;&#287;&#305; ve AI&#8217;&#305;n&#305; e&#287;itmek i&#231;in milyonlarca kitab&#305; taray&#305;p sonras&#305;nda &#8216;<strong>yakt&#305;&#287;&#305;na</strong>&#8217; dair sosyal medyada bir g&#252;ndem olu&#351;tu. <a href="https://www.washingtonpost.com/technology/2026/01/27/anthropic-ai-scan-destroy-books/">The Washington Post&#8217;un 27 Ocak 2026&#8217;da yay&#305;nlad&#305;&#287;&#305; bir habere</a> g&#246;re evet &#8220;<em>Project Panama</em>&#8221; ismiyle <span>Google Books&#8217;un eski y&#246;neticisi </span>Tom Turvey&#8217;i i&#351;e alan ve milyonlarca kitab&#305; &#231;ok say&#305;da tedarik&#231;iden toplayan Anthropic&#8217;in, kitaplar&#305; yakmas&#305; d&#305;&#351;&#305;nda anlat&#305;lanlar do&#287;ru gibi. En az&#305;ndan TWP&#8217;un mahkeme dosyalar&#305;na dayanan haberinde de ge&#231;iyor. Bu arada kitaplar yak&#305;lmam&#305;&#351;, geri d&#246;n&#252;&#351;&#252;me g&#246;nderilmi&#351;. :) Peki Anthropic bunu neden yapt&#305;? Sevgili Fatih G&#252;ner&#8217;in de bir ara g&#252;ndem yapt&#305;&#287;&#305; gibi; insanlar&#305;n <strong>ana dillerinde </strong>yaz&#305;lan i&#231;erikler, edebi olarak bug&#252;n&#252;n &#231;ok &#246;tesinde olan yay&#305;nlar LLM&#8217;lerin e&#287;itilmesinde olduk&#231;a &#246;nem arz ediyor. Di&#287;er yandan konu, LLM &#351;irketlerinin (<em><strong>frontier AI labs</strong></em>) hem lokalizasyon ve kalitelerini artt&#305;r&#305;rken hem de telife &#8216;tak&#305;lmamalar&#305;&#8217; konusu, daha do&#287;rusu d&#252;ped&#252;z us&#252;ls&#252;zl&#252;kleri. Ka&#231;&#305;n&#305;lmaz son; &#8216;hadi kitaplar&#305; dijitale aktard&#305;n, sonra neden <strong>geri d&#246;n&#252;&#351;&#252;me</strong> g&#246;nderdin?&#8217; diye sormadan edemiyor insan. &#350;aka bir yana bunun as&#305;l sebebi &#231;ok muhtemelen kitap kapaklar&#305;n&#305;n h&#305;zl&#305; tarama i&#351;lemi i&#231;in <strong>kesilmesi</strong> ve kitab&#305;n fazlas&#305;yla <strong>deforme </strong>olmas&#305;<strong> </strong>gibi duruyor.</p></li></ol><blockquote><p>Bu arada hani belgelerde hikayenin ger&#231;ek sonu kapan&#305;&#351;ta yazar ya; bu hikayenin sonunda Anthropic&#8217;e ne oldu dersiniz? &#350;irket, <strong>ABD tarihindeki en b&#252;y&#252;k uzla&#351;malardan birine</strong> giderek $1.5b &#246;demeyi kabul etti, ama bu geri d&#246;n&#252;&#351;&#252;me giden kitaplar i&#231;in de&#287;il, korsan yollarla dijitalde indirdi&#287;i kitaplar i&#231;in. Mahkeme, bu fiziksel kitaplar&#305; sat&#305;n al&#305;nd&#305;klar&#305; i&#231;in &#8216;adil kullan&#305;m&#8217; <a href="https://www.npr.org/2025/09/05/g-s1-87367/anthropic-authors-settlement-pirated-chatbot-training-material">olarak de&#287;erlendirdi</a>.</p></blockquote><h2>VC&#8217;ler AI paradigmas&#305;nda nas&#305;l &#231;al&#305;&#351;&#305;yor?</h2><p>&#304;lk ba&#351;larda ilgiyle takip etti&#287;im ama sonras&#305;nda i&#231;erik olarak &#8216;bozulan&#8217; Data Driven VC isimli e-b&#252;lten, <strong><a href="https://datadrivenvc.io/ddvc-landscape-2026">Landscape 2026</a></strong> raporunu yay&#305;nlad&#305;. Raporun oda&#287;&#305;nda tabii ki AI var, Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;yla &#246;ne &#231;&#305;kard&#305;klar&#305;m &#351;unlar oldu:</p><ul><li><p>VC&#8217;lerin kendi s&#252;re&#231;lerinde AI kullanmalar&#305;nda temel motivasyon verimlilik de&#287;il, <em>alpha</em>&#8217;y&#305; bulabilmek, yani al&#305;&#351;&#305;lm&#305;&#351;&#305;n d&#305;&#351;&#305;nda sonu&#231;lara ula&#351;abilmek.</p></li><li><p>VC&#8217;lerin AI ile beraber &#351;u be&#351; s&#305;n&#305;fa sokuldu&#287;u ayr&#305;m kula&#287;a iyi geliyor, &#252;lkemizde &#246;rne&#287;in en iyi &#246;rneklerde 3. a&#351;amada kal&#305;yoruz:</p><ul><li><p><em><strong>Old-school VC</strong></em>: Anam-babam us&#252;l&#252;, 2010&#8217;lardaki gibi.</p></li><li><p><em><strong>Productivity VC</strong></em>: Intelligence yok, ama birbirleriyle konu&#351;an ara&#231;lar var.</p></li><li><p><em><strong>Workflow VC</strong></em>: Daha yal&#305;n tak&#305;mlarla, intelligence&#8217;&#305;n da (ChatGPT ya da Claude ile) oldu&#287;u ak&#305;&#351;lar&#305; &#231;al&#305;&#351;ma sistemine entegre edebilenler.</p></li><li><p><em><strong>Fullstack VC</strong></em>: Kendi m&#252;hendislik tak&#305;mlar&#305; olan, kendi <em>tech stack</em>&#8217;ini in&#351;a eden, i&#351;te yukar&#305;daki alpha&#8217;y&#305; bulmaya &#231;al&#305;&#351;an ekipler.</p></li><li><p><em><strong>Quant VC</strong></em>: Human-in-the-loop olarak, ama &#231;o&#287;u karar&#305; AI&#8217;a ald&#305;rabilne, adeta otomatize bir yap&#305;ya ge&#231;ebilenler.</p></li></ul></li><li><p>Rapora katk&#305; sunan 300&#8217;&#252;n &#252;zerindeki geneli Avrupa merkezli VC&#8217;lerde ortalama 15 &#231;al&#305;&#351;anda bir, yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tiriciye rastl&#305;yoruz. Yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tirici demi&#351;ken; VC&#8217;ler <strong>%50</strong> oranla &#246;n&#252;m&#252;zdeki bir sene i&#231;inde ekibe geli&#351;tirici eklemeyi planl&#305;yor, <em><strong>junior </strong></em>bir pozisyon i&#231;in plan yapma oran&#305; ise %2.</p></li><li><p>&#199;o&#287;u VC LLM&#8217;leri birlikte kullan&#305;yor olsa da <strong>Claude</strong>, %90 ile pazar lideri, ChatGPT %73 ve Gemini da %56.</p></li><li><p><em><strong>Power Law</strong></em> burada da var, top %1&#8217;e giren VC&#8217;ler &#231;al&#305;&#351;an ba&#351;&#305;na ayl&#305;k AI i&#231;in $7.5k harc&#305;yor, <em>median</em>&#8217;da $11, top %10&#8217;a girenler ise $600.</p></li></ul><blockquote><p>Peki t&#252;m bunlar giri&#351;imciler i&#231;in ne demek? <em><strong>Agent-led Growth</strong></em> stratejisi, sizi sadece m&#252;&#351;teriye de&#287;il, ayn&#305; zamanda yat&#305;r&#305;mc&#305;n&#305;za da g&#246;t&#252;rebilir demek. Raporu inceleyip, Avrupa&#8217;da yayg&#305;n olarak kullan&#305;lan ara&#231;lar&#305; g&#246;rebilir, demo hesaplarla kendinizin nas&#305;l g&#246;r&#252;nd&#252;&#287;&#252;ne bakabilirsiniz &#246;rne&#287;in.</p></blockquote><h2>&#8216;Bi garip&#8217; AI donan&#305;mlar&#305;: AI Coding i&#231;in mikrafon ve klavyeler&#8230;</h2><p>Daha &#246;nce hem e-b&#252;ltende hem de <a href="https://x.com/etaylan/status/2067208161807786368/">Twitter&#8217;da</a> AI Coding sayesinde ofis tasar&#305;mlar&#305;n&#305;n de&#287;i&#351;ti&#287;inden; yeni nesil mikrafon ve pedal gibi donan&#305;mlar&#305;n hayat&#305;m&#305;za girece&#287;inden bahsetmi&#351;tim. Ve bu hafta iki ilgin&#231; &#252;r&#252;n birden &#231;&#305;kt&#305; kar&#351;&#305;ma, &#252;stelik birisi OpenAI&#8217;dan.</p><p>&#304;lk olarak; ofiste &#231;al&#305;&#351;ma arkada&#351;lar&#305;n&#305;z&#305;n &#8216;<em>speech to text</em>&#8217; yap&#305;p kod yazd&#305;r&#305;rken olu&#351;an g&#252;r&#252;lt&#252; kirlili&#287;inden etkilenmemesi i&#231;in tasarlanan kulakl&#305;k, maske gibi <strong>a&#287;&#305;za tak&#305;l&#305;yor</strong>, sesi abzorb ediyor. <strong>$300&#8217;l&#305;k</strong> fiyat etiketine sahip olan &#252;r&#252;n; ger&#231;ek de&#287;ilmi&#351; gibi dursa da ger&#231;ek, hatta <a href="https://x.com/charles_maddock/status/2077432786105811413">bir test videosu</a> bile yap&#305;lm&#305;&#351;. Evet ne kullan&#305;&#351;l&#305; ne de hijyenik duruyor ama problem baki.</p><p>Daha dikkat &#231;eken &#252;r&#252;nse <strong>OpenAI imzal&#305;</strong> <strong><a href="https://openai.com/supply/co-lab/work-louder/">Codex Micro</a></strong>, $230 ve &#231;oktan stock-out.</p><p>Cihaz &#252;zerinde hem speech to text i&#231;in bir mikrafon var hem de &#246;zelle&#351;tirilebilir tu&#351;lar var, ama&#231; biraz verimlilik, ama bence &#231;ok daha fazla bir koleksiyon &#252;r&#252;n&#252; olmas&#305;. Tam manas&#305;yla kendisine &#8216;<em>programlanabilir klavye</em>&#8217; deniliyor.</p><p>$230 dolarl&#305;k bu cihaz&#305; OpenAI ka&#231; tane satacak da kar edecek, biraz koleksiyon ve biraz da ho&#351;luk &#252;r&#252;n&#252;. Hadi biraz da PoC diyelim. Ben bu a&#231;&#305;dan bak&#305;nca be&#287;endim. Codex Micro&#8217;yu tabii ki Jony Ive&#8217;&#305;n ekibi geli&#351;tirmemi&#351;, &#252;r&#252;n <strong>Work Louder</strong> ile yap&#305;lan bir <em>collab</em> asl&#305;nda.</p><p>OpenAI, donan&#305;m ve Jony Ive demi&#351;ken de; <strong>&#351;irketin</strong> <strong>b&#252;y&#252;k AI donan&#305;m&#305;n&#305;n</strong> bir ak&#305;ll&#305; hoparl&#246;r olaca&#287;&#305;na dair The Verge&#8217;de bir iddia <a href="https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/965670/openai-chatgpt-ai-smart-speaker-hardware-device">ortaya at&#305;ld&#305;</a>. Detaylar&#305;n&#305; bilemesem de &#8216;ak&#305;ll&#305; hoparl&#246;r&#8217; gibi ba&#351;ar&#305;lamayan ve denenmi&#351; bir kategoriye girilmesi bende b&#252;y&#252;k bir hayal k&#305;r&#305;kl&#305;&#287;&#305; olu&#351;turur&#8230;</p><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 207. say&#305;s&#305; da burada sona erdi.</p><p>Buraya kadar okuduysan&#305;z, en az bir arkada&#351;&#305;n&#305;zla da payla&#351;man&#305;z&#305; bekliyorum. :)</p><p><span>Fikir ve &#246;nerilerinizi </span><strong>benimle payla&#351;mak</strong><span> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</span></p><p><span>208. say&#305; </span><strong>4 A&#287;ustos Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong><span>, her zamanki saatinde, </span><strong>e-posta kutunuzda</strong><span> ve </span><strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong><span> olacak.</span></p><p><span>Sevgiler.</span></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #206 | “AI Native” şirketler neye benziyor? 'Forward Deployed Engineers', AI'da yeni açılım: Loop...]]></title><description><![CDATA[Yedi ba&#351;l&#305;kta onlarca i&#231;g&#246;r&#252;, &#252;r&#252;n ve haber sizi bekliyor. Tabii bunlar&#305;n hepsini bir (AI) parantezine alabilirsiniz. :) Son 15 g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-206-ai-native-sirketler</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-206-ai-native-sirketler</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 07 Jul 2026 05:55:28 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/246baa7a-c434-4deb-8c6c-c9f19f274131_6000x4000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 206. say&#305;s&#305;ndan <strong>herkese merhaba</strong>!</p><p>Yeni yolculu&#287;umda ilk ay nas&#305;l ge&#231;ti merak ediyorsan&#305;z, <a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7478827489499336704/">burada</a> anlatt&#305;m. Vee art&#305;k 1. ay de&#287;erlendirmesinde de yazd&#305;&#287;&#305;m gibi; <em><strong>Soft Commitment videolu</strong></em>&#8230; :) </p><p><strong><a href="http://instagram.com/etaylan/">Instagram</a></strong>, <strong><a href="https://www.youtube.com/@ErmanTaylan">YouTube</a></strong> ya da <strong><a href="https://linkedin.com/in/etaylan">LinkedIn</a></strong> &#252;zerinden videolara g&#246;z atabilirsiniz. &#304;lk &#252;&#231; video konusu; &#8216;<strong><a href="https://www.youtube.com/watch?v=7w_HPbBihm0">AI</a></strong><a href="https://www.youtube.com/watch?v=7w_HPbBihm0"> Tax</a>&#8217;, &#8216;<strong><a href="https://www.youtube.com/shorts/LLKWRlqgnSc">AI</a></strong><a href="https://www.youtube.com/shorts/LLKWRlqgnSc">&#8217;&#305;n toplumda kabul&#252;</a>&#8217; ve &#8216;<em><a href="https://www.youtube.com/shorts/uy9FotlZhCk">Power Law</a></em><a href="https://www.youtube.com/shorts/uy9FotlZhCk"> ile </a><strong><a href="https://www.youtube.com/shorts/uy9FotlZhCk">AI</a></strong><a href="https://www.youtube.com/shorts/uy9FotlZhCk"> ili&#351;kisi</a>&#8217;. Evet evet, tamam&#305; buradan a&#351;ina oldu&#287;unuz, i&#351;ledi&#287;im konular.</p><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p><span>&#350;u me&#351;hur Spotify y&#305;l sonu raporunda g&#246;rd&#252;m ki Soft Commitment </span><strong>Podcast</strong><span>, en &#231;ok dinledi&#287;i podcast olan </span><strong>160</strong><span>, ilk 5 podcastten biri olan </span><strong>600</strong><span>, ilk 10 podcastten biri olan ise </span><strong>1000</strong><span> ki&#351;i var. Te&#351;ekk&#252;rler!</span></p><p>Soft Commitment #206&#8217;y&#305;, bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351; bir yapay zeka modelinin yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/us/podcast/ai-native-%C5%9Firketler-neye-benziyor-forward-deployed/id1774923370?i=1000777552530&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/us/podcast/ai-native-%C5%9Firketler-neye-benziyor-forward-deployed/id1774923370?i=1000777552530"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/0zr0Gb7hS5OcQRS0mwOpL5?si=hZOeP_vAQAeUrD_5k-lRkg&amp;nd=1&amp;dlsi=622a9c383bb8489b&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/0zr0Gb7hS5OcQRS0mwOpL5?si=hZOeP_vAQAeUrD_5k-lRkg&amp;nd=1&amp;dlsi=622a9c383bb8489b"><span>Spotify</span></a></p><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu, &#252;r&#252;n ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> </strong>nokta olu&#351;turmaya &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p><span>Son 15 g&#252;ne </span><em>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</em><span> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</span></p><p>Soft Commitment&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da l&#252;tfen unutmay&#305;n. </p><p>Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum/z.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>Loop &#128260;</h2><blockquote><p><strong>Prompt</strong> &#8594; <em><strong>Context</strong></em> &#8594; <em><strong>Agent</strong></em> &#8594; <em><strong>Loop</strong></em></p></blockquote><p>En son s&#246;yleyece&#287;imi en ba&#351;ta s&#246;yleyeyim; bu teknoloji adeta canl&#305; yay&#305;nda, hepimizin g&#246;z&#252; &#246;n&#252;nde geli&#351;iyor. Kimse bir sonraki ad&#305;mda ne olaca&#287;&#305;n&#305; bilmiyor. Bu denli y&#252;ksek bir h&#305;z da her sene yeni bir <em><strong>hype word</strong></em> yarat&#305;yor, i&#351;te yukar&#305;da yazd&#305;klar&#305;m... Ortalama bir sene bile hayat&#305;m&#305;zda kalmad&#305;lar (ger&#231;i hala buradalar, &#8216;<em>sen ordan kalk, &#231;&#252;nk&#252; abin geldi</em>&#8217; dendi onlara). Haliyle d&#246;ng&#252; de hepimizi yordu, fark&#305;nday&#305;m&#8230; Ama &#8216;<em>just another <strong>buzzword</strong></em>&#8217; tuza&#287;&#305;na d&#252;&#351;meden; <strong>&#246;&#287;renmek</strong> ve <strong>sonras&#305;nda</strong> <strong>denemek</strong>, <strong>yani geli&#351;mek gerekiyor</strong>. </p><p>2022&#8217;de Generative AI; bir <em>chat</em> aray&#252;z&#252;nde hayat&#305;m&#305;za girdi. Sonra <em>tool-calling</em> ve bu ara&#231;lara ba&#287;lanabilen AI <em>agent</em>&#8217;lar geldi. Agent&#8217;lara bir <em>goal</em> verdik, sonra <em>cron job</em>&#8217;lara s&#305;ra geldi ve en sonunda da <em><strong><a href="https://lucumr.pocoo.org/2026/6/23/the-coming-loop/">Loop</a></strong></em>. Agent&#8217;lar&#305;n da bir &#252;st versiyonu. :) </p><p>Tek seferlik bir model &#231;a&#287;r&#305;s&#305;n&#305; s&#252;rekli, kendi kendini d&#252;zelten, insan&#305;n her ad&#305;m&#305;nda bu d&#246;ng&#252; i&#231;inde olmad&#305;&#287;&#305; &#351;ekilde &#231;al&#305;&#351;mas&#305;na Loop deniyor en k&#305;sa haliyle. Yani <strong>model bir asistan de&#287;il</strong>, tabir-i caizse <strong>bir i&#351;&#231;iye d&#246;n&#252;&#351;&#252;yor</strong>.</p><blockquote><p><strong>I don&#8217;t prompt Claude anymore. I have loops running that prompt Claude and figuring out what to do. My job is to write loops.</strong></p><p><em>Boris Cherny - Claude Code yarat&#305;c&#305;s&#305;</em></p></blockquote><p>Yukar&#305;daki linkini verdi&#287;im makale, <strong>OpenClaw</strong>&#8217;un <em><strong>harness</strong></em> altyap&#305;s&#305; olan <strong>Pi</strong>&#8217;yi geli&#351;tiren Armin Ronacher&#8217;e ait. Kendisi, <em>coding agent</em>&#8217;lar&#305; ilk g&#252;nden bu yana bir d&#246;ng&#252; &#351;eklinde &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;n&#305;n alt&#305;n&#305; &#231;iziyor. Model bir ara&#231; &#231;a&#287;&#305;r&#305;r, sonucu okur, d&#252;zenlemesini yapar, test edip &#8216;bu bitti&#8217; der, <em>harness</em> da ger&#231;ekten g&#246;revin sonu&#231;lan&#305;p sonu&#231;lanmad&#305;&#287;&#305;n&#305; kontrol eder&#8230; <strong>Loop kavram&#305;ndaysa</strong> bu d&#246;ng&#252;n&#252;n de &#252;zerinde de bir d&#246;ng&#252; var asl&#305;nda. E&#287;er hala kafan&#305;z kar&#305;&#351;mad&#305;ysa; ilk bundan bu yana olan d&#246;ng&#252;, bir <em>agent loop</em> idi. Ve biz &#351;u an <em><strong>harness loop</strong></em><strong>&#8217;tan s&#246;z ediyoruz</strong>.</p><p>Peki Loop yakla&#351;&#305;m&#305; en &#231;ok nerelerde i&#351;e yar&#305;yor; en ba&#351;ta <strong>PoC</strong>&#8217;lerde, <strong>derin ara&#351;t&#305;rma</strong> i&#351;lerinde, <strong>performans</strong> ve <strong>g&#252;venlik testlerinde</strong>&#8230; G&#252;venlik demi&#351;ken; sizin &#252;r&#252;n&#252;n&#252;z&#252; <strong>ba&#351;kalar&#305;</strong> loop&#8217;larsa, sizin de loop&#8217;lamak zorunda olman&#305;z gibi bir tablo &#231;&#305;k&#305;yor ortaya.</p><h4>Biz son kullan&#305;c&#305;lar i&#231;in Loop&#8217;un anlam&#305; ne?</h4><p>Geli&#351;tiriciler, Armin Ronacher&#8217;in makalesini ve di&#287;er teknik y&#246;n&#252; a&#287;&#305;r i&#231;erikleri mutlaka t&#252;ketsinler derim. Peki biz son kullan&#305;c&#305;lar ne yapaca&#287;&#305;z?</p><p>Biz son kullan&#305;c&#305;lar i&#231;in; zaten OpenAI da Anthropic de bu yakla&#351;&#305;m&#305; platformlar&#305;na ufak ufak eklemeye ba&#351;lad&#305;klar&#305; bir giri&#351; seviyesinde al&#305;nacak aksiyon yok.. Lakin bu sat&#305;rlar&#305; okuyan <strong>sizlerin</strong>, bu seviyede oldu&#287;unu hi&#231; d&#252;&#351;&#252;nm&#252;yorum.</p><p>AI&#8217;&#305; daha <strong>derin kullananlar</strong> i&#231;in; bu &#252;r&#252;nleri (&#246;rne&#287;in; <strong>Codex </strong>alt&#305;ndaki<strong> /goal</strong>) denemek ve i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;m&#305;za eklemeye &#231;al&#305;&#351;mak gibi bir <em><strong>todo</strong>&#8217;muz</em> var.</p><p>Hemen bir &#246;rnek vereyim; 100 lead yaratmak i&#231;in reklam vermek istiyorsunuz, elinizde belirli bir b&#252;t&#231;e de var, ve mecra se&#231;iminizi de yapt&#305;n&#305;z. Agent be&#351; kampanya haz&#305;rl&#305;yor, tek tek API ile bu kampanyalar&#305; olu&#351;turuyor, b&#252;t&#231;enin k&#252;&#231;&#252;k bir k&#305;sm&#305; t&#252;kenince verileri analiz ediyor, en iyisini se&#231;iyor, sonra be&#351; tane daha sonra be&#351; tane daha. &#304;&#351;te loop da tam olarak buras&#305;. B&#252;t&#231;e bitene ya da 100 lead toplananana kadar loop s&#252;r&#252;yor. Ba&#351;ar&#305; olu&#351;mazsa yani b&#252;t&#231;e yar&#305;land&#305;r ama tekrar edecek bir aba&#351;ar&#305; yok, o zaman da d&#246;n&#252;p size soruyor&#8230;</p><h2>Sierra g&#246;z&#252;nden &#8216;Forward Deployed Engineering&#8217;</h2><p><strong>Sierra</strong>&#8217;dan size daha &#246;nce bahsetmi&#351;tim. Vadi&#8217;nin en etkili isimlerinden biri olan, eski OpenAI YK &#252;yesi Bret Taylor&#8217;&#305;n m&#252;&#351;teri deste&#287;ini AI ile yeniden ele alan giri&#351;imi, daha kurulur kurulmaz milyarlarca dolar yat&#305;r&#305;m alm&#305;&#351;t&#305;. Bug&#252;n konumuz Sierra de&#287;il, &#351;irket b&#252;nyesinde &#8216;<em><strong>Head of Agent Engineering</strong></em>&#8217; &#252;nvan&#305;yla &#231;al&#305;&#351;an <strong>Nat Meurer</strong>&#8217;le yap&#305;lan bi <a href="https://www.latent.space/p/forward-deployed-engineers-aiewf">r&#246;portaj</a>. Meurer&#8217;in FDE konusundaki g&#246;r&#252;&#351;leri &#246;nemli &#231;&#252;nk&#252; kendisinin ayn&#305; zamanda be&#351; y&#305;ll&#305;k da bir Palantir tecr&#252;besi var. </p><p>&#350;imdi bu r&#246;portaj ve son zamanlarda t&#252;kettiklerimden bir FDE derlemesi yapal&#305;m:</p><ul><li><p>FDE o kadar geni&#351;ledi ki art&#305;k bir tan&#305;m&#305; yok, ve bir kusur de&#287;il, rol&#252;n do&#287;as&#305;. Ama FDE kavram&#305; en ba&#351;ta m&#252;&#351;teriye kar&#351;&#305; hesap verebililirlik (<em><strong>accountability</strong></em>) kavram&#305; ile e&#351;le&#351;iyor.</p></li><li><p>FDE &#351;apkas&#305; takanlar&#305;n i&#351;inin en b&#252;y&#252;k ve kritik b&#246;l&#252;m&#252;; m&#252;&#351;terinin kendi i&#231; bilgisi, s&#252;re&#231;leri ve ba&#287;lam&#305;n&#305; AI agent&#8217;a en do&#287;ru &#351;ekilde vermek&#8230; Di&#287;er &#246;ne &#231;&#305;kan konu da hangi i&#351; i&#231;in hangi modelin en uygun olaca&#287;&#305; sorusu.</p></li><li><p>Model se&#231;imini ekiplere b&#305;rakmadan tek elden y&#246;netmek gerekiyor; hem de tek bir model se&#231;meden, <em>use-case</em> baz&#305;nda de&#287;erlendirmek laz&#305;m. &#214;rne&#287;in <em><strong>Compliance</strong></em> i&#231;in veri egemenli&#287;i &#246;nemli, <strong>operasyon</strong> ekipleri i&#231;in maliyet&#8230; Di&#287;er yandan &#351;irket i&#231;inde merkezi bir y&#246;netim, <strong>tek bir </strong><em><strong>gateway </strong></em>de &#351;art gibi. Zira <em>monitoring</em>, <em>rollback</em>, <em>log</em>&#8217;lar ve di&#287;er iyile&#351;tirmeler&#8230; Bunlar&#305;n hepsi tek bir elden y&#246;netilmeli.</p></li><li><p>Veri entegrasyonu gibi teknik beceriler FDE&#8217;lerin olmazsa olmaz&#305; evet, ama Sierra &#246;rne&#287;inde &#351;irket <em>AI Voice</em> dikeyinde faaliyet g&#246;sterdi&#287;i i&#231;in bu dikeyi bilmek de &#231;ok &#246;nemli. M&#252;&#351;teri ne ister, &#252;r&#252;n nas&#305;l ger&#231;ekten &#8216;iyi&#8217; olacak. Evet, yani <em><strong>taste</strong></em>.</p></li><li><p>SaaS&#8217;&#305;n temelinde ayn&#305; &#252;r&#252;n&#252; &#231;ok say&#305;da m&#252;&#351;teriye vermek yat&#305;yor. FDE&#8217;ler ise as&#305;l <em>custom</em> olan &#246;zellikleri sat&#305;yor. M&#252;&#351;teriye &#246;zel &#231;&#246;z&#252;mler, ama h&#305;zl&#305;, Sierra&#8217;n&#305;n temel hedefi 40-60 g&#252;n i&#231;inde &#351;irket baz&#305;nda projeyi tamamlamak. FDE etraf&#305;nda olu&#351;an g&#252;ndemin ana sebebi de bu zaten; ge&#231;mi&#351;te bu yakla&#351;&#305;m pek m&#252;mk&#252;n de&#287;ildi zira proje ne kadar s&#252;recek sorusunun yan&#305;t&#305; &#231;ok a&#231;&#305;kt&#305;, art&#305;k haftalar seviyesine indi.</p></li><li><p>&#350;a&#351;&#305;rd&#305;k m&#305; hay&#305;r&#8230; Meurer de as&#305;l problemin teknik de&#287;il organizasyonel oldu&#287;unu dile getiriyor. AI agent&#8217;lar&#305;n yapt&#305;klar&#305; her bir i&#351;e <em>journey</em> diyorlar ve tek bir AI agent varm&#305;&#351; gibi d&#252;&#351;&#252;n&#252;yorlar, alt&#305;nda da journey&#8217;ler. </p></li></ul><h2>&#8220;AI Native&#8221; &#351;irketler neye benziyor?</h2><p><em><strong>AI Native Company </strong></em>diyorum da bu &#351;irketler neye benziyor? INSEAD ve HBS imzal&#305; <a href="https://www.hbs.edu/ris/Publication%20Files/26-090_96f92aa0-37d9-4789-beaa-5c0cb87a4032.pdf">bu ara&#351;t&#305;rmaya</a> (.pdf) g&#246;re AI Native &#351;irketler;</p><ul><li><p><span>%25 daha az insan &#231;al&#305;&#351;t&#305;r&#305;yorlar,</span></p></li><li><p><span>m&#252;hendis oranlar&#305; %13 daha y&#252;ksek,</span></p></li><li><p><span>giri&#351; seviyesi &#231;al&#305;&#351;an ve y&#246;netici oranlar&#305; da yakla&#351;&#305;k %15 daha d&#252;&#351;&#252;k,</span></p></li><li><p>daha k&#305;demli &#231;al&#305;&#351;anlara sahipler (<em>senior </em>pay&#305; %20 daha y&#252;ksek),</p></li><li><p><span>ve hiyerar&#351;ileri de bir kademe daha yatay.</span></p></li></ul><p><strong><span>Ama de&#287;erlemeleri benzer</span></strong><span>, yani &#231;al&#305;&#351;an ba&#351;&#305;na daha fazla de&#287;er &#252;retiyorlar... &#350;uras&#305; kesin; AI mevcut organizasyonu sadece verimli k&#305;lmakla </span><strong><span>kalm&#305;yor</span></strong><span>, organizasyonun </span><em>ne oldu&#287;unu</em><span> </span><strong><span>de&#287;i&#351;tiriyor</span></strong><span>. Ayr&#305;ca sadece i&#231;eriye bakmayal&#305;m, bu &#351;irketlerin 3&#8217;te 2&#8217;si kendi m&#252;&#351;terilerine sundu&#287;u &#252;r&#252;ne de AI&#8217;&#305; g&#246;mm&#252;&#351; durumda. Bu arada ara&#351;t&#305;rman&#305;n g&#246;rece erken a&#351;ama giri&#351;imleri ele ald&#305;&#287;&#305;n&#305; da eklemeliyim; yani &#8220;yeni kurulan ve daha kurulu&#351; a&#351;amas&#305;nda AI Native olan ve olmayan &#351;irketler aras&#305;nda farklar&#8221; olarak okuyabilirsiniz.</span></p><p><span>AI Native &#351;irket deyince; Anthropic&#8217;de </span>Claue <span>Code&#8217;un lideri olan </span><strong><span>Boris Cherny</span></strong><span>; dikkat &#231;eken </span><a href="https://x.com/bcherny/status/2071379474277613732"><span>bir payla&#351;&#305;m yapt&#305;</span></a><span>. Bizzat Anthropic i&#231;inde de bunu g&#246;zlemledi&#287;ini s&#246;yleyip be&#351; farkl&#305; rol tan&#305;m&#305; yapt&#305; ve yeni nas&#305;l tak&#305;mlar&#305;n bu be&#351; </span><em><span>persona</span></em><span>&#8217;dan olu&#351;tu&#287;unu s&#246;yledi:</span></p><ol><li><p><strong>Prototyper:</strong> S&#305;f&#305;rdan yeni fikirler ortaya atar; seri halde &#231;ok say&#305;da fikir &#252;retir, &#231;o&#287;u &#252;r&#252;ne d&#246;n&#252;&#351;mez.</p></li><li><p><strong>Builder:</strong> Bir prototipi/fikri h&#305;zla production seviyesinde &#252;r&#252;ne/altyap&#305;ya d&#246;n&#252;&#351;t&#252;r&#252;r.</p></li><li><p><strong>Sweeper:</strong> Aray&#252;z&#252; temizler, kodu ve sistemi sadele&#351;tirir, gereksiz &#246;zellikleri geri &#231;eker (<em>unship</em>), performans&#305; optimize eder.</p></li><li><p><strong>Grower:</strong> Yay&#305;nda olan bir &#252;r&#252;n&#252; al&#305;p <em>Product-Market Fit</em>&#8217;i (PMF) iyile&#351;tirmek i&#231;in &#252;zerinde iterasyonlar yapar.</p></li><li><p><strong>Maintainer:</strong> Olgunla&#351;m&#305;&#351; bir sistemin sahipli&#287;ini &#252;stlenir; sistem &#246;l&#231;eklenirken g&#252;venli, g&#252;venilir, h&#305;zl&#305; ve verimli kalmas&#305;n&#305; sa&#287;lar.</p></li></ol><h2>AI paradigmas&#305;nda Job Market&#8217;in g&#252;ncel durumu</h2><p>Asl&#305;nda sorunun yan&#305;t&#305; her pazar ve &#351;irket i&#231;in de&#287;i&#351;iklik ge&#231;iriyor, ama dikkatimi &#231;eken baz&#305; ara&#351;t&#305;rma ve metrikleri sizinle payla&#351;mak istedim.</p><h4>Tokenmaxxing&#8217;in geldi&#287;i nokta: AI m&#252;hendisten pahal&#305;ya geldi&#287;inde ne olacak?</h4><p>AI pahalanmad&#305;, aksine ucuzlad&#305; ama AI kulland&#305;&#287;&#305;m&#305;z yerler g&#252;n ge&#231;tik&#231;e daha da &#231;ok kompleks hale geliyor, haliyle art&#305;k &#8220;peki AI token&#8217;lar&#305;, m&#252;hendisten pahal&#305;ya geldi&#287;inde ne olacak?&#8221; sorusu sorulmaya ba&#351;land&#305;. Tomasz Tunguz&#8217;un makalesi <a href="https://tomtunguz.com/ai-spend-breakeven-2029/">kafa a&#231;&#305;c&#305;</a>.</p><p>Tabii spektrumun en ucundan bir &#246;rnek olacak ama; Anthropic&#8217;de <em>compute</em> harcamas&#305;, bordro maliyetinin yakla&#351;&#305;k 2.3 kat&#305;. Kabul, Anthropic u&#231; bir &#246;rnekti; peki Tunguz&#8217;a g&#246;re en tepedeki %1 yaz&#305;l&#305;m &#351;irketi ne kadar harc&#305;yor dersiniz? M&#252;hendis ba&#351;&#305;na y&#305;lda $90k. Tam olarak burada power law devreye giriyor; medyan bir yaz&#305;l&#305;m &#351;irketinde ise &#231;al&#305;&#351;an ba&#351;&#305;na y&#305;ll&#305;k harcama bir anda 140 dolara iniyor. Peki ileride de power law, dramatik bir yerde kalmaya devam m&#305; edecek? Tunguz&#8217;un &#252;&#231; gelecek senaryosu CFO ve kurucular i&#231;in &#231;ok anlaml&#305;. AI b&#252;t&#231;esini yaz&#305;l&#305;mdaki <em>tooling</em> b&#252;t&#231;esinin biraz zamlanm&#305;&#351; hali olarak g&#246;rmek art&#305;k aff&#305; olmayan bir hata.</p><h4>Amazon Web Services bu y&#305;l 11 bin yeni mezun ve stajyer alacak</h4><p><strong>AWS</strong> CEO&#8217;su Matt Garman, <strong>Anthropic</strong> CEO&#8217;su Dario Amodei&#8217;nin &#8220;<strong>AI be&#351; y&#305;l i&#231;inde </strong><em><strong>entry-level white-collar</strong></em><strong> i&#351;lerin yar&#305;s&#305;n&#305; yok edebilir</strong>&#8221; g&#246;r&#252;&#351;&#252;ne <strong><a href="https://www.platformer.news/matt-garman-aws-ceo-interview-ai-jobs/">kat&#305;lm&#305;yor</a></strong>. Uzun d&#246;nem ya&#351;ayacak bir &#351;irket i&#231;in bu yakla&#351;&#305;m&#305;n do&#287;ru olamayaca&#287;&#305;n&#305; s&#246;yeleyen Matt, ucuz olduklar&#305; i&#231;in de&#287;il; &#8216;<strong>k&#246;t&#252; al&#305;&#351;kanl&#305;klar&#305;</strong>n&#305;n&#8217; az, &#246;&#287;renmeye a&#231;&#305;k ve k&#252;lt&#252;r&#252; h&#305;zla adepte olabildikleri i&#231;in gen&#231;leri tercih etti&#287;ini s&#246;yl&#252;yor.</p><p>Akl&#305;ma &#252;niversiteden mezun oldu&#287;umda <a href="https://webrazzi.com/2011/06/17/tart-yaz-kampi-basliyor/">T&#252;rkiye&#8217;nin ilk yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tirici kamp&#305;n&#305;</a> yapan Tart New Media (sonraki ad&#305;yla; Startup Kitchen) geldi. Benim de kat&#305;l&#305;mc&#305;s&#305; olup kamp sonras&#305; da tam zamanl&#305; i&#351;e ba&#351;lad&#305;&#287;&#305;m Tart&#8217;&#305;n o d&#246;nem tek bir se&#231;im <strong>kriteri</strong> vard&#305;: daha &#246;nce kayda de&#287;er bir yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tirme tecr&#252;besine sahip olmamak. </p><p><em><mark data-color="rgb(255, 229, 153)" style="background-color: rgb(255, 229, 153); color: rgb(0, 0, 0);">Remembering the good Old Days :)</mark></em></p><h2>Dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri</h2><h4>1- Claude Tag: Uzun s&#252;redir vurgu yapt&#305;&#287;&#305;m her &#351;ey tek &#252;r&#252;nde</h4><p>Anthropic&#8217;in kendi &#252;r&#252;n ekibi, kodunun %65&#8217;i <strong><a href="https://www.anthropic.com/news/introducing-claude-tag">Claude Tag</a></strong> &#252;zerinden &#252;retiliyor. </p><p>Nedir bu <strong>Claude Tag</strong>?.. Slack kanallar&#305; i&#231;ine, kal&#305;c&#305; haf&#305;zas&#305; olan, payla&#351;&#305;ml&#305; bir AI tak&#305;m arkada&#351;&#305;. Kanaldaki herkes @Claude&#8217;u etiketleyip g&#246;rev verebiliyor, &#351;u an i&#231;in yaln&#305;zca Opus 4.8 ile &#231;al&#305;&#351;&#305;yor.</p><p>Peki daha &#246;nce &#8216;<strong>Dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri</strong>&#8217; ba&#351;l&#305;&#287;&#305;nda vurgu yapt&#305;&#287;&#305;m neler var bu &#252;r&#252;n i&#231;inde;</p><ul><li><p>Tam olarak bir &#246;nceki say&#305;da s&#246;yledi&#287;im haliyle; &#8216;AI aya&#287;&#305;n&#305;za gelmeli&#8217;</p></li><li><p><em>Group chat</em></p></li><li><p>Kurumsal haf&#305;za, <em>company brain</em></p></li></ul><blockquote><p>Yani kimin AI&#8217;&#305; daha iyi mevzusu de&#287;il, kimin AI&#8217;&#305; senin i&#351; ak&#305;&#351;&#305;na en derin g&#246;m&#252;lm&#252;&#351; ve en geni&#351; organizasyonel ba&#287;lama sahip.</p></blockquote><p>Tabii bir yandan da inan&#305;lmaz de&#287;erli bir veriyi Anthropic&#8217;e vermi&#351; oluyorsunuz. &#350;irketin nas&#305;l &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;, kararlar&#305;n nerede al&#305;nd&#305;&#287;&#305;, neyi neyin bloklad&#305;&#287;&#305;; her &#351;ey&#8230; Yar&#305;n bir g&#252;n AI model de&#287;i&#351;imi yapabilirsiniz; ama bu &#351;irket haf&#305;zan&#305;z&#305; <em>export</em> edemeyece&#287;iniz kesin.</p><p>Di&#287;er yandan &#231;ok eski de&#287;il bir &#246;nce say&#305;da bir de&#287;il iki tane <strong>Slack i&#231;ine &#8216;g&#246;m&#252;lmeye&#8217; </strong>&#231;al&#305;&#351;an AI &#252;r&#252;n&#252;nden bahsetmi&#351;tim size. Slack kurumsal AI&#8217;&#305;n en de&#287;erli gayrimenkulu konumunda ama sahibi de kolay kolay satacak biri de&#287;il (Salesforce). Microsoft Teams bu noktada OpenAI ile olan ili&#351;kisinin bir benzerini kurmaya haz&#305;rlan&#305;yor olabilir.</p><h4>2- LLM&#8217;lere art&#305;k kimlik do&#287;rulamas&#305;yla giri&#351; yapaca&#287;&#305;z gibi duruyor</h4><p>Fable 5 etraf&#305;nda d&#246;nen tart&#305;&#351;malar ve ABD h&#252;kemetinin yasa&#287;&#305; bize g&#246;steriyor ki k&#305;sa s&#252;re i&#231;ine bu LLM &#351;irketlerinin modellerine kimlik do&#287;rulamas&#305;yla giri&#351; yapabiliriz. Peki API kullan&#305;m&#305; nas&#305;l olur? API kullanan &#351;irketten bir &#231;e&#351;it <em><strong>log</strong></em><strong>&#8217;lama yapmas&#305;</strong> ve belirli bir s&#252;re i&#231;in (mesela 5 y&#305;l) hangi iste&#287;i hangi kullan&#305;c&#305;lar&#305; i&#231;in yapt&#305;klar&#305;n&#305; saklamalar&#305; istenir mi, yan&#305;t&#305;m &#351;u: neden olmas&#305;n?</p><blockquote><p>Art&#305;k frontier modelleri geli&#351;tiren LLM &#351;irketleri &#252;lkeler i&#231;in stratejik &#246;neme sahip, bir teknoloji &#351;irketi olman&#305;n &#231;ok &#246;tesindeler.</p></blockquote><p>Bana sorarsan&#305;z bu olas&#305; d&#252;zenleme; mutlakak modellere g&#246;re ve modele yapt&#305;rd&#305;&#287;&#305;n&#305;z i&#351;e g&#246;re &#351;ekillenecek. Yani daha yetenekli model kullanmak istiyorsan KYC yap, model &#8216;&#351;u i&#351;i&#8217; yaps&#305;n istiyorsan KYC yap gibi. D&#252;zenlemenin bir ba&#351;ka sonucu ise a&#231;&#305;k kaynak kodlu yani &#8216;<em><strong>self-hosted</strong></em>&#8217; alternatiflerin &#246;ne &#231;&#305;kmas&#305; olacakt&#305;r. Bir de bu noktada reg&#252;le kurumlar&#305;n, self hosted bir AI modeli kulland&#305;klar&#305;nda dahi benzer d&#252;zenlemelere tabii olmas&#305; ka&#231;&#305;n&#305;lmaz.</p><p>Di&#287;er yandan KYC yaparak girilen bir platforma i&#231;inizi tam anlam&#305;yla d&#246;kmek, &#246;rne&#287;in kopya &#231;ekmek i&#231;in bile kullanmak noktas&#305;nda kullan&#305;c&#305;lar belirli &#231;ekinceler ya&#351;ayabilir, yani bu olas&#305; d&#252;zenlemeler kullan&#305;c&#305; davran&#305;&#351;&#305;n&#305; da etkileyebilir.</p><p>Hatta Anthropic, belirli i&#351;lemlere 8 Temmuz&#8217;da ge&#231;erli olacak &#351;ekilde KYC zorunlulu&#287;u koyabilece&#287;ini destek sayfas&#305;na <a href="https://support.claude.com/en/articles/14328960-identity-verification-on-claude">duyurdu bile</a>.</p><h4>3- Rippling, bir HR platformu olman&#305;n yan&#305;nda &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n AI verilerini de sunmak istiyor</h4><p>Halihaz&#305;rda m&#252;&#351;terilerinin t&#252;m HR verilerine (organizasyon yap&#305;s&#305;, maa&#351;, performans&#8230;) sahip olan Rippling, bu veriye bir de &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n AI kullan&#305;mlar&#305;n&#305; da <a href="https://techcrunch.com/2026/06/25/parker-conrad-knows-which-employees-are-worth-their-ai-spend-and-says-rippling-can-help-you-too/">eklemek istiyor</a>.</p><p>Bence de <strong>Anthropic</strong>&#8217;de duran kullan&#305;m verilerini, <strong>GitHub</strong>&#8217;daki pull request verilerini ve <strong>Rippling</strong>&#8217;in <strong>performans de&#287;erlendirme </strong>verilerini ayn&#305; aray&#252;zde birle&#351;tirmek; heyecan verici bir fikir. </p><p>&#220;r&#252;n&#252; &#246;nce kendi i&#231;inde kullanan &#351;irket; baz&#305; &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305;n token b&#252;t&#231;elerine s&#305;n&#305;rlama getirmi&#351;, belirli limitler ge&#231;ildi&#287;inde y&#246;neticiye haber verme gibi aksiyonlar alm&#305;&#351;.</p><p>Tam manas&#305;yla <strong>bir</strong> &#8216;<em><strong>AI Spend Management</strong></em>&#8217; <strong>&#252;r&#252;n&#252;</strong> ve yukar&#305;da da vurgulad&#305;&#287;&#305;m gibi; bu &#252;r&#252;n&#252; yapmaya en yak&#305;n &#351;irketler de Rippling gibi HR yaz&#305;l&#305;mlar&#305;. &#214;rne&#287;in ayn&#305; alana g&#246;z diken Ramp&#8217;e g&#246;re Rippling daha avantajl&#305;.</p><h4>4- Acti: Agentic Keyboard &#252;r&#252;n&#252;</h4><p>Hemen a&#351;a&#287;&#305;daki Neural Interface ba&#351;l&#305;&#287;&#305;n&#305;n bir &#231;e&#351;it demosu gibi bir &#252;r&#252;n.</p><p><strong><a href="https://openacti.com/">Acti</a></strong>, <strong>Gemini</strong> kullanan bir <em><strong>AI agent</strong></em> olarak ekran&#305;n&#305;z&#305; okuyor, ne hedefledi&#287;inizi anl&#305;yor ve k&#305;sa bir sufle verdi&#287;inizde <strong>c&#252;mleyi kendisi kuruyor</strong>. Acti; yaln&#305;zca metin yazmakla yetinmiyor, e&#287;er gerekiyorsa c&#252;mle i&#231;inde kullanmak &#252;zere gerekli olan bilgiyi de gidip bulabiliyor.</p><h4>5- AI &#351;irketlerinin mobil uygulamalar&#305;</h4><p>Ayn&#305; hafta i&#231;inde hem <a href="https://techcrunch.com/2026/06/29/cursor-now-has-a-mobile-app-for-guiding-your-coding-agent-on-the-go/">Cursor</a> hem de <a href="https://techcrunch.com/2026/06/30/openclaw-is-finally-available-on-android-and-ios/">Open Claw</a> mobil uygulamalar&#305;n&#305; duyurdular.</p><p>Yapt&#305;klar&#305; i&#351; dolay&#305;s&#305;yla &#231;o&#287;unlukla bilgisayardan kullan&#305;lan bu uygulamalar, mobilde de yer almay&#305; tercih ediyor &#231;&#252;nk&#252; kullan&#305;c&#305; al&#305;&#351;kanl&#305;&#287;&#305; mobilden de agent&#8217;lar&#305;na eri&#351;meyi ve kontrol etmeyi talep ediyor. Ki daha &#246;nce de <em><strong>AI Coding</strong></em> <strong>alan&#305;ndaki</strong> mobil &#231;&#246;z&#252;mlerden yine burada bahsetmi&#351;tim.</p><h2>Beyin &lt;&gt; bilgisayar aray&#252;z&#252;nde (Neural Interface) &#246;nemli geli&#351;meler</h2><p><em><strong>Neural Interface</strong></em>, yani beyin sinyallerinin bilgisayarlarca anlamland&#305;r&#305;lmas&#305; konusunda bu hafta i&#231;inde iki &#246;nemli geli&#351;me birden ya&#351;and&#305;. </p><p>Elon Musk&#8217;&#305;n bir ba&#351;ka &#351;irketi olan <strong>Neuralink</strong>, kullan&#305;c&#305;s&#305; olacak ki&#351;ilerin kafataslar&#305;nda bulunan <em>dura mater</em>&#8217;&#305; kesmeden i&#351;lemi tamamlayabilmenin yolunu bulduklar&#305;n&#305; <a href="https://x.com/neuralink/status/2072026718467166512">a&#231;&#305;klad&#305;</a>. K&#305;saca <strong>Neuralink&#8217;in</strong> <strong>elektrotlar&#305;</strong>, sa&#231; teli inceli&#287;indeki ipliklerle bu zar&#305; a&#231;madan, zar&#305;n i&#231;inden ge&#231;ebiliyor. &#350;&#246;yle okuyal&#305;m; Neuralink&#8217;in &#8216;<em><strong>customer onboarding</strong></em><strong>&#8216; </strong>s&#252;recinin en zorlu a&#351;amas&#305; geride kalm&#305;&#351; olabilir. Olabilir diyorum &#231;&#252;nk&#252; klinik testler s&#252;r&#252;yor.</p><p>Bunu duyan <strong>Meta</strong> da eli b&#252;y&#252;tt&#252; ve kafatas&#305;&#305;na herhangi bir m&#252;dehalede <strong>bulunmadan</strong> beyin aktivetelerini okuyan AI destekli teknolojisi <strong>Brain2Qwerty v2</strong>&#8217;yi <a href="https://ai.meta.com/blog/brain2qwerty-brain-ai-human-communication/">tan&#305;tt&#305;</a>. Herhangi bir cerrahi m&#252;dehale gerekmeksizin c&#252;mle &#231;&#246;z&#252;mlemesi yapabilen cihaz; <strong>9 g&#246;n&#252;ll&#252;de</strong> %61 kelime do&#287;rulu&#287;una, en y&#252;ksek skor ald&#305;&#287;&#305; kat&#305;l&#305;mc&#305;da ise %78&#8217;e ula&#351;may&#305; ba&#351;ard&#305;. </p><p><em><strong>Neural Interface</strong></em> yani <strong>Sinirsel Aray&#252;z</strong>; k&#305;sa bir s&#252;re &#246;nceye kadar implant ba&#287;&#305;ml&#305;yd&#305;, &#351;u an ise bu durumun &#231;ok da uzun s&#252;rmeyece&#287;i bir d&#252;nyaya gidiyoruz. &#214;zellikle beyin hasar&#305; ya&#351;am&#305;&#351;, fel&#231;li veya konu&#351;ma yetisini kaybetmi&#351; insanlar i&#231;in &#246;nemli bi haber bu.</p><blockquote><p>Uzun vadede, <strong>eri&#351;ilebilirlik probleminden sonra</strong>, s&#305;ra bilgisayarlar&#305;n&#305;n alternatif bir aray&#252;z&#252; olmaya gelecek. Bilgisayar (tabii mobil telefonlar da) kullan&#305;m&#305; yaz&#305; yazmak ya da konu&#351;maktan &#231;&#305;k&#305;p, &#8216;niyet aktarmaya&#8217; kayacak. Uzun vade ne kadar s&#252;rer, onu bilemiyorum ama &#231;ok da vakit yok gibi&#8230; Sadece yukar&#305;daki yenilikleri d&#252;&#351;&#252;nmemeli; g&#246;z hareketleri ve ses tonu gibi parametreler de bu konunun bir par&#231;as&#305; olacak.</p></blockquote><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><h4>1- Revolut&#8217;un ilk yat&#305;r&#305;mc&#305;lar&#305;ndan Seedcamp, yeni fonu i&#231;in $320m toplad&#305;</h4><p>B&#246;yle say&#305;lar&#305; payla&#351;may&#305; seviyorum biliyorsunuz&#8230; Avrupa&#8217;n&#305;n <strong>Y Combinator</strong>&#8217;&#305; (YC) diyebilece&#287;im Seedcamp, Fund VII i&#231;in 320 milyon dolar toplad&#305;. Ge&#231;mi&#351;te en <strong>dikkat &#231;eken yat&#305;r&#305;m&#305;n&#305; <a href="https://www.thevccorner.com/p/seedcamp-fund-vii-320m-revolut-deck-returns-2026">Revolut&#8217;a yapan</a></strong> Seedcamp, &#351;irkete &#8364;5m alt&#305;ndaki bir de&#287;erleme &#252;zerinden &#8364;300k yat&#305;rm&#305;&#351;, ve bu yat&#305;r&#305;m&#305; yapt&#305;&#287;&#305; fonunda &#351;u an 20x <em>return</em>&#8217;e do&#287;ru gidiyor&#8230;</p><h4>2- Bir de ba&#351;ar&#305;s&#305;z yat&#305;r&#305;m hikayesi; PE&#8217;lerin zor d&#246;nemi ba&#351;l&#305;yor</h4><p>Tabii konu <em>startup</em>&#8217;lara yat&#305;r&#305;m olunca <strong>metrikler her zaman iyi olmuyor</strong>. &#220;stelik VC de&#287;il, PE olsan&#305;z bile&#8230; Alman Private Equity fonu Thoma Bravo, 2021&#8217;de $6.4b&#8217;a sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305; Medallia&#8217;yu <em><a href="https://www.ft.com/content/ae4b6c77-9b3d-46fb-a7fc-59f072e7291b">write-off</a></em><a href="https://www.ft.com/content/ae4b6c77-9b3d-46fb-a7fc-59f072e7291b"> etti</a>, yani defterden sildi, daha da net bir ifadeyle umudunu kesti. Peki Medallia ne yap&#305;yor-du? Bir &#8216;<strong>m&#252;&#351;teri hizmetleri yaz&#305;l&#305;m&#305;</strong>&#8217; olarak, &#246;zetle AI sonras&#305; &#231;a&#287;da ayakta kalamad&#305;lar. Son 10-15 y&#305;ldaki d&#252;&#351;&#252;k faiz ortam&#305;na veda ettik ve yaz&#305;l&#305;m odakl&#305; teknoloji &#351;irketlerinin tamam&#305;nda, &#246;zellikle de <em><strong>founder-mode</strong></em><strong>&#8217;un kalmad&#305;&#287;&#305; ileri a&#351;ama ve k&#305;smen </strong><em><strong>legacy</strong></em><strong> &#351;irketlerdeki belirsizlik</strong> de cabas&#305;. PE&#8217;leri zor bir d&#246;nem bekliyor.</p><h4>3- Her t&#252;rl&#252; mikroba da a&#231;&#305;k olan a&#231;&#305;k ofislerdeki enfeksiyonlar&#305; erken &#246;nleme giri&#351;imi</h4><p>Daha &#246;nce de s&#246;yledi&#287;im gibi &#8216;a&#231;&#305;k ofis&#8217; kavram&#305; tamamen ayn&#305; metrekareye daha fazla insan s&#305;&#287;d&#305;rmak i&#231;in &#8216;uydurulan&#8217;, hem verimsiz hem sa&#287;l&#305;ks&#305;z bir &#231;&#246;z&#252;m. Ama neyse ki teknoloji de geli&#351;iyor&#8230; Ofislerde, havada s&#252;z&#252;len <strong>patojenleri</strong> neredeyse ger&#231;ek zamanl&#305; olarak tan&#305;mlayabilen ve enfeksiyon <strong>yay&#305;lmadan &#246;nce</strong> ofislerdeki havay&#305; otomatik olarak temizleyen sens&#246;rler geli&#351;tiren bir teknoloji, ABD&#8217;de $150m b&#252;t&#231;eyle <a href="https://www.nytimes.com/2026/06/19/science/indoor-air-viruses-bacteria.html">destekleniyor</a>, tamamen devlet taraf&#305;ndan. &#199;&#246;z&#252;m&#252;n; 2028 sonuna kadar hastane, okul ve ofislerde yayg&#305;nla&#351;t&#305;r&#305;lmas&#305; hedefleniyor.</p><h4>4- &#304;&#351; Bankas&#305;&#8217;n&#305;n da dahil oldu&#287;u 140 &#351;irket, <em>stablecoin</em> konsorsiyumu kurdu: OUSD | Circle hissesi &#231;ak&#305;ld&#305;</h4><p><strong>Open Standard</strong><span> adl&#305; yeni bir konsorsiyum, </span><strong>Open USD</strong> (<strong><a href="https://joinopenstandard.com">OUSD</a></strong>)<span> ad&#305;nda yeni bir dolar </span><em><span>stablecoin</span></em><span>&#8217;i &#231;&#305;kar&#305;yor. Arkas&#305;nda Stripe, Visa, Mastercard, Coinbase, BlackRock, BNY, Google dahil </span><strong>140&#8217;dan fazla &#351;irket</strong><span> var. T&#252;rkiye&#8217;den de &#304;&#351; Bankas&#305;. OUSD&#8217;nin y&#305;l i&#231;inde piyasaya &#231;&#305;kmas&#305; ve Base ile Solana gibi a&#287;larda &#231;al&#305;&#351;mas&#305; bekleniyor. OUSD sonras&#305; Circle hisseleri sadece Sal&#305; g&#252;n&#252; %12 de&#287;er kaybetti. Peki neden Circle etkilendi de Tether&#8217;in ad&#305; ge&#231;miyor? &#199;&#252;nk&#252; konsorsiyumdaki &#351;irketlerin yer ald&#305;&#287;&#305; bat&#305; d&#252;nyas&#305;na hitap eden ve ABD&#8217;de halka a&#231;&#305;k olan oyuncu Circle da ondan. Bu tip konsorsiyumlar genelde ba&#351;ar&#305;l&#305; olam&#305;yor, ama </span><em><span>stablecoin</span></em><span> hem &#252;r&#252;n hem de i&#351; modelinin olduk&#231;a net oldu&#287;u bir alan. Bu konsorsiyumdaki en dikkat &#231;ekici &#351;irket de ku&#351;kusuz </span><strong><span>Coinbase</span></strong><span>&#8230; Circle&#8217;&#305;n kar&#305;na ciddi &#351;ekilde ortak olan ve ilk g&#252;nden beri destekleyen Coinbase, her t&#252;rl&#252; oyunun kazanan&#305; olarak duruyor.</span></p><h4>5- Instacart&#8217;&#305;n &#231;eyrek sonu&#231;lar&#305; bize ne s&#246;yl&#252;yor?</h4><p><span>Instacart&#8217;&#305;n ana i&#351; modeli market sipari&#351;i ve teslimat gibi g&#246;r&#252;nse de, &#351;irketin k&#226;rl&#305;l&#305;&#287;&#305; </span><a href="https://investors.instacart.com/static-files/272168fb-99d4-4b70-88fc-c11a740da4b1"><span>ba&#351;ka bir hikaye anlat&#305;yor</span></a><span>&#8230; </span><strong>Reklam ve veri monetizasyonu, net gelirin neredeyse y&#252;zde 30&#8217;una gelmi&#351; durumda. </strong><span>2026&#8217;n&#305;n birinci &#231;eyre&#287;inde &#351;irketin &#8220;</span><em><strong><span>Advertising &amp; other</span></strong></em><span>&#8221; geliri </span><strong>286 milyon dolar</strong><span>, toplam gelir ise </span><strong>1.02 milyar dolar</strong><span>&#8230; Veriyi iyi i&#351;leyen, &#252;r&#252;n geli&#351;tirme ile iterasyon g&#252;c&#252; y&#252;ksek olan ve inovasyonu takip edebilen platform &#351;irketleri i&#351;te tam olarak buna benziyor.</span></p><h4>6- OpenAI&#8217;&#305;n birinci &#231;eyrekteki finansal metrikleri</h4><p><a href="https://www.theinformation.com/articles/openai-burned-3-7-billion-first-three-months-2026">The Information</a>, OpenAI&#8217;&#305;n birinci &#231;eyrek rakamlar&#305;n&#305; payla&#351;t&#305;: 5,7 milyar dolar gelir, 3,5 milyar dolar gider -<em><strong>inference</strong></em><strong> maliyeti</strong>- ki bu da <strong>%39 br&#252;t marj</strong> anlam&#305;na geliyor... Ek olarak 8,6 milyar dolar Ar-Ge harcamas&#305; (yeni <strong>modellerin</strong> <strong>e&#287;itim maliyetleri dahil</strong>) ve g&#252;n sonunda kaba bir hesapla <strong>$6b&#8217;l&#305;k zarar</strong> g&#246;z&#252;k&#252;yor.</p><h4>7- Fiziksel CD&#8217;lerin gelece&#287;inde iki ayr&#305; u&#231;: PlayStation ve GitHub</h4><p><strong>PlayStation</strong> 2028&#8217;de fiziksel CD oyunlar&#305;na <a href="https://blog.playstation.com/2026/07/01/physical-disc-production-ending-in-january-2028-for-new-games-releasing-on-playstation-consoles/">son verirken</a> (bundan sonra sadece dijital bir kod sahibi olacaks&#305;n&#305;z ve bu kod ile oyunu indireceksiniz), <strong>GitHub</strong> ise kullan&#305;c&#305;lar&#305;n <em>public repo</em>&#8217;lar&#305;n&#305; CD-ROM&#8217;a yazd&#305;r&#305;p fiziksel kopya olarak alabileceklerini <a href="https://x.com/github/status/2072801888525840476">duyurdu</a>. Bir taraf yanl&#305;&#351; yap&#305;yor, ve bence o taraf net bir &#351;ekilde PlayStation&#8230; Zaten PS oyunlar&#305;n&#305;n sahipli&#287;i ayr&#305; bir <strong>tart&#305;&#351;ma konusu</strong>, yani fiziksel CD&#8217;ye sahip olsan&#305;z bile art&#305;k oyunlar&#305;n tamam&#305; online oldu&#287;u i&#231;in tam olarak sahibi olam&#305;yorsunuz asl&#305;nda, ki ge&#231;mi&#351;te oyuna fiziksel olarak sahip olsa dahi PS taraf&#305;ndan oyunun de-aktif edildi&#287;i &#246;rnekler olmu&#351;tu. Fiyat&#305; farkl&#305; bile olsa fiziksel CD&#8217;lerin sat&#305;&#351;&#305; devam etmeli noktas&#305;nday&#305;m.</p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; CD-ROM&#8217;a koyup da&#287;&#305;tmak anlams&#305;z tabii ama mesela bir almanak say&#305;s&#305; olsa bas&#305;l&#305;, ne derdiniz? &#304;leride belki&#8230; :)</p><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 206. say&#305;s&#305; da burada sona erdi.</p><p>Buraya kadar okuduysan&#305;z, en az bir arkada&#351;&#305;n&#305;zla da payla&#351;man&#305;z&#305; bekliyorum. :)</p><p><span>Fikir ve &#246;nerilerinizi </span><strong>benimle payla&#351;mak</strong><span> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</span></p><p><span>207. say&#305; </span><strong>21 Temmuz Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong><span>, her zamanki saatinde, </span><strong>e-posta kutunuzda</strong><span> ve </span><strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong><span> olacak.</span></p><p><span>Sevgiler.</span></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #205 | IPO'lar, AI’ın B2C’de geleceği, AI-Native Sağlık neye benziyor...]]></title><description><![CDATA[IPO'lar, AI employee'ler, 'Compute Futures' ve AI Tax... Alt&#305; ba&#351;l&#305;kta 10'larca madde, &#231;ok say&#305;da i&#231;g&#246;r&#252; ve &#252;r&#252;n sizlerle... Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-205-ipolar-ain-b2cde</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-205-ipolar-ain-b2cde</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 05:50:53 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4884cc62-8879-40c4-ae4d-9c4333ef6dbf_1456x1048.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 205. say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba! </p><p><strong>26 Haziran Cuma</strong> g&#252;n&#252;, multifonksiyonel bir giri&#351;imcilik merkezi olan <strong>BTM</strong>&#8217;nin (<a href="https://btm.istanbul">Bilgiyi Ticarile&#351;tirme Merkezi</a>) y&#305;l i&#231;indeki en b&#252;y&#252;k etkinli&#287;i olan <strong><a href="https://www.sahnexl.com">Sahne XL</a>&#8217;da </strong>konu&#351;mac&#305;y&#305;m. Keynote konu&#351;mam&#305;m ba&#351;l&#305;&#287;&#305; ise: &#8220;<strong>Yapay Zek&#226; Paradigmas&#305; ve Yeniden Yaz&#305;lan On Kural</strong>&#8221;. Etkinlikte ayr&#305;ca &#231;ok g&#252;zel bir <strong>panel</strong> ve 12 tane de <strong>giri&#351;im</strong> sunumu var. Keyifle izleyece&#287;iniz bir i&#231;erik ve kolay kolay bulunamayacak bir <em><strong>networking</strong></em> i&#231;in; <a href="https://www.sahnexl.com/">detaylar ve kay&#305;t burada</a>, etkinlik program&#305; ise <a href="https://www.instagram.com/p/DZ2Uz4_D54F/?img_index=2">&#351;urada</a>.</p><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p><span>&#350;u me&#351;hur Spotify y&#305;l sonu raporunda g&#246;rd&#252;m ki Soft Commitment </span><strong>Podcast</strong><span>, en &#231;ok dinledi&#287;i podcast olan </span><strong>160</strong><span>, ilk 5 podcastten biri olan </span><strong>600</strong><span>, ilk 10 podcastten biri olan ise </span><strong>1000</strong><span> ki&#351;i var. Te&#351;ekk&#252;rler!</span></p><p>Soft Commitment #205&#8217;i, bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351; bir yapay zeka modelinin yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/ipolar-eyay%C4%B1n-b2cde-gelece%C4%9Fi-eyay-native-sa%C4%9Fl%C4%B1k-neye/id1774923370?i=1000773798527&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/ipolar-eyay%C4%B1n-b2cde-gelece%C4%9Fi-eyay-native-sa%C4%9Fl%C4%B1k-neye/id1774923370?i=1000773798527"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/5VLlwDwDn1AeUl7tXkJKuO?si=O0uKIaOhSAOj6ucRN362sg&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/5VLlwDwDn1AeUl7tXkJKuO?si=O0uKIaOhSAOj6ucRN362sg"><span>Spotify</span></a></p><blockquote><p><span>Rastlaman&#305;z&#305;n pek de kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in</span><strong> </strong><span>&#231;ok say&#305;da</span><strong> </strong>nokta<span> </span>olu&#351;turmaya<span> &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</span></p></blockquote><p><span>Son 15 g&#252;ne </span><em>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</em><span> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</span></p><p>Soft Commitment&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da l&#252;tfen unutmay&#305;n. Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>G&#252;ndemdeki IPO&#8217;lar: SpaceX, Anthropic, OpenAI, Bending Spoons ve Compute Futures ile &#8220;AI Tax&#8221;</h2><p>&#304;&#231;imiz d&#305;&#351;&#305;m&#305;z IPO&#8217;lar ve IPO arifesindeki &#351;irketlerin s&#246;ylemlerindeki, haftalar i&#231;inde ya&#351;anan de&#287;i&#351;imler oldu. Zaten bildiklerimizi pas ge&#231;ip Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;yla bir IPO turu atal&#305;m &#246;yleyse.</p><h4>SpaceX milyonerleri</h4><p><strong>Elon Musk</strong>, dahilikle delilik aras&#305;nda sal&#305;nan bir metronom gibi; tek yapmad&#305;&#287;&#305; &#351;ey tam ortada, yani normalde durmak. Ama bu haftay&#305; bir dahi olarak ge&#231;irdi&#287;i kesin. Musk, SpaceX IPO&#8217;su ile tam <strong>4 bin 400</strong> &#231;al&#305;&#351;ma arkada&#351;&#305;n&#305; <strong><a href="https://x.com/heyshrutimishra/status/2065470413753487700">dolar milyoneri</a></strong><a href="https://x.com/heyshrutimishra/status/2065470413753487700"> yapt&#305;</a>, bunlardan 400 tanesinin $100m servet baraj&#305;n&#305; ge&#231;ti&#287;ini de ekleyeyim. Ger&#231;ekten bir arkada&#351;&#305;m&#305;n da s&#246;yledi&#287;i gibi; &#8216;bir insan&#305;n <strong>&#246;mr&#252; hayat&#305;nda tadaca&#287;&#305;</strong> en b&#252;y&#252;k mutluluklardan biri&#8217; bu olsa gerek.</p><h4>Personal cost of capital</h4><p>Di&#287;er yandan Tomasz Tunguz&#8217;un &#8216;<em><a href="https://tomtunguz.com/personal-cost-of-capital/">personal cost of capital</a></em>&#8217; dedi&#287;i olguda da, Musk a&#231;&#305;k ara d&#252;nyan&#305;n lideri. <strong>PayPal sat&#305;&#351;&#305; sonras&#305;</strong> <strong>eline ge&#231;en paran&#305;n yar&#305;s&#305;ndan fazlas&#305;n&#305;</strong> SpaceX i&#231;in harcayan Elon Musk, SpaceX&#8217;in hala t&#252;m kontrol&#252;n&#252; <strong>elinde tutuyor</strong> (&#8216;<em>golden share</em>&#8217;) ve IPO yapan &#351;irketteki bir kurucu olarak, ortalamalar&#305;n <strong>&#231;ok daha az&#305; bir oranda hisseleri seyrelmi&#351; durumda</strong>. </p><h4>SpaceX de&#287;erlemesi ve uzayda veri merkezi</h4><p>SpaceX&#8217;in elde etti&#287;i gelire oranla <strong>de&#287;erlemesi</strong> &#231;ok y&#252;ksek evet, ama &#8216;uzayda bir veri merkezi &#351;irketini&#8217; de i&#231;inden &#231;&#305;karabilirse bu de&#287;erleme az bile. Di&#287;er yandan &#351;irketin ayn&#305; zamanda hissedar&#305; olan Google gibi devlerin SpaceX ile cayma hakk&#305; olan anla&#351;malar imzalayarak SpaceX&#8217;in gelirini son d&#246;nemde y&#252;kseltmesi de yeni d&#252;nya d&#252;zeninde bir g&#252;ndem maddesi bile de&#287;il art&#305;k.</p><h4>Cursor &#8594; SpaceX</h4><p>Cursor, Claude Code ve Codex g&#246;lgesinde kan kaybediyorken SpaceX taraf&#305;ndan sat&#305;n al&#305;nd&#305;. Anla&#351;ma tutar&#305; $60b ama <strong>tamam&#305; hisse kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda</strong>. Cursor kan kaybediyor ama hem uzaydaki veri merkezi projesi ba&#351;lad&#305;&#287;&#305;nda <em>compute</em> talebi i&#231;in <strong>ilk m&#252;&#351;teri</strong> olacak hem de elindeki &#231;ok g&#252;&#231;l&#252; verilerle Elon Musk&#8217;a <strong>Claude Code veya Codex&#8217;in rakibini</strong> ortaya &#231;&#305;karma &#351;ans&#305; sunacak. &#199;&#252;nk&#252; Cursor&#8217;&#305;n elinde model yok (var, ama &#231;ok &#231;ok az kullan&#305;l&#305;yor ve yeterince iyi de&#287;il) ama en az rakipleri kadar veri var. Mesela kullan&#305;c&#305;lar hangi prompt ile hangi problemi &#231;&#246;zd&#252;/&#231;&#246;zemedi, modeller nerede &#231;uvallad&#305;, kullan&#305;c&#305; nas&#305;l davran&#305;yor ve dahas&#305;&#8230;</p><h4>Compute Futures</h4><p>Enteresan bir bilgiyle ba&#351;layay&#305;m; AI i&#231;in kurulan veri merkezleri i&#231;in &#231;al&#305;&#351;an mavi yaka (&#246;rne&#287;in elektrik&#231;i ve mekanik teknikeri gibi roller), piyasadaki genel ihtiya&#231; baki kald&#305;&#287;&#305; i&#231;in bir dar bo&#287;aza girmi&#351; ve ABD&#8217;nin <strong>baz&#305; b&#246;lgelerinde</strong> <strong>mavi yaka</strong> &#231;al&#305;&#351;anlar <a href="https://x.com/DavidSacks/status/2064112534316323251">karaborsa haline gelmi&#351;</a>. Benzer bir problem <a href="https://www.youtube.com/watch?v=xTO1aQ_m44I">malzeme taraf&#305;nda da var</a>. AI&#8217;&#305;n veri merkezlerine y&#305;lda 750 bin ton ek bak&#305;r talep ediyor, oysa, &#246;rne&#287;in ge&#231;en sene arz art&#305;&#351;&#305; zaten 500 bin tondu.</p><p>Gelelim Compute Futures&#8217;a&#8230;</p><p><strong>Goldman Sachs</strong> ve <strong>JPMorgan</strong>, GPU kira fiyatlar&#305;na ba&#287;l&#305; bir <strong>compute futures </strong>&#252;r&#252;n&#252; &#252;st&#252;nde <a href="https://www.theinformation.com/articles/goldman-jpmorgan-explore-new-ways-tame-ai-lending-risks">&#231;al&#305;&#351;&#305;yor</a>; ama&#231; yaln&#305;zca <em>trade</em> etmek de&#287;il, AI altyap&#305;s&#305;na akan y&#252;z milyarlarca dolar&#305;n fiyat riskini <em>hedge </em>etmek. &#214;rne&#287;in; Compute Futures ile bak&#305;r madeni fiyat&#305; paralel hareket edecek diyebiliriz.</p><h4>AI Tax</h4><p>ABD'nin, <em>Public Wealth Fund</em> &#252;zerinden OpenAI&#8217;a yat&#305;r&#305;mc&#305; olmas&#305; konu&#351;uluyorken, AI Tax g&#252;ndemi var ki tekrardan alevlendi. <strong>AI Tax</strong> tezinin arkas&#305;nda kabaca &#351;u var: <strong>AI ve robotlar </strong>insan eme&#287;inin yerini almaya ba&#351;lad&#305;k&#231;a, <strong>vergi sisteminin</strong> insan &#231;al&#305;&#351;t&#305;rmay&#305; cezaland&#305;r&#305;p <strong>AI kullanmay&#305; &#246;d&#252;llendiren</strong> yap&#305;s&#305; <strong>s&#252;rd&#252;r&#252;lemez</strong> hale geliyor. &#304;&#351;te tam da bu y&#252;zden, &#8216;<em><strong>insan&#305; de&#287;il, AI&#8217;&#305; vergilendirelim</strong></em>&#8217; deniliyor.</p><p>&#350;u an bir i&#351; i&#231;in insan ile AI&#8217;&#305; maliyet olarak <strong>kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;rd&#305;&#287;&#305;m&#305;zda</strong>; insana &#246;denilen paray&#305;, vergiler zaten her &#351;eyden ba&#287;&#305;ms&#305;z <strong>ikiyle &#231;arp&#305;yor</strong> (sigorta primi gibi t&#252;m vergi y&#252;kleri)&#8230; <strong>Yani</strong> <strong>insanl&#305;k ma&#231;a 1-0 yenik</strong> <strong>ba&#351;l&#305;yor</strong>. AI &#351;irketlerine devletler ortak m&#305; olur, yoksa vergi sistemi mi de&#287;i&#351;ir bilemiyorum ama UBI&#8217;nin fonlanmas&#305; i&#231;in bu gibi &#246;nerilerin hayata ge&#231;ece&#287;i net bir gelecek senaryosu olarak duruyor.</p><p>B&#252;y&#252;k LLM &#351;irketleri, AI&#8217;&#305;n geli&#351;mesiyle beraber iklim krizi gibi &#231;ok say&#305;da bilimsel problemin &#231;&#246;z&#252;m&#252;nde &#246;nemli yol katedilece&#287;ini s&#246;yl&#252;yor. Ki buna kat&#305;l&#305;yorum, ama sorun &#351;u ki buradan do&#287;acak maddi fayday&#305; da yine b&#252;y&#252;k LLM &#351;irketleri alacak.</p><blockquote><p>AI vergilendirmesi, ya AI kullanan &#351;irketlerin bu faturalar&#305;n&#305;n ek bir vergiye tabii olmas&#305; ya da AI ile olu&#351;acak verimli&#287;e vergi getirilmesi gibi d&#252;&#351;&#252;n&#252;lebilir. <strong>Ya da</strong> ikisi birden&#8230;</p></blockquote><h4>Bending Spoons</h4><p>Daha &#246;nce sizlere birden &#231;ok kez bahsetti&#287;im Bending Spoons, &#8216;<em><strong>modas&#305; ge&#231;mi&#351;</strong></em>&#8217; uygulama ve internet &#351;irketlerini sat&#305;n al&#305;p; <em><strong>AI-first</strong></em> <strong>bir</strong> <strong>yakla&#351;&#305;mla</strong> verimliliklerini artt&#305;r&#305;yor, sahip oldu&#287;u &#252;r&#252;nler aras&#305;ndaki sinerjiden de faydalan&#305;yor. &#350;irketin sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305; &#252;r&#252;nlerden baz&#305;lar&#305;: AOL, Evernote, Vimeo, WeTransfer&#8230;</p><p>Sadece bu isimler de&#287;il, 50&#8217;den fazla sat&#305;n alma yapan &#231;at&#305; &#351;irketin toplamda 500 milyon ayl&#305;k aktif kullan&#305;c&#305;s&#305; var, bunlar&#305;n 9 milyonu da &#246;deme yap&#305;yor.</p><p>Bu yaz ger&#231;ekle&#351;ecek IPO dalgas&#305;na dahil olaca&#287;&#305;n&#305; a&#231;&#305;klay&#305;p <a href="https://techcrunch.com/2026/06/08/eventbrite-and-vimeo-owner-bending-spoons-files-to-go-public/">ba&#351;vurusunu yapan</a> &#351;irket, az sonra ele alaca&#287;&#305;m <em>consumer apps</em> pazar&#305;n&#305;n gidi&#351;at&#305;na dair de bir i&#351;aret sunuyor. </p><blockquote><p>Her ge&#231;en g&#252;n &#252;r&#252;nler <em><strong>bundle</strong></em> oluyor, &#351;irketler ise birer <em><strong>compound products</strong></em> &#351;irketi haline geliyor. Bu da yeni oyuncular&#305;n ba&#351;ar&#305; &#351;ans&#305;n&#305; azalt&#305;yor.</p></blockquote><h4>Intercom &#8594; Salesforce</h4><p><strong>Salesforce</strong> da sessiz sedas&#305;z bir &#351;ekilde <strong>Intercom</strong>&#8217;u <a href="https://techcrunch.com/2026/06/15/salesforce-acquires-ai-customer-service-platform-fin-for-3-6b/">sat&#305;n alm&#305;&#351;</a>. Anla&#351;ma bedeli ise $3.6b. </p><p>&#304;ki taraf i&#231;in de mant&#305;kl&#305; bir hamle.</p><h3>Consumer agent&#8217;lar, AI&#8217;&#305;n B2C&#8217;de gelece&#287;i&#8230;</h3><p>AI kullan&#305;m&#305;nda B2B ile B2C aras&#305;nda kocaman bir u&#231;urum var... Kurumlar ne kadar verimlilik ve dolay&#305;s&#305;yla <em>agentic</em> ak&#305;&#351;lar&#305;n pe&#351;indeyse; son kullan&#305;c&#305;lar da bir o kadar e&#287;lence istiyor. <strong>B2C derken</strong>; i&#351; hayat&#305; ile alakal&#305; t&#252;m davran&#305;&#351;lar&#305; dahil etmeden bir &#231;er&#231;eve sunuyorum, yoksa kurumlar (B2B) da insanlardan olu&#351;uyor zira.</p><p><strong>Ben Thompson</strong>&#8217;&#305;n &#8216;<em><strong>insanlar, agent&#8217;lardan onlar i&#231;in konser bileti almas&#305;n&#305; istemiyor</strong></em>&#8217; demesi &#252;zerine bir d&#252;&#351;&#252;nd&#252;m de, ger&#231;ekten &#246;rne&#287;in telefonlar&#305;m&#305;zda, &#231;ok b&#252;y&#252;k bir kullan&#305;c&#305; kitlesinin ger&#231;ekten de t&#252;m &#8216;olay&#305;&#8217; e&#287;lenceli g&#246;rsel ve video &#252;retmek, <strong>hatta</strong> &#252;retmek de de&#287;il, t&#252;ketmek. En fazla metin &#246;zetletmek/yazd&#305;rmak.</p><p><strong>Apple</strong> da hafta i&#231;indeki <strong>WWDC</strong>&#8217;de de g&#246;rd&#252;k ki; bu ger&#231;e&#287;in son derece fark&#305;nda (ki &#351;irketin en b&#252;y&#252;k <strong>rekabet avantaj&#305;</strong> da on y&#305;llard&#305;r sahip oldu&#287;u bu fark&#305;ndal&#305;&#287;&#305;) ve t&#252;m oda&#287;&#305; son kullan&#305;c&#305;lara <strong>t&#252;m ekosistemi</strong> kontrol etti&#287;i bir donan&#305;m sunmak, ve &#252;retti&#287;i donan&#305;mlar&#305;n i&#231;ine hal&#252;sinasyon riski olmayan, s&#305;n&#305;rl&#305; say&#305;daki <em>use-case</em> i&#231;in &#246;zelle&#351;mi&#351;, cihaz i&#231;inde &#231;al&#305;&#351;abilen (<em><strong>Small Language Models</strong></em>) AI modellerini yerle&#351;tirmek.</p><h4>Consumer AI&#8217;&#305;n as&#305;l d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252; ne zaman ba&#351;layacak?</h4><p><strong>Di&#287;er yandan</strong>; evet insanlar da &#351;u an i&#231;in <em>agent</em>&#8217;lardan konser ya da u&#231;ak biletini almalar&#305;n&#305; istemiyor ama bu biletleri satan platformlar, ya da insanlar&#305;n kulland&#305;&#287;&#305; <em>super-app</em>&#8217;ler <em><strong>agentic</strong></em><strong> ak&#305;&#351;lar&#305;</strong> insanlar i&#231;in do&#287;ru bir &#351;ekilde implemente ederse ne olacak? </p><p>&#304;&#351;te o zaman <em><strong>consumer AI</strong></em>&#8217;da da &#351;imdilik b&#252;y&#252;k bir kitle i&#231;in lansman videolar&#305;nda kalan ve bir de&#287;ere d&#246;n&#252;&#351;meyen o &#252;r&#252;nler, kullan&#305;l&#305;r hale gelecek. Hemen bir &#246;rnek vereyim de kafan&#305;zda canlans&#305;n; <strong>WhatsApp</strong> &#252;zerinde 12 Ekim&#8217;de Londra&#8217;ya gitme plan&#305;n&#305;zdan bahsederken, uygulaman&#305;n a&#231;&#305;lan bir <em>modal</em>&#8217;da, size bilet se&#231;eneklerini getirmesi ve tek t&#305;kla sat&#305;n alma yapabilece&#287;iniz linki sunmas&#305; nas&#305;l olurdu? </p><p>Bu konu&#351;may&#305; pekala aile bireyleri olarak bir <em>group chat</em>&#8217;te, ChatGPT &#252;zerinde de yap&#305;yor olabilirsiniz. En &#231;ok <strong>zaman ge&#231;irdi&#287;imiz</strong> bu uygulamalar her ge&#231;en g&#252;n say&#305;ca azal&#305;yor, ge&#231;irdi&#287;imiz zaman ise art&#305;yor&#8230; Ve bu uygulamalar&#305;n her t&#252;rl&#252; gelir artt&#305;r&#305;c&#305; &#246;zelli&#287;i eklemeleri i&#231;in en b&#252;y&#252;k bariyer neredeyse a&#351;&#305;lm&#305;&#351; durumda: <strong>AI&#8217;&#305;n </strong><em><strong>reasoning</strong></em><strong> yetene&#287;i</strong>.</p><p>Biraz daha yarat&#305;c&#305; olmam gerekirse;</p><ul><li><p>Doktordan &#231;&#305;kt&#305;n&#305;z, re&#231;eteniz e-posta kutunuza d&#252;&#351;t&#252;, e-posta istemciniz agentic ak&#305;&#351;lar&#305;nda kullanmak &#252;zere kart bilgilerinizi de depoluyor ve &#8216;bu ila&#231;lar&#305;n sipari&#351;ini vereyim mi&#8217; diye soruyor, tek t&#305;kla sipari&#351; tamamlan&#305;yor.</p></li><li><p>&#304;kinci el e&#351;ya satan bir uygulama i&#231;in, yata&#287;&#305;n &#252;zerinde duran k&#305;yafetlerinizin videosunu &#231;ekip att&#305;&#287;&#305;n&#305;zda ba&#351;l&#305;k ve a&#231;&#305;klama alanlar&#305;n&#305; otomatik dolduruyor.</p></li><li><p>Biraz da uygulamalar<strong> &#351;ekil de&#287;i&#351;tirsin</strong> yani tam olarak &#8216;<em><strong>malleable</strong></em>&#8217; olsun; yine aile grubundas&#305;n&#305;z ve ta&#351;&#305;nma i&#351;lerinde g&#246;rev da&#287;&#305;l&#305;m&#305;n&#305; konu&#351;uyorken uygulama mini bir &#8216;<em>task management</em>&#8217; arac&#305; sunuyor, g&#246;revleri ki&#351;ilere at&#305;yor, i&#351;iniz bitince de bu mini app yok oluyor.</p></li><li><p>Bankan&#305;zla &#8216;<strong>konu&#351;uyorken</strong>&#8217; (hay&#305;r bankan&#305;n &#231;a&#287;r&#305; merkeziyle de&#287;il); size kredi kart&#305;n&#305;zdaki harcamalar&#305; bir <em><strong>pie chart</strong></em><strong> olarak sunmakla kalmay&#305;p</strong>, ay sonunu getirmeniz i&#231;in bir sim&#252;lasyon haz&#305;rl&#305;yor, ay sonuna kadar uygulaman&#305;n i&#231;inde bu sim&#252;lasyon yine bir mini-app olarak &#231;al&#305;&#351;&#305;yor. Ve bu sim&#252;lasyonu kendinize g&#246;re <strong>&#246;zelle&#351;tirip</strong>; k&#252;&#231;&#252;k, yeni &#246;zellikler ekleyebiliyorsunuz.</p></li></ul><p>Bu &#246;rnekler &#252;zerinden gitmem gerekirse; evet &#351;u an &#8216;re&#231;etenizi upload etti&#287;inizde size ila&#231;lar&#305; gidip bulan bir <em>agentic browser</em>&#8217; &#231;ok ilgi g&#246;rm&#252;yor, ama <strong>ya bu &#246;zellik</strong> <em><strong>aya&#287;&#305;n&#305;za gelirse</strong></em>? K&#305;r&#305;l&#305;m noktas&#305; bu aya&#287;&#305;na gelme an&#305;nda.</p><p>Bu tez, daha &#246;nce vurgulad&#305;&#287;&#305;m &#8216;<em><strong>AI as Core vs AI as Feature</strong></em>&#8217; ayr&#305;m&#305;nda ikinci grubun yani <strong>halihaz&#305;rda da&#287;&#305;t&#305;m kanal&#305;na</strong> <strong>sahip</strong> <strong>&#351;irketlerin</strong> kazanaca&#287;&#305;n&#305; da s&#246;ylemi&#351; oluyor. Ve as&#305;l soru; peki neyi bekliyoruz?</p><p>Mesela bir <strong>sebep</strong>; &#351;u an i&#231;in <strong>reklam</strong> ba&#351;ta olmak &#252;zere <strong>farkl&#305; gelir modellerine</strong> odakl&#305; uygulamalar, <strong>yeni</strong> i&#351; modellerini ke&#351;fediyor/ke&#351;fedecekler. Bir di&#287;er <strong>sebep</strong> olarak; &#351;u an AI&#8217;&#305;n &#246;zellikle kritik konularda, ki bir bilet sat&#305;n almas&#305; <strong>hata tolerans&#305;</strong> olmayan bir konu, <strong>hatas&#305;z &#231;al&#305;&#351;mas&#305; gereklili&#287;i</strong>. T&#252;m bu uygulamalar aras&#305;ndaki <strong>entegrasyonun,</strong> s&#252;recin tamam&#305;n&#305; kapsar hale gelmesi de pekala bi ba&#351;ka <strong>sebep</strong> olabilir. </p><p>&#350;u an i&#231;in OpenAI bu adaptasyonda en &#231;ok deneyen &#351;irket gibi duruyor. OpenAI&#8217;&#305;n <strong>uygulamalardan sorumlu </strong>CEO&#8217;su Fidji Simo, ge&#231;mi&#351;te 11 y&#305;l &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305; Facebook&#8217;ta da uygulamalardan sorumluydu. Facebook&#8217;taki <em>as&#305;l g&#246;revi</em>yse yeni gelir modellerini kurgulamas&#305; olmu&#351;tu. Yani tam olarak birinci s&#305;rada verdi&#287;im sebep.</p><p>Bu ba&#351;l&#305;&#287;&#305; sonland&#305;r&#305;rken anahtar kelimeleri b&#305;rakm&#305;&#351; olay&#305;m: <em><strong>agentic commerce</strong>, <strong>malleable software </strong>ve<strong> generative UI</strong>.</em></p><h2>Dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri</h2><h4>1- gptmet.com: ChatGPT &#252;zerindeki uygulamalar&#305; ke&#351;fedin</h4><p>&#199;&#305;k&#305;&#351; hikayesi ve geli&#351;tirme s&#252;recine en yak&#305;ndan &#351;ahitlik etti&#287;im bir &#252;r&#252;nle devam ediyorum, sevgili Ahmet Bu&#287;ra Ferah imzal&#305; <strong><a href="https://www.gptmet.com/">gptmet.com</a></strong>.</p><p><em><strong>Consumer Apps</strong></em> ba&#351;l&#305;&#287;&#305;nda giri&#351; yapm&#305;&#351; oldum asl&#305;nda; bug&#252;n ChatGPT &#252;zerinde binlerce <strong>CustomGPT</strong> ve <strong>Apps</strong> var. Bunlar&#305; tek bir platformda takip edebilece&#287;iniz; <strong>ChatGPT</strong> i&#231;erisinde hangi kategoriler <strong>hareketleniyor</strong>, hangi &#252;reticiler &#246;ne &#231;&#305;k&#305;yor ve hangi alanlarda yeni f&#305;rsatlar olu&#351;uyor gibi sorular i&#231;in geli&#351;tirilen <strong><a href="https://www.gptmet.com/">gptmet.com</a></strong>, yak&#305;n gelecekte &#231;ok daha &#246;nem kazanacak bir alanda konumlan&#305;yor.</p><blockquote><p><strong>GPTMET50SC</strong> koduyla Pro hesaba &#252;&#231; ay i&#231;in y&#252;zde 50 indirimle ge&#231;ebilirsiniz.</p></blockquote><h4>2- Town: &#8220;Learns how you work, then gets to work&#8221;</h4><p>Ki&#351;isel i&#351; asistan&#305; gibi bir &#351;ey canland&#305; kafan&#305;zda ve Town ile ili&#351;kiniz so&#287;uk ba&#351;lad&#305; biliyorum, ama hi&#231; de fena olmayan bir &#252;r&#252;n diyebilirim <strong><a href="https://www.town.com/">Town</a></strong> i&#231;in.</p><p><strong>Granola</strong> gibi toplant&#305; notu servisleri, <strong>Gmail</strong>&#8217;den <strong>Slack</strong>&#8217;e kadar her t&#252;rden i&#351; &#252;r&#252;n&#252; ile entegre olabilen <strong>Town</strong>, hi&#231; prompt yazmadan <strong>sizi ve i&#351; yap&#305;&#351; &#351;eklinizi</strong> tan&#305;yor. &#214;nceliklerinizi anl&#305;yor. Benim bir haftay&#305; ge&#231;en tecr&#252;bem hi&#231; fena de&#287;il. Nas&#305;l bir i&#351; yap&#305;&#351; &#351;ekliniz ve temponuz var onunla da &#231;ok alakal&#305; ancak; <strong>kullanmaya de&#287;er</strong> bir ki&#351;isel asistan diyebilirim Town i&#231;in. &#220;cretsiz s&#252;r&#252;m&#252; de hi&#231; fena de&#287;il.</p><p>&#220;ye olacaksan&#305;z <a href="https://www.town.com/townie/zn7qkf908jwk9s6astfd3zyv4d88f4k9">ref link&#8217;imi de payla&#351;m&#305;&#351; olay&#305;m</a>. :)</p><h4>3- Town&#8217;&#305;n B2B versiyonu, hem de Databricks&#8217;den: Genie One</h4><p>Organizasyonunuzun verilerinden &#246;&#287;renebilen <strong>Genie Ontology</strong> katman&#305; &#252;zerinde &#231;al&#305;&#351;an <strong><a href="https://www.databricks.com/product/genie/one">Genie One</a></strong>, <em><strong>agentic coworker</strong></em> olarak konumlan&#305;yor.</p><p>Farkl&#305; uygulamalar, dok&#252;manlar ve yaz&#305;&#351;malar &#252;zerinden &#246;&#287;renen ve i&#351; yapabilen Genie One, daha &#246;nce anlatt&#305;&#287;&#305;m <em><strong>Company Brain</strong></em> kavram&#305;n&#305;n v&#252;cut bulmu&#351; hali adeta. Genie One&#8217;a i&#351; yapt&#305;rabilece&#287;iniz gibi sadece soru da sorabiliyorsunuz.</p><p>Yak&#305;n gelecekte h&#305;zla b&#252;y&#252;yecek bu kategoride, Databricks&#8217;e rakip olacak ba&#351;ka dev oyuncular da pe&#351;i s&#305;ra ortaya &#231;&#305;kacakt&#305;r.</p><h4>4- Genie One&#8217;&#305;n $75m yat&#305;r&#305;m alan, ex-Meta Peter Albert&#8217;in kurucusu oldu&#287;u hali: Viktor</h4><p>Yukar&#305;da bahsetti&#287;im &#8216;<em>AI as Core vs AI as Feature</em>&#8217; ikilemine m&#252;kemmel bir &#246;rnek. </p><p>Genie One bir &#8216;AI as Feature&#8217; &#252;r&#252;n&#252; yani binlerce kullan&#305;c&#305;s&#305; olan bir &#351;irketin <em>spin-off</em> projesi. <strong><a href="https://viktor.com/">Viktor</a></strong> ise Meta&#8217;da Llama 2 tak&#305;m&#305;nda &#231;al&#305;&#351;an Peter Albert&#8217;in kurucusu oldu&#287;u ve ilk 10 haftas&#305;nda $15m gelire ula&#351;&#305;p $75m yat&#305;r&#305;m alan, &#8216;AI as Core&#8217;.</p><p>&#8220;<em><strong>Not a tool. A hire.</strong></em>&#8221; mottosuyla Slack veya Microsoft Teams &#252;zerinde <strong>ya&#351;ayan</strong> Viktor, &#351;imdiden 30 binden fazla &#252;yeye ula&#351;m&#305;&#351; bile.</p><h4>5- Google DeepMind &lt;&gt; Palmeiras | TacticAI</h4><p>Daha &#246;nce <a href="https://www.softcommitment.com/i/142756307/google-deepminddan-liverpoola-ozel-ai-cozumu">#155</a>&#8217;de <strong>Liverpool</strong> ile <strong>Google DeepMind</strong>&#8217;&#305;n korner organizasyonunu optimize etmek i&#231;in bir AI &#252;r&#252;n&#252; &#252;zerine &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;ndan bahsetmi&#351;tim. 50 say&#305;dan sonra Google DeepMind, &#351;imdi de <strong>Brezilya&#8217;dan</strong> <strong>Palmeiras</strong> ile <strong>TacticAI</strong>&#8217;&#305;n daha geni&#351; bi versiyonunu implemente etti&#287;ini <a href="https://x.com/googledeepmind/status/2065093482088169719">a&#231;&#305;klad&#305;</a>. Galatasarayl&#305; olarak tek kelime ile; k&#305;skand&#305;m. :)</p><p>TacticAI, antren&#246;rlerin yerine ge&#231;en bir yerde de&#287;il; aksine antren&#246;rlerin yapt&#305;klar&#305; analizi geni&#351;letebilecek, ge&#231;mi&#351; &#246;r&#252;nt&#252;leri bulabilecek ve denenebilir taktik &#246;nerisi sunabilecek bir &#252;r&#252;n olarak tarif edilebilir. Korner organizasyonuyla ba&#351;layan &#252;r&#252;n, zamanla savunma ve h&#252;cum opsiyonlar&#305;na da geni&#351;lemi&#351; durumda.</p><h2>Midjourney Medical departman&#305; ve SF&#8217;de a&#231;aca&#287;&#305; Midjourney Spa | AI-Native Sa&#287;l&#305;k neye benziyor?</h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic" width="1456" height="660" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:660,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:162906,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/201444097?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zN3G!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F149b90a1-64de-4e85-bd95-840657f514af_2746x1244.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Midjourney&#8217;nin San Francisco&#8217;nun Union Square b&#246;lgesinde, 2027 y&#305;l&#305; i&#231;inde a&#231;aca&#287;&#305; Spa&#8217;dan render g&#246;r&#252;nt&#252;leri</figcaption></figure></div><p><strong>Midjourney</strong>&#8217;nin hafta i&#231;inde yapt&#305;&#287;&#305; duyuruyu (<a href="https://x.com/midjourney/status/2067421950314688759">Midjourney Medical</a> &amp; <a href="https://www.midjourney.com/medical/spa_gallery">Midjourney Spa</a>) ayr&#305; bir ba&#351;l&#305;kta ele almak istedim. Okuyunca bana hak vereceksiniz. :) Bir s&#252;redir hayat&#305;m&#305;za girdi&#287;i <em>AI image generation</em> konusunda sessiz sedas&#305;z tak&#305;lan &#351;irket, me&#287;erse bamba&#351;ka bir konuya odaklanm&#305;&#351;.</p><p><strong>Midjourney Medical</strong> isminde yeni bir birim kuran &#351;irket, herhangi bir radyasyona maruz kalmadan, <strong>t&#252;m v&#252;cudun ultrasonunu</strong> 60 saniyede &#231;ekebilen bir teknoloji duyurdu. Ultrason cihaz&#305;n&#305;n ad&#305;; Midjourney Scanner. </p><p>Ayn&#305; zamanda ilk &#351;ubesi 2027 son &#231;eyre&#287;inde <strong>San Francisco</strong>&#8217;da a&#231;&#305;lacak olan; i&#231;erisinde s&#305;cak ve so&#287;uk su havuzlar&#305;, saunalar ve <strong>Midjourney Scanner</strong> isimli cihaz&#305; bulunduracak olan <strong>Midjourney Spa</strong>&#8217;y&#305; duyuran <strong>Midjourney</strong>, cihaz&#305; 6 y&#305;l i&#231;inde 50 bin adet &#252;retip insanlar&#305;n kullan&#305;m&#305;na sunmay&#305; planl&#305;yor.</p><p><strong>Midjourney Scanner</strong>&#8217;&#305; <strong>The Verge</strong>, <span>&#8220;</span><em><span>MR&#8217;a benzer kalitede bir i&#231; g&#246;r&#252;nt&#252;leme hedefleyen, </span><strong><span>tam v&#252;cut ultrason sistemi</span></strong></em><span>&#8221; &#351;eklinde anlat&#305;yor. Ve cihaz&#305;n ilk a&#351;amada kanser te&#351;hisi gibi a&#287;&#305;r klinik hastal&#305;klar i&#231;in de&#287;il;</span><strong> </strong>organ/doku takibi, v&#252;cut kompozisyonu ve uzun vadeli sa&#287;l&#305;k izlemesi<span> gibi, </span><strong><span>daha &#231;ok </span></strong><em><strong><span>wellness</span></strong></em><strong><span> kategorisinde</span></strong><span> kullan&#305;laca&#287;&#305; tahmin ediyor.</span></p><p><span>Midjourney Spa da tamamen bir deneyim merkezi olarak konumlan&#305;yor. Bug&#252;nk&#252; gibi hastane yerine keyifli bir ya&#351;am merkezine gidip ultrason ile MR&#8217;&#305;n ortas&#305;nda duran bu cihaza giriyorsunuz yani. </span></p><blockquote><p><span>Y&#305;lda bir kez MR i&#231;in hastaneye gitmek yerine, Midjourney&#8217;nin ayl&#305;k olarak 50 milyar &#231;ekim kapasitesine ula&#351;mak istedi&#287;ini d&#252;&#351;&#252;n&#252;rsek; insanlar&#305;n </span><strong><span>haftal&#305;k ya da ayda bir gibi bir s&#305;kl&#305;kla</span></strong><span> bu cihaza gitmesi, </span><strong><span>AI ile zenginle&#351;ecek &#231;ok say&#305;da analizin</span></strong><span>; erken uyar&#305;n&#305;n ve anomalilerin erken tespitinin &#246;n&#252;ne a&#231;acak. </span></p></blockquote><p>&#304;lgi &#231;ekici olan bir di&#287;er konu da; Midjourney &#351;u an cihazda ve lansman videosunda AI <strong>kullanmad&#305;&#287;&#305;n&#305;</strong> s&#246;yl&#252;yor. Asl&#305;nda &#351;irket &#8216;<em>AI image generation</em>&#8217; &#351;irketi olmaktan &#231;&#305;k&#305;p; &#8216;<em><strong>image intelligence</strong></em>&#8217; &#351;irketine ge&#231;meye &#231;al&#305;&#351;&#305;yor. AI tabii ki cihaz&#305;n ultrason dalgalar&#305;, &#252;&#231; boyutlu g&#246;r&#252;nt&#252; haline gelirken g&#246;r&#252;nt&#252;n&#252;n <strong>m&#252;kemmelle&#351;tirilmesi</strong> i&#231;in kullan&#305;lacak. Yaln&#305;z vurgulad&#305;&#287;&#305;m gibi, bu a&#351;amada hala m&#252;kemmelle&#351;tirmeye s&#305;ra gelmemi&#351;.</p><p><span>Tabii hen&#252;z cihaz&#305;n ilk versiyonuyla kar&#351;&#305; kar&#351;&#305;yay&#305;z. </span><strong><span>Ar-Ge&#8217;si devam eden</span></strong><span>, &#351;u an i&#231;in yirmi dakikaya kadar uzayabilen s&#252;relerde ve </span><strong><span>20 kadar insan&#305;n test etti&#287;i</span></strong><span> bir &#252;r&#252;nden s&#246;z ediyoruz. Ar-Ge kadar &#246;nemli bir di&#287;er konu ne derseniz; </span><strong><span>FDA onay&#305;</span></strong><span>. Midjourney &#231;oktan bu g&#246;r&#252;&#351;melere ba&#351;lam&#305;&#351;. Tahminim; b&#246;yle bir inovasyon i&#231;in </span><strong><span>ABD</span></strong><span>, s&#252;re&#231;lerin her zaman oldu&#287;undan daha erken bitmesi i&#231;in &#8216;h&#305;zland&#305;r&#305;lm&#305;&#351;&#8217; bir s&#252;re&#231; sunacakt&#305;r.</span></p><p><span>&#304;novasyon demi&#351;ken; uzmanlar Midjourney Scanner&#8217;&#305; &#351;u s&#246;zlerle tan&#305;ml&#305;yor: &#8220;</span><em><strong><span>50 y&#305;ld&#305;r ilk yeni tam v&#252;cut medikal g&#246;r&#252;nt&#252;leme modeli</span></strong></em><span>&#8221;.</span></p><p><span>&#350;uras&#305; net; yak&#305;n gelecekte</span><strong><span> </span></strong><em><strong><span>AI-Native Sa&#287;l&#305;k</span></strong></em><strong><span> kategorisinin</span></strong><span> neye benzeyece&#287;ine dair, </span><em><strong><span>longevity</span></strong></em><strong><span>&#8217;nin AI deste&#287;iyle daha da b&#252;y&#252;yece&#287;ini</span></strong><span> g&#246;rebildi&#287;imiz, &#231;ok ilgi &#231;ekici bir lansmand&#305;.</span></p><blockquote><p><span>Son bir not; </span><strong><span>az say&#305;daki karl&#305; AI &#351;irketinden</span></strong><span> biri olan Midjourney&#8217;nin, kazand&#305;&#287;&#305; bu paray&#305; hayra alamet bir konuya harcamas&#305; da ayr&#305;ca takdire &#351;ayan.</span></p></blockquote><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><ol><li><p><strong>Whoop</strong>&#8217;un <strong>stress g&#246;stergesini</strong>, Claude Code ile takvimine entegre eden bir kullan&#305;c&#305;, hangi toplant&#305;larda kalp at&#305;&#351;lar&#305;n&#305;n h&#305;zland&#305;&#287;&#305;n&#305; ve stress seviyesinin y&#252;kseldi&#287;ini takip <a href="https://x.com/the2ndfloorguy/status/2064704204166635930">etmeye ba&#351;lam&#305;&#351;</a>. Bence bu &#246;zelli&#287;i Whoop&#8217;un kendisinin de sunmas&#305; laz&#305;m.</p></li><li><p><strong>Satya Nadella</strong>, k&#305;sa ama ger&#231;ek&#231;i bir makale <a href="https://x.com/satyanadella/status/2066182223213293753">yay&#305;nlad&#305;</a>. &#214;zetle benim de daha &#246;nce vurgu yapt&#305;&#287;&#305;m gibi (<a href="https://www.softcommitment.com/i/180355066/kultur-stratejiyle-beraber-teknolojiyi-de-yiyor">#194</a>), kendisi tam olarak &#351;unu s&#246;yl&#252;yor: &#8220;<em>AI geli&#351;imi bug&#252;n dursa bile, <strong>&#246;n&#252;m&#252;zdeki on y&#305;l boyunca</strong> toplum ve ekonomi &#252;zerinde b&#252;y&#252;k, dalgalar halinde bir bozulma ya&#351;ar&#305;z; sadece mevcut modellerin nas&#305;l kullan&#305;laca&#287;&#305;n&#305; ke&#351;fetmemiz bile yeterli.</em>&#8221;</p></li><li><p>AI kullan&#305;m&#305;nda &#8216;<em><strong>power law</strong></em>&#8221; ger&#231;ekten &#252;zerine d&#252;&#351;&#252;lmesi gereken bir k&#305;r&#305;l&#305;m. <a href="https://x.com/PeterBerezinBCA/status/2065404319160258911">Ramp&#8217;&#305;n verilerinde</a>, AI kullan&#305;m&#305;nda top %1&#8217;e giren kullan&#305;c&#305;lar ile top %10 ve median aras&#305;nda fark bu k&#305;r&#305;l&#305;m&#305;n resmedilmi&#351; hali adeta.</p></li><li><p>AI adaptasyonunda belirli bir a&#351;amay&#305; ge&#231;mi&#351; her &#351;irket i&#231;in g&#252;ndemde &#351;u an adeta tek bir konu var: <strong>token b&#252;t&#231;eleri</strong>. <a href="https://zenvanriel.com/ai-engineer-blog/llm-api-cost-comparison-2026">Burada</a> ve <a href="https://x.com/SemiAnalysis_/status/2064815044085318040">burada</a> fikir verebilecek 2 g&#252;zel kaynak sizi bekliyor. </p><ul><li><p>Yeri gelmi&#351;ken bir '<em><strong>ke&#351;ke &#351;&#246;yle bir &#252;r&#252;n olsayd&#305;</strong></em>&#8217; notu da ekleyeyim; LLM se&#231;imi (<em><strong>rooting</strong></em>) konusunda hala <em>agentic</em> &#231;al&#305;&#351;an yani ger&#231;ek zamanl&#305; olarak modelleri ve fiyatlamalar&#305;n&#305;, sizin context&#8217;inizi anlay&#305;p analiz eden ve &#246;neride bulunan bir &#252;r&#252;ne bence b&#252;y&#252;k ihtiya&#231; var. Herkes i&#231;in &#8216;tak-&#231;al&#305;&#351;t&#305;r&#8217; bir &#252;r&#252;n m&#252;mk&#252;n m&#252;d&#252;r, ya da ne kadar kabul g&#246;r&#252;r bilemesem de her <em><strong>code-base</strong></em> i&#231;in ihtiya&#231; var diyeyim.</p></li></ul></li><li><p>&#350;imdi #203&#8217;&#252;n man&#351;eti &#8216;<a href="https://www.softcommitment.com/i/195612116/1-ai&#305;n-toplum-kabulu-ve-gen-znin-ai-reddi">Toplumda AI Reddi</a>&#8217; konusunda biraz fikri takip yapal&#305;m. Stanford&#8217;&#305;n mezuniyet t&#246;reninde <strong>Google</strong> CEO&#8217;su <strong>Sundar Pichai</strong>, <a href="https://www.bbc.com/news/videos/cp9ly81797ko">protesto edildi</a>. Di&#287;er yandan <a href="https://techcrunch.com/2026/06/17/only-16-percent-of-americans-think-ai-will-have-a-positive-impact-on-society-a-new-study-shows/">TechCrunch&#8217;ta yay&#305;nlanan</a> Pew imzal&#305; bir ara&#351;t&#305;rmada Amerikal&#305;lar&#305;n <strong>yaln&#305;zca %16&#8217;s&#305;</strong> AI&#8217;&#305;n topluma olumlu etkisi olaca&#287;&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yor. <strong>Gen&#231;ler</strong>, &#246;zellikle <strong>otuz ya&#351; alt&#305; grup</strong>, AI konusunda daha da k&#246;t&#252;mser g&#246;r&#252;n&#252;yor.</p></li></ol><h2>Silikon Vadisi&#8217;nde eskort fiyatlar&#305;, 5 y&#305;lda 6 kat artt&#305;</h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic" width="1080" height="1350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1350,&quot;width&quot;:1080,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:194257,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/heic&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/201444097?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!8Qq-!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad4c7422-a10e-4582-a69e-cd13592370e9_1080x1350.heic 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Forbes&#8217;un kulland&#305;&#287;&#305; foto&#287;raf&#305;n ayn&#305;s&#305; :)</figcaption></figure></div><p><em><strong><a href="https://www.softcommitment.com/i/194128320/irl-in-real-life">In Real Life</a></strong></em> (IRL) &#246;nem kazan&#305;yor derken bunu kastetmemi&#351;tim, ama fazlas&#305;yla alakal&#305;.</p><p>Hafta i&#231;inde <strong>Forbes</strong>&#8217;un deneyimli muhabiri <strong>Anna Tong</strong> imzal&#305; haber, Silikon Vadisi&#8217;nde bir hayli konu&#351;uldu: &#8220;<em><a href="https://www.forbes.com/sites/annatong/2026/06/07/the-nerdy-escorts-cashing-in-on-silicon-valleys-ai-boom/">The Nerdy Escorts Cashing In On Silicon Valley&#8217;s AI Boom</a></em>&#8220;</p><p>Ba&#351;l&#305;&#287;a ta&#351;&#305;d&#305;&#287;&#305;m $6k&#8217;l&#305;k saatlik &#252;cret tabii ki beyanlara g&#246;re, Anna Tong&#8217;un g&#246;r&#252;&#351;t&#252;&#287;&#252; eskortlar&#305;n verdi&#287;i en d&#252;&#351;&#252;k &#252;cret $3k ki bu da minimum 3 katl&#305;k bir art&#305;&#351; demek.</p><p>Forbes&#8217;un g&#246;r&#252;&#351;t&#252;&#287;&#252; eskortlardan birisi finans sekt&#246;r&#252;nde &#231;al&#305;&#351;&#305;yorken &#8216;AI endi&#351;esiyle&#8217; beraber eskortlu&#287;u se&#231;mi&#351;, bir di&#287;eriyse eski bir yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tirici. Pazar bir anlamda kendi dengesini yarat&#305;yor; y&#305;lda y&#252;zlerce bin dolar kazanan teknoloji sekt&#246;r&#252; fig&#252;rleri, GPU&#8217;lar, <em>longevity</em> ve <em>AI safety</em> konu&#351;abilen eskort s&#305;n&#305;f&#305;n&#305; do&#287;uruyor.</p><p>Haberde ilgimi &#231;eken iki kavram oldu; birincisi &#8220;<em><strong>single until Series B</strong></em>&#8221; k&#252;lt&#252;r&#252;. Giri&#351;im kurucular&#305; &#351;irketlerinin seri b yat&#305;r&#305;m turuna kadar ili&#351;kileri &#8216;ertelenebilir bir olgu&#8217; olarak g&#246;r&#252;yor. Ger&#231;ek fl&#246;rt deneyimini zaman kayb&#305; olarak bulup, zaten bir hayli dolu olan takvimlerinde buna zaman ay&#305;rmaktansa; &#8220;<em><strong>girlfriend experience</strong></em>&#8221; vadeden eskortlar&#305; tercih ediyor.</p><p>Gelelim konunun IRL taraf&#305;na. AI uygulamalar&#305; fl&#246;rt&#252;; duygular&#305; ve zekay&#305; ucuzlat&#305;p bir meta haline getirdik&#231;e, ger&#231;ek insan&#305;n piyasa de&#287;eri d&#252;&#351;m&#252;yor, aksine y&#252;kseliyor. Bu noktada &#351;u iki duygu da belirgin bir &#351;ekilde ihtiya&#231; haline geliyor: <strong>&#246;ng&#246;r&#252;lememezlik</strong> ve <strong>hakiki spontanl&#305;k</strong>.</p><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 205. say&#305;s&#305; da burada sona erdi.</p><p>Buraya kadar okuduysan&#305;z, en az bir arkada&#351;&#305;n&#305;zla da payla&#351;man&#305;z&#305; bekliyorum. :)</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi <strong>benimle payla&#351;mak</strong> i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</p><p><span>206. say&#305; </span><strong>7 Temmuz Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong><span>, her zamanki saatinde, </span><strong>e-posta kutunuzda</strong><span> ve </span><strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong><span> olacak. </span></p><p><span>Sevgiler.</span></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #204 | Service as a Software, tarihte ilk kez agent'lar insanları trafikte geçti]]></title><description><![CDATA[4 adet Soft Commitment Signals ba&#351;l&#305;&#287;&#305;, agentic d&#246;n&#252;&#351;&#252;mler, n&#246;ro&#231;e&#351;itlilik, reg&#252;le bir fintech'in agentic &#252;r&#252;nleri ve dahas&#305;... 8 maddede onlarca bilgi ve i&#231;g&#246;r&#252; yine sizlerle.]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-204-service-as-a</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-204-service-as-a</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 09 Jun 2026 05:55:30 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/bd300574-2416-47c3-8558-628fbdd0e590_6500x4000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>&#214;ncelikle <a href="https://www.softcommitment.com/p/baz-kisisel-haberler-tek-bir-kurum">hafta i&#231;inde payla&#351;t&#305;&#287;&#305;m duyuruyla</a> ba&#351;layay&#305;m. Ger&#231;ekten o kadar g&#252;zel mesajlar ald&#305;m ki&#8230; </p><p>&#304;nsan&#305;n y&#305;llar i&#231;inde yapt&#305;klar&#305;n&#305;n ve kar&#351;&#305;da b&#305;rakt&#305;&#287;&#305; &#8216;etkinin&#8217; b&#246;ylesine bir kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305; olmas&#305; bamba&#351;ka bir mutluluk-mu&#351;. Zaten bu hayatta ne i&#231;in var&#305;z ki, biz ne kadar b&#252;y&#252;k hissediyor olsak da evrende k&#252;&#231;&#252;c&#252;k bir <strong>bo&#351;lu&#287;u</strong> doldurmak i&#231;in de&#287;il mi? </p><p><strong>&#199;ok te&#351;ekk&#252;rler! </strong></p><p>Duyurular, ben bu sat&#305;rlar&#305; yazarken 90 bin g&#246;r&#252;nt&#252;lenmeyi a&#351;m&#305;&#351;t&#305;. Bunda eminim biraz empati duygusunun da pay&#305; var; ne demeye &#231;al&#305;&#351;&#305;yorum, kariyerinin d&#252;menini benim k&#305;rd&#305;&#287;&#305;m gibi bir y&#246;ne &#231;evirmeyi d&#252;&#351;&#252;nenlerin kurdu&#287;u empati&#8230; </p><p>Metinde <em><strong>#day1</strong></em> demem bo&#351;una de&#287;ildi; g&#252;nbeg&#252;n de&#287;il tabii ama belirli aral&#305;klarla bu <em><strong>solo business</strong></em>&#8217;a dair geli&#351;melerden, yani bu sat&#305;rlar d&#305;&#351;&#305;nda <strong>benden</strong>, sizleri haberdar etmeye devam edece&#287;im.</p><p>Bir sonraki say&#305;ya kadar a&#351;a&#287;&#305;daki &#252;&#231; etkinlikte konu&#351;mac&#305; olarak yer alaca&#287;&#305;m; yer, zaman ve konulara g&#246;re ilgi duyduklar&#305;n&#305;za <strong>beklerim</strong>:</p><ul><li><p><strong>11 Haziran Per&#351;embe g&#252;n&#252;</strong>, ACM Agile&#8217;&#305;n organize etti&#287;i &#8220;<em><strong><a href="https://luma.com/2rk6zv9l">Agentic AI: Yeni &#199;al&#305;&#351;ma Arkada&#351;lar&#305;m&#305;zla Ya&#351;amay&#305; &#214;&#287;renmek</a></strong></em>&#8220; oturumunda, Bilgi MBA&#8217;den hocam Sevgili <a href="https://tr.linkedin.com/in/metehan-sekban-0903573">Metehan Sekban</a> ile beraber sahnede olaca&#287;&#305;m. <strong>ACM Agile Space</strong>&#8217;de d&#252;zenlenecek olan etkinli&#287;in saati ise 18:00 - 20:00.</p></li><li><p><strong>12 Haziran Cuma</strong> g&#252;n&#252; 19:00&#8217;da, &#304;stanbul Proje Y&#246;netim Derne&#287;i taraf&#305;ndan d&#252;zenlenen ve Kuzguncuk &#304;skelesi&#8217;ndeki T&#252;rkiye Tasar&#305;m Vakf&#305;&#8217;n&#305;n ev sahibi olaca&#287;&#305; bulu&#351;mada, <strong><a href="https://ipyd.org/etkinlik/py-kahvesi-erman-taylan/">dijital &#252;r&#252;nlerin</a></strong><a href="https://ipyd.org/etkinlik/py-kahvesi-erman-taylan/"> ve </a><strong><a href="https://ipyd.org/etkinlik/py-kahvesi-erman-taylan/">&#252;r&#252;n y&#246;netiminin</a></strong><a href="https://ipyd.org/etkinlik/py-kahvesi-erman-taylan/"> </a><strong><a href="https://ipyd.org/etkinlik/py-kahvesi-erman-taylan/">AI ile d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252; </a></strong><a href="https://ipyd.org/etkinlik/py-kahvesi-erman-taylan/">temas&#305;yla konuk benim</a>.</p></li><li><p><strong>15 Haziran Pazartesi</strong> g&#252;n&#252; ise 18:30&#8217;da, <strong><a href="https://luma.com/6l23sp43">Technoference</a></strong> sahnesine &#231;&#305;kacak isimlerinden biri olaca&#287;&#305;m.<strong> Teknolojinin</strong> <strong>birey</strong>, <strong>aile </strong>ve <strong>i&#351; d&#252;nyas&#305;nda</strong> etkisini, davran&#305;&#351; bilimi ekseninde ele alan Technoference etkinli&#287;i ilk kez d&#252;zenleniyor. </p></li></ul><div><hr></div><p>Vee &#351;imdi; Soft Commitment #204&#8217;ten <strong>herkese merhaba</strong>!</p><h4>Soft Commitment Podcast</h4><p>&#350;u me&#351;hur Spotify y&#305;l sonu raporunda g&#246;rd&#252;m ki Soft Commitment <strong>Podcast</strong>, en &#231;ok dinledi&#287;i podcast olan <strong>160</strong>, ilk 5 podcastten biri olan <strong>600</strong>, ilk 10 podcastten biri olan ise <strong>1000</strong> ki&#351;i var. Te&#351;ekk&#252;rler!</p><p>Soft Commitment #204&#8217;&#252;, bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351; bir yapay zeka modelinin yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/service-as-a-software-tarihte-ilk-kez-agentlar/id1774923370?i=1000771768362&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/service-as-a-software-tarihte-ilk-kez-agentlar/id1774923370?i=1000771768362"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/22HNaz6q7UYU616kzLlHDH?si=0E_Rw6yuT--AZ2uAkf7ERA&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/22HNaz6q7UYU616kzLlHDH?si=0E_Rw6yuT--AZ2uAkf7ERA"><span>Spotify</span></a></p><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek de kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> nokta</strong> <strong>olu&#351;turmaya</strong> &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p>Son 15 g&#252;ne <em>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</em> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</p><p>Soft Commitment&#305; ilgisini &#231;ekece&#287;ini d&#252;&#351;&#252;nd&#252;&#287;&#252;n&#252;z arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;may&#305; da l&#252;tfen unutmay&#305;n. Beraber ve sayenizde b&#252;y&#252;yorum.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>&#128302; Soft Commitment Signals</h2><h3>1- Tarihte ilk kez; internette botlar, insanlardan daha fazla trafik olu&#351;turdu</h3><p>Cloudflare CEO&#8217;su <a href="https://x.com/eastdakota/status/2062212701414187452">a&#231;&#305;klad&#305;</a>: tarihte ilk kez, internet trafi&#287;inde botlar insanlar&#305; geride b&#305;rakt&#305;.</p><p>Daha &#246;nce de bahsetmi&#351;tim&#8230; &#214;rne&#287;in Soft Commitment&#8217;&#305;, e-posta ya da <em>web view</em> &#252;zerinden okuyanlar&#305;n yan&#305;na; Soft Commitment i&#231;in bir <em>Skill</em> dosyas&#305; olu&#351;turan ya da <em><strong>agent</strong></em>&#8217;lar&#305;n&#305;n i&#231;eri&#287;i t&#252;ketmesi vas&#305;tas&#305;yla yaz&#305;lanlardan dolayl&#305; yoldan haberdar olan bir kitle de eklenecek. Hatta eminim, &#231;oktan Soft Commitment&#8217;&#305; kulland&#305;klar&#305; LLM&#8217;lerle konu&#351;turanlar vard&#305;r. :)</p><p>Claude kullan&#305;c&#305;lar&#305;n&#305;n, para &#246;dedikleri SaaS ara&#231;lar&#305;n&#305; ne kadar bir y&#252;ksek oranda platforma ba&#287;lad&#305;klar&#305;n&#305; siz tahmin edin; yani sadece i&#231;erik odakl&#305; &#252;r&#252;nlerin de&#287;il SaaS&#8217;lar&#305;n da g&#252;n ge&#231;tik&#231;e agent&#8217;lara yenik d&#252;&#351;ece&#287;ini tahmin etmek pek de zor olmasa gerek. </p><p>Hatta tam olarak buna da <strong>Salesforce CEO</strong>&#8217;su yapt&#305;&#287;&#305; bir duyuruda <em><strong>Headless </strong></em>diyor: <a href="https://x.com/Benioff/status/2044981547267395620">Salesforce Headless 360</a>. Yani Slack de dahil Salesforce &#252;r&#252;nlerinin yeni UI&#8217;&#305; olarak <strong>API&#8217;lar</strong> i&#351;aret ediliyor.</p><p>Bu arada, i&#231;erik ve SaaS&#8217;lar agent&#8217;lar&#305;n kullan&#305;m&#305;na pardon emrine amade olurken, internetin a&#231;&#305;l&#305;&#351; sayfas&#305; Google&#8217;da da durum benzer&#8230;</p><p>Google da <strong>I/O etkinli&#287;inde</strong> aramalarda varsay&#305;lan hale gelen AI Search &#246;zelli&#287;ini, 25 y&#305;ll&#305;k Google arama sayfas&#305;n&#305;n ba&#351;&#305;na gelen en b&#252;y&#252;k de&#287;i&#351;im olarak <a href="https://x.com/OfficialLoganK/status/2056802276124328352">lanse etti</a>.. Ve bu AI Search, <strong>YouTube</strong> &#252;zerinde de &#231;al&#305;&#351;acak. Yani YouTube arama kutusunda yazd&#305;&#287;&#305;n&#305;z bi sorgu, size en ilgili videolardan en ilgili b&#246;l&#252;mleri bir kolaj halinde iletecek. Bu arada YouTube Google&#8217;dan sonra d&#252;nyan&#305;n en b&#252;y&#252;k ikinci arama motoru konumunda.</p><p>Ek olarak &#351;u da dikkate de&#287;erdi; Google&#8217;&#305;n bu AI Search hamlesinin hemen sonrasnda, DuckDuckGo&#8217;daki yeni kullan&#305;c&#305; kazan&#305;m&#305; <a href="https://techcrunch.com/2026/05/26/duckduckgo-installs-are-up-30-as-users-reject-being-force-fed-googles-ai-search/">%30 y&#252;kselmi&#351;</a>.</p><h3>2- Software as a Service &#8594; Service as a Software</h3><p>Biraz da ge&#231;mi&#351; sinyallere <strong>fikri takip</strong> yapal&#305;m&#8230;</p><p>#203'de <a href="https://www.softcommitment.com/i/195612116/2-forward-deployed-ai-engineer">atm&#305;&#351;t&#305;m</a> bu ba&#351;l&#305;&#287;&#305;&#8230; Hafta i&#231;inde de Sequoia Capital&#8217;&#305;n &#8220;<em>Services: The New Software</em>&#8221; <a href="https://sequoiacap.com/article/services-the-new-software/">makalesini</a> okuyunca 'iyi ba&#351;l&#305;k atm&#305;&#351;&#305;m' dedim. :)</p><p>Mesele art&#305;k 'muhasebe yaz&#305;l&#305;m&#305;' olmak de&#287;il, '&#351;irketlerin muhasebe s&#252;re&#231;lerini &#231;&#246;zen &#351;irket' olmakta. Yani m&#252;&#351;teri asl&#305;nda <strong>yaz&#305;l&#305;m de&#287;il</strong>, &#8216;yap&#305;lm&#305;&#351; i&#351;i&#8217; sat&#305;n almak istiyor; bi nevi o i&#351;teki sorumlulu&#287;u ve operasyonu komple devretmek... </p><p>Sequoia&#8217;n&#305;n g&#252;zel ayr&#305;m&#305;yla: &#8220;<em><strong>Copilot arac&#305; satar, Autopilot i&#351;i satar</strong></em>&#8221;. Ve t&#252;m bunlar&#305; d&#252;&#351;&#252;n&#252;nce akl&#305;ma gelenler:</p><ul><li><p>Servis &#351;irketi olarak konumlan&#305;p <em>AI-native</em> yaz&#305;l&#305;mlar&#305; ve <em><strong>FDE</strong></em>&#8217;leriyle fark yaratan <em><strong>unicorn</strong></em>&#8217;lar&#305; g&#246;rmemiz yak&#305;nd&#305;r. Unicorn SaaS&#8217;lar yerine unicorn servis &#351;irketleri&#8230;</p></li><li><p>Hatta sadece T&#252;rkiye &#246;zelinde bile, belirli sekt&#246;rlere odaklanan bu gibi &#351;irketler unicorn olur mu bilemem ama sa&#287;l&#305;kla b&#252;y&#252;r ve finansal olarak ba&#351;ar&#305;l&#305; olurlar, o kesin.</p></li><li><p>FDE&#8217;lerin (<strong>Forward-deployed -AI- Engineer</strong>) de &#246;nemi fazlas&#305;yla artacak gibi duruyor. E-b&#252;ltende de daha &#246;nce belirtti&#287;im gibi; FDE&#8217;lerin farkl&#305; a&#351;amalar i&#231;in farkl&#305; versiyonlar&#305;n&#305; g&#246;rece&#287;iz. Ne demeye &#231;al&#305;&#351;&#305;yorum; erken a&#351;ama i&#231;in ayr&#305;, ya da SME segmenti i&#231;in ayr&#305; gibi&#8230; Di&#287;er yandan The Information&#8217;a g&#246;re FDE ilanlar&#305;, bu y&#305;l <strong>3 kat</strong> artarken &#8216;klasik&#8217; <em>software engineer</em> ilanlar&#305;ysa &#231;ok b&#252;y&#252;k &#246;l&#231;&#252;de yatay kald&#305;. Merakl&#305;s&#305;na, <a href="https://newsletter.pragmaticengineer.com/p/the-pulse-forward-deployed-engineering-887">burada</a> FDE konusu i&#231;in g&#252;zel bir okuma da var.</p></li></ul><h3>3- AI &#351;irketlerinin tecr&#252;beli marka ve hikaye uzmanlar&#305;na y&#246;neliyor</h3><p>B2B&#8217;de marka her zaman &#246;nemliydi, AI ile beraber daha da &#246;nemli hale geldi. Dev AI &#351;irketleri de s&#305;ras&#305;yla <em><strong>Head</strong></em> ve <em><strong>VP</strong> </em>&#351;apkalar&#305;yla ger&#231;ek birer insan <a href="https://adamgtm.com/p/brand-is-back-in-b2b-ai-companies-want-humans-to-drive-it">yerle&#351;tirmeye karar verdiler</a>:</p><ul><li><p>LangChain &#8212; Head of Narratives</p></li><li><p>Vanta &#8212; VP of Brand</p></li><li><p>Cohere &#8212; Head of Brand Marketing</p></li><li><p>Harvey &#8212; Head of Content &amp; Strategy</p></li><li><p>Anthropic &#8212; Head of Copy &amp; Content, Creative Studio</p></li><li><p>OpenAI &#8212; Executive Programs Narrative Lead</p></li><li><p>Replit &#8212; Brand &amp; Creative Strategy Lead</p></li></ul><p>&#8216;Pazarlama yapmak&#8217; ve her t&#252;rden i&#231;erik &#252;retmek i&#231;in bariyer d&#252;&#351;t&#252;k&#231;e &#231;evrede de g&#252;r&#252;lt&#252; kirlili&#287;i art&#305;yor, bu da g&#252;ven in&#351;a edebilecek ve <em>narrative</em>&#8217;e &#351;ekil verebilecek rollere olan ihtiyac&#305; artt&#305;r&#305;yor.  </p><h3>4- Palantir&#8217;den n&#246;ro&#231;e&#351;itlili&#287;e sahip oldu&#287;unu s&#246;yleyen ki&#351;ilere &#246;zel i&#351; ilan&#305;: &#8220;Neurodivergent Fellowship&#8221;</h3><p>Fikri takibe devam&#8230; </p><p>Yine <a href="https://www.softcommitment.com/i/195612116/girisim-kurucular%C4%B1-icin-norocesitliligin-onemi">bir &#246;nceki say&#305;n&#305;n konular&#305;ndan biri olan</a> <strong>n&#246;ro&#231;e&#351;itlilik</strong> hakk&#305;nda, ilgi &#231;ekici bir geli&#351;meye rastlad&#305;m. </p><p><strong>Palantir</strong>, n&#246;ro&#231;e&#351;itlili&#287;e sahip oldu&#287;unu d&#252;&#351;&#252;nen (resmi rapor beklenmiyor) ki&#351;iler i&#231;in bir i&#351; ilan&#305; payla&#351;t&#305;: <strong><a href="https://jobs.lever.co/palantir/61eaa54c-e1b7-4064-afad-f7df3d48d652">Neurodivergent Fellowship</a></strong>.</p><blockquote><p>Ama&#231; tabii ki sosyal sorumluluk de&#287;il, &#351;irket bu bireylerin <strong>AI paradigmas&#305;nda</strong>; <em><strong>pattern recognition</strong></em><strong>, </strong><em><strong>non-linear thinking</strong></em><strong> </strong>ve<strong> </strong><em><strong>hyperfocus</strong></em> gibi sahip olduklar&#305; bir tak&#305;m &#246;zelliklerin pe&#351;inde, bunu da a&#231;&#305;k&#231;a s&#246;yl&#252;yorlar.</p></blockquote><p>&#304;landa bir <strong>diploma &#351;art&#305;</strong> olmad&#305;&#287;&#305; gibi bu ki&#351;iler t&#252;m departmanlarda &#231;al&#305;&#351;abilecek, performans de&#287;erlendirmesi nokras&#305;nda herkesle ayn&#305; muameleyi g&#246;recek.</p><h2>Robinhood&#8217;un agentic &#252;r&#252;nleri: Trading &amp; Credit Card</h2><div class="captioned-image-container"><figure><div class="image-link image2" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg" width="1456" height="70" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:70,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:31491,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/196844521?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!4144!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F594073b5-9378-40a6-ba0c-2eba9ab0a73a_3200x154.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></div></figure></div><p>Art&#305;k <em><strong>Robinhood</strong></em>&#8217;un web sitesine girdi&#287;inizde, <em>header</em> men&#252;s&#252; alt&#305;nda &#8220;<em><strong>Agentic</strong></em>&#8221; sekmesini de g&#246;r&#252;yorsunuz; ve emin olabilirsiniz ki bu hi&#231; de basit bir de&#287;i&#351;iklik de&#287;il.  </p><blockquote><p><strong>AI Agent&#8217;lar</strong>; d&#252;nyan&#305;n en pop&#252;ler -ve reg&#252;le- finans uygulamalar&#305;ndan birinin i&#231;erisinde; son kullan&#305;c&#305;lar ad&#305;na finansal i&#351;lem yapabilen, kredi kart&#305; ile &#246;deme tamamlayabilen, adeta bi <em><strong>agentic finansal katman</strong></em> olarak yer buldular.</p></blockquote><p>Asl&#305;nda Soft Commitment&#8217;ta sizlere uzunca bir s&#252;redir tarif etmeye &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;m bu d&#246;n&#252;&#351;&#252;m; sadece yurtd&#305;&#351;&#305;nda ya&#351;an&#305;p, bizim buradan izleyece&#287;imiz ve &#8216;<strong>bize bir g&#246;rev d&#252;&#351;meyecek</strong>&#8217; bir d&#246;n&#252;&#351;&#252;m de de&#287;il &#252;stelik.  </p><p>Bu arada <strong>Visa</strong> da hafta i&#231;inde <em>agentic payments</em> konusunda stratejik bir yat&#305;r&#305;ma imza att&#305; ve <a href="https://techcrunch.com/2026/05/28/visa-invests-in-replit-to-power-agentic-payments-for-developers/">Replit&#8217;in orta&#287;&#305; oldu</a>. </p><p>Robinhood&#8217;un duyurdu&#287;u iki yeni agentic &#252;r&#252;n&#252;n&#252;n k&#305;saca detaylar&#305; ise &#351;&#246;yle:</p><p><strong><a href="https://robinhood.com/us/en/agentic-trading/">Agentic Trading</a></strong>:</p><ul><li><p>AI agent&#8217;lar, Robinhood&#8217;a platformun MCP&#8217;si &#252;zerinden ba&#287;lanabiliyor</p></li><li><p>Agent ayr&#305; bir hesapta i&#351;lem yap&#305;yor ve sadece kullan&#305;c&#305;n&#305;n bu hesaba koydu&#287;u paraya eri&#351;ebiliyor</p></li><li><p>Kullan&#305;c&#305; her i&#351;lemde anl&#305;k bildirimler, aktivite ve P&amp;L takibiyle kontrol&#252; elinde tutuyor</p></li></ul><p><strong><a href="https://robinhood.com/us/en/agentic-credit-card/">Agentic Credit Card</a></strong>:</p><ul><li><p>AI agent, ayr&#305; bir sanal Robinhood Gold Card &#252;zerinden harcama yapabiliyor</p></li><li><p>Kullan&#305;c&#305; harcama limiti koyabiliyor, al&#305;&#351;veri&#351;lerine dair farkl&#305; kriterler belirleyebiliyor</p></li><li><p>Kullan&#305;c&#305; isterse i&#351;lem &#246;ncesi <em>manuel</em> onay talep edebiliyor</p></li></ul><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><ol><li><p>Daha &#246;nce #191&#8217;de <a href="https://www.softcommitment.com/i/175995350/multi-product-companylerin-yukselisi">konuk etti&#287;im</a> <strong>Bending Spoons</strong>, bir Slack kullan&#305;m rehberi <a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:ugcPost:7462788967839559680/">haz&#305;rlam&#305;&#351;</a>. &#350;a&#351;&#305;rabilirsiniz ama ben Slack&#8217;i hala be&#287;enemiyorum. B&#246;ylesine bir rehbere &#231;o&#287;u &#351;irketin kendi i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305; do&#287;rultusunda ihtiyac&#305; olabilir, zira Slack alternatifi olan bir &#252;r&#252;n de de&#287;il&#8230;</p></li><li><p>Slack demi&#351;ken; Shopify CEO&#8217;su <a href="https://x.com/tobi/status/2053121182044451016">Tubi Lutke&#8217;nin &#351;irket i&#231;indeki River projesi</a> de bahsetmeye de&#287;er bir i&#351;. Slack&#8217;te ya&#351;ayan River bir AI agent, <em>company brain</em>&#8217;e sahip ve hemen her konuda &#231;&#305;kt&#305; &#252;retebiliyor. Ancak <strong>River</strong> ile sadece bir kanal &#252;zerinde konu&#351;abiliyorsunuz. Genelde izlenen yol, River ile ki&#351;i olarak bir kanal a&#231;&#305;p orada konu&#351;mak ve bu kanallara da <strong>herkes dahil olup</strong> yorum yapabiliyor, River&#8217;dan bir nevi farkl&#305; <em>context</em>&#8217;lerde istifade edebiliyor.</p></li><li><p>&#304;lgin&#231; bir haber; Google&#8217;da &#231;al&#305;&#351;an bir m&#252;hendis, &#351;irket i&#231;indeki <strong>kamuya a&#231;&#305;k olmayan</strong> arama verilerini kullanarak <strong>Polymarket &#252;zerinde</strong> &#8220;<em>2025&#8217;in en &#231;ok aranan ki&#351;ileri</em>&#8221; gibi kontratlara bahis oynay&#305;p, 1 milyon dolardan fazla -haks&#305;z- kazan&#231; sa&#287;lamakla <a href="https://techcrunch.com/2026/05/27/google-engineer-charged-with-insider-trading-after-making-1-2m-on-polymarket/">su&#231;lan&#305;yor</a>. 36 ya&#351;&#305;ndaki m&#252;hendis &#351;u an New York&#8217;da ve tutuklu durumda.</p></li><li><p>Sam Altman, OpenAI &#246;ncesi CEO'su oldu&#287;u Y Combinator'&#305;n bir etkinli&#287;inde, YC&#8217;nin t&#252;m d&#246;nem startup'lar&#305;na <strong>$2m</strong> de&#287;erinde <em><strong>token</strong></em> <a href="https://techcrunch.com/2026/05/20/sam-altman-makes-mic-drop-offer-to-every-y-combinator-startup/">teklif etti</a>, tabii hisse kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda.</p></li><li><p>Yine ilgin&#231; bir haber; Almanya merkezli <strong>MicroAGI</strong>, <strong>New York</strong>&#8217;ta &#252;cretsiz bir &#351;ekilde ev temizli&#287;i <a href="https://x.com/joinshiftX/status/2060044783519735987">sunmaya ba&#351;lad&#305;</a>. Ama&#231;, temizlik&#231;ilerin takt&#305;&#287;&#305; kameralar &#252;zerinden ev i&#231;ine dair veri toplay&#305;p bunu AI &#351;irketlerine satmak.</p></li><li><p>OpenAI, ad&#305;na <a href="https://openai.com/business/guaranteed-capacity/">OpenAI Guaranteed Capacity</a> dedi&#287;i bir servis ile; m&#252;&#351;terilerinin uzun s&#252;reli taah&#252;tlerle kapasite plan&#305; yapabilecekleri, hem <strong>indirimli </strong>fiyatlar hem de &#8216;<em><strong>compute</strong></em><strong> garantisi</strong>&#8217; alabileceklerini a&#231;&#305;klad&#305;.</p></li><li><p>Anthropic AI geli&#351;iminin durdurulmas&#305; gerekti&#287;ini s&#246;ylerken &#351;&#246;yle bir a&#231;&#305;klama da yapt&#305;: Claude, &#351;u an kendi kodunun %80&#8217;den fazlas&#305;n&#305; <strong>kendi yaz&#305;yor</strong>. 2024&#8217;e g&#246;re bu oran 8 kat artm&#305;&#351;.</p></li><li><p><strong>Publicis</strong>, <strong>LiveRamp</strong>&#8217;i yakla&#351;&#305;k <strong>2 milyar</strong> dolarl&#305;k nakit anla&#351;mayla <a href="https://www.publicisgroupe.com/en/news/press-releases/publicis-to-acquire-liveramp-to-accelerate-data-co-creation-for-smarter-agents">sat&#305;n alarak</a> AI<strong> </strong>destekli pazarlamada en kritik katmanlardan olan kimlik e&#351;le&#351;tirme, veri payla&#351;&#305;m&#305; ve m&#252;&#351;teri verisi aktivasyonu altyap&#305;s&#305;n&#305; kendi b&#252;nyesine kat&#305;yor. <strong>AI agent&#8217;lar&#305;n</strong> daha iyi hedefleme, ki&#351;iselle&#351;tirme ve otomatik kampanya yarat&#305;m&#305; gibi konularda pazarlama d&#252;nyas&#305; i&#231;in kritik bir hamle.</p></li><li><p><strong><a href="https://isaiprofitable.com/">Is AI Profitable Yet?</a></strong>, basit bir &#351;ekilde dev AI &#351;irketlerinin gelir ve giderlerini takip ediyor ve karl&#305; olan tek bir &#351;irket var; o da Nvidia. </p></li><li><p><strong>Founders Fund</strong>, VC&#8217;lerin <strong>s&#305;k&#305;c&#305;</strong> i&#231;eriklerine bir yan&#305;t olarak yeni bir programa ba&#351;lad&#305;: <strong><a href="https://techcrunch.com/2026/06/04/founders-fund-launches-game-show-starring-sam-altman-palmer-luckey-and-other-tech-elites/">MAFIA the GAME</a></strong>. &#304;&#231;erik izlemesi zor, konuklar &#351;ov, lokalize edilmesi buna direkt benzer bir &#351;eyle de&#287;il ama m&#252;mk&#252;n bir i&#231;erik&#8230; </p></li></ol><h2>Compliance&#8217;&#305;n AI ile d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;: Compliance her yerde</h2><p>AI &#246;ncesinde <em><strong>Compliance</strong></em> yani <strong>Uyum</strong> i&#351;i, adeta b&#252;y&#252;menin ve reg&#252;le alanlara bir giri&#351; biletinin <strong>vergisi</strong> gibiydi. AI sonras&#305;nda ise Compliance; <strong>&#231;ok b&#252;y&#252;k oranda otomatize edilebilen</strong> ve &#252;stelik <strong>ger&#231;ek zamanl&#305;</strong> olarak &#231;al&#305;&#351;abilen bir hale geldi. </p><p>A16Z&#8217;nin kaleme ald&#305;&#287;&#305; makale dikkat &#231;ekici: <strong><a href="https://www.a16z.news/p/everything-everywhere-is-compliance">Everything, Everywhere is Compliance</a></strong>.</p><blockquote><p>Sadece ABD&#8217;de <strong>400 bin</strong> uyum profesyoneli &#231;al&#305;&#351;&#305;yor, &#252;lkemizde <em><strong>fintech</strong></em>&#8217;lerin en  y&#252;ksek maa&#351; &#246;dedikleri &#252;nvanlardan birisi CCO.</p></blockquote><p>Daha &#246;nce <em><strong>budget bias</strong></em> kavram&#305;ndan s&#246;z etmi&#351;tim (<a href="https://www.softcommitment.com/i/171312546/mitnin-kurumsal-ai-adaptasyonu-raporunda-one-c%C4%B1kanlar">#188</a>), &#351;irketler en &#231;ok b&#252;t&#231;e ay&#305;rd&#305;klar&#305; ve g&#246;z &#246;n&#252;ndeki departmanlar&#305;, <strong>AI d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;nde</strong> en ba&#351;ta ele almaya meyilliler. Halbuki Compliance, AI i&#231;in her anlamda bi&#231;ilmi&#351; kaftan. </p><p>&#220;stelik pazara sadece finansal &#252;r&#252;nler a&#231;&#305;s&#305;ndan bakmak do&#287;ru da de&#287;il, &#231;&#252;nk&#252; g&#252;n ge&#231;tik&#231;e reg&#252;lasyon, farkl&#305; sekt&#246;rlere de kay&#305;yor, Hatta AI daha &#231;ok kullan&#305;ld&#305;k&#231;a, kural koyucular da <strong>daha fazla reg&#252;le etmeyi</strong> se&#231;iyor. &#214;rne&#287;in m&#252;zik dinleme servislerinin, sosyal medya platformlar&#305;n&#305;n ya da e-ticaretin; sand&#305;&#287;&#305;m&#305;zdan daha fazla sekt&#246;r&#252;n, &#351;u an oldu&#287;unun daha fazla d&#252;zenlenmeye ihtiyac&#305; var kan&#305;s&#305;nday&#305;m.</p><h2>$4b fon toplayan kripto VC&#8217;lerinin yat&#305;r&#305;m tezleri</h2><p>Ge&#231;ti&#287;imiz ay, neredeyse ayn&#305; hafta i&#231;inde <strong>A16Z Crypto</strong> $2b, <strong>Haun Ventures</strong> $1b ve <strong>Dragonfly</strong> da $650m yeni fon toplad&#305;klar&#305;n&#305; duyurdular. </p><p>&#214;nce &#8216;ben kriptonun gelece&#287;ini nas&#305;l g&#246;r&#252;yorum&#8217; konusuyla ba&#351;layay&#305;m&#8230; </p><p>A16Z&#8217;nin 2021&#8217;de adeta piyasaya s&#252;rd&#252;&#287;&#252; <strong>web3</strong> <strong>markas&#305;</strong> yerini tekrardan <strong>kripto</strong>&#8217;ya b&#305;rakt&#305;. Peki neden, &#231;&#252;nk&#252; internetin tamam&#305;n&#305;n, bir nevi yeni bir altyap&#305;ya ge&#231;i&#351;ini tarif eden web3; b&#252;y&#252;k oranda ba&#351;ar&#305;s&#305;z olarak misyonunu da doldurmu&#351; oldu. Evet sosyal a&#287;lardan i&#231;erik platformlar&#305;na, m&#252;&#351;teri sadakati ya da oyun gibi sekt&#246;rlerden, NFT ve <em>metaverse</em> gibi ak&#305;mlara kadar <strong>&#231;ok say&#305;da</strong> <strong>trend</strong>, &#252;r&#252;n-pazar uyumunu yakalayamad&#305;.</p><p>Peki geriye elde ne kald&#305;? <em><strong>On-chain</strong></em> yani zincir &#252;st&#252;ne ta&#351;&#305;nacak hala de&#287;erli pazarlar ve &#252;r&#252;nler var. </p><p>Bu d&#246;n&#252;&#351;&#252;mlerin &#231;ok b&#252;y&#252;k bir k&#305;sm&#305; ise, <strong>web3 ile beklenildi&#287;i gibi merkeziyetsiz olu&#351;umlar de&#287;il</strong>; bildi&#287;imiz geleneksel &#351;irketler alt&#305;nda olacak. Merkeziyetsiz tarafta <strong>DeFi</strong> ve <em><strong>betting,</strong> yani direkt</em> <strong>para kazanma arzusu</strong> g&#252;den &#252;r&#252;nler var, onlar&#305;n da hala kullan&#305;c&#305; deneyimi sorunlar&#305;ndan &#246;t&#252;r&#252; ula&#351;abilecekleri kullan&#305;c&#305; kitlesi s&#305;n&#305;rl&#305;, tabii &#351;u an i&#231;in... Lakin bana sorarsan&#305;z geleneksel kurumlar&#305;n alt&#305;ndaki kripto &#252;r&#252;nlerindeki f&#305;rsat, &#231;ok daha b&#252;y&#252;k. Buna da finans dikeyinde CeDeFi deniyor veya &#8216;<em><strong>embedded</strong></em> <em><strong>DeFi</strong></em>&#8217; da diyebiliriz, hatta &#8216;<em><strong>tradFi</strong></em>&#8217; diyenler de yok de&#287;il...</p><p>Yeni fon toplayan yat&#305;r&#305;mc&#305;lar&#305;n tezleriyle de birle&#351;tirince &#351;u d&#246;rt ba&#351;l&#305;k &#246;n planda;</p><ol><li><p>&#304;&#231;erisine <em>stablecoin</em>&#8217;leri de dahil ederek <em><strong>tokenizasyon </strong></em>art&#305;k bir trend de&#287;il, ger&#231;ek. <strong>&#220;stelik</strong> <em><strong>fiat</strong></em><strong> paralar&#305;n tokenizasyonu d&#305;&#351;&#305;ndaki &#246;rnekler</strong> <strong>ise</strong>, hala do&#287;ru d&#252;zg&#252;n kar&#351;&#305;m&#305;za &#231;&#305;kmad&#305;lar bile.</p></li><li><p>Geleneksel finanstaki bir tak&#305;m s&#252;re&#231;lerin; <strong>h&#305;z</strong>, <strong>kolayl&#305;k</strong> ve <strong>maliyet </strong>gibi avantajlar sebebiyle zincir &#252;zerine ta&#351;&#305;nmas&#305; &#231;oktan ba&#351;lad&#305;. Biz kullan&#305;c&#305;lar, bankadan hisse senedi ald&#305;&#287;&#305;m&#305;zda <em><strong>settlement</strong></em><strong> i&#351;lemi blockchain &#252;zerinde</strong> mi yap&#305;l&#305;yor, bununla  ilgilenmeyece&#287;iz ama bu gibi s&#252;re&#231;ler b&#252;y&#252;k oranda zincir &#252;st&#252;ne ta&#351;&#305;nmaya aday. Reg&#252;lasyona da uyumlu bir &#351;ekilde canl&#305;da &#246;rneklerine denk gelmeye ba&#351;lad&#305;&#287;&#305;m&#305;z bir dikey buras&#305; da.</p></li><li><p>Kripto piyasalar&#305; &#246;zelindeyse; merkeziyetsiz tarafta dedi&#287;im gibi kullan&#305;c&#305; deneyimi hala a&#351;&#305;lmas&#305; gereken &#246;nemli bir e&#351;ik. <strong>Merkeziyetsiz Finans</strong>&#8217;&#305; bir kenara koyarsak; <em>Prediction Market</em>s &#246;rne&#287;inde oldu&#287;u gibi, burada belirli s&#252;relerde yeni &#8216;<strong>uygulama katmanlar&#305;</strong>&#8217; ve &#252;r&#252;nler hayat&#305;m&#305;za giriyor ve girmeye de devam edecek gibi.</p></li><li><p><strong>Agentic Economy</strong> alt&#305;nda stablecoin&#8217;ler ve blockchain&#8217;in kullan&#305;laca&#287;&#305; yer de &#231;ok. Buras&#305; da AI ile kriptonun &#246;p&#252;&#351;t&#252;&#287;&#252; alan.</p></li></ol><blockquote><p>Yani &#246;zetle; <em><strong>tokenizasyon</strong></em>, <em>blockchain</em>&#8217;in <strong>bir teknoloji olarak</strong> finansal &#252;r&#252;nler ve servislerde kullan&#305;m&#305;, al&#305;&#351;&#305;k oldu&#287;umuz haliyle yani bir <strong>yat&#305;r&#305;m &#252;r&#252;n&#252;</strong> olarak kripto paralar ve alt&#305;nda ortaya &#231;&#305;kan/&#231;&#305;kacak olan olan yeni enstr&#252;manlar, ve son olarak da <strong>AI ile kriptonun kesi&#351;imi</strong> &#351;u an sekt&#246;r&#252;n gelece&#287;inde &#246;ne &#231;&#305;kanlar&#8230;</p></blockquote><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 204. say&#305;s&#305; da burada sona erdi. </p><p>Buraya kadar okuduysan&#305;z, en az bir arkada&#351;&#305;n&#305;zla da payla&#351;man&#305;z&#305; bekliyorum. :)</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi benimle payla&#351;mak i&#231;in, direkt bu e-postaya yan&#305;t verebilir veya LinkedIn &#252;zerinden bana ula&#351;abilirsiniz.</p><p>205. say&#305; <strong>23 Haziran Sal&#305; g&#252;n&#252;</strong>, her zamanki saatinde <strong>e-posta kutunuzda</strong> ve <strong>favori podcast uygulaman&#305;zda</strong> olacak. </p><p>23&#8217;&#252;ne kadar kendinize iyi bak&#305;n, sevgiler.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Bazı kişisel haberler... | Tek bir kurum için “9-6 çalıştığım” dönemi sonlandırıyorum]]></title><description><![CDATA[Ve &#351;imdi bunca tecr&#252;beyi, bir &#8216;AI-first advisory service&#8217; olarak, say&#305;lar&#305; bir elin parmaklar&#305;n&#305; ge&#231;meyecek c-level y&#246;neticiyle beraber devam ettirmek istiyorum.]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/baz-kisisel-haberler-tek-bir-kurum</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/baz-kisisel-haberler-tek-bir-kurum</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Wed, 03 Jun 2026 12:15:12 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/fc790623-d409-4f21-b86b-8592f6e957eb_1200x630.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Tek bir kurum i&#231;in &#8220;9-6 &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305;m&#8221; d&#246;nemi sonland&#305;r&#305;yorum. </p><p><em>C-level executive</em>&#8217;lerle birebir &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m, <strong>yapay zeka odakl&#305; bir </strong><em><strong>advisory</strong></em><strong> servisi </strong>i&#231;in; vaktimin belirli bir k&#305;sm&#305;n&#305; aloke edece&#287;im. 16 y&#305;l&#305; a&#351;an profesyonel kariyerimde hep teknolojinin ve organizasyonlar&#305;n gelece&#287;i &#252;zerine &#231;al&#305;&#351;t&#305;m, d&#252;&#351;&#252;nd&#252;m, yazd&#305;m, T&#252;rkiye ve d&#252;nyadaki en iyi &#246;rnekleri, en yak&#305;ndan takip ettim. </p><p><em><strong>Operat&#246;r</strong></em> olarak AI ve di&#287;er inovasyonlar&#305; bizzat deneyimledim, &#231;ok say&#305;da projenin kalbinde yer ald&#305;m. Ve &#351;imdi bunca tecr&#252;beyi, bir &#8216;<em><strong>AI-first advisory</strong> <strong>service</strong>&#8217;</em> olarak, say&#305;lar&#305; bir elin parmaklar&#305;n&#305; ge&#231;meyecek c-level y&#246;neticiyle beraber devam ettirmek istiyorum.</p><p>Hay&#305;r, startup kurmuyorum, buna daha &#231;ok bir &#8220;<em><strong>solo business</strong></em>&#8221; diyebilirim. </p><h3>#day1</h3><p>Paribu&#8217;ya veda edip, tabir-i caizse denize atlad&#305;m. D&#246;rt y&#305;l&#305; ge&#231;en bu deneyim i&#231;in t&#252;m &#231;al&#305;&#351;ma arkada&#351;lar&#305;ma teker teker te&#351;ekk&#252;rler.</p><p>&#350;imdi, ne yapaca&#287;&#305;m&#305; bilsem de onu en do&#287;ru &#351;ekilde &#8220;paketlemek&#8221; ve hatta belki de biraz &#252;r&#252;nle&#351;tirmek i&#231;in biraz nefes alma zaman&#305;.</p><p>&#350;u an i&#231;in oda&#287;&#305;m ise; fikir almak ad&#305;na akl&#305;mda olan ki&#351;i ve kurumlarla g&#246;r&#252;&#351;meye devam etmek.</p><blockquote><p>&#8220;<em><strong>Call-to-action</strong></em>&#8221;: Siz de fikir al&#305;&#351;veri&#351;i i&#231;in ula&#351;mak isterseniz, beklerim. </p><p>Bu e-postay&#305; yan&#305;tlayabilir ya da <a href="https://www.linkedin.com/in/etaylan/">LinkedIn&#8217;den</a> bana ula&#351;abilirsiniz.</p></blockquote><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg" width="1456" height="1745" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1745,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1899328,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/200419620?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OjWK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F40bf05a2-591a-4c32-878d-f4396697f47e_3840x4603.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">#day1 hat&#305;ras&#305; :)</figcaption></figure></div><p>Evet hala <em><strong>stealth mode</strong></em>&#8217;da say&#305;l&#305;r&#305;m, ama &#351;imdiden &#351;unlar&#305; s&#246;yleyebilirim;</p><p>1&#65039;&#8419; Bu s&#252;re&#231;te kendi yolculu&#287;umu &#231;ok daha fazla payla&#351;aca&#287;&#305;m. Bug&#252;ne kadar i&#351; ile Soft Commitment&#8217;&#305; hep ay&#305;rm&#305;&#351;t&#305;m, art&#305;k bu <em>solo business</em>&#8217;&#305; biraz da &#8220;<em>build in public</em>&#8221; yapmak istiyorum.</p><p>2&#65039;&#8419; Hay&#305;r, Soft Commitment bir medya &#351;irketine de evrilmiyor ya da 2. kitap plan&#305;m da yok. :)</p><h3>Soft Commitment etkisi</h3><p>Tam d&#246;rt farkl&#305; &#351;irkette &#231;al&#305;&#351;&#305;yorken devam ettirdi&#287;im, <em>9.25</em> y&#305;l &#246;nce ba&#351;latt&#305;&#287;&#305;m <strong>Soft Commitment</strong>; &#246;nce bir &#231;ocuk gibi b&#252;y&#252;d&#252; ve olgunla&#351;t&#305;, sonra kocaman bi <em>true fans</em> kom&#252;nitesi olu&#351;turdu ve bir s&#252;redir de &#8216;kab&#305;na s&#305;&#287;maz&#8217; bir haldeydi. </p><p>&#350;unu rahatl&#305;kla s&#246;yleyebilirim ki; hem karar&#305;mdaki en b&#252;y&#252;k etkenlerden biri hem de bana &#8216;g&#252;ven veren&#8217; unsurlar&#305;n ba&#351;&#305;nda <strong>Soft Commitment</strong> geliyor. </p><p>Yeni planlar&#305;mda da, yapaca&#287;&#305;m her &#351;eyin temelinde ve GTM stratejisinde yine Soft Commitment ba&#351;rolde olacak.</p><p>Soft Commitment&#8217;&#305; bir medya &#351;irketine evirmek, &#246;l&#231;eklemek, tek ki&#351;iden &#231;&#305;k&#305;p bir tak&#305;m haline getirmeyi hi&#231; istemiyorum; ama bu etki alan&#305; b&#252;y&#252;mesin demek de de&#287;il&#8230; Uzunca bir s&#252;redir akl&#305;mda olan <strong>YouTube</strong> ve <strong>fiziksel bulu&#351;malar</strong> i&#231;in art&#305;k haz&#305;r gibiyim. :)</p><p><em><strong>PS</strong></em>: Buraya kadar okuyan ve &#8220;<em>bu &#231;ocuk hi&#231; dinlenmeyecek mi?</em>&#8221; diye soran aileme de son bir mesaj: &#8220;Evet, bu yaz her zamankinden daha fazla dinlenmek de g&#252;zel olacak.&#8221; :)</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #203 | Toplumda AI reddi, "Managed agents", yükselen LLM app'leri...]]></title><description><![CDATA[Dopdulu bir say&#305;da, onlarca alt ba&#351;l&#305;kta ba&#351;ka yerde kolay kolay rastlayamayaca&#287;&#305;n&#305;z i&#231;g&#246;r&#252; ve geli&#351;meler sizlerle. Son on be&#351; g&#252;ne Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-203-toplumda-ai-reddi</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-203-toplumda-ai-reddi</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 12 May 2026 05:51:19 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 203. say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba!</p><p>Bug&#252;n yani 12 May&#305;s Sal&#305; 19:00&#8217;da, <strong><a href="https://www.startupgrind.com/events/details/startup-grind-istanbul-presents-startup-grind-hosts-erman-taylan/">Startup Grind</a></strong><a href="https://www.startupgrind.com/events/details/startup-grind-istanbul-presents-startup-grind-hosts-erman-taylan/">&#8217;&#305;n konu&#287;u benim</a>, konumuz da tabii ki AI, lokasyonumuz ise Etiler&#8217;deki Han Spaces. Yar&#305;n da T&#252;rkiye Bili&#351;im Vakf&#305; (TBV) &#231;at&#305;s&#305; alt&#305;nda haz&#305;rlanan T&#252;rler Aras&#305; Para Raporu&#8217;nun <a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7457383691485388800/">lansman etkinli&#287;inde sahnedeyim</a>.</p><h3>Soft Commitment Podcast</h3><p>&#350;u me&#351;hur Spotify y&#305;l sonu raporunda g&#246;rd&#252;m ki Soft Commitment <strong>Podcast</strong>, en &#231;ok dinledi&#287;i podcast olan <strong>160</strong>, ilk 5 podcastten biri olan <strong>600</strong>, ilk 10 podcastten biri olan ise <strong>1000</strong> ki&#351;i var. Te&#351;ekk&#252;rler!</p><p>Soft Commitment #203&#8217;&#252;, bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351; bir yapay zeka modelinin yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/toplumda-ai-reddi-managed-agents-y%C3%BCkselen-llm-appleri/id1774923370?i=1000767278969&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/toplumda-ai-reddi-managed-agents-y%C3%BCkselen-llm-appleri/id1774923370?i=1000767278969"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/7snNzlZtMgEbx32qZjBIRC?si=f25322ac087e4382&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/7snNzlZtMgEbx32qZjBIRC?si=f25322ac087e4382"><span>Spotify</span></a></p><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek de kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> nokta</strong> <strong>olu&#351;turmaya</strong> &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p>Son 15 g&#252;ne <em>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</em> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h1>&#128302; Soft Commitment Signals</h1><h3>1- AI&#8217;&#305;n toplum kabul&#252; ve Gen Z&#8217;nin AI reddi</h3><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp" width="1456" height="764" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:764,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:172238,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/195612116?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!j0Mb!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d2a3018-fd86-4438-9415-09051ebbe090_2048x1075.webp 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Yapay zekan&#305;n bug&#252;ne kadar pek de konu&#351;mad&#305;&#287;&#305;m&#305;z &#8216;toplum kabul&#252;&#8217; sorunu var. Bir &#246;nceki say&#305;da, Stanford&#8217;&#305;n raporundan &#351;unun alt&#305;n&#305; <a href="https://www.softcommitment.com/i/194128320/the-2026-ai-index-report-by-stanford">&#231;izmi&#351;tim</a>: </p><blockquote><p>&#8220;AI uzmanlar&#305; ve halk&#305;n AI&#8217;a <strong>psikolojik bak&#305;&#351;&#305;</strong> aras&#305;ndaki fark da dikkat &#231;ekici. &#350;&#246;yle ki; AI uzmanlar&#305; %73 oranla t&#252;m bu ya&#351;ananlar&#305;n <strong>insanl&#305;&#287;&#305;n gelece&#287;ine</strong> olan etkisine pozitif bak&#305;yor, halk&#305;n ise yaln&#305;zca %23&#8217;&#252;.&#8221; </p></blockquote><p>B&#252;y&#252;k AI laboratuvarlar&#305;, &#351;u an hala ileti&#351;imlerini, yapay zeka &#252;r&#252;nlerini uzmanlar ve erken benimseyen kitle kullans&#305;n oda&#287;&#305;nda tutuyor. OpenAI TBPN&#8217;i sat&#305;n al&#305;yor &#246;rne&#287;in, ya da Google ve Apple belki <em>mass</em>&#8217;e dokunuyor ama sadece &#8216;b&#252;y&#252;l&#252;&#8217; bir yerden; art&#305;k &#351;unu b&#246;yle yapabileceksiniz diyerek.</p><p>Ve bu &#351;irketler toplumdaki AI kabul&#252;nu hala fazlas&#305;yla hafife al&#305;r haldeler. Oysa bu insanlar e&#287;itim hayatlar&#305;n&#305;n nas&#305;l &#351;ekillenece&#287;ini, kariyerlerinin ne y&#246;ne gidece&#287;ini bilmiyor, yak&#305;n &#231;evrelerinden i&#351;siz kalan insanlar&#305;n hikayelerini duyuyor, hayattaki <em>partner</em>&#8217;leri (e&#351;, sevgili, arkada&#351;&#8230;), onlar&#305; AI &#246;nerisiyle terkediyor&#8230; </p><p>&#350;u an tam da bu toplum kabul&#252; i&#231;in &#231;al&#305;&#351;&#305;lmas&#305;, &#252;zerine d&#252;&#351;&#252;lmesi gereken zamana girdik. Nas&#305;l spektrumun bir ucunda, AI&#8217;&#305; dibine kadar kullanmaya &#231;al&#305;&#351;an, hayat&#305;n&#305; de&#287;i&#351;tirmeyi kafaya koymu&#351; bir kitle varsa -yani bizlerden s&#246;z ediyorum-; en az bir o kadar da bu d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;n tam kar&#351;&#305;s&#305;nda duranlar var diyebilirim.</p><p>Biraz ger&#231;ek istatistiklere gireyim mi? Gen Z&#8217;lerle yap&#305;lan bir ankette, %44&#8217;&#252; en az bir kere &#231;al&#305;&#351;t&#305;klar&#305; &#351;irketteki AI stratejisini sabote ettiklerini <a href="https://futurism.com/artificial-intelligence/gen-z-turning-against-ai">s&#246;yl&#252;yor</a>. Daha genel bir vakaya gidelim; New York&#8217;da a&#231;&#305;lmas&#305; planlanan <strong>AI odakl&#305; lise</strong>; veli, &#246;&#287;retmen ve &#246;&#287;rencilerden gelen yo&#287;un tepkiler sonras&#305;, <a href="https://futurism.com/artificial-intelligence/ai-high-school-cancelled">rafa kalkt&#305;</a>. E&#287;er &#246;neri kabul edilse,  okulun ad&#305; &#8220;<strong>Next Generation Technology High School</strong>&#8221; olacakt&#305;. Di&#287;er yandan da <strong><a href="https://x.com/carlquintanilla/status/2022710465399292405?s=61">QuitGPT</a></strong> gibi olu&#351;umlar&#305;n say&#305;s&#305; iki elin parmaklar&#305;n&#305; ge&#231;meye ba&#351;lad&#305;. </p><p>&#214;rneklerin say&#305;s&#305;n&#305; artt&#305;rmak pek m&#252;mk&#252;n. Hatta bu alanda &#351;&#246;yle ilgin&#231; bir gelecek senaryosu da okudum; ABD&#8217;de bir sonraki se&#231;imlerde AI&#8217;a kar&#351;&#305; negatif bak&#305;&#351; daha da artacak ve siyasiler, AI&#8217;a kar&#351;&#305; durmay&#305; bir &#8216;konumlanma&#8217; olarak kullanacak.</p><p>&#304;nsanlar&#305;n en ba&#351;taki &#231;ekincesini, <strong>Maslow teorisini</strong> d&#252;&#351;&#252;nerek kolayca bulabiliriz. En ba&#351;ta kendilerini, sonras&#305;nda yak&#305;nlar&#305;n&#305; bu de&#287;i&#351;imin i&#231;inde adeta <strong>kaybolmu&#351; </strong>hissediyorlar. &#214;nce <strong>maddi </strong>kayg&#305;lar, hemen sonras&#305;nda da &#8216;bir i&#351;e yarama&#8217; g&#252;d&#252;s&#252; i&#231;in b&#252;y&#252;k bir soru i&#351;aretinin i&#231;indeler.</p><p>&#199;&#246;z&#252;m kural koyucular&#305;n <strong>AI&#8217;&#305; reg&#252;le etmesi</strong>, ve buna bir hayli uza&#287;&#305;z. Art&#305;k &#351;unu s&#246;ylemek m&#252;mk&#252;n; <em><strong>Universal Basic Income</strong></em> i&#231;in pek yak&#305;nda planlar&#305; duymaya ba&#351;layaca&#287;&#305;z, en az&#305;ndan ilk versiyon i&#231;in.</p><h3>2- &#8220;Forward-deployed AI Engineer&#8221;</h3><p>En &#231;ok Palantir&#8217;le &#246;zde&#351;le&#351;en Forward-deployed Engineer&#8217;lar; m&#252;&#351;terinin ofisinde, problemi yerinde anlayan ve &#252;r&#252;n&#252; ger&#231;ek i&#351; ak&#305;&#351;&#305;na g&#246;re en h&#305;zla uyarlayan; klasik bir sat&#305;&#351; &amp; kurulum s&#252;reci de&#287;il, do&#287;rudan sonu&#231; &#252;reten m&#252;hendis profili demek.</p><p>&#214;zellikle erken a&#351;amada, B2B AI &#252;r&#252;n&#252; geli&#351;tiren giri&#351;imlerde bu kavram yeniden &#351;ekilleniyor. Bu &#351;irketlerin en yetenekli m&#252;&#351;teri destek ve sat&#305;&#351; elemanlar&#305;; adeta birer Forward-deployed AI Engineer&#8217;a d&#246;n&#252;&#351;&#252;yor. Bu ki&#351;iler sadece istekleri daha do&#287;rusu ihtiya&#231;lar&#305; anlamakla kalm&#305;yor, onlar&#305; geli&#351;tiriyor da.</p><p>&#304;leri a&#351;amada ise bu hafta iki geli&#351;me birden okuduk, hatta ben bu ba&#351;l&#305;&#287;&#305; atmaya karar verdikten sonra geldi bu haberler. OpenAI; &#8220;OpenAI Deployment Company&#8221; ad&#305;ndaki yeni &#351;irketiyle, kurumlar&#305;n AI s&#252;re&#231;lerine <strong>birinci elden katk&#305; sunaca&#287;&#305;</strong> insiyatifini <a href="https://openai.com/index/openai-launches-the-deployment-company/">payla&#351;t&#305;</a>, Anthropic de &#231;ok benzer <a href="https://www.anthropic.com/news/enterprise-ai-services-company">&#351;ekilde</a>. Ve iki &#351;irketin de bu i&#351;lerini birer <em><strong>Joint Venture</strong></em> olarak kurmalar&#305; ve se&#231;tikleri ortaklar da olduk&#231;a ak&#305;ll&#305;ca.</p><blockquote><p>Software as a Service &#8594; Service as a Software</p></blockquote><p>Bu arada kendi i&#231;inde benzer bir yakla&#351;&#305;m benimseyen Stripe; bu de&#287;i&#351;imin ad&#305;n&#305; bile koymu&#351;: <em><strong><a href="https://x.com/i/web/status/2051444322927526248">Forward-deployed AI Accelerator</a></strong></em>.</p><p>Stripe bu rol&#252; m&#252;&#351;teride de&#287;il, kendi i&#231;inde konumluyor. Pazarlama tak&#305;m&#305;ndaki 20 ki&#351;iyle e&#351;le&#351;en Forward-deployed AI Accelerator&#8217;lar; <strong>&#246;nce</strong> ihtiya&#231; ve i&#351; s&#252;re&#231;lerini dinliyor, <strong>sonra</strong> AI ile beraber, bu ki&#351;ilerle &#252;r&#252;n geli&#351;tiriyorlar.</p><div><hr></div><h2>Giri&#351;im kurucular&#305; i&#231;in n&#246;ro&#231;e&#351;itlili&#287;in &#246;nemi</h2><p>The Entrepreneurs Network, Barclays Eagle Labs ile birlikte &#304;ngiltere&#8217;de giri&#351;imini kurmu&#351; ve &#8216;<em>n&#246;ro&#231;e&#351;itlilik</em>&#8217; tan&#305;s&#305; alm&#305;&#351; 502 <em>founder</em> ile <a href="https://www.tenentrepreneurs.org/neurodiverse-founders-1">anket yapm&#305;&#351;</a>. Peki nedir bu n&#246;ro&#231;e&#351;itlilik? <strong>N&#246;ro&#231;e&#351;itlilik</strong>; insanlar&#305;n beyinlerinin ve d&#252;&#351;&#252;nme/&#246;&#287;renme/dikkat kurma bi&#231;imlerinin do&#287;al olarak farkl&#305; &#231;al&#305;&#351;mas&#305;na deniyor. &#214;rne&#287;in; ADHD, otizm, disleksi gibi durumlar bu &#231;e&#351;itlili&#287;in birer &#246;rne&#287;i. Bu arada &#304;ngiltere&#8217;de <strong>insanlar&#305;n yakla&#351;&#305;k %15&#8217;inin</strong> bir n&#246;ro&#231;e&#351;itlilik formuna <strong>sahip oldu&#287;u</strong> belirtiliyor&#8230; </p><p>Bu sat&#305;rlara okuyan sizlerde eminim bu oran daha da y&#252;ksektir. :) Yani bizlerde.</p><p>&#350;&#246;yle bir ba&#287;lam da katay&#305;m; Hummingbird Ventures ki kendileri Peak Games&#8217;in de erken a&#351;ama yat&#305;r&#305;mc&#305;lar&#305;ndan olur, n&#246;ro&#231;e&#351;itlili&#287;in founder ba&#351;ar&#305;s&#305;nda neredeyse olmazsa olmaz oldu&#287;unu savunuyor&#8230; 2024 Nisan&#8217;&#305;nda sizinle <a href="https://www.softcommitment.com/i/141582810/7-the-best-venture-firm-youve-never-heard-of">payla&#351;t&#305;&#287;&#305;m</a> bu kafa a&#231;&#305;c&#305; <a href="https://www.generalist.com/p/hummingbird">makalede</a> detaylar mevcut. </p><p>Rapora g&#246;re ise; n&#246;ro&#231;e&#351;itlilik formuna sahip ki&#351;iler, i&#351; hayat&#305;nda baz&#305; g&#246;revler i&#231;in evet &#231;ok avantajl&#305;, baz&#305;lar&#305; i&#231;inse de&#287;il. &#220;stelik bu ki&#351;ilerin u&#287;rad&#305;&#287;&#305; &#8216;ayr&#305;mc&#305;l&#305;k&#8217;, hele ki kendi giri&#351;imlerini kurmay&#305;p kurumsal kariyeri se&#231;tiklerinde ya&#351;ad&#305;klar&#305; zorluklar da cabas&#305;&#8230;</p><p>D&#246;nelim founder olmaya&#8230; Yine rapora g&#246;re founder&#8217;lar, bu durumun &#231;ok b&#252;y&#252;k bir oranda kendilerine avantaj sa&#287;lad&#305;&#287;&#305;n&#305; d&#252;&#351;&#252;n&#252;yor. Bu noktada; <strong>yarat&#305;c&#305; d&#252;&#351;&#252;nme</strong>, <strong>dayan&#305;kl&#305;l&#305;k</strong>, <strong>yarat&#305;c&#305; pazarlama hamleleri bulma</strong> ve <strong>yat&#305;r&#305;m s&#252;reci</strong> ise en &#231;ok &#246;ne &#231;&#305;kan ba&#351;l&#305;klar.</p><p>Do&#287;ru g&#246;revleri delege etme ve belki de en &#246;nemlisi do&#287;ru kurucu ortak se&#231;meyle beraber n&#246;ro&#231;e&#351;itlilik bence de kurucular i&#231;in b&#252;y&#252;k bir &#8216;<em><strong>unfair advantage</strong></em>&#8217;.</p><h2>AI ile T&#252;rk&#231;e konu&#351;mak 2 kat daha pahal&#305;</h2><p>AI ile hangi dilde konu&#351;uyorsunuz? Mesela ben T&#252;rk&#231;e konu&#351;uyorum, ilgili yerlerde anahtar kelimeleri &#304;ngilizce yazmaktan da &#231;ekinmiyorum. </p><p>Hafta i&#231;inde &#246;&#287;rendim ki, AI ile T&#252;rk&#231;e konu&#351;mak (<em>input token</em>&#8217;lar&#305;nda) OpenAI&#8217;da <strong>1.36</strong>, Anthropic&#8217;de <strong>2.07</strong> <strong>kat daha pahal&#305;</strong>&#8230; Yani daha fazla <em>input</em> <em>token</em> t&#252;ketiyor. </p><p>Detaylar <a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7455593587867619336/">burada</a> mevcut, ama &#246;zetle &#351;unu s&#246;yleyebilirim; sebep metin &lt;&gt; token &#231;evirisini yapan <em>tokenizer</em>&#8217;larda yat&#305;yor.</p><h2>Sadece founder&#8217;lar&#305;n konaklayabildi&#287;i otel</h2><p>Bir &#246;nceki say&#305;n&#305;n man&#351;etine ta&#351;&#305;d&#305;&#287;&#305;m ve fazlaca dikkat &#231;eken <strong>IR</strong>L (In Real Life) konusunda g&#246;z&#252;me &#231;arpan ilgi &#231;ekici bir olu&#351;umu payla&#351;ay&#305;m: <strong><a href="https://www.superherohotel.com/">Superhero Hotel</a></strong>. </p><p>Sadece <em>founder</em>&#8217;lar&#305;n konaklayabildi&#287;i, hatta her katta ayr&#305; bir kategoriyi misafir eden, <strong>San Francisco</strong> merkezli bir otel. Otel&#8217;den de ziyade bir inovasyon merkezi.</p><p>G&#252;zel fikir; bana sorarsan&#305;z, bunun benzerlerini VC&#8217;lerin, okullar&#305;n ve devletlerin a&#231;aca&#287;&#305; g&#252;nler yak&#305;nd&#305;r.</p><h2><strong>Open Source</strong>, <em><strong>AI Slop</strong></em> tehlikesiyle kar&#351;&#305; kar&#351;&#305;ya</h2><p><a href="https://www.softcommitment.com/i/188495881/post-ai-donemde-ac%C4%B1k-kaynak-kodlu-yaz%C4%B1l%C4%B1ma-ne-olacak">#199&#8217;da</a> detayl&#305;ca yazm&#305;&#351;t&#305;m, hafta i&#231;inde de <a href="https://www.jeffgeerling.com/blog/2026/ai-is-destroying-open-source/">b&#246;yle bir makaleye</a> denk geldim&#8230; Ger&#231;ek &#246;rneklerle, sorunun ne denli b&#252;y&#252;k oldu&#287;u k&#305;sa ama net anlat&#305;lm&#305;&#351;.</p><p>GitHub&#8217;&#305;n &#350;ubat ay&#305;nda yay&#305;na ald&#305;&#287;&#305;, PR isteklerini kapatan ya da belirli kullan&#305;c&#305; grubuna a&#231;an &#246;zelli&#287;i &#246;yle g&#246;r&#252;n&#252;yor ki art&#305;k bir ihtiya&#231;. Di&#287;er t&#252;rl&#252; AI agent&#8217;lar&#305; &#252;stelik iyi niyetli olup olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; da bilmeden, &#8216;ger&#231;ek&#8217; <em><strong>contributor</strong></em>&#8217;lar&#305; bir hayli zorluyor&#8230;</p><h2>Claude verilerinden; AI&#8217;&#305;n rehberlik i&#231;in kullan&#305;m&#305;</h2><p><strong>Anthropic</strong>, <strong>Claude</strong>&#8217;nin hangi ama&#231;larla kullan&#305;ld&#305;&#287;&#305;na dair detayl&#305; bir ara&#351;t&#305;rma <a href="https://www.anthropic.com/research/claude-personal-guidance">payla&#351;t&#305;</a>.</p><p>Ara&#351;t&#305;rmada as&#305;l &#246;n plana &#231;&#305;kan; kullan&#305;c&#305;lar&#305;n %6&#8217;s&#305;n&#305;n, direkt hayatlar&#305;na dair bir <strong>&#246;neri veya rehberlik almak i&#231;in</strong> AI&#8217;&#305; kullanmas&#305;. Yani &#8216;<em>kredi kart borcu faizi nas&#305;l i&#351;ler?</em>&#8217; sorusu de&#287;il, &#8216;<em>sence bu ay kredi kart&#305; borcumu &#246;demeli miyim?</em>&#8217; sorusunun sorulmas&#305;. Rehberlik isteyen kullan&#305;c&#305;lar en &#231;ok <strong>sa&#287;l&#305;k</strong>, sonra <strong>kariyer</strong>, <strong>ili&#351;kiler</strong> ve <strong>finansal varl&#305;k y&#246;netimi</strong> alan&#305;nda AI&#8217;a dan&#305;&#351;&#305;yor. </p><p>Anthropic, konu&#351;malar&#305; analiz etti&#287;inde, kullan&#305;c&#305;lar&#305; &#8216;gereksiz pohpohlama&#8217; olarak T&#252;rk&#231;eye &#231;evirebilece&#287;imiz <em><strong>sycophancy</strong></em> problemini vakalar&#305;n %10&#8217;unda ya&#351;am&#305;&#351;. Ama mesela ili&#351;kilerde %25&#8230;</p><blockquote><p>AI en ba&#351;ta bilgi veriyordu, sonra i&#351;/<em>output</em> &#252;retmeye ba&#351;lad&#305;. Bu iki katmanda da &#231;ok say&#305;da problem var &#231;&#246;z&#252;lmeyi bekleyen; <strong>ama as&#305;l &#252;&#231;&#252;nc&#252; katmanda</strong>, buna da rehberlik etme diyelim, daha yolun ba&#351;&#305;nday&#305;z. </p></blockquote><p>Bir de &#351;u an <strong>tek tarafl&#305;</strong> <strong>bir</strong> <strong>ileti&#351;im</strong> i&#231;indeyiz, bir s&#252;re sonra AI bize kendi kendine soru sormaya, &#246;neride bulunmaya, hat&#305;rlatma yapmaya ba&#351;layacak, yine rehberlik ekseninde. &#214;rne&#287;in &#8216;Erman ge&#231;en g&#252;n bana anlatt&#305;&#287;&#305;n konuda aksiyon almad&#305;n m&#305; hala yoksa?&#8217; diyecek&#8230;</p><p>Kullan&#305;c&#305;lar&#305;n&#305; mutlu etmek, platformda tutmak ve daha fazla <em>token</em> harcatarak bir &#252;st pakete ge&#231;melerini sa&#287;lamak gibi ba&#351;ar&#305; kriterleri olan &#351;irketlerin &#246;n&#252;nde &#231;ok b&#252;y&#252;k bir s&#305;nav duruyor, daha do&#287;rusu onlar&#305;n de&#287;il de bizim&#8230; Ve &#246;yle g&#246;r&#252;n&#252;yor ki t&#252;m bunlar &#231;&#246;z&#252;m&#252; olan, <strong>&#231;&#246;z&#252;lebilecek</strong> de&#287;il; en fazla <strong>y&#246;netilebilecek</strong> <strong>olan konular</strong>.</p><h2>Dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri ve g&#252;ncellemeleri</h2><p>&#214;nce biraz g&#252;lelim: <em><strong><a href="https://oryzo.ai/">Oryzo AI</a></strong></em>. </p><h4><em><strong>1- Founder-problem fit</strong></em>&#8217;in tavan yapt&#305;&#287;&#305; iki &#252;r&#252;n</h4><ul><li><p><strong>GitLab</strong> kurucu orta&#287;&#305; <strong>Sid Sijbrandij</strong>, a&#231;&#305;k kaynak kodlu <strong>AI Coding</strong> &#252;r&#252;n&#252;n&#252; tan&#305;tt&#305;: <strong><a href="https://kilo.ai/">Kilo Code</a></strong>. &#350;imdiden bir milyondan fazla kullan&#305;c&#305;ya ula&#351;an Kilo Code, 500&#8217;den fazla modeli kullanman&#305;za izin veriyor, &#252;cretli modellerin fiyatlar&#305;n&#305;n &#252;zerine bir komisyon alm&#305;yor. Ba&#287;lam&#305; y&#246;netmenize ve tak&#305;m arkada&#351;lar&#305;n&#305;zla payla&#351;man&#305;za izin veren Kilo Code; farkl&#305; modellerin sonu&#231;lar&#305;n&#305; kolayca test etmenize olanak tan&#305;yor, birden fazla agent&#8217;&#305; farkl&#305; g&#246;revler ve farkl&#305; ortamlar &#252;zerinde &#231;al&#305;&#351;t&#305;rman&#305;za olanak sa&#287;l&#305;yor.</p></li><li><p>UiPath b&#252;nyesinde &#252;st d&#252;zey rollerde &#231;al&#305;&#351;an kurucu ekibe sahip olan <strong><a href="https://intunedhq.com/">Intuned Agent</a></strong>; taray&#305;c&#305; otomasyonlar&#305;n&#305; kolayla&#351;t&#305;r&#305;yor, hedef &#252;r&#252;ndeki de&#287;i&#351;imleriyse kendi kendine <em>handle</em> edebiliyor. Zaten giri&#351;imi y&#252;zlerce <em>scraper</em> &#252;r&#252;n&#252;n&#252;nden ay&#305;ran da tam olarak bu.</p></li></ul><h4>2- Claude Financial Services: &#8220;<em>Managed agents&#8221;</em></h4><p><strong>Claude</strong>, finans tak&#305;mlar&#305; i&#231;in <strong>Cowork</strong> ve <strong>Claude Code</strong> &#252;zerinde haz&#305;r birer <em><strong>plugin</strong></em> olarak kullan&#305;labilir yeni <a href="https://claude.com/solutions/financial-services#finance-agents">&#351;ablonlar&#305;n&#305; tan&#305;tt&#305;</a>. </p><p>&#350;u an i&#231;in Finans&#8217;taki <em>plugin</em>&#8217;ler aras&#305;nda de&#287;erleme, muhasebe ve raporlama gibi konular &#246;n planda. </p><p>JPMorgan, Goldman, Citi ve Visa gibi kurumlar da &#351;imdiden <em><strong>managed agent</strong></em>&#8217;lar&#305;n kullan&#305;c&#305;s&#305; konumunda. &#199;ok yak&#305;nda bu <em>managed agents</em> kavram&#305;n&#305; farkl&#305; sekt&#246;rler i&#231;inde duymaya ba&#351;layaca&#287;&#305;z.</p><h4>3- &#220;r&#252;n&#252;z&#252; ChatGPT veya Claude i&#231;inden y&#246;netilebilir/kullan&#305;labilir hale getirmek</h4><p><strong>Shopify</strong>, ChatGPT ve Claude &#252;zerinden ma&#287;azan&#305;z&#305; y&#246;netebilmeniz i&#231;in <em>app</em>&#8217;lerini <a href="https://x.com/Shopify/status/2051315962326999501">duyurdu</a>. Peki sizce LLM&#8217;lerdeki app&#8217;lerin, son d&#246;nemdeki tek &#246;rne&#287;i Shopify&#8217;a m&#305; ait? Hay&#305;r. </p><p>Bu arada &#8216;app&#8217; derken; Shopify&#8217;&#305;n yapt&#305;&#287;&#305;na ChatGPT &#351;argonunda <em>Apps</em>, Claude&#8217;de ise <em>Connectors</em> deniyor. &#350;imdi &#246;rne&#287;ini verece&#287;im <strong>Facebook</strong>&#8217;un yapt&#305;&#287;&#305; ise asl&#305;nda MCP. Hala kavram karga&#351;as&#305; var, ama zamanla bunlar da oturacakt&#305;r. </p><p>Evet, Facebook, reklamlar&#305;n&#305;z&#305; ChatGPT ile Claude &#252;zerinde daha verimli k&#305;lman&#305;za yarayacak <a href="https://www.facebook.com/business/help/1456422242197840">MCP&#8217;lerini tan&#305;tt&#305;</a>. Hem <em>read</em> hem de <em>write</em> yetkisiyle; yeni reklam yay&#305;na almak, ROAS gibi metrikleri okumak ve analizler yapt&#305;rmak m&#252;mk&#252;n.</p><p>&#350;imdi ortaya bir &#246;rnek ve bir kavram daha at&#305;yorum; CLI. Fal da hafta i&#231;inde Claude i&#231;in <strong><a href="https://x.com/fal/status/2052451136901161081">genmedia CLI</a></strong>&#8217;&#305;n&#305; duyurdu... Yani art&#305;k terminalde, kendiniz ya da AI agent&#8217;&#305;n&#305;z Fal&#8217;&#305;n &#252;retken medya &#252;retimi yeteneklerini kullanabilecek.</p><p>Kavramlar&#305; &#351;&#246;yle bir toparlamak gerekirse;</p><ol><li><p><strong>Apps / Connectors</strong> &#8594; ChatGPT ve Claude&#8217;nin onaylad&#305;&#287;&#305; uygulamalar. Hedef kitlenizi &#8216;d&#252;z&#8217; son kullan&#305;c&#305;lara kadar indirebiliyorsunuz.</p></li><li><p><strong>MCP Servers</strong> &#8594; Geli&#351;tiriciler ile otomasyon kurgulayanlar&#305; hedefleyen, asl&#305;nda 1. maddedeki uygulamalar&#305;n da &#231;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305; sa&#287;layan teknolojik katman.</p></li><li><p><strong>CLI</strong> &#8594; Teknolojik taban &#231;ok benzer, hedef kitle direkt olarak terminali kullanan geli&#351;tiriciler ve AI agent&#8217;lar.</p></li><li><p><strong>Skills</strong> &#8594; Bir de Claude &#246;zelinde bunlar var. Stripe&#8217;&#305;n <a href="https://x.com/mrramibanna/status/2052475113199837604">yapt&#305;&#287;&#305; gibi</a>, ba&#287;lant&#305; i&#231;in gerekli teknolojiyi vermiyorsunuz da, LLM&#8217;e bu ba&#287;lant&#305;y&#305; <strong>ne</strong> <strong>zaman</strong> ve <strong>nas&#305;l</strong> yapmas&#305; gerekti&#287;ini anlat&#305;yorsunuz.</p></li></ol><h4>4- UAE, 2 y&#305;l i&#231;inde devlet i&#351;lerinin yar&#305;s&#305;n&#305; AI agent&#8217;lara emanet ediyor</h4><p>&#350;irketlerin AI d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;nde &#8216;<em><strong>founder mode</strong></em>&#8217; ne kadar &#246;nemliyse, &#252;lkeler i&#231;in de durum farkl&#305; de&#287;il&#8230; Birle&#351;ik Arap Emirlikleri, iki y&#305;l i&#231;inde devlet i&#351;lerinin (servisler ve operasyonlar) yar&#305;s&#305;n&#305; Agentic AI&#8217;a ta&#351;&#305;yaca&#287;&#305; <a href="https://x.com/HHShkMohd/status/2047277766769545352">projesini duyurdu</a>.</p><blockquote><p>Hedef tam manas&#305;yla bir <em><strong>AI-driven Government</strong></em> olmak. </p><p><strong>E&#287;itim</strong> ve <strong>k&#252;lt&#252;r</strong> gibi <strong>&#246;n-&#351;artlar&#305;n</strong>, yap&#305;lan a&#231;&#305;klamadan anl&#305;yoruz ki fark&#305;nda olunmas&#305;, buna ek olarak &#252;lkenin bug&#252;ne kadar att&#305;&#287;&#305; ve benim de sizinle birden &#231;ok kez payla&#351;t&#305;&#287;&#305;m vizyoner ad&#305;mlar&#305; da d&#252;&#351;&#252;n&#252;nce ger&#231;ek&#231;i bir proje diyorum.</p></blockquote><h2>CapEx harcamalar&#305; ge&#231;en senenin neredeyse iki kat&#305;na &#231;&#305;kt&#305;, <strong>ge&#231;en y&#305;la g&#246;re art&#305;&#351; %77</strong></h2><p>Hafta i&#231;inde <em><strong>very-big-tech</strong></em>&#8217;ler &#231;eyrek sonu&#231;lar&#305;n&#305; a&#231;&#305;klad&#305;lar. <strong>Microsoft</strong>, <strong>Meta</strong>, <strong>Amazon</strong> ve <strong>Google</strong>&#8217;&#305;n 2026&#8217;daki CapEx harcamalar&#305; $700b&#8217;&#305; a&#351;t&#305;, as&#305;l dikkatleri &#231;eken ise <strong>ge&#231;en y&#305;la g&#246;re art&#305;&#351; y&#252;zde 77</strong>. </p><p>D&#246;rt &#351;irketin tamam&#305;, Wall Street&#8217;in beklentilerini <strong>a&#351;arken</strong>; bulut servisleri de son 15 &#231;eyre&#287;in en sert b&#252;y&#252;mesini yakalad&#305;. Google Cloud Platform %63, Azure %40, AWS ise %28 b&#252;y&#252;d&#252;. </p><p>Tabii bu <a href="https://www.brief.news/ai-research/2026/04/29/tech-giants-bet-on-ai">CapEx harcamalar&#305;</a>, &#246;rne&#287;in 2000&#8217;lerin ba&#351;&#305;ndaki telekom sekt&#246;r&#252; gibi 20-30 y&#305;l amortisman&#305; olan harcamalar de&#287;iller, bu noktada da Google ve Microsoft&#8217;un yo&#287;un olarak yapt&#305;&#287;&#305; gibi kendi &#231;ip teknolojisine yat&#305;r&#305;m ka&#231;&#305;n&#305;lmaz oluyor. Di&#287;er bir &#246;nemli fark da herkesin harcamas&#305;, ama Meta&#8217;n&#305;n hala AI&#8217;dan para kazanamamas&#305;.</p><p>Kabaca bu &#351;irketler, &#351;u &#252;&#231; olgunun gelecekte lideri olmak i&#231;in yar&#305;&#351;&#305;yor:</p><ol><li><p><strong>Inference</strong>: AI modellerinin ger&#231;ek bir kullan&#305;c&#305; iste&#287;ine cevap &#252;retme s&#252;reci.</p></li><li><p><strong>Da&#287;&#305;t&#305;m</strong>: M&#252;&#351;teriye (B2B ya da B2C) ula&#351;&#305;m. Tabii bu yar&#305;&#351; &#231;ok daha ge&#231;mi&#351;e uzan&#305;yor.</p></li><li><p><strong>Altyap&#305;</strong>: Daha b&#252;y&#252;k resimde; veri merkezleri, enerji&#8230;</p></li></ol><p>AI&#8217;&#305;n enerji kadar, finansal s&#252;rd&#252;r&#252;lebilirli&#287;ini de masaya yat&#305;raca&#287;&#305;m&#305;z y&#305;llara h&#305;zla yakla&#351;&#305;yoruz.</p><p>Kazan&#305;yorlar, harc&#305;yorlar. Daha &#246;nce de yazd&#305;&#287;&#305;m gibi .com balonunda yine bug&#252;ne &#231;ok benzer bi tabloda yap&#305;lan <em>network</em> yat&#305;r&#305;mlar&#305;, web 2.0&#8217;&#305;n d&#246;neminin do&#287;u&#351;una, ve hi&#231; beklemedi&#287;imiz bir &#351;ekilde sosyal internetin <strong>ortaya &#231;&#305;kmas&#305;na</strong> sebep oldu. Ama tabii ki &#351;u an b&#252;y&#252;k oranda; kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305; olmayan ya da kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;n&#305;n nerede olaca&#287;&#305; belli olmayan bir harcama kaleminden s&#246;z ediyoruz. </p><h4>Internet of AI</h4><p>Bu yeni kavram&#305; Om Malik&#8217;te <a href="https://om.co/2026/05/04/say-hello-to-the-internet-of-ai/">g&#246;rd&#252;m</a>. Kendisi k&#305;saca AI&#8217;&#305;n yeni bir internet ak&#305;&#351;&#305; ve dolay&#305;s&#305;yla altyap&#305;s&#305; olu&#351;turdu&#287;undan bahsediyor. Bug&#252;nk&#252; internet trafi&#287;i, Netflix mesela sunucudan kullan&#305;c&#305;ya. AI ile beraber <strong>yeni trafik</strong> ise; GPU&#8217;lar&#305;n birbirleriyle ve kullan&#305;c&#305;larla konu&#351;mas&#305;ndan olu&#351;uyor.</p><blockquote><p>Biz insanlar i&#231;in kurulan internet altyap&#305;s&#305; &#351;imdi makinelere do&#287;ru bir evrimin i&#231;inde: <strong>Makinelerin &#304;nterneti</strong>. </p><p>Veri merkezleri aras&#305;ndaki ba&#287;lant&#305;lar, fiber hatlar, &#246;zel &#231;ipler, enerji anla&#351;malar&#305; ve <em>inference</em> kapasitesi ile adeta yeni bir a&#287; kuruluyor.</p></blockquote><h2>GitHub da <em>usage-based pricing</em>&#8217;e ge&#231;ti</h2><p>Bir &#246;nceki say&#305;da ayn&#305; &#351;ekilde <strong>kullan&#305;m bazl&#305;</strong> fiyatland&#305;rmaya ge&#231;en <strong>HubSpot</strong>&#8217;u sizlere <a href="https://www.softcommitment.com/i/194128320/k%C4%B1salar">aktarm&#305;&#351;t&#305;m</a>. &#350;imdi de <strong>GitHub</strong>, Copilot &#252;r&#252;n&#252;nde Haziran ay&#305; itibar&#305;yla bu modele ge&#231;ece&#287;ini <a href="https://github.blog/news-insights/company-news/github-copilot-is-moving-to-usage-based-billing/">a&#231;&#305;klad&#305;</a>.  K&#252;&#231;&#252;k, orta ve b&#252;y&#252;k gibi paketler yine olacak, ama her paket belirli token limitiyle gelecek ve a&#351;&#305;mlarda token bazl&#305; &#252;cretlendirmeye tabi olacaks&#305;n&#305;z.</p><p>Hem AI kullanmak pahal&#305;la&#351;&#305;yor, hem de &#8216;kulland&#305;k&#231;a &#246;de&#8217; ya da i&#351; modeline g&#246;re &#8216;ba&#351;ar&#305;l&#305; sonu&#231; ba&#351;&#305;na &#246;de&#8217; d&#246;nemine giriyoruz.</p><p>Bu arada; <strong>Bessemer</strong>&#8217;in de <strong>AI &#231;a&#287;&#305;nda </strong><em><strong>pricing</strong></em> ile ilgili g&#252;zel bir makalesi <a href="https://www.bvp.com/atlas/the-ai-pricing-and-monetization-playbook">burada</a>. Bessemer&#8217;e g&#246;re AI ile &#252;&#231; yeni kategori do&#287;ru:</p><ol><li><p><em><strong>Consumption-based pricing</strong></em>: &#350;irket i&#231;in en risksiz y&#246;ntem, ama teknik &#252;r&#252;n istisnas&#305; d&#305;&#351;&#305;nda, kullan&#305;c&#305;n&#305;n platforma geli&#351; amac&#305;yla token t&#252;ketimi aras&#305;nda nas&#305;l bir denge oldu&#287;unu da anlamas&#305; ve &#231;&#246;zmesi gerekiyor.</p></li><li><p><em><strong>Workflow-based pricing</strong></em>: M&#252;&#351;teri i&#231;in en anla&#351;&#305;l&#305;r olan&#305;, yap&#305;lan i&#351;e g&#246;re bir bedel &#246;demek. Ama burada da platformun i&#351;lerin b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252; i&#231;in bir ortalama belirlemesi ve bunun a&#351;&#305;lmamas&#305;n&#305; &#252;mit etmesi gerekiyor. Nedir, mesela analiz edilen dok&#252;man say&#305;s&#305;.</p></li><li><p><em><strong>Outcome-based pricing</strong></em>: M&#252;&#351;teri i&#231;in en net olan&#305;, s&#252;re&#231; de&#287;il ba&#351;ar&#305;l&#305; s&#252;re&#231; ba&#351;&#305;na para &#246;demek, ama burada platformun ald&#305;&#287;&#305; risk daha da art&#305;yor. Nedir, mesela &#231;&#246;z&#252;len m&#252;&#351;teri destek talebi say&#305;s&#305;.</p></li></ol><p>&#304;&#351; modeline g&#246;re de&#287;i&#351;mekle beraber; &#231;o&#287;u modelde hibrit yakla&#351;&#305;mlar gerekecek gibi.</p><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 203. say&#305;s&#305; da burada sona erdi.</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi benimle payla&#351;mak i&#231;in; Substack&#8217;den e-b&#252;lteni okuyorsan&#305;z, bu e-postaya yan&#305;t vermeniz en iyi se&#231;enek. LinkedIn&#8217;den okuyorsan&#305;z -ki bence Substack&#8217;in okuma deneyimi on kat falan daha iyi- mesaj kutumu kullanabilirsiniz.</p><p><strong>&#350;imdiden herkese iyi bayramlar!</strong> &#304;ki haftal&#305;k bir bayram tatili aras&#305;yla beraber; 9 Haziran Sal&#305; g&#252;n&#252;, her zamanki Soft Commitment saatinde, e-posta kutunuzda ve favori podcast uygulaman&#305;zda g&#246;r&#252;&#351;mek &#252;zere.</p><p>Sevgiler.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #202 | AI ile değeri artan 'In Real Life' (IRL) ve 'mid-funnel']]></title><description><![CDATA[IRL (In Real Life) yani mid-funnel'&#305;n &#246;nemi, Revolut&#8217;un bankac&#305;l&#305;&#287;a &#246;zel foundation model&#8217;i, AI'&#305;n SaaS'lara etkisi, fiziksel AI, AI Coding alan&#305;ndaki &#246;ne &#231;&#305;kan 4 geli&#351;me, USVC ve &#231;ok daha fazlas&#305;...]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-202-ai-ile-degeri</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-202-ai-ile-degeri</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 28 Apr 2026 05:50:49 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/fb86d5fe-d0ca-40ca-a5fc-49d5a86abacc_4000x3000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 202. say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba!</p><h4>Soft Commitment Podcast &#127897;&#65039;</h4><p>&#350;u me&#351;hur Spotify y&#305;l sonu raporunda g&#246;rd&#252;m ki Soft Commitment <strong>Podcast</strong>, en &#231;ok dinledi&#287;i podcast olan <strong>160</strong>, ilk 5 podcastten biri olan <strong>600</strong>, ilk 10 podcastten biri olan ise <strong>1000</strong> ki&#351;i var. Te&#351;ekk&#252;rler!</p><p>Soft Commitment #202&#8217;yi, bizzat benim sesimle e&#287;itilmi&#351; bir yapay zeka modelinin yapt&#305;&#287;&#305; seslendirmeyle dinlemek isterseniz:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://podcasts.apple.com/tr/podcast/ai-ile-de%C4%9Feri-artan-in-real-life-irl-yani-mid-funnel/id1774923370?i=1000763920886&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Apple Podcast&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://podcasts.apple.com/tr/podcast/ai-ile-de%C4%9Feri-artan-in-real-life-irl-yani-mid-funnel/id1774923370?i=1000763920886"><span>Apple Podcast</span></a></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/5oMOgFzW5QxaGzCQthfLQd?si=24cdf7a2249c4007&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Spotify&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="https://open.spotify.com/episode/5oMOgFzW5QxaGzCQthfLQd?si=24cdf7a2249c4007"><span>Spotify</span></a></p><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek de kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> nokta</strong> <strong>olu&#351;turmaya</strong> &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p></blockquote><p>Son 15 g&#252;ne <em>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305;</em> atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h4>Startup Grind Hosts Erman Taylan</h4><p><strong>Startup Grind &#304;stanbul</strong>&#8217;un 12 May&#305;s&#8217;taki bulu&#351;mas&#305;n&#305;n <strong><a href="https://www.startupgrind.com/events/details/startup-grind-istanbul-presents-startup-grind-hosts-erman-taylan/">konu&#287;u benim</a></strong>, konumuz ise yapay zeka.</p><p>Yapay zeka i&#351; modellerini ger&#231;ekten d&#246;n&#252;&#351;t&#252;r&#252;yor mu, ne kadar&#305; <em><strong>hype</strong></em>, AI ile &#252;r&#252;n geli&#351;tirme, organizasyonlar bu <strong>d&#246;n&#252;&#351;&#252;me</strong> haz&#305;r m&#305;, <em><strong>startup</strong></em> ekosisteminde 2026 y&#305;l&#305; ve sonras&#305; gibi konularda <strong>Can Ka&#287;&#305;tc&#305;ba&#351;&#305; </strong>ile <em>fireside chat</em> yapaca&#287;&#305;z.</p><p>Y&#252;z y&#252;ze tan&#305;&#351;mak, k&#305;s&#305;tl&#305; say&#305;da kat&#305;l&#305;mc&#305;y&#305; a&#287;&#305;rlayacak bu etkinlikte yer almak i&#231;in <a href="https://www.startupgrind.com/events/details/startup-grind-istanbul-presents-startup-grind-hosts-erman-taylan/">elinizi &#231;abuk tutun derim</a>.</p><h2>IRL (In Real Life)</h2><p>G&#252;n&#252;m&#252;zde fiziksel d&#252;nyadaki <strong>etkinlikler</strong> ve <strong>mikro kom&#252;niteler</strong> hi&#231; olmad&#305;klar&#305; kadar de&#287;erli. Hatta online&#8217;da ve AI ile ge&#231;irdi&#287;imiz zaman artt&#305;k&#231;a, ger&#231;ek d&#252;nya deneyimlerinin de&#287;eri &#231;ok daha fazla art&#305;yor. Son alt&#305; ayda $800m yat&#305;r&#305;m yap&#305;lan, toplamda $400b b&#252;y&#252;kl&#252;&#287;&#252;ndeki bir pazardan s&#246;z ediyorum...  </p><p>Sizler &#8216;<em>community-led</em>&#8217;, &#8216;<em>founder-led growth</em>&#8217;; yeni nesil i&#231;erik i&#351;leri ve konunun etraf&#305;ndaki di&#287;er enstr&#252;manlara s&#252;rekli vurgu yapt&#305;&#287;&#305;m&#305; ve bu konular&#305;n &#246;nemini &#8216;<strong>sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305;m&#305;</strong>&#8217; zaten biliyorsunuz.   </p><blockquote><p><em>Very big tech</em>&#8217;in, Web 2.0 ile ba&#351;layan d&#246;nemde bizlerden &#8216;(&#231;)ald&#305;klar&#305;&#8217; dikkat, de&#287;i&#351;en mutluluk alg&#305;m&#305;z ve sosyal ya&#351;ant&#305;m&#305;z; tekrardan tersine d&#246;n&#252;yor.</p><p>Marc Andreessen&#8217;in de <a href="https://x.com/pmarca/status/2048624098398650608">dedi&#287;i</a> gibi; &#8220;<em>Bir &#351;ey bol ve ucuz hale geldi&#287;inde, di&#287;er ba&#351;ka bir &#351;ey k&#305;t ve de&#287;erli hale gelir</em>&#8221;.</p></blockquote><p>Hafta i&#231;inde g&#246;rd&#252;&#287;&#252;m <a href="https://x.com/jonaswillett1/status/2046304034051740136">bir tweet</a> de, <strong>g&#252;zel bir kan&#305;t oldu</strong> adeta... Tweet&#8217;te, son d&#246;nemin &#246;ne &#231;&#305;kan IRL yat&#305;r&#305;mlar&#305; s&#305;ralan&#305;yor ki a&#351;a&#287;&#305;da payla&#351;aca&#287;&#305;m sizinle.</p><h4>Mid funnel&#8217;&#305;n y&#252;kseli&#351; d&#246;nemi</h4><p>Gary Vaynerchuk&#8217;&#305;n <a href="https://x.com/tbpn/status/2047813664301044208">konuk oldu&#287;u</a> TBPN&#8217;de alt&#305;n&#305; &#231;izdi&#287;i &#8216;<em><strong>mid funnel</strong></em>&#8217; kavram&#305; da dikkate de&#287;er. Funnel&#8217;&#305;n en &#252;st&#252;nde geri d&#246;n&#252;&#351;&#252; tart&#305;&#351;mal&#305; sponsorluklar ve b&#252;y&#252;k &#231;apl&#305; kampanyalar var, en alt&#305;nda ise a/b testleri ve performans reklamlar&#305;&#8230;</p><div><hr></div><p>Tabii bir de a&#351;a&#287;&#305;daki listeye <strong>Adam Neumann</strong>&#8217;&#305;n <strong>WeLive</strong>&#8217;i gibi <strong>ya&#351;ama dokunan</strong> (g&#252;n&#252;m&#252;z evlerinin yerini almaya aday) &#351;irketler eklenecek.   </p><p>Zamanla bu alan&#305; startup&#8217;lar de&#287;il, kurumlar da sahiplenmeye ba&#351;layacak. Sadece ABD&#8217;de ya&#351;anan ve <strong>bizim uzaktan takip etti&#287;imiz bir trend</strong> <strong>de&#287;il</strong>, T&#252;rkiye&#8217;de de ya&#351;anacak bir &#8216;<strong>yeni nesil b&#252;y&#252;me</strong>&#8217; arac&#305;ndan s&#246;z ediyorum.  </p><ul><li><p>&#304;&#351; modeli ve yat&#305;r&#305;m &#246;rneklerinden &#246;nce bir i&#351; ilan&#305; da payla&#351;ay&#305;m; Anthropic&#8217;in y&#305;lda $400k maa&#351; &#246;demeye haz&#305;r oldu&#287;u &#8216;<strong><a href="https://x.com/andruyeung/status/2048545188608364593">Events Lead</a></strong><a href="https://x.com/andruyeung/status/2048545188608364593">&#8217; pozisyonu</a>. Bunun gibi &#246;rnek &#231;ok&#8230;</p></li><li><p><strong>Tinder</strong>, IRL&#8217;e &#246;ncelik vererek, $60m yat&#305;r&#305;mla insanlar&#305; fiziksel etkinliklerde bulu&#351;turan bir deneyim katman&#305; kuruyor.</p></li><li><p><strong>J&#228;germeister</strong>, tamamen IRL&#8217;e odaklanan bir VC fonu (&#8216;BestNightsVC&#8217;) kurdu ve global bir portf&#246;y in&#351;a ediyor.</p></li><li><p><strong>222 Place</strong>, Gen Z i&#231;in &#8216;ki&#351;ilik e&#351;le&#351;meli, fiziksel hayatta ger&#231;ekle&#351;en sosyal deneyimler&#8217; tasarl&#305;yor ve bunun i&#231;in $10m yat&#305;r&#305;m ald&#305;.</p></li><li><p><strong>Timeleft</strong>, her hafta binlerce insan&#305; yabanc&#305;larla ak&#351;am yeme&#287;inde bir araya getirerek &#8364;18m y&#305;ll&#305;k tekrar eden gelir yarat&#305;yor.</p></li><li><p><strong>Dion</strong>, insanlar&#305;n ilk etkile&#351;imlerini dijitalden fiziksele &#231;evirdi&#287;i, kapal&#305; devre bir topluluk yap&#305;s&#305;yla 10 bin kullan&#305;c&#305;ya ula&#351;t&#305;, 30 bin ki&#351;ide &#8216;kap&#305;da&#8217; bekliyor.</p></li><li><p><strong>Pie</strong>, arkada&#351;l&#305;&#287;&#305; bile yeniden tan&#305;mlay&#305;p IRL odakl&#305; sosyal a&#287; kuruyor ve bunun i&#231;in $24m yat&#305;r&#305;m ald&#305;.</p></li><li><p><strong>WeRoad</strong>, tan&#305;m&#305;yor oldu&#287;unuz insanlarla grup seyahatini &#252;r&#252;nle&#351;tirip $150m de&#287;erlemeye ula&#351;t&#305;.</p></li><li><p><strong>Matchbox</strong>, algoritmalar&#305; kullan&#305;p ger&#231;ek d&#252;nyada ba&#287;lant&#305; kurmay&#305; optimize ediyor.</p></li></ul><h2>PRAGMA: Revolut&#8217;un bankac&#305;l&#305;&#287;a &#246;zel foundation model&#8217;i </h2><p>Yak&#305;nda IPO yapmay&#305; planlayan ve $200b de&#287;erlemeyi hedefleyen Revolut&#8217;un &#231;ok de&#287;il daha bir say&#305; &#246;nce AIR projesinden sizlere <a href="https://www.softcommitment.com/i/192658089/revoluttan-bankac%C4%B1l%C4%B1g%C4%B1n-gelecegine-dair-ornek-ai-projesi-money-intelligence">bahsetmi&#351;tim</a>. &#350;irket, hafta i&#231;inde de bir ba&#351;ka AI projesini daha g&#246;r&#252;c&#252;ye &#231;&#305;kard&#305;: <strong>PRAGMA</strong>. Bankac&#305;l&#305;k &#246;zelinde bir <em><strong>foundation model</strong></em>.</p><p><strong>111</strong> &#252;lkede bulunan <strong>25 milyon</strong> kullan&#305;c&#305;s&#305;n&#305;n, <strong>40 milyar</strong> aksiyonundan beslenerek <em>pre-trained</em> edilen bir AI modeli olan PRAGMA; 200&#8217;den fazla <em>NVIDIA H100 GPU</em>&#8217;da &#231;al&#305;&#351;&#305;yor. </p><p>Bankac&#305;l&#305;k sekt&#246;r&#252;n&#252;n bug&#252;n&#252;ne bak&#305;nca; <em>fraud</em> i&#231;in ayr&#305;, kredi skorlama i&#231;in ayr&#305;, pazarlama i&#231;in ayr&#305; bir -&#231;o&#287;u zaman da ML bazl&#305;- model kullan&#305;l&#305;yor. PRAGMA ise tam da bu noktada, halihaz&#305;rdaki <strong>LLM&#8217;lerin yerini almadan</strong>, aksine onlar&#305;n &#8216;<em>Key&#8211;Value&#8211;Time tokenization</em>&#8217; y&#246;ntemiyle bu 40 milyar aksiyondan beslenmesini, tek bir modelde t&#252;m bankac&#305;l&#305;k gereksinimlerini &#231;&#246;zebilmeyi sa&#287;l&#305;yor. </p><p>PRAGMA bir anlamda LLM&#8217;lere milyonlarca kullan&#305;c&#305;n&#305;n milyarlarca davran&#305;&#351;&#305;n&#305; bir <em>embedding</em> olarak sunuyor. LLM&#8217;ler tek ba&#351;&#305;na &#8216;insan dilini&#8217; &#231;ok iyi anlarken, &#351;imdi finansal davran&#305;&#351;lar&#305; da anlayabilir hale geliyor. &#220;stelik fraud karar&#305; i&#231;in pazarlama aksiyonu da denkleme girmi&#351; oluyor, yani birbirinden farkl&#305; veri setleriyle beslenen bankac&#305;l&#305;k sekt&#246;r&#252; modelleri, art&#305;k &#231;ok daha g&#252;&#231;l&#252; olma konusunda bug&#252;ne kadar olmad&#305;klar&#305; kadar iddial&#305; bir pozisyondalar. </p><p>PRAGMA&#8217;n&#305;n metrikleri bir hayli ilgi &#231;ekici duruyor:</p><ul><li><p>&#8220;<em>Credit scoring up 130%</em></p></li><li><p><em>Fraud recall up 65% </em></p></li><li><p><em>Marketing engagement prediction up 79%</em></p></li><li><p><em>Product recommendation up 40%</em>&#8221;</p></li></ul><p><a href="https://arxiv.org/html/2604.08649v1">Buradan</a> PRAGMA&#8217;n&#305;n akademik dok&#252;man&#305;na, <a href="https://nebius.com/customer-stories/revolut">buradan</a> da detayl&#305; bir anlat&#305;ma g&#246;z atabilirsiniz.</p><p>Peki Revolut&#8217;un bu yapt&#305;&#287;&#305; ilk mi? Hay&#305;r, <strong>Nubank</strong> de <strong>100 milyardan</strong> fazla finansal i&#351;lemi i&#231;eren foundation model&#8217;i <strong><a href="https://arxiv.org/html/2507.23267v1">nuFormer</a></strong>&#8217;&#305; ve <strong>Mastercard</strong> da milyarlarca kartl&#305; i&#351;lemi i&#231;eren <strong><a href="https://www.mastercard.com/global/en/news-and-trends/stories/2026/mastercard-new-generative-ai-model.html">LTM</a></strong>&#8217;yi yak&#305;n ge&#231;mi&#351;te duyurmu&#351;lard&#305;.</p><p>&#350;uras&#305; net ki <em><strong>domain</strong></em><strong> spesifik &#231;al&#305;&#351;an foundation model&#8217;leri g&#246;rmeye devam edece&#287;iz. </strong>Finans sekt&#246;r&#252; d&#305;&#351;&#305;ndaki &#246;rnekleri, LLM &#351;irketleri piyasaya s&#252;rmek i&#231;in birbiriyle b&#252;y&#252;k bir yar&#305;&#351; halinde. &#214;zellikle OpenAI ve Anthropic.</p><h2>The 2026 AI Index Report by Stanford</h2><p>Stanford&#8217;&#305;n ge&#231;en sene de &#231;ok konu&#351;ulan The 2026 AI Index Report&#8217;u hafta i&#231;inde <a href="https://hai.stanford.edu/ai-index/2026-ai-index-report">yay&#305;nland&#305;</a>.</p><p>Raporda AI&#8217;&#305;n bir &#8216;bo&#351; bir&#8217; trend ya da hype de&#287;il; <em><strong>lineer</strong></em><strong> b&#252;y&#252;meyen</strong>, s&#305;&#231;ramal&#305; ve ivme kazanarak geni&#351;ledi&#287;i ana tema olarak &#246;ne &#231;&#305;k&#305;yor diyebilirim.. Yani &#351;u &#351;ekilde bir &#246;zet yapabiliriz: <strong>AI yava&#351;lam&#305;yor</strong>, <strong>karma&#351;&#305;k &#351;ekilde h&#305;zlan&#305;yor</strong>.</p><p>&#350;u 5 maddenin tamam&#305;ndaki b&#252;y&#252;menin ayn&#305; anda olmas&#305;n&#305;n alt&#305; &#246;zellikle &#231;iziliyor: <em>capability, adoption, investment, competition ve talent.</em></p><p>Di&#287;er &#246;ne &#231;&#305;kanlar;</p><ul><li><p>Temel modellerin art&#305;k <strong>%90&#8217;&#305;n&#305;n</strong> <strong>akademide de&#287;il</strong>, <em>very-big-tech</em>&#8217;lerde geli&#351;tiriliyor olmas&#305; dikkat &#231;ekici.</p></li><li><p>Sadece ABD&#8217;de, &#252;retken yapay zekan&#305;n <strong>$172b t&#252;ketici de&#287;eri</strong> yaratt&#305;&#287;&#305; s&#246;yleniyor. Ancak kritik olan &#351;u; bu de&#287;erin b&#252;y&#252;k bir b&#246;l&#252;m&#252; hala gelire yans&#305;m&#305;&#351; durumda de&#287;il.</p></li><li><p>Silikon Vadisi, AI ile beraber eski g&#252;nlerine d&#246;nm&#252;&#351;ken &#351;a&#351;&#305;rd&#305;&#287;&#305;m bir konu yetene&#287;in ABD d&#305;&#351;&#305;na kaymas&#305; olmu&#351;. ABD&#8217;ye g&#246;&#231; eden <strong>AI ara&#351;t&#305;rmac&#305;lar&#305;</strong>, 2017&#8217;den beri <strong>%89 d&#252;&#351;m&#252;&#351;</strong>. UAE ve G&#252;ney Afrika gibi &#252;lkelerde art&#305;&#351; var.</p></li><li><p>AI uzmanlar&#305; ve halk&#305;n AI&#8217;a <strong>psikolojik bak&#305;&#351;&#305;</strong> aras&#305;ndaki fark da dikkat &#231;ekici. &#350;&#246;yle ki; AI uzmanlar&#305; %73 t&#252;m bu ya&#351;ananlar&#305;n <strong>insanl&#305;&#287;&#305;n gelece&#287;ine</strong> olan etkisine pozitif bak&#305;yor, halk&#305;n ise yaln&#305;zca %23&#8217;&#252;.</p></li></ul><h4>Buradan SaaS&#8217;lara ge&#231;elim</h4><ul><li><p><strong>SaaS</strong>&#8217;lar&#305;n mevcut durumuna dair g&#252;zel bir analizi <a href="https://x.com/blyons151/status/2045273056214470915">burada</a> bulabilirsiniz. Daha &#246;nce de vurgu yapt&#305;&#287;&#305;m <em>second business</em> konusu, abonelik d&#305;&#351;&#305; gelirin &#246;nemi, halihaz&#305;rda &#351;irketlere fatura kesen oyuncular&#305;n AI &#246;zelliklerini do&#287;ru eklemeleri durumunda hala b&#252;y&#252;k bir avantaj&#305; ellerinde bulundurmas&#305; gibi 3 vurgu yap&#305;lan nokta var diyebilirim.</p></li><li><p>SaaS&#8217;lar demi&#351;ken; SaaStr da hafta i&#231;inde g&#252;zel bir analiz <a href="https://www.saastr.com/the-saas-rout-of-2026-is-even-worse-than-you-think-for-the-first-time-ever-software-now-trades-at-a-discount-to-the-sp-500/">payla&#351;t&#305;</a>. Ne 2008 krizinde, ne .com balonu patlad&#305;&#287;&#305;nda, ne de 2022 faiz &#351;okunda olmayan bir &#351;ey oldu ve SaaS&#8217;lar ilk kez <strong>S&amp;P 500&#8217;&#252;n</strong> ortalamas&#305;n&#305;n <strong>alt&#305;nda </strong>&#231;arpanlarla i&#351;lem g&#246;rmeye ba&#351;lad&#305;lar. Yaz&#305;da vurgu yap&#305;lan ise &#351;u; SaaS&#8217;lar bitmedi, ama <strong>eski SaaS&#8217;lar bitti</strong>. B&#252;y&#252;k karl&#305;l&#305;k marjlar&#305; kayboldu, d&#252;&#351;&#252;k <em>churn</em> oranlar&#305; ise tehlikede, &#252;cretlendirme modeli de ba&#351;tan yaz&#305;l&#305;yor. Di&#287;er yandan yaz&#305;da ilgi &#231;ekici bir di&#287;er nokta da AI &#246;ncesinde de bu <em><strong>reset</strong></em><strong>&#8217;lemenin</strong> <strong>ba&#351;lad&#305;&#287;&#305;</strong>, <strong>2022</strong> itibar&#305;yla &#231;arpanlardaki d&#252;&#351;&#252;&#351; ba&#351;lam&#305;&#351;.</p></li></ul><h4>&#350;imdi de ilgiyle izledi&#287;im bir ba&#351;ka alana, Fiziksel AI&#8217;a&#8230;</h4><ul><li><p><strong>Jeff Bezos</strong>&#8217;un <strong>fiziksel AI odakl&#305;</strong> yat&#305;r&#305;m fonundan daha &#246;nce <a href="https://www.softcommitment.com/i/179083316/bret-taylor-sergey-brin-ve-simdi-de-jeff-bezos">#193&#8217;de</a> sizlere bahsetmi&#351;tim. Gelen haberlere g&#246;re, JPMorgan ve BlackRock&#8217;&#305;n da aralar&#305;nda oldu&#287;u yat&#305;r&#305;mc&#305;lar, $38b de&#287;erleme <strong>&#252;zerinden Project Prometheus</strong>&#8217;a $10b yat&#305;r&#305;m yapmaya <a href="https://www.brief.news/ai/2026/04/21/bezos-ai-lab-nears-10b-fundraising">haz&#305;rlan&#305;yorlar</a>.</p></li><li><p>&#199;in, 2025 y&#305;l&#305;nda ABD&#8217;nin tam 37 kat&#305; kadar <em>humanoid robot</em> <a href="https://www.cnbc.com/2026/04/21/china-humanoid-robots-us-investors.html">ihra&#231; etmi&#351;</a>. Buna kar&#351;&#305;n &#199;in&#8217;in bu alandaki en b&#252;y&#252;k &#351;irketinin, <strong>ABD&#8217;li </strong>rakiplerinin &#231;ok gerisinde bir de&#287;erlemeyle <em>private market</em>&#8217;te i&#351;lem g&#246;r&#252;yor olu&#351;u ise ayr&#305; konu.</p></li></ul><h2>AI Coding, Coding with AI, Coding AI, Coding as AI, Code by AI, Coding for AI&#8230;</h2><h4>1- &#8220;AI modelleri iyile&#351;tik&#231;e yaz&#305;l&#305;m geli&#351;tiriciler daha &#252;retken de&#287;il ama daha cesur oluyor&#8221;</h4><p>Cursor hafta i&#231;inde dikkat &#231;ekici bir ara&#351;t&#305;rma payla&#351;t&#305;: &#8220;<em><a href="https://cursor.com/blog/better-models-ambitious-work">Better AI models enable more ambitious work</a></em>&#8221;</p><p>500 &#351;irketteki geli&#351;tirici davran&#305;&#351;lar&#305;n&#305;, Temmuz&#8217;25 - Mart&#8217;26 aras&#305;ndaki d&#246;nem i&#231;inde inceleyen ve &#246;zellikle model s&#305;&#231;ramalar&#305;na odaklanan ara&#351;t&#305;rma &#351;unu diyor: Daha iyi AI modelleri, geli&#351;tiricileri daha h&#305;zl&#305; ya da &#252;retken yapm&#305;yor; <strong>ama daha cesur hale getiriyor</strong>. Yaz&#305;l&#305;m &#252;retkenli&#287;ini &#246;l&#231;en ara&#231;larda yakalanmas&#305; g&#252;&#231; bir ger&#231;eklik bu. Yani <em>output</em> art&#305;&#351;&#305;ndan ba&#287;&#305;ms&#305;z olarak; AI&#8217;a emanet edilen problem seviyesi her ge&#231;en g&#252;n art&#305;yor.</p><p>Bir ba&#351;ka deyi&#351;le; <em>junior</em> rollere ihtiya&#231; azal&#305;yor, <em>senior</em> rollere ise art&#305;yor.</p><p>Cesaret de beraberinde &#231;ok daha b&#252;y&#252;k kapsaml&#305;, daha uzun s&#252;recek ve imkans&#305;z denilen projelere odaklan&#305;lmas&#305;n&#305;n &#246;n&#252;n&#252; a&#231;&#305;yor.</p><h4>2- Google&#8217;&#305;n AI Coding &#252;r&#252;n&#252;</h4><p>Google i&#231;inde g&#252;venlik endi&#351;eleri sebebiyle &#231;o&#287;u tak&#305;m Claude Code veya Codex gibi &#231;&#246;z&#252;mleri <strong>kullanam&#305;yormu&#351;</strong>. Bu tak&#305;mlara sunulan alternatif ise hen&#252;z halka a&#231;&#305;k olmayan <strong>Gemini tabanl&#305; &#231;&#246;z&#252;mler</strong>&#8230; Google i&#231;inde yer alan bir ba&#351;ka tak&#305;m hatta &#351;irket olan <strong>DeepMind</strong> i&#231;inse bir istisna uygulan&#305;yormu&#351;. DeepMind&#8217;&#305;n da bu yasaklardan nasibini almas&#305; &#351;irket i&#231;inde bir tart&#305;&#351;ma konusu olunca; <a href="https://x.com/Steve_Yegge/status/2046260541912707471">DeepMind&#8217;da &#231;al&#305;&#351;an m&#252;hendisler ayaklanm&#305;&#351;</a>, hatta bir k&#305;sm&#305; hemen i&#351;i b&#305;rakmay&#305; dile getirmeye ba&#351;lam&#305;&#351;, Google da geri ad&#305;m atm&#305;&#351;. </p><p>&#8220;Gemini tabanl&#305; &#231;&#246;z&#252;mler&#8221; diyerek ge&#231;tim ama; kurucu orta&#287;&#305; oldu&#287;u &#351;irketine geri d&#246;nen Sergey Brin&#8217;in Google i&#231;inde yay&#305;nlad&#305;&#287;&#305; bir <em><strong>memo</strong></em> hafta i&#231;inde <em><a href="https://sherwood.news/tech/google-deepmind-builds-strike-team-to-catch-up-to-anthropic-models/">leak</a></em><a href="https://sherwood.news/tech/google-deepmind-builds-strike-team-to-catch-up-to-anthropic-models/"> oldu</a>. </p><p>Brin de hemen yukar&#305;da anlatt&#305;&#287;&#305;m durumdan rahats&#305;z olmu&#351; ve i&#231;eride uzunca bir s&#252;redir geli&#351;tirilen Claude Code muadilinin &#231;al&#305;&#351;malar&#305;na h&#305;z verilmi&#351;.</p><h4>3- SpaceX&#8217;in Cursor hamlesi</h4><p>IPO haz&#305;rl&#305;&#287;&#305;nda olan <strong>SpaceX</strong>, <strong>Cursor</strong>&#8217;&#305; $60b &#246;deyerek sat&#305;n alma opsiyonu ve bu hakk&#305; kullanmamas&#305; durumunda da $10b&#8217;l&#305;k stratejik yat&#305;r&#305;m opsiyonunu i&#231;eren bir <a href="https://x.com/SpaceX/status/2046713419978453374?s=20">anla&#351;maya gitti</a>. Merakl&#305;s&#305;na not; Cursor&#8217;&#305;n y&#305;ll&#305;k tekrar eden geliri $2b seviyesinde.</p><p>SpaceX de&#287;il de <strong>xAI</strong> &#231;er&#231;evesinden bakarsak; <strong>Elon Musk</strong>&#8217;&#305;n <strong>AI Coding</strong> alan&#305;nda, elinde olmayan tek g&#252;&#231; olan da&#287;&#305;t&#305;m kanal&#305;na Cursor ile sahip olmas&#305; bu anla&#351;ma i&#231;in arka plandaki sebeplerden biri. Bir di&#287;eri ise; Elon Musk&#8217;&#305;n uzay&#305; veri merkezi konumland&#305;rmas&#305;nda da Cursor&#8217;&#305; kullanmay&#305; d&#252;&#351;&#252;nmesi. </p><p>Evet, xAI uzayda veri merkezi hamlesiyle kapasite olarak b&#252;y&#252;k bir fark yaratacak, ama bug&#252;n Anthropic&#8217;in 10&#8217;larca kat gerisinde olan token <strong>kulland&#305;rma</strong> noktas&#305;nda da&#287;&#305;t&#305;ma ihtiyac&#305; daha da artacak&#8230; </p><p>xAI&#8217;da arz zaten var, hedef o ki daha da y&#252;kselecek, planlanan da talebin de Cursor ile b&#252;y&#252;mesi.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp" width="1456" height="647" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:647,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:39978,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/194128320?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hlR5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3c18db40-a7f9-4c83-a30f-ffaf97477dfe_2520x1120.webp 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h4>4- Lemi Orhan Ergin&#8217;den &#8216;Rebirth of Software Craftmanship in the AI Era&#8217; sunumu</h4><p>Sunumun kendisi <a href="https://speakerdeck.com/lemiorhan/rebirth-of-software-craftsmanship-in-the-ai-era">burada</a>, k&#305;sa bir &#246;zeti de Lemi&#8217;nin <a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7452453013333450752/">LinkedIn payla&#351;&#305;m&#305;nda</a>. </p><p>Peki sunumun bende d&#252;&#351;&#252;nd&#252;rd&#252;kleri neler; </p><p>Evet, &#8216;<em>craftmanship</em>&#8217; yani ustal&#305;k art&#305;k &#231;ok daha de&#287;er kazan&#305;yor. Ki <em>agile</em> ve <em>growth </em>konu&#351;arak, yaz&#305;l&#305;m&#305;n 2010-23 aras&#305;ndaki d&#246;neminde, ustal&#305;&#287;&#305; olmas&#305; gerekti&#287;inden de az &#246;nemsedik ne yaz&#305;k ki.</p><p>Ve evet, <strong>Change Curve</strong>&#8217;de &#231;ok g&#252;zel ifade edildi&#287;i gibi <strong>AI Coding d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252;n&#252; &#8216;kabullenmekten&#8217;</strong> ba&#351;ka bir &#231;are yok. Evet, bug&#252;ne kadar pahal&#305; ya da imkans&#305;z, veya ikisi birden, dedi&#287;imiz projeleri, bug&#252;n itibar&#305;yla hayata ge&#231;irmek m&#252;mk&#252;n.</p><p>Sunumu dinle-ye-medim. <em>Hype</em>&#8217;&#305;n etkisi de muhakkak ki vard&#305;r, ama t&#252;m bunlara evet derken Lemi&#8217;nin payla&#351;&#305;m&#305;ndan &#231;&#305;kard&#305;&#287;&#305;m &#8216;<em>tela&#351;s&#305;zl&#305;k</em>&#8217; haline ise kat&#305;lamad&#305;m.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg" width="1456" height="936" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/fad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:936,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:321650,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/194128320?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!T06u!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffad76872-1b70-4005-859a-473f70d00581_2643x1699.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><ol><li><p><strong>Meta</strong>, &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305;n ekran aktivitelerini, klavye hareketlerini (<em><strong>keystroke</strong></em>) ve baz&#305; i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305; izlemeye ba&#351;layacak <a href="https://fortune.com/2026/04/21/meta-will-start-tracking-employees-screens-and-keystrokes-to-train-ai/">bir sistem &#252;zerinde &#231;al&#305;&#351;&#305;yor</a>. 202. say&#305; i&#231;indeki en &#8216;korkun&#231;&#8217; haber bu olsa gerek. :) Ama&#231;lanan &#351;ey tabii ki AI model e&#287;itimi. Evet AI modelleri halihaz&#305;rda olduk&#231;a g&#252;&#231;l&#252; zaten, ama &#8216;<em><strong>knowledge work</strong></em>&#8217; denilen, insanlar&#305;n ger&#231;ekten i&#351;i nas&#305;l yapt&#305;klar&#305;n&#305; bilmiyorlar. Meta da bu veri setiyle birlikte, bizzat kendi i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305; &#231;ok daha efektif bi &#351;ekilde AI agent&#8217;lara emanet edebilmenin yolunu ar&#305;yor.</p></li><li><p>Kapanan &#351;irketlerin e-posta ve Slack ar&#351;ivleri, AI veri seti olarak d&#252;&#351;&#252;n&#252;rsek; hi&#231; de fena bir kaynak de&#287;iller. Art&#305;k <em>public</em> internetin sonuna geldik, <em><strong>private</strong></em> tarafta hemen yukar&#305;daki gibi herkes kendi verisinin &#8216;suyunu &#231;&#305;kar&#305;yor&#8217; ve s&#305;ra &#8216;&#246;l&#252; &#351;irketlere&#8217; de <a href="https://www.forbes.com/sites/annatong/2026/04/16/ais-new-training-data-your-old-work-slacks-and-emails/">gelmi&#351; durumda</a>. <em><strong>Dead Internet</strong></em> teorisinin <em><strong>Dead Company</strong></em> a&#231;&#305;l&#305;m&#305; da diyebiliriz pekala. :)</p></li><li><p><strong>Cloudflare</strong>, web sitelerinin <em><strong>agentic</strong></em> d&#246;n&#252;&#351;&#252;me haz&#305;r olup olmad&#305;klar&#305;na dair basit bir servis yay&#305;na ald&#305;. URL&#8217;i verip web sitelerinin <strong>mevcut durumunu</strong> ve <strong>iyile&#351;tirmek ad&#305;na &#246;nerileri</strong> g&#246;rebiliyorsunuz: <strong><a href="https://isitagentready.com/">Is Your Site Agent-Ready</a></strong>? Ke&#351;fedilebilirlik, i&#231;eri&#287;in eri&#351;ilebilirli&#287;i, aksiyon al&#305;nabilirlik gibi kriterlere bakan bu servis i&#231;in Cloudflare, <strong>200 bin</strong> web sitesini <strong>analiz</strong> <strong>ederek</strong> <em><a href="https://blog.cloudflare.com/agent-readiness/">benchmark</a></em><a href="https://blog.cloudflare.com/agent-readiness/">&#8217;lar&#305; belirlemi&#351;</a>.</p></li><li><p>OpenAI ayn&#305; hafta i&#231;inde; hem GPT&#8217;nin 5.5 versiyonunu <a href="https://openai.com/index/introducing-gpt-5-5/">yay&#305;nlad&#305;</a>, hem finansal d&#252;nyada ki&#351;isel AI &#231;&#246;z&#252;mleri &#252;reten <strong><a href="https://hirofinance.com/">Hiro Finance</a></strong>&#8217;i sat&#305;n ald&#305; hem <a href="https://openai.com/index/introducing-workspace-agents-in-chatgpt/">Workspace Agents</a> isimli AI agent &#246;zelli&#287;ini duyurdu hem de bi hayli geride kald&#305;&#287;&#305; foto&#287;raf alan&#305;nda ChatGPT Images 2.0&#8217;&#305; <a href="https://openai.com/index/introducing-chatgpt-images-2-0/">duyurdu</a>... <strong>AI&#8217;&#305;n super-app</strong>&#8217;i olma vizyonunda tam gaz ilerliyorlar.</p></li><li><p>Bir vergi y&#246;netimi yaz&#305;l&#305;m&#305; olan owner.com&#8217;un AI &#231;a&#287;&#305;nda tak&#305;m kurma ve &#8216;<em>lean</em>&#8217; de&#287;il &#8216;<em><strong>delta force team</strong></em>&#8217; odakl&#305; <em><a href="https://x.com/deanbloembergen/status/2044090986683609221">playbook</a></em><a href="https://x.com/deanbloembergen/status/2044090986683609221">&#8217;u olduk&#231;a yol g&#246;sterici</a>.</p></li></ol><p>Tam &#8216;<em>AI ile alakas&#305;z konular da a&#351;a&#287;&#305;da</em>&#8217; diyece&#287;im; ama yine hepsi dolayl&#305; yoldan da olsa AI&#8217;a dokunuyor. &#129335;&#127995;&#8205;&#9794;&#65039; Soruyorum, su&#231; bende mi, AI&#8217;da m&#305;?..</p><ol><li><p><strong>Apple</strong>; daha <strong>WWDC</strong> gelmeden, uygulama ekosistemini &#8216;<em><strong>taksit</strong></em>&#8217; kavram&#305;yla tan&#305;&#351;t&#305;rd&#305;. Xcode 26.5 beta&#8217;da <a href="https://x.com/ios_dev_alb/status/2043002856404386120">ortaya &#231;&#305;kan</a> bu yenilik ile kullan&#305;c&#305;lar, &#246;rne&#287;in 1 y&#305;ll&#305;k plan&#305; sat&#305;n al&#305;p 12 taksit ile &#246;deyebiliyor... App Store&#8217;daki AI uygulamalar&#305; yerini sa&#287;lamla&#351;t&#305;rd&#305;k&#231;a; klasik <em>utility</em> uygulamalar&#305;ndan farkl&#305; olarak (arkadaki AI harcamalar&#305;n&#305; y&#246;netebilmek ad&#305;na) &#8216;<strong>kulland&#305;k&#231;a &#246;de</strong>&#8217; modelini daha &#231;ok &#246;n plana &#231;&#305;kard&#305; ve bu da App Store&#8217;daki cirolar&#305; artt&#305;rd&#305;. Ve Apple da bu alanda bir yenilik yapmaktan &#231;ekinmedi gibi duruyor... Bu da ayn&#305; zamanda; RevenueCat ve Adapty gibi abonelik y&#246;netimi yaz&#305;l&#305;mlar&#305;n&#305;n &#231;ok yak&#305;nda kullan&#305;c&#305;lar&#305;n risk analizlerini yapmaya ba&#351;layacak olmalar&#305; demek olabilir. Kim bilir, ileride App Store&#8217;da <strong>BNPL</strong> da g&#246;r&#252;r&#252;z&#8230;</p></li><li><p>Apple demi&#351;ken; <strong>Tim Cook</strong> da g&#246;revini b&#305;rakaca&#287;&#305;n&#305; a&#231;&#305;klad&#305;, yerine de tahmin edildi&#287;i gibi donan&#305;mlardan sorumlu olan <strong>John Ternus</strong> ge&#231;iyor&#8230; Tim Cook&#8217;un geli&#351;i nas&#305;l do&#287;ru bir zamanda olduysa (ekosistem kurulmu&#351;tu ve iPhone &#252;r&#252;n-pazar uyumunu yakalam&#305;&#351;t&#305;), ayr&#305;l&#305;&#351;&#305; da do&#287;ru bir zamanda oldu. <strong>15 y&#305;lda</strong> hem operasyonel m&#252;kemmelli&#287;e ula&#351;an hem de kasas&#305;n&#305; dolduran <strong>Apple</strong>; bug&#252;nse yeniden risk almaya ve do&#287;ru pozisyonlanmaya ihtiya&#231; duyuyor.</p></li><li><p><a href="https://x.com/PalantirTech/status/2045574398573453312">Palantir&#8217;in manifestosunu</a> da mutlaka duymu&#351;sunuzdur. Teknoloji sadece ABD de&#287;il, t&#252;m d&#252;nyada politikle&#351;iyor.</p></li><li><p><strong>HubSpot</strong>, &#8216;<em><strong>outcome-based pricing</strong></em>&#8217; <a href="https://www.businesswire.com/news/home/20260414056889/en/HubSpot-Puts-Growth-Context-to-Work-with-New-HubSpot-AEO-AI-Agents-Smart-Deal-Progression-and-100-Updates">modeline ge&#231;ti</a>. Qualified lead&#8217;ler i&#231;in 1 dolar, &#231;&#246;z&#252;lm&#252;&#351; talepler i&#231;in 0.50 dolar&#8230; B&#246;yle b&#252;y&#252;k oyuncular ister istemez de&#287;i&#351;imi de tetikliyor; &#246;zellikle <em>martech</em> alan&#305;nda bir &#252;r&#252;n&#252;n, orta vadede bunu bir se&#231;enek olarak sunmamas&#305; &#8216;iddial&#305; bir hareket&#8217; olacak diyebilirim.</p></li></ol><h2>USVC: &#8216;&#199;ok h&#305;zl&#305;&#8217; b&#252;y&#252;yen teknoloji &#351;irketlerine yat&#305;r&#305;m yapman&#305;n kolay yolu</h2><p>B&#252;nyesinde $125b y&#246;netilen <strong>AngelList</strong>, <strong><a href="https://usvc.com/">USVC</a></strong>&#8217;yi <a href="https://x.com/naval/status/2046991137022648800">duyurdu</a>. Akreditasyona ve SEC (ABD&#8217;nin SPK&#8217;s&#305;) kayd&#305;na gerek olmadan, minimum $500 &#246;deyerek sat&#305;n al&#305;nabilen USVC; <em><strong>liquidation</strong> </em>yani yat&#305;r&#305;mdan para &#231;&#305;k&#305;&#351;&#305; i&#231;in exit/IPO d&#305;&#351;&#305;nda ikincil piyasada i&#351;lem g&#246;r&#252;lmesini de yeterli <strong>g&#246;rebiliyor</strong>. Yani USVC yat&#305;r&#305;mc&#305;lar&#305;, her &#231;eyrek %5&#8217;e kadar &#231;&#305;k&#305;&#351; yapabilecek, e&#287;er ikinci piyasada bir kar&#351;&#305;l&#305;k olu&#351;uyorsa...</p><p>OpenAI, Anthropic, xAI ve Vercel gibi &#351;irketlere <strong>tek bir sepette</strong> yat&#305;r&#305;m yapabilme imkan&#305; her hal&#252;karda dikkat &#231;ekici. Bu &#351;irketlerin her biri i&#231;in, ayr&#305; ayr&#305; d&#252;zenlenen yat&#305;r&#305;m turlar&#305;na (SPV&#8217;ler arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla) kat&#305;lma imkan&#305; sunan platformlar zaten vard&#305;, ayn&#305; &#351;ekilde bu &#351;irketleri yat&#305;r&#305;m yapan ETF fonlar&#305; da. Ama AngelList&#8217;in USVC&#8217;si de g&#252;zel ve kolay bir alternatif olmu&#351;. USVC muadillerinden; </p><ol><li><p>g&#252;&#231;l&#252; yat&#305;r&#305;m komitesi</p></li><li><p>d&#252;&#351;&#252;k y&#246;netim &#252;cretleri</p></li><li><p>kolay yat&#305;r&#305;m s&#252;re&#231;leriyle </p></li></ol><p>ayr&#305;l&#305;yor. Buray&#305; hemen biraz a&#231;ay&#305;m&#8230; &#214;rne&#287;in yukar&#305;da da bahsetti&#287;im, <strong>Pre-IPO </strong>&#351;irketlere yat&#305;r&#305;m yapabilece&#287;iniz platformlarda; hem daha y&#252;ksek y&#246;netim &#252;creti &#246;d&#252;yorsunuz hem de yurtd&#305;&#351;&#305;nda bulunan (saklama yapan) bi bankaya &#252;ye olman&#305;z bekleniyor ki bu da biraz me&#351;akkatli bir s&#252;re&#231;&#8230; </p><p>USVC&#8217;nin yat&#305;r&#305;m komitesinde <strong>Naval Ravikant</strong> da var, ki siz muhtemelen kendisini &#8216;<strong>yeni nesil bir </strong><em><strong>internet d&#252;&#351;&#252;n&#252;r&#252;</strong></em>&#8217; olarak tan&#305;yorsunuz ama Naval, ayn&#305; zamanda AngelList&#8217;in de kurucu ortaklar&#305;ndan biri.</p><div><hr></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://www.startupgrind.com/events/details/startup-grind-istanbul-presents-startup-grind-hosts-erman-taylan/" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp" width="1080" height="1350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1350,&quot;width&quot;:1080,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:148264,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/webp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;https://www.startupgrind.com/events/details/startup-grind-istanbul-presents-startup-grind-hosts-erman-taylan/&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/194128320?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yRNL!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fec15696b-938f-4ff3-9881-8449f0528f3f_1080x1350.webp 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Hemen giri&#351;te bahsetti&#287;im etkinlikte 12 May&#305;s Sal&#305; g&#252;n&#252; HAN Spaces Etiler&#8217;de, ana sponsoru da Clemta. G&#246;rsele t&#305;klayarak etkinlik detay&#305; ve kay&#305;t formuna ula&#351;abilirsiniz.</figcaption></figure></div><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 202. say&#305;s&#305; da burada sona erdi.</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi benimle payla&#351;mak i&#231;in; Substack&#8217;den e-b&#252;lteni okuyorsan&#305;z, bu e-postaya yan&#305;t vermeniz en iyi se&#231;enek. LinkedIn&#8217;den okuyorsan&#305;z -ki bence Substack&#8217;in okuma deneyimi on kat falan daha iyi- mesaj kutumu kullanabilirsiniz.</p><p><strong>12 May&#305;s Sal&#305;</strong> g&#252;n&#252;, her zamanki Soft Commitment saatinde, e-posta kutunuzda ve favori podcast uygulaman&#305;zda g&#246;r&#252;&#351;mek &#252;zere.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #201 | "AI-first" dönemde organizasyonel dönüşüm]]></title><description><![CDATA[Meta'n&#305;n &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305; harcad&#305;klar&#305; token&#8217;lara g&#246;re bir liderlik tablosuna koymas&#305;, AI ile en &#231;ok tehdit edilen grubun orta d&#252;zey y&#246;neticiler olmas&#305; ve dahas&#305;... 5 madde, 10'larca bilgi ve i&#231;g&#246;r&#252;...]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-201-ai-first-donemde</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-201-ai-first-donemde</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 14 Apr 2026 05:50:41 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b68d1cd8-bd3c-4e83-a4b7-207c06fbcb58_4000x3000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Soft Commitment&#8217;&#305;n yeni say&#305;s&#305;ndan herkese merhaba! </p><p>K&#305;saca &#8216;benden haberler&#8217; ile ba&#351;layay&#305;m: </p><ol><li><p>&#8216;<em><strong>1,000</strong></em> <em>true fans</em>&#8217; diye 9 y&#305;l &#246;nce yola &#231;&#305;km&#305;&#351;t&#305;m, bug&#252;n <strong>10,000</strong> ki&#351;iyiz. Hafta i&#231;inde bi ba&#351;ka mil ta&#351;&#305;n&#305; daha devirdi&#287;imi farkettim; LinkedIn&#8217;de son bir y&#305;lda <strong><a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7447997796538032128/?originTrackingId=agdOxZkTSgAkCPgxbR8fMA%3D%3D">1,000,000</a></strong><a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7447997796538032128/?originTrackingId=agdOxZkTSgAkCPgxbR8fMA%3D%3D"> g&#246;r&#252;nt&#252;lenme</a>. Tabii &#231;ok daha &#246;nemlisi; bu <strong>200,000</strong> tekil insan&#305;&#305;n kimler oldu&#287;u. Bu noktada da LinkedIn; %60&#8217;&#305;n&#305;n <strong>orta ve &#252;st d&#252;zey y&#246;netici</strong> oldu&#287;unu s&#246;yl&#252;yor. Daha fazla g&#246;r&#252;nt&#252;lenme almaya hi&#231; oynamad&#305;m, LinkedIn kli&#351;elerine hi&#231; d&#252;&#351;medim; ki zaten 200 civar&#305;ndaki <em>post</em>&#8217;un &#231;ok &#246;nemli bi k&#305;sm&#305; da Soft Commitment b&#246;l&#252;mleriydi.</p></li><li><p><strong>15 Nisan &#199;ar&#351;amba</strong> g&#252;n&#252; <a href="https://techleaders.devnot.com/">Tech Leaders Summit</a>&#8217;teyim. Konu ve konu&#351;mac&#305;lar olduk&#231;a g&#252;&#231;l&#252;, hatta neredeyse t&#252;m &#8216;<em>big enterprise</em>&#8217; segment &#351;irketlerinin CIO ve CTO&#8217;lar&#305; etkinlikte olacak diyebilirim. :) Ben de de&#287;erli isimlerle beraber &#8216;<em><strong>AI-Driven Company olmak</strong></em>&#8217; hakk&#305;nda konu&#351;aca&#287;&#305;m.</p><ol><li><p><strong><a href="https://techleaders.devnot.com/">Tech Leaders Summit</a></strong>&#8217;e kay&#305;t olmak isteyenleri, &#171;<em><strong>SOFTCOMMITMENT</strong></em>&#187; kodu ile y&#252;zde 40 indirim bekliyor.</p></li></ol></li></ol><blockquote><p>Rastlaman&#305;z&#305;n pek de kolay olmad&#305;&#287;&#305; konu ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> nokta</strong> <strong>olu&#351;turmaya</strong> &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m.</p><p>Son 15 g&#252;ne <strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; </strong>atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</p></blockquote><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>OpenAI, ortalamada 80k izlenen TBPN&#8217;yi $100m&#8217;a yak&#305;n bir bedelle sat&#305;n ald&#305;</h2><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png" width="1100" height="618" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:618,&quot;width&quot;:1100,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:636267,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/192658089?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eh2W!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1255c0b1-6fe1-419e-b03c-907f5700a573_1100x618.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>&#8220;<em>Every startup is a <strong>media company</strong>. Every founder is an <strong>influencer</strong>.</em>&#8221; ba&#351;l&#305;&#287;&#305;n&#305; <a href="https://www.softcommitment.com/p/every-startup-is-a-media-company">atmam&#305;n</a> &#252;zerinden neredeyse <strong>iki sene ge&#231;mi&#351;</strong>. 2010&#8217;larda da hat&#305;rlayacaks&#305;n&#305;z; &#8220;<em>content is king</em>&#8221; derdik, asl&#305;nda o g&#252;nden bug&#252;ne &#231;ok bi &#351;ey de&#287;i&#351;medi, sadece konunun &#246;nemi artt&#305;, hatta her yol buraya &#231;&#305;kmaya ba&#351;lad&#305;.</p><p>OpenAI da hafta i&#231;inde yakla&#351;&#305;k 1 sene &#246;nce kurulan; her b&#246;l&#252;m&#252; ortalama 80 bin izlenen, ge&#231;en seneyi <strong>$5m</strong> ciroyla kapatan <strong><a href="https://www.tbpn.com/">TBPN</a></strong>&#8217;i sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305;n&#305; <a href="https://openai.com/index/openai-acquires-tbpn/">a&#231;&#305;klad&#305;</a>. Net bir tutar payla&#351;&#305;lmasa da <strong>$100m</strong> alt&#305;nda ama oraya da &#231;ok yak&#305;n bir yerden anla&#351;ma yap&#305;ld&#305;&#287;&#305; s&#246;yleniyor. </p><p>TBPN kurucu ortaklar&#305;, <strong>200</strong> <strong>binlik</strong> <em>core</em> bir teknoloji kullan&#305;c&#305;s&#305;n&#305; hedeflediklerini s&#246;yl&#252;yorlar, TBPN&#8217;nin e-b&#252;ltenine kay&#305;tl&#305; ki&#351;i say&#305;s&#305; <strong>170k</strong>, ana mecralar&#305; ise video i&#231;erik olsa da YouTube de&#287;il, <strong>Twitter</strong>. A&#351;ina olmayanlar i&#231;in TBPN, her g&#252;n ve &#252;&#231; saate varan teknoloji sohbetlerine ev sahipli&#287;i yapan, bizzat kurucular&#305;n ekranda oldu&#287;u ve s&#305;kl&#305;kla konuk da alan bir yay&#305;n-d&#305;. </p><ul><li><p>&#8216;<em>owned media</em>&#8217; kategorisinde ba&#351;ta VC&#8217;lerin ve markalar&#305;n yapt&#305;klar&#305;n&#305;,</p></li><li><p>kendi i&#351;lerini daha da b&#252;y&#252;tmek &#252;zere hareket eden ve halihaz&#305;rda bir &#351;eyler ba&#351;arm&#305;&#351; ki&#351;ilerin yapt&#305;klar&#305;n&#305;</p></li><li><p>ve arkas&#305;nda bir otorite/ki&#351;i bulunmayan no-name yay&#305;nlar&#305;</p></li></ul><p>saymazsak ki bunlar pek de &#8216;sat&#305;n al&#305;nabilir&#8217; <strong>de&#287;iller</strong>; akla gelen az say&#305;daki mecra aras&#305;nda belki de en &#246;nde geleni olan <strong>TBPN</strong>, bana sorarsan&#305;z OpenAI i&#231;in do&#287;ru bir hamle. TBPN&#8217;nin hedefledi&#287;i 200k ki&#351;i hem karar verici, hem de erken benimseyen yani pe&#351;inden milyonlar&#305; s&#252;r&#252;kleyebilen, g&#252;ndem belirleyen insanlar. </p><p>OpenAI pek tabii ki kurucu ortaklar&#305;n (ayn&#305; zamanda ekran y&#252;zlerinin) i&#351;in ba&#351;&#305;nda kalacaklar&#305;n&#305;, TBPN&#8217;nin daha geni&#351; bir skalada ve daha s&#305;k i&#231;erik &#252;retece&#287;ini, bunu yaparken de ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;&#287;&#305;n&#305; koruyaca&#287;&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yor. </p><p>Di&#287;er yandan sat&#305;n almaya dair &#246;nemli bir detay; TBPN kurucular&#305;n&#305;n OpenAI i&#231;inde ileti&#351;im de&#287;il, strateji birimi alt&#305;nda konumlanacak, <strong>strateji liderine</strong> rapor verecek. Bu departman ayn&#305; zamanda <strong>reg&#252;lat&#246;r ve</strong> <strong>kamuyla ili&#351;kileri</strong> de &#252;stleniyor.</p><blockquote><p>&#8220;<em><strong>Standart ileti&#351;im playbook&#8217;u bize uymuyor. Biz tipik bir &#351;irket de&#287;iliz. Ger&#231;ekten b&#252;y&#252;k bir teknolojik d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252; y&#246;nlendiriyoruz</strong></em>.&#8221; Fidji Simo</p><p>Fidji Simo, OpenAI&#8217;&#305;n Uygulamalar CEO&#8217;su olarak g&#246;rev al&#305;yor, &#351;irketin TBPN&#8217;yi neden sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305;n&#305; &#231;al&#305;&#351;anlara tam olarak bu &#351;ekilde a&#231;&#305;klad&#305;.</p></blockquote><p>Kapan&#305;&#351;a gelirken; bir teknoloji &#351;irketinin, bir medya &#351;irketini sat&#305;n almas&#305;na pek de denk gelmiyoruz, daha do&#287;rusu gelmiyormu&#351;uz, ben de &#351;a&#351;&#305;rd&#305;m zira.. Az say&#305;daki &#246;rne&#287;e bak&#305;nca sat&#305;n alan taraftaki isimler &#351;&#246;yle: &#351;irket olarak <strong>Stripe</strong> ve <strong>Hubspot</strong>, i&#351; insanlar&#305;ndaysa <strong>Jeff Bezos</strong>, <strong>Marc Benioff </strong>ve<strong> Elon Musk </strong>(<strong>Twitter</strong>&#8217;&#305; da sayd&#305;m).</p><p>Art&#305;k teknoloji odakl&#305; medya &#351;irketi kurup b&#252;y&#252;tmenin maliyeti de d&#252;&#351;m&#252;&#351;ken; bu &#246;rneklerde art&#305;&#351; bana ka&#231;&#305;n&#305;lmaz geliyor. Say&#305; bir anda 10 kat&#305;na &#231;&#305;kmaz, zaten bu kadar &#351;irket de yok &#8216;sat&#305;n al&#305;nabilir&#8217;; ama OpenAI gibi <em><strong>AI-first </strong></em><strong>d&#246;nemde</strong> pozisyon alanlar olacakt&#305;r. </p><h2>Revolut&#8217;tan bankac&#305;l&#305;&#287;&#305;n gelece&#287;ine dair &#246;rnek AI projesi (&#8220;<strong>money intelligence&#8221;)</strong></h2><p>Ge&#231;ti&#287;imiz haftalarda kapal&#305; devre olarak d&#252;zenlenen ve bankac&#305;l&#305;k ile finans&#305;n AI d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252; konusunu ele alan bir etkinli&#287;e kat&#305;lm&#305;&#351;t&#305;m. </p><p>Oradan akl&#305;mda kalan c&#252;mlelerden biri; <strong>&#252;retken yapay zeka</strong> da dahil olmak &#252;zere bankac&#305;l&#305;&#287;&#305;n, asl&#305;nda her yeni teknolojiye s&#305;ras&#305;yla &#351;u &#351;ekilde bakt&#305;&#287;&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yordu:</p><ol><li><p>&#246;nce <em>cost optimization</em></p></li><li><p>ard&#305;ndan verimlilik</p></li><li><p>en son a&#351;amada ise sekt&#246;rel d&#246;n&#252;&#351;&#252;m</p></li></ol><p>Revolut da hafta i&#231;inde son a&#351;amadan bir proje yay&#305;nlad&#305;: <strong><a href="https://www.revolut.com/air-ai-by-revolut/">AIR - AI by Revolut</a></strong>. Bu son a&#351;ama ne demek biraz daha a&#231;mak gerekirse; bankac&#305;l&#305;k bir &#252;r&#252;n olarak nas&#305;l de&#287;i&#351;ecek, kullan&#305;c&#305;lar asl&#305;nda ne istiyor, gelecekte finansal &#252;r&#252;nlerle interaksiyon hangi zeminde olacak?</p><p>AIR&#8217;&#305; en k&#305;sa &#351;&#246;yle anlatabilirim: diyalog tabanl&#305; bankac&#305;l&#305;k. Yani ever bir &#246;z&#252;nde bir <em><strong>chatbot</strong></em>, ama pek de bug&#252;ne kadar kulland&#305;klar&#305;m&#305;z gibi de&#287;il. Tamamen ki&#351;isel bi deneyimle, i&#231;inde hemen her aksiyonu alabildi&#287;imiz, pro-aktif&#8230;</p><p>&#8216;<strong>Gelecek b&#246;yle olacak</strong>&#8217; seviyesinde bir &#252;r&#252;n m&#252; de&#287;il, ama fazlas&#305;yla fikir veriyor. Bankac&#305;l&#305;k; daha sosyal olacak hayata dokunacak, &#351;u an AIR tam olarak &#246;yle de&#287;il ama pro-aktif ileti&#351;im kuracak&#8230; Son olarak; AIR markas&#305;n&#305; be&#287;enmedim, tasar&#305;m&#305; da chatbot&#8217;lar&#305;n al&#305;&#351;&#305;lm&#305;&#351; yap&#305;s&#305;ndan pek &#231;&#305;kamam&#305;&#351;, daha <strong>yenilik&#231;i</strong> bir yakla&#351;&#305;ma ihtiya&#231; var.</p><h4>Gelece&#287;in bankac&#305;l&#305;&#287;&#305;nda mecra neresi olacak: finansal uygulamalar m&#305; AI m&#305;?</h4><p>Peki halihaz&#305;rdaki finans devlerinin kendi AI &#252;r&#252;nlerini &#231;&#305;karmas&#305;yla; &#8216;<em><strong>AI-first</strong></em>&#8217; &#252;r&#252;n &#351;irketlerinin finans &#252;r&#252;nlerini &#231;&#305;karmas&#305; aras&#305;nda ne fark var?.. &#304;&#351;te bankac&#305;l&#305;&#287;&#305;n &#231;ok iyi bir deneyim sunmas&#305; i&#231;in bir sebep daha. Kullan&#305;c&#305;lar&#305;n mecras&#305; de&#287;i&#351;ebilir.</p><p>Hafta i&#231;inde <strong>Perplexity</strong>, Perplexity Computer i&#231;inde Plaid sayesinde 12 bin finans &#252;r&#252;n&#252; ile entegre olabilen &#246;zelli&#287;ini <a href="https://x.com/perplexity_ai/status/2042256932397019368">duyurdu</a>. Finansal hayat&#305;n&#305;za soru sorabilir, en &#246;nemlisi harcama ve b&#252;t&#231;eleme gibi alanlarda; <strong>kendi k&#252;&#231;&#252;k &#252;r&#252;nlerinizi</strong> <strong>hayata ge&#231;irebilirsiniz</strong>.</p><h2>&#8220;AI-first&#8221; d&#246;nemde organizasyonel d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#8230;</h2><h4>1- Meta, &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305; harcad&#305;klar&#305; token&#8217;lara g&#246;re bir liderlik tablosuna koyuyor</h4><p>Bana sorarsan&#305;z baya riskli <a href="https://www.theinformation.com/articles/meta-employees-vie-ai-token-legend-status/">bir hareket</a>. Meta&#8217;n&#305;n 85 bin &#231;al&#305;&#351;an&#305;, son bir ay i&#231;inde 60 trilyonluk token &#8216;yakm&#305;&#351;lar&#8217;. Zuckerberg ilk 250 i&#231;inde kendine yer bulamam&#305;&#351;, baz&#305; birimlerde ki&#351;i ba&#351;&#305;na &#246;denen maa&#351;&#305;n &#252;zerinde token harcamas&#305; var.</p><p>Token harcamalar&#305;na limit getirmek laz&#305;m demiyorum yanl&#305;&#351; anla&#351;&#305;lmas&#305;n, aksine&#8230; Ama ki&#351;iye ve &#252;zerinde &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305; g&#246;reve g&#246;re bir hayli de&#287;i&#351;iklik g&#246;sterebilecek bir metri&#287;i  bu denli merkeze koymak, hi&#231; de do&#287;ru olmayan bir <strong>te&#351;vik mekanizmas&#305;</strong> yarat&#305;yor noktas&#305;nday&#305;m. </p><blockquote><p>Yak&#305;n gelece&#287;in ikilemi; <em><strong>Compute budget</strong></em><strong> vs </strong><em><strong>headcount</strong></em></p></blockquote><p>Google CEO&#8217;su Sundar Pichai, verdi&#287;i bir r&#246;portajda art&#305;k ekip ve proje bazl&#305; olarak <em>compute</em> kullan&#305;m&#305;n&#305; haftal&#305;k &#351;ekilde takip etti&#287;ini s&#246;yl&#252;yor. Yak&#305;n gelecekteki CFO sorular&#305;ndan biri de &#8216;m&#252;hendislik b&#252;t&#231;esinin ne kadar&#305; token&#8217;lara gidecek?&#8217; olabilir.</p><p>Benzer &#351;ekilde CTO&#8217;lar da &#8216;hangi proje i&#231;in ne kadar <em>inference</em> ay&#305;raca&#287;&#305;z?&#8217; sorusu ile ba&#351;ba&#351;a kalacak gibi duruyor.</p><h4>2- Marc Andreessen&#8217;a g&#246;re AI ile en b&#252;y&#252;k zarar&#305; orta d&#252;zey y&#246;neticiler g&#246;recek</h4><p>Marc Andreessen; Ford &#246;rne&#287;indeki gibi, 1900&#8217;lerin ilk yar&#305;s&#305;nda &#351;irketi kuran ki&#351;i o &#351;irketi her anlamda var eden ki&#351;iydi diyor ve bu d&#246;nemi &#8216;<em>burjuva kapitalizmi</em>&#8217; olarak <a href="https://x.com/i/web/status/2040395827315986544">isimlendiriyor</a>. Buradan <em>profesyonel y&#246;neticilerin</em> d&#246;nemine ge&#231;i&#351; yapt&#305;&#287;&#305;m&#305;z&#305;, ve AI ile beraber bu grubun en b&#252;y&#252;k riski ta&#351;&#305;d&#305;&#287;&#305;n&#305; s&#246;yl&#252;yor.</p><h4>3- &#8220;From Hierarchy to Intelligence&#8221;</h4><p>Marc Andreessen&#8217;in s&#246;yledi&#287;ine olduk&#231;a benzer bir &#351;eyi, farkl&#305; bir a&#231;&#305;dan, <strong>Twitter</strong> ve <strong>Block</strong>&#8217;un kurucusu olan <strong>Jack Dorsey</strong> ve <strong>Sequoia Capital</strong>&#8217;&#305;n ortakla&#351;a kaleme ald&#305;&#287;&#305; bu yaz&#305; da s&#246;yl&#252;yor: <strong><a href="https://block.xyz/inside/from-hierarchy-to-intelligence">From Hierarchy to Intelligenge</a></strong>.</p><p>&#350;irketler, &#351;irketlerden de &#246;nceki d&#246;nemde ordular, neden hiyerar&#351;iler kurdular? En temelde &#351;u sorunun yan&#305;t&#305;n&#305; arad&#305;klar&#305; i&#231;in: &#8216;Bilgiyi nas&#305;l organize ederiz ve insanlar&#305; nas&#305;l koordine ederiz?&#8217;&#8230; Bug&#252;nk&#252; &#351;irketler &#351;u mant&#305;kla &#231;al&#305;&#351;&#305;yor:</p><ul><li><p><em>Middle management</em> &#8594; bilgi ta&#351;&#305;ma sistemi</p></li><li><p>Hiyerar&#351;i &#8594; ileti&#351;im altyap&#305;s&#305;</p></li></ul><p>Yaz&#305;da sorgulanan soru da &#351;u; art&#305;k bu hiyerar&#351;iye eskisi kadar ihtiyac&#305;m&#305;z yok.</p><h4>4- Shopify&#8217;&#305;n AI-first engineering playbook&#8217;undan &#246;ne &#231;&#305;kanlar</h4><p>Shopify kurucusu <a href="https://www.softcommitment.com/i/160822055/tobi-lutke-shopifyda-herkes-ai-kullanmal%C4%B1-yeni-her-bir-rol-icin-ai-varken-neden-bu-kisi-gerekli-diye-soracag%C4%B1m">Tobi L&#252;tke&#8217;nin hayat&#305;m&#305;za soktu&#287;u</a> &#8216;<em>AI-first company</em>&#8217; deyiminin ve Tobi&#8217;nin &#351;irket i&#231;inde sirk&#252;le etti&#287;i o me&#351;hur <em>memo</em>&#8217;nun &#252;zerinden tam bir sene ge&#231;ti.</p><p>Bessemer&#8217;e konuk olan &#351;irketin Head of Engineering&#8217;i Farhan Thawar&#8217;&#305;n <a href="https://www.bvp.com/atlas/inside-shopifys-ai-first-engineering-playbook">anlatt&#305;klar&#305; aras&#305;nda</a> &#246;ne &#231;&#305;kanlar:</p><ul><li><p>As&#305;l mesele &#8216;<em><strong>AI adoption</strong></em>&#8217; de&#287;il, &#8216;<em><strong>AI reflex</strong></em>&#8217;. Yani bir problemle kar&#351;&#305;la&#351;&#305;nda &#8216;AI ile bunu nas&#305;l &#231;&#246;zerim&#8217; diye bak&#305;yor musun bakm&#305;yor musun?</p></li><li><p>Shopify&#8217;da <strong>k&#252;lt&#252;r yukar&#305;dan a&#351;a&#287;&#305;ya iniyor</strong>. Liderlerden AI&#8217;&#305; nas&#305;l ve nerede kulland&#305;klar&#305;n&#305; bizzat g&#246;stermeleri bekleniyor ve tabii ki performans sistemi de bu do&#287;rultuda ba&#351;tan yaz&#305;lm&#305;&#351;.</p></li><li><p>Son zamanlarda s&#305;kl&#305;kla &#246;rne&#287;ini (&#246;rne&#287;in Block&#8217;ta) g&#246;rd&#252;&#287;&#252;m gibi; Shopify&#8217;da da &#8216;<em><strong>internal AI operating system</strong></em>&#8217; olu&#351;turulmu&#351; durumda. Yani; &#351;irketin t&#252;m verileri kapsayan <em>MCP server</em>&#8217;lar, <em>prompt</em> k&#252;t&#252;phanesi, merkezi bi <em>LLM-routing</em> &#231;&#246;z&#252;m&#252;&#8230;</p></li><li><p>Finans, sat&#305;&#351; ve HR gibi birimler; kendi ihtiya&#231;lar&#305; do&#287;rultusunda kendi <em>internal</em> ara&#231;lar&#305;n&#305; geli&#351;tiriyor, yaz&#305;l&#305;m ekipleri <em>bottleneck</em> olmaktan &#231;&#305;k&#305;yor, yaz&#305;l&#305;m&#305;n da merkezi olmaktan &#231;&#305;kt&#305;&#287;&#305; gibi&#8230;</p></li><li><p>Daha fazla koda, daha fazla &#231;&#305;kt&#305;ya de&#287;er verilmiyor; bunun yerine etki &#252;zerine yo&#287;unla&#351;&#305;l&#305;yor. Silinen 6 sat&#305;r kodla $600k tasarruf edilmesi &#246;rne&#287;i, tam olarak burada veriliyor.</p></li><li><p>Yine Soft Commitment&#8217;ta yer verdi&#287;im bi kavram olan &#8216;<em><strong>comprehension debt</strong></em>&#8217; Shopify&#8217;&#305;n da g&#252;ndeminde. AI evet her &#351;eyi &#231;ok h&#305;zland&#305;r&#305;yor; ama &#231;al&#305;&#351;anlar da olup biteni daha az anl&#305;yor, <em>domain </em>bilgisi azal&#305;yor, <em>debugging</em> zorla&#351;&#305;yor... &#304;&#351;in k&#246;t&#252; taraf&#305;, problem net, ama Shopify&#8217;&#305;n da anlatabildi&#287;i net bir re&#231;etesi yok. :)</p></li></ul><h4>5- AI&#8217;da verimlilik lineer de&#287;il</h4><p>Harvard ile BCG&#8217;nin yapt&#305;&#287;&#305; &#8216;<em><a href="https://pubsonline.informs.org/doi/10.1287/orsc.2025.21838">Navigating the Jagged Technological Frontier</a></em>&#8217; ba&#351;l&#305;kl&#305; &#231;al&#305;&#351;ma da k&#305;ymetli.</p><p><strong>&#199;al&#305;&#351;anlar&#305;</strong> <strong>&#252;&#231; gruba ay&#305;r&#305;p</strong> (AI kullanmayanlar, sadece GPT-4 kullanabilenler ve <em>prompt</em> yazma e&#287;itimi al&#305;p GPT-4 kullananlar); <strong>yarat&#305;c&#305;l&#305;k</strong> ve <strong>analitik</strong> d&#252;&#351;&#252;nmeyi gerektiren 18 farkl&#305; g&#246;rev veriliyor. AI kullananlar daha h&#305;zl&#305;, daha kaliteli, daha &#231;ok i&#351; &#252;retiyor; burada fark bariz ortada. Ama bu ki&#351;iler, AI&#8217;&#305;n &#8216;<em><strong>s&#305;n&#305;rlar&#305; d&#305;&#351;&#305;nda</strong> kalan</em>&#8217; g&#246;revlerde ise %20 <strong>daha ba&#351;ar&#305;s&#305;z</strong> oluyorlar. </p><p>Zaten &#231;al&#305;&#351;man&#305;n vurgu yapt&#305;&#287;&#305; temel nokta da tam olarak buras&#305;; AI kullanmak bi zeka art&#305;&#351;&#305; demek de&#287;il, AI kullanmak lineer de de&#287;il.</p><p>&#214;zetle; AI&#8217;&#305; do&#287;ru yerde kullanmak gerekiyor. Di&#287;er yandan bu sat&#305;rlar&#305; okuyanlar&#305;n hemen akl&#305;na gelecek &#8220;<em><strong>human-in-the-loop</strong></em>&#8221; yakla&#351;&#305;m&#305; i&#231;in de sonu&#231;lar &#351;a&#351;&#305;rt&#305;c&#305;&#8230; Yani evet; AI ile insanlar&#305;n beraber &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305; durumlarda da her zaman en iyi sonu&#231; gelmemi&#351;.</p><p>Buradan da &#8216;<em><strong>model routing</strong></em>&#8217; gibi &#8216;<em><strong>task routing</strong></em>&#8217; kavram&#305;na geliyoruz. Ve az sonra okuyaca&#287;&#305;n&#305;z Zapier&#8217;in de vard&#305;&#287;&#305; gibi &#8216;i&#351;letim sistemi olarak bakma&#8217; meselesine&#8230;</p><h4>6- Zapier&#8217;in t&#252;m organizasyonuna uygulad&#305;&#287;&#305; AI Fluency Rubric</h4><p>Benim de sizlerle payla&#351;t&#305;&#287;&#305;m gibi yakla&#351;&#305;k bir sene &#246;nce ilk versiyonunu payla&#351;an Zapier, hafta i&#231;inde de AI Fluency Rubric&#8217;in ikinci versiyonunu <a href="https://zapier.com/blog/raising-ai-fluency-bar-in-hiring/">duyurdu</a>. </p><p>Bu ikinci versiyonda belki de en dikkat &#231;ekici nokta; Zapier&#8217;in -hem eski hem de ekibe kat&#305;lacak olan yeni- &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;ndan minimumdaki &#351;u beklentileri:</p><ul><li><p>AI&#8217;&#305;n temel i&#351;lerine entegre olmas&#305; </p></li><li><p>Tek seferlik prompt&#8217;lar de&#287;il, tekrar eden sistemler kurmalar&#305; </p></li><li><p>Kalite, verimlilik veya benzeri &#231;&#305;kt&#305;larda net etki yaratmalar&#305;  </p></li></ul><p>&#199;o&#287;u &#351;irket h&#226;l&#226; &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;na &#8217;<em><strong>AI kullan&#305;yor mu, kullanm&#305;yor mu?</strong></em>&#8217; g&#246;zl&#252;&#287;&#252;nden bak&#305;yorken, Zapier i&#351;e al&#305;m, <em>onboarding</em>, e&#287;itim, KPI&#8217;lar ve y&#246;netici beklentileri gibi &#231;ok say&#305;da konuyu bu &#231;at&#305;n&#305;n &#252;zerine oturtmu&#351;.</p><blockquote><p>Bu da AI d&#246;n&#252;&#351;&#252;mlerinin <strong>i&#351;letme sistemi</strong> mant&#305;&#287;&#305;yla yap&#305;lmas&#305; gerekti&#287;ini bize g&#246;steriyor ki fazlas&#305;yla kat&#305;l&#305;yorum. Bir ba&#351;ka deyi&#351;le de; &#8216;<em>X pozisyonu AI&#8217;a yenik d&#252;&#351;t&#252;</em>&#8217; diyerek de&#287;il, t&#252;m s&#252;re&#231;leri yeniden d&#252;&#351;&#252;n&#252;p tasarlayarak. </p></blockquote><h2>Dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri ve g&#252;ncellemeleri</h2><h4>1- &#8220;OpenClaw an&#305;&#8221;</h4><p>Microsoft; Microsoft 365 i&#231;ine OpenClaw destekli bir ki&#351;isel asistan koymak i&#231;in m&#252;hendislik liderlerinden <strong>Omar Shahine</strong>&#8217;yi <a href="https://x.com/OmarShahine/status/2039023022699655297">g&#246;revlendirdi</a>. A&#231;&#305;k kaynak kodlu bir proje olarak <strong>OpenAI</strong>&#8217;&#305;n sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305; OpenClaw&#8217;un kurucusu <strong>Peter</strong> da bu hamleyi, ekosistemi b&#252;y&#252;tt&#252;&#287;&#252; i&#231;in pozitif buldu. </p><p>Sadece Microsoft 365 gibi i&#351;letim sistemi seviyesinde de&#287;il, t&#252;m platformlar&#305; bir &#8216;<em><strong>OpenClaw an&#305;</strong></em>&#8217; bekliyor. </p><p>OpenClaw ile olan ki&#351;isel deneyimimden hareketle &#351;unu s&#246;yleyebilirim: daha dar kapsaml&#305; ve kendi dosya yap&#305;s&#305; sayesinde <strong>odakl&#305; bir</strong> <em><strong>context</strong></em> sundu&#287;u i&#231;in, API &#252;zerinden entegre etti&#287;im model, LLM&#8217;in kendi aray&#252;z&#252;ndeki ayn&#305; modele k&#305;yasla daha tutarl&#305; ve isabetli sonu&#231;lar verebiliyor... Bu da &#351;unu g&#246;steriyor; performans&#305; belirleyen &#351;ey tek ba&#351;&#305;na model de&#287;il, modele verilen problem tan&#305;m&#305; ve context yap&#305;s&#305;<strong> </strong>da &#231;ok &#246;nemli. Merak edenler i&#231;in model &#246;nemli de&#287;il; ama Gemini 3.1 Pro. </p><p>Bu noktada Claude&#8217;un OpenClaw&#8217;a cevab&#305; niteli&#287;indeki Managed Agents &#246;zelli&#287;ine <a href="https://x.com/claudeai/status/2041927687460024721">g&#246;z atmak isteyebilirsiniz</a>.</p><h4>2- Frontier modeller, platformlar&#305; d&#305;&#351;&#305;nda token kullan&#305;ma izin vermiyor</h4><p>&#214;nemsiz gibi g&#246;r&#252;lebilir ama; Anthropic hafta i&#231;inde OpenClaw gibi harici platform kullan&#305;m&#305;nda ayn&#305; hesab&#305;n limitinin ge&#231;erli <strong>olmayaca&#287;&#305;n&#305;</strong> a&#231;&#305;klad&#305;. Yani Claude i&#231;in sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305;n&#305;z paketteki token&#8217;lar, ba&#351;ka bir platformda harcanam&#305;yor&#8230; Tabii ki API ile paras&#305;n&#305; &#246;deyip kullan&#305;rsan&#305;z o ayr&#305;&#8230;</p><p>&#214;nemli &#231;&#252;nk&#252; SaaS&#8217;lar&#305;n, OpenClaw gibi LLM&#8217;ler d&#305;&#351;&#305;nda kalan AI ara&#231;lar&#305;n&#305;n model kalitesi noktas&#305;nda a&#231;&#305;k kayna&#287;a ve kendi geli&#351;tirdikleri &#231;&#246;z&#252;mlere muhta&#231; olmalar&#305; demek.</p><p>Yani &#246;yle g&#246;r&#252;n&#252;yor ki <strong>en g&#252;&#231;l&#252; modeller</strong>, sonunda yaln&#305;zca o model &#252;retenlerde kalacak&#8230;</p><h4>3- Poke: Mass i&#231;in OpenClaw</h4><p>Hemen yukar&#305;da &#8216;OpenClaw an&#305;&#8217; dedim ya, <em>mass</em> i&#231;in OpenClaw an&#305; da <strong><a href="https://poke.com/">Poke</a></strong> olsa gerek. Hafta i&#231;inde $300m de&#287;erleme ile yeni yat&#305;r&#305;m&#305;n&#305; da <a href="https://techcrunch.com/2026/04/08/poke-makes-ai-agents-as-easy-as-sending-a-text/">duyuran</a> Poke; ki&#351;isel bir AI asistan&#305;.</p><p>iMessage, SMS, Telegram ve baz&#305; &#252;lkelerde WhatsApp &#252;zerinden ula&#351;&#305;labilen Poke ile takviminizi y&#246;netebiliyor, i&#351; uygulamalar&#305;na, ak&#305;ll&#305; ev sistemlerine ba&#287;lanabiliyor. Alamet-i farikas&#305; ise; ayn&#305; OpenClaw gibi otomasyon odakl&#305; olmas&#305;&#8230; <a href="https://x.com/interaction/status/2034713714415608123">Burada</a> detayl&#305; bir demo mevcut. Bence 2026 i&#231;inde sat&#305;n al&#305;n&#305;rlar, hatta muhtemelen <strong>OpenAI</strong> al&#305;r. :)</p><h4>4- WebBrain: A&#231;&#305;k kaynak kodlu Browser Agent</h4><p>&#350;imdi <em>mass</em>&#8217;e de&#287;il, aksine biraz <em><strong>nerd</strong></em><strong>&#8217;lere hitap</strong> <strong>eden</strong> bi &#252;r&#252;nle devam ediyorum: <a href="https://www.webbrain.one/">WebBrain</a>.</p><p>T&#252;rkiye&#8217;nin birinci nesil giri&#351;imcilerinden olan <strong><a href="https://emresokullu.com/">Emre Sokullu</a></strong> taraf&#305;ndan geli&#351;tirilen <a href="https://www.webbrain.one/">WebBrain</a>, taray&#305;c&#305;n&#305;z i&#231;in a&#231;&#305;k kaynak kodlu ve &#252;cretsiz bir agent altyap&#305;s&#305; sunuyor.</p><p>Google Chrome ve Firefox &#252;zerinde &#231;al&#305;&#351;abilen <strong>WebBrain</strong>; sayfalar&#305;n&#305; okuyabiliyor, prompt&#8217;unuz do&#287;rultusunda web sitesi &#252;zerinde otomasyon yapabiliyor. Se&#231;ti&#287;iniz LLM ile &#231;al&#305;&#351;abilen WebBrain, <em><strong>self-hosted</strong></em> olarak &#231;al&#305;&#351;&#305;yor, a&#231;&#305;k kaynak modellerle beraber tamamen &#252;cretsiz kullan&#305;labiliyor, <em><strong>local</strong></em><strong>&#8217;inizdeki</strong> LLM&#8217;lerle &#231;al&#305;&#351;abilmenizi m&#252;mk&#252;n k&#305;l&#305;yor. WebBrain&#8217;in &#8216;<em><strong>ask mode</strong></em>&#8217; ve &#8216;<em><strong>act mode</strong></em>&#8217; dedi&#287;i iki ayr&#305; modu var.</p><p>Nerd&#8217;lere hitap ediyor dedim &#231;&#252;nk&#252; LLM&#8217;lerden &#231;&#305;kmak kolay de&#287;il, veri &#252;zerine bir mahremiyet beslemek de bir hayli zor bulunan bir ni&#351;. Ama LLM ve &#8216;<em>very-big-tech</em>&#8217; ba&#287;&#305;ml&#305;l&#305;&#287;&#305;ndan &#231;&#305;kabilmek ad&#305;na kesinlikle g&#252;zel bir alternatif.</p><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><ul><li><p>50. ya&#351;&#305;n&#305; kutlayan Apple&#8217;&#305;n (<a href="https://www.theverge.com/tech/899623/apple-50-anniversary">burada</a> <strong>The Verge</strong> imzal&#305; g&#252;zel bir derleme var) ilk de&#287;il ama 1. y&#305;l&#305;ndaki ilk yat&#305;r&#305;mlar&#305;ndan birini Sequoia&#8217;dan alm&#305;&#351;. Ve <a href="https://www.linkedin.com/posts/sequoia_apple50-activity-7445259084003708928-qRpu/">burada</a> da <strong>Don Valentine</strong> imzal&#305; <em><strong>investment memo</strong></em> var, &#351;&#246;yle anlatay&#305;m, memo <strong>elle yaz&#305;lm&#305;&#351;</strong>. :) B&#246;yle teknoloji anlar&#305;n&#305; seviyorum, sizinle de payla&#351;mak istedim.</p></li><li><p>Bir giri&#351;im, YC&#8217;nin son d&#246;nemindeki onlarca giri&#351;imi bir gece <a href="https://x.com/AndrewWarner/status/2039387647794094523">klonlam&#305;&#351;</a>... :) Bu giri&#351;imin ad&#305; Feltsense, mottolar&#305;: &#8216;<em><a href="https://feltsense.com/">AI Agents as Fully Autonomous Founders</a></em>&#8217;.</p></li><li><p><em>Hype</em>&#8217;&#305;n olmazsa olmazlar&#305;ndan yanl&#305;&#351; bilgi ve &#231;arp&#305;tma&#8230; Kimi zaman daha ilgi &#231;ekici oldu&#287;u i&#231;in kimi zaman da istemeden. <a href="https://x.com/pitdesi/status/2039796875772231934/">Burada</a> 2 ki&#351;ilik bir &#351;irketin $1b&#8217;l&#305;k ciro e&#351;i&#287;ine ula&#351;malar&#305;n&#305;n arkas&#305;ndaki illegal konular ve yalanlar var. <a href="https://x.com/bensig/status/2041384157595725999">Burada</a> da &#246;nce bir Hollywood oyuncusunun geli&#351;tirdi&#287;i s&#246;ylenen ama daha sonra asl&#305;nda kendisinin sadece marka y&#252;z&#252; olarak GitHub reposunun ileti&#351;imini yapmas&#305;n&#305;n &#246;rne&#287;i var.</p></li></ul><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p>Soft Commitment&#8217;&#305;n 201. say&#305;s&#305; da burada sona erdi.</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi benimle payla&#351;mak i&#231;in; Substack&#8217;den e-b&#252;lteni okuyorsan&#305;z, bu e-postaya yan&#305;t vermeniz en iyi se&#231;enek. LinkedIn&#8217;den okuyorsan&#305;z -ki bence Substack&#8217;in okuma deneyimi on kat falan daha iyi- mesaj kutumu kullanabilirsiniz.</p><p><strong>28 Nisan Sal&#305;</strong> g&#252;n&#252;, her zamanki Soft Commitment saatinde, e-posta kutunuzda ve favori podcast uygulaman&#305;zda g&#246;r&#252;&#351;mek &#252;zere.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Soft Commitment #200 | Revenue < Growth < Distribution < Narrative]]></title><description><![CDATA[AI modelleri h&#305;zla 'commoditize' olmaya devam ediyor, Roy Lee&#8217;den itiraf, job market&#8217;in son durumu, son d&#246;nemde dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri ve &#231;ok daha fazlas&#305;...]]></description><link>https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-200-revenue-growth</link><guid isPermaLink="false">https://www.softcommitment.com/p/soft-commitment-200-revenue-growth</guid><dc:creator><![CDATA[Erman Taylan]]></dc:creator><pubDate>Tue, 31 Mar 2026 05:55:15 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/91956f0f-e8dd-4a7a-828a-c82faf3e255f_4000x2736.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><strong><a href="https://visby.ai/tr/?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=200newsletter">Visby</a></strong>&#8217;nin sundu&#287;u 200. say&#305;dan herkese merhaba.</p><p>Do&#287;um g&#252;nlerini -kendiminki de dahil- pek &#246;nemsemem, &#246;zel g&#252;nlere ek bir anlam y&#252;klemem; 200. say&#305;ya da &#246;yle. Ama <strong>dile kolay</strong>, 200. say&#305;.. :) <strong>Bu yolculukta bana e&#351;lik etti&#287;iniz, beraber &#246;&#287;rendi&#287;imiz i&#231;in &#231;ok te&#351;ekk&#252;rler! </strong></p><p>&#8220;<em><strong>Olsun ben 200. say&#305; hediyesi vermek istiyorum</strong></em>&#8221; diyenler i&#231;in &#246;nerim; burada neredeyse 10 bin ki&#351;iyiz, l&#252;tfen herkes en az bir konu&#351;tu&#287;umuz konularla <strong>ilgili</strong> olan arkada&#351;&#305;n&#305; abone yaps&#305;n. :) </p><div><hr></div><h4>Visby globalde 550&#8217;den fazla m&#252;&#351;teriye ula&#351;t&#305;</h4><p><strong><a href="https://visby.ai/tr/?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=200newsletter">Visby</a></strong>, art&#305;k &#231;ok iyi bildi&#287;iniz gibi <strong>AI Search</strong> dikeyinde &#351;irketlere u&#231;tan uca analiz ve &#231;&#246;z&#252;m sunan bir &#252;r&#252;n.</p><p>T&#252;rkiye&#8217;den <strong>Pronet</strong>, <strong>Gedik Yat&#305;r&#305;m</strong> ve <strong>Atelier Rebul</strong> gibi m&#252;&#351;terilere sahip olan <strong>Visby</strong>; en son sponsor oldu&#287;u 196. say&#305;n&#305;n ard&#305;ndan, globaldeki SaaS &#351;irketlerini hedefledi&#287;i &#252;r&#252;n&#252;yle beraber <strong>550 m&#252;&#351;teri baraj&#305;n&#305; ge&#231;ti </strong>(tebrikler!).</p><p>Y&#305;l ba&#351;&#305;ndan bu yana m&#252;&#351;teri say&#305;s&#305;nda <strong>10x&#8217;in &#252;zerinde b&#252;y&#252;yen</strong>, yak&#305;n zamanda devreye giren AppSumo kampanyas&#305; ile Mart ay&#305; i&#231;inde <strong>$120k&#8217;dan fazla ciro</strong> elde eden <strong>Visby</strong>; lider <strong>SaaS</strong> kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;rma platformu olan <strong>G2</strong>&#8217;da, <strong>49</strong> global m&#252;&#351;teriden <strong>4.9 puan </strong>ortalamas&#305; yakalad&#305;. Visby sundu&#287;u farkl&#305; &#231;&#246;z&#252;mlerle beraber hem erken a&#351;ama &#351;irketlere hem de kurumlara hitap edebiliyor. </p><p>ChatGPT, Claude ve Gemini i&#231;in markan&#305;z&#305;n <strong>performans&#305;n&#305;</strong> <strong>&#246;l&#231;en</strong>; sadece ka&#231; kez ve nerede markan&#305;z ge&#231;iyor bilgisini de&#287;il, asl&#305;nda bir yolculuk olarak <em>funnel</em> analizi<strong> </strong>sunan Visby; performans art&#305;&#351;&#305; i&#231;in hangi ad&#305;mlar&#305; izlemeniz gerekti&#287;ini s&#246;yl&#252;yor ve <strong>i&#231;erik</strong> <strong>&#246;nerileri</strong> de sunuyor. Hatta i&#231;erikleri <strong>SEO</strong> ve <strong>GEO&#8217;ya</strong> uygun olarak sizin i&#231;in yaz&#305;yor.</p><p>Visby ile tan&#305;&#351;mak i&#231;in <a href="https://visby.ai/tr/audit-form?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=200newsletter">bu linke gidebilir</a>, Soft Commitment okuyucular&#305;na &#246;zel olan &#8216;<em><strong>AI G&#246;r&#252;n&#252;rl&#252;k Raporunuzu</strong></em>&#8217; talep edebilirsiniz. </p><div><hr></div><blockquote><p style="text-align: justify;">Rastlaman&#305;z&#305;n pek de kolay olmad&#305;&#287;&#305; <strong>konu ve i&#231;g&#246;r&#252;lerle</strong>, zihninizde daha sonra birle&#351;tirmeniz i&#231;in<strong> </strong>&#231;ok say&#305;da<strong> nokta</strong> <strong>olu&#351;turmaya</strong> &#231;al&#305;&#351;aca&#287;&#305;m. Son 15 g&#252;ne <strong>Soft Commitment bak&#305;&#351;&#305; </strong>atmaya haz&#305;r m&#305;s&#305;n&#305;z?</p></blockquote><p><strong>Soft Commitment Meetup</strong>&#8217;&#305; da unutmad&#305;m. Ama k&#252;&#231;&#252;k bir geli&#351;meyi bekliyorum, yak&#305;nda duyurusu sizlerle.</p><p><strong>Keyifli okumalar,</strong></p><p><strong><a href="https://ermantaylan.com/">Erman Taylan</a></strong></p><div><hr></div><h2>&#8220;AI modelleri h&#305;zla commoditize oluyor&#8221;</h2><p>Hat&#305;rlars&#305;n&#305;z, uzun zaman &#246;nce &#8220;AI modelleri h&#305;zla <em>commoditize</em> oluyor&#8221; demi&#351;tim, <strong>Tomasz Tunguz</strong> bu d&#246;n&#252;&#351;&#252;m&#252; &#231;ok <a href="https://tomtunguz.com/white-label-ai/">g&#252;zel anlatm&#305;&#351;</a>. </p><p>AI modellerini <strong>ila&#231; sekt&#246;r&#252;ne</strong> benzeten Tomasz; &#246;nce fiyat etiketleri y&#252;ksek olan <em><strong>foundation</strong></em><strong> </strong><em><strong>model</strong></em> &#351;irketleri geldi, sonra neredeyse ayn&#305; performans&#305; veren ucuz alternatifler ortaya &#231;&#305;kt&#305;, ayn&#305; <strong>&#231;ok benzer</strong> i&#231;eri&#287;i sahip ve asl&#305;nda insan v&#252;cuduna ayn&#305; etkiyi veren alternatif ila&#231;lar gibi diyor. Hani &#351;u eczac&#305;n&#305;z&#305;n &#8216;<em>elimde o yok ama ayn&#305; etken maddeye sahip olan &#351;u var</em>&#8217; dedi&#287;i ila&#231;lar&#8230;</p><p>Tabii ila&#231; sekt&#246;r&#252;nde patentler dolay&#305;s&#305;yla bu d&#246;ng&#252; 20 y&#305;lda ya&#351;an&#305;rken AI&#8217;da ise 2 ayda bu c&#252;mleyi duyabiliyoruz.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg" width="1456" height="668" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/bf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:668,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:114411,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://www.softcommitment.com/i/189711259?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JGGv!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbf6cf92a-574d-475f-9edc-1485a5171d44_1977x907.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M" tabindex="0" type="button"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Peki fiyatlar neden ucuz? Birinci sebep ku&#351;kusuz ucuz alternatiflerin pahal&#305;lardan ald&#305;&#287;&#305; &#8216;<em>know-how</em>&#8217; (evet, &#231;ok kibar ifade ettim), sonras&#305;nda <strong>Alibaba</strong> ve <strong>Baidu</strong> gibi &#351;irketlerin bulut m&#252;&#351;terileri kazanmak i&#231;in fiyatlar&#305;n&#305; <strong>s&#252;bvanse </strong>etmesi ve 2025&#8217;in ba&#351;&#305;nda ya&#351;ad&#305;&#287;&#305;m&#305;z &#8216;<em><strong>DeepSeek an&#305;</strong></em>&#8217; gibi teknolojik geli&#351;meler&#8230;</p><p>Son olarak; modeller <em>commoditize</em> olduysa fark&#305; ne yaratacak: <strong>&#252;r&#252;n</strong>.</p><h2>&#8216;Distribution-first startup&#8217; oyununun &#246;nc&#252;s&#252; Roy Lee&#8217;den itiraf</h2><p>Cluely&#8217;den size #185&#8217;de detayl&#305;ca <a href="https://www.softcommitment.com/i/167796984/yeni-nesil-girisimcilik-distribution-geri-kalan-her-sey">bahsetmi&#351;tim</a>. Giri&#351;imin kurucusu Roy Lee, 2025 y&#305;l&#305;nda payla&#351;t&#305;&#287;&#305; $7m ARR&#8217;a ula&#351;t&#305;klar&#305; bilgisinin yalan oldu&#287;unu itiraf etti. </p><p>Bu yalan <strong>yat&#305;r&#305;mc&#305;ya</strong> de&#287;il de <strong>kamuoyuna</strong> s&#246;ylendi&#287;i i&#231;in, g&#252;ndemdeki g&#252;ncel ve malum &#246;rneklerden bana kal&#305;rsa <strong>ayr&#305;l&#305;yor</strong>&#8230; Roy&#8217;un kendisine ele&#351;tirilerde bulunan <a href="https://techcrunch.com/2026/03/05/cluely-ceo-roy-lee-admits-to-publicly-lying-about-revenue-numbers-last-year/?utm_source=substack&amp;utm_medium=email">TechCrunch makalesine</a> vermi&#351; oldu&#287;u videolu yan&#305;t da yine <a href="https://x.com/i/web/status/2031020809376932049">kendine &#246;zg&#252; cinsten</a>.</p><p>Yalan&#305;n s&#246;ylendi&#287;i kitle ve ortam farkl&#305;, yalan&#305;n derinli&#287;i farkl&#305;, bir de s&#246;yleyenin hali ve hareketleri tabii. Konuda ba&#287;&#305;ms&#305;z a&#351;a&#287;&#305;daki s&#305;ralama &#231;ok g&#252;zel oldu:</p><ul><li><p><em>Revenue</em> &#8594; <strong>opsiyonel</strong></p></li><li><p><em>Growth</em> &#8594; <strong>&#246;nemli</strong></p></li><li><p><em>Distribution</em> &#8594; <strong>&#231;ok &#246;nemli</strong></p></li><li><p><em>Narrative</em> &#8594; <strong>en &#246;nemli</strong></p></li></ul><h2>AI paradigmas&#305;nda job market&#8217;in son durumu</h2><h4>Lovable</h4><p><strong>Lovable</strong> kurucusu Anton Osika, g&#246;rd&#252;&#287;&#252;m en ilgin&#231; &#8216;i&#351; ilanlar&#305;ndan&#8217; birini payla&#351;t&#305;; birden &#231;ok pozisyon i&#231;in al&#305;m yapt&#305;&#287;&#305;n&#305;z&#305; s&#246;yleyebilirsiniz, giri&#351; seviyesi pozisyonlar i&#231;in genel bir ilan payla&#351;abilirsiniz, ama Anton <strong>&#351;irket olarak Lovable&#8217;da &#231;al&#305;&#351;mak</strong> istiyorsan&#305;z bize ula&#351;&#305;n <a href="https://x.com/antonosika/status/2036031346834104547">dedi</a>, evet bir sat&#305;n alma daveti. </p><p>Anton&#8217;un stratejisi &#231;ok yerinde, <em>founder mode</em>&#8217;un yerini hi&#231;bir &#351;ey doldurmuyor, bir de &#351;irketiniz i&#231;inde bu modun devam edebilece&#287;ine dair inanc&#305;n&#305;z tamsa ne ala&#8230;</p><h4>Meta</h4><p>Son b&#252;y&#252;k i&#351;ten &#231;&#305;karma dalgas&#305; haberi <strong>Meta</strong>&#8217;dan <a href="https://www.reuters.com/business/world-at-work/meta-planning-sweeping-layoffs-ai-costs-mount-2026-03-14/">geldi</a>. 15 bin (%20) &#231;al&#305;&#351;an&#305;n&#305; i&#351;ten &#231;&#305;karmaya haz&#305;rlanan &#351;irketin temel motivasyonu ise artan AI yat&#305;r&#305;mlar&#305;n&#305; dengelemek ve ge&#231;ti&#287;imiz y&#305;llardan kalan <em>metaverse </em>yat&#305;r&#305;mlar&#305;n&#305;n da &#8216;borcunu &#246;demek&#8217;. AI yat&#305;r&#305;mlar&#305; derken, Meta&#8217;n&#305;n 2026 sonuna kadar ay&#305;rd&#305;&#287;&#305; b&#252;t&#231;e, 600 milyar dolar. <strong>Amazon</strong> da Ocak ay&#305;nda 16 bin ki&#351;inin (%10) i&#351;ine son vermi&#351;ti.</p><p>Di&#287;er yandan Zuckerberg &#351;u s&#305;lara &#8216;<em><strong><a href="https://the-decoder.com/meta-boss-zuckerberg-reportedly-builds-personal-ai-agent-and-plans-flatter-hierarchies/">CEO Agent</a></strong></em>&#8217; geli&#351;tirmekle me&#351;gul. Bu agent; &#351;irket i&#231;indeki verilerle beslenip, anl&#305;k olarak geli&#351;meleri haber veriyor, <strong>metrikler</strong> sunuyor; adeta <strong>y&#246;netim katmanlar&#305;n&#305; </strong><em><strong>bypass</strong></em><strong> ediyor</strong>. Bir haber CEO&#8217;ya ula&#351;ana kadar hiyerar&#351;ide <strong>birden &#231;ok katman&#305;</strong> atlamas&#305; gerekirken Zuckerberg&#8217;&#252;n amac&#305;; t&#252;m bu a&#351;amalar&#305; atlatan bir otomasyon ortaya &#231;&#305;karmak. </p><h4>State of the Product Job Market</h4><p>TrueUp ve Live Data Technologies&#8217;in verilerinden beslenen ve Lenny&#8217;nin payla&#351;t&#305;&#287;&#305; <a href="https://www.lennysnewsletter.com/p/state-of-the-product-job-market-in-ee9">bu ara&#351;t&#305;rma</a>, sadece &#252;r&#252;n y&#246;netimine de&#287;il, sekt&#246;r&#252;n tamam&#305;na &#305;&#351;&#305;k tutuyor.</p><ul><li><p>2023&#8217;te dip yapan <em>tech job market</em> tekrar b&#252;y&#252;meye ba&#351;lam&#305;&#351;. &#220;r&#252;n y&#246;netimi i&#351; ilanlar&#305;ndaki 2023&#8217;ten bug&#252;ne ya&#351;anan art&#305;&#351; %53. M&#252;hendislik rolleri de son 2 y&#305;l&#305;n en y&#252;ksek seviyesine olduk&#231;a yakla&#351;m&#305;&#351;.</p></li><li><p>Paribu&#8217;da bizim de sahip oldu&#287;umuz &#8216;<em><strong>AI PM</strong></em>&#8217; pozisyonu i&#231;in <strong>700</strong> a&#231;&#305;k pozisyon var. AI odakl&#305; i&#351; ilanlar&#305;nda art&#305;&#351; her noktada &#231;ok net g&#246;r&#252;l&#252;yor.</p></li><li><p><strong>Uzaktan &#231;al&#305;&#351;ma azal&#305;yor</strong>, &#246;zellikle AI rollerinde Silikon Vadisi ba&#351;&#305; &#231;ekiyor. 2 dikkat &#231;eken b&#246;lge daha var: Berlin ve Austin.</p></li><li><p>Ge&#231;ti&#287;imiz y&#305;llara k&#305;yasla <em>senior</em> rollere olan ilgi y&#252;kseliyor. Yine &#351;a&#351;&#305;rt&#305;c&#305; de&#287;il, daha az ki&#351;i ama &#231;&#305;kt&#305; odakl&#305; bir i&#351;e al&#305;m stratejisi yay&#305;l&#305;yor.</p></li><li><p>Scrum Master ve Project Manager gibi koordinasyon rollerine, AI yetkinli&#287;inin d&#252;&#351;&#252;k olan herkese olan ilgi &#231;ok ciddi &#351;ekilde azal&#305;yor.</p></li></ul><p>&#214;zetle; <em>very big tech</em>&#8217;lerden gelen <em>layoff</em> haberleri ki hemen yukar&#305;da da bir tanesi vard&#305;, evet m&#252;hendislik organizasyonlar&#305;n&#305; da pek tabii ki etkiliyor ama <strong>i&#351;e al&#305;mlar da devam</strong> ediyor. &#350;irketler yeni d&#252;zeni en az&#305;ndan bir s&#252;re i&#231;in <strong>anlam&#305;&#351;</strong>, pozisyon almaya ba&#351;lam&#305;&#351; gibi duruyor.</p><p>Teknoloji tak&#305;mlar&#305; say&#305;ca k&#252;&#231;&#252;l&#252;yor, &#351;u iki konuda harcamalar h&#305;zla b&#252;y&#252;yor: </p><ul><li><p><em>GPU</em>, <em>data center</em> ve di&#287;er her t&#252;rl&#252; AI altyap&#305;s&#305;na harcanan b&#252;t&#231;eler, </p></li><li><p>ve her bir geli&#351;tirici i&#231;in -yurtd&#305;&#351;&#305; &#246;rneklerinde g&#252;ncel olarak $3k (ayl&#305;k) dolaylar&#305;nda oldu&#287;unu g&#246;rd&#252;&#287;&#252;m- token masraflar&#305;.</p></li></ul><p>Ama i&#351;e al&#305;mlar devam ediyor, edecek de&#8230;</p><h4>US Job Market Visualizer</h4><p>Andrej Karpathy, AI paradigmas&#305;nda &#8216;<strong>mesleklerin</strong> <strong>gelece&#287;ini</strong> g&#246;steren&#8217; interaktif <a href="https://karpathy.ai/jobs/">bir harita payla&#351;t&#305;</a>. &#350;a&#351;&#305;rt&#305;c&#305; bir sonu&#231; yok (bilgisayar ba&#351;&#305;ndaki i&#351;ler tehlikede) belki ama, yine de ba&#351;ar&#305;l&#305; bir &#231;al&#305;&#351;ma. Harita ABD i&#231;in yap&#305;lm&#305;&#351; ve 300 mesle&#287;i kaps&#305;yor.</p><h2>Son d&#246;nemde dikkatimi &#231;eken AI &#252;r&#252;nleri</h2><h4>Skills</h4><p>Claude ile pop&#252;ler olan <em><strong>skills</strong></em> kavram&#305;n&#305; &#231;ok k&#305;saca anlatmam gerekirse; <em><strong>prompt</strong></em> tek seferlik bir talimatken skills ile birden &#231;ok kez kullan&#305;labilir &#351;ekilde, <strong>spesifik g&#246;revler</strong> i&#231;in talimatlar ve dok&#252;manlarda olu&#351;an bir &#231;e&#351;it &#8216;mini &#231;al&#305;&#351;ma k&#305;lavuzu&#8217; haz&#305;rlayabiliyorsunuz.</p><p>Claude ile pop&#252;ler olsa da OpenAI ve Anthropic geli&#351;tiricilerinin asl&#305;nda beraberce geli&#351;tirdi&#287;i skills&#8217;lerle (bak&#305;n&#305;z: kendisi &#231;o&#287;ul olan bir &#304;ngilizce kelimeyi, T&#252;rk&#231;e&#8217;de yazma sorunsal&#305;) alakal&#305; ilk olarak kendisini bir <em><strong><a href="https://skillsmp.com/">Agent Skills Marketplace</a></strong></em> olarak tarif eden <a href="https://skillsmp.com/">skillsmp.com</a>&#8217;u payla&#351;mak istiyorum. Ba&#287;&#305;ms&#305;z bir proje olarak GitHub &#252;zerindeki skills&#8217;leri tarayan ve ke&#351;fedilebilir bir &#351;ekilde sunan skillsmp&#8217;ye &#231;oktan Manus sponsor olmu&#351; bile. Platformda &#351;u an 600 binden fazla skills var ki bu say&#305; bana biraz fazla gelmedi de&#287;il&#8230; Bi di&#287;er dikkat &#231;ekici proje olan <strong><a href="https://deathbyclawd.com/">Death by Clawd</a></strong> ise SaaSpocalypse (<a href="https://www.softcommitment.com/i/188495881/bu-cagda-saaspocalypse-urun-gelistirmek-icin-f%C4%B1rsatlar-nerede">#199</a>) &#231;a&#287;&#305;nda bilindik &#252;r&#252;nlerin, bir skills<em> dosyas&#305;</em> ile <em><strong>replace</strong></em> edilebilip edilemeyece&#287;ini skorluyor.</p><p>Skills konusunda &#246;nemli bir geli&#351;meye OpenAI imza att&#305; ve Codex alt&#305;nda <strong>Plugins</strong> &#246;zelli&#287;ini <a href="https://developers.openai.com/codex/plugins">tan&#305;tt&#305;</a>. Codex&#8217;in <em>plugin</em>&#8217;lerinde <em><strong>skills</strong></em> ve <strong>MCP</strong> bir arada sunuluyor ve ben de <a href="https://x.com/i/web/status/2037438867175878704">Ekrem&#8217;e kat&#305;l&#305;yorum</a>, bu iki kavram&#305; birle&#351;mesi &#231;ok yerinde.</p><h4>Ramp ve Stripe&#8217;dan &#8216;CLI for agents&#8217;</h4><p>Dok&#252;manlar ve web siteleri gibi art&#305;k yaz&#305;l&#305;m&#305;n kendisi de <em>agent</em>&#8217;lar i&#231;in yaz&#305;l&#305;yor, ya da yazd&#305;r&#305;l&#305;yor mu demeliyim? :) Hafta i&#231;inde <strong>hem <a href="https://www.linkedin.com/posts/leomehr_today-we-launched-ramp-cli-its-now-easier-activity-7443108868299177984-j1NO/">Ramp</a> hem de <a href="https://projects.dev/">Stripe</a>,</strong> &#8220;<em><strong>CLI for agents</strong></em>&#8217; projelerini tan&#305;tt&#305;lar. </p><p>B&#246;ylece agent&#8217;lar&#305;n Ramp veya Stripe&#8217;a gidip butonlara t&#305;klamas&#305;na gerek kalmad&#305;, <strong>CLI</strong> (<em>Command Line Interface</em>) &#252;zerinden &#231;ok daha h&#305;zl&#305; ve <strong>p&#252;r&#252;zs&#252;z</strong> olarak bu iki platformla konu&#351;abilecek, i&#351; ak&#305;&#351;lar&#305;n&#305; tamamlayabilecekler. </p><blockquote><p>Pekala &#8216;<em>ama bunun API&#8217;dan bir fark&#305; yok ki</em>&#8217; diyebilirsiniz. Ama API, <strong>&#246;nceden tan&#305;ml&#305; bir</strong> <strong>fonksiyonu &#231;a&#287;&#305;rmak</strong> demekken, CLI ise tamamen agent&#8217;lar&#305;n i&#351; ak&#305;&#351;&#305;na uygun olarak, adeta bilgisayar&#305;n kullan&#305;m&#305;n&#305; sim&#252;le ediyor.</p></blockquote><ul><li><p><strong>GUI</strong> (<em>Graphical User Interface</em>) &#8594; for humans</p></li><li><p><strong>API</strong> (<em>Application Programming Interface</em>) &#8594; for developers</p></li><li><p><strong>CLI</strong> (<em>Command Line Interface) </em>&#8594; for agents</p></li></ul><h4>Amazon&#8217;dan Health AI</h4><p>Sa&#287;l&#305;k ve e&#287;itim gibi dikeylerde, &#246;zelle&#351;mi&#351; LLM&#8217;lere ihtiyac&#305;m&#305;z var. Ge&#231;ti&#287;imiz g&#252;nlerde beraber bir panelde konu&#351;mac&#305; oldu&#287;umuz Medipol &#220;niversitesi&#8217;nden <strong>Ahmet Kaplan</strong> da lokalize edilmi&#351;, sa&#287;l&#305;k dikeyinde bir LLM &#252;zerinde &#231;al&#305;&#351;maya ba&#351;lad&#305;klar&#305;n&#305; s&#246;yledi ki &#231;ok do&#287;ru hamle. &#214;zellikle <strong>lokalize olmak</strong>; &#252;lkenin veri, al&#305;&#351;kanl&#305;k ve genetik kodlar&#305;ndan beslenmek bu noktada olduk&#231;a kritik.</p><p>Amazon da hafta i&#231;inde <strong>Health AI</strong> ad&#305;n&#305; verdi&#287;i &#252;r&#252;n&#252;n&#252; <a href="https://techcrunch.com/2026/03/10/amazon-launches-its-healthcare-ai-assistant-on-its-website-and-app/">duyurdu</a>. Amazon&#8217;un bu &#252;r&#252;n&#252; sadece sorular&#305;n&#305;z&#305; cevaplama, test sonu&#231;lar&#305;n&#305;z&#305; a&#231;&#305;klama, ila&#231;lar&#305; anlatma ile yetinmiyor; re&#231;etenizi yeniliyor, doktor randevusu al&#305;yor ve Amazon Pharmacy ile ila&#231; y&#246;netiminizi yap&#305;yor.</p><h4>Project NOMAD</h4><p><strong><a href="https://www.projectnomad.us/">Project NOMAD</a></strong>; internet olmadan da &#231;al&#305;&#351;an, i&#231;inde Wikipedia, e&#287;itim i&#231;erikleri, haritalar ve <strong>lokal &#231;al&#305;&#351;an AI modelleri </strong>bulunan bir <strong>offline AI ve bilgi sunucusu</strong> projesi olarak tarif edilebilir. <em><strong>Use-case</strong></em> olarak ne zaman gerekir, ne kadar gerekli gibi sorular bir yerde dursun; &#231;ok g&#252;zel fikirmi&#351;. Project NOMAD &#252;cretsiz ve a&#231;&#305;k kaynak kodlu. </p><p>Projenin ismi sizi yanl&#305;&#351; y&#246;nlendirmesin, Nomad <em><strong>digital nomad</strong></em>&#8217;lardan de&#287;il; <em><strong>N</strong>ode for <strong>O</strong>ffline <strong>M</strong>edia, <strong>A</strong>rchives, and <strong>D</strong>ata</em>&#8217;dan geliyor.</p><h2>Adam Neumann, Travis Kalanick ve Jeff Bezos&#8217;un  yeni planlar&#305;</h2><h4>Flow</h4><p>Adam Neumann, WeWork sonras&#305; ayn&#305; i&#351; modeli ve ya&#351;am tarz&#305; de&#287;i&#351;imini konuta getirmek i&#231;in kurdu&#287;u <strong>Flow</strong>&#8217;u, <strong>Miami</strong>&#8217;den tan&#305;tt&#305; ve adeta <a href="https://x.com/FarroYossi/status/2032981932967944313">&#8216;</a><em><strong><a href="https://x.com/FarroYossi/status/2032981932967944313">mekan&#305;n sahibi geri geldi</a></strong></em><a href="https://x.com/FarroYossi/status/2032981932967944313">&#8217; dedirtti</a>. </p><p>Flow&#8217;un hikayesini ve ald&#305;&#287;&#305; $350m&#8217;luk yat&#305;r&#305;m&#305; #121&#8217;de <a href="https://www.softcommitment.com/i/91718969/a16zden-350-milyon-dolarl%C4%B1k-ikinci-sans-yat%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1-flow">yazm&#305;&#351;t&#305;m</a>. </p><h4>Atoms</h4><p>Travis Kalanick de ayn&#305; Adam Neumann gibi &#8216;&#252;zerine dizi &#231;ekilen&#8217; Uber hikayesinin mimar&#305;. Kurucusu oldu&#287;u Uber&#8217;den -YK taraf&#305;ndan- kovulmas&#305;ndan sonra ilk olarak bulut mutfak kavram&#305;n&#305; d&#252;nyaya getiren Travis, &#351;imdi de <a href="https://x.com/arenamagdotcom/status/2033248864078098622">yeni giri&#351;imini duyurdu</a>.</p><p>Travis&#8217;in yeni giri&#351;imi <strong>Atoms</strong>&#8217;un mottosu: &#8220;<em><strong>Digitize the Physical World</strong></em>&#8221;. &#350;irketin &#252;zerinde &#231;al&#305;&#351;t&#305;&#287;&#305; &#351;ey bir anlamda &#351;u d&#246;ng&#252;: <strong>robotik</strong> &#8594; <strong>otomasyon</strong> &#8594; <strong>fiziksel AI</strong>. Uber insanlar&#305; ta&#351;&#305;yor, Atoms ise atomlar&#305;. Travis&#8217;in bulut mutfakla <strong>tecr&#252;belendi&#287;i</strong> <em>last-mile delivery</em> pazar&#305;n&#305; da d&#252;&#351;&#252;n&#252;nce; Travis asl&#305;nda <strong>noktalar&#305; birle&#351;tirmi&#351;</strong>&#8230;</p><p>Uber sonras&#305; ge&#231;irdi&#287;i &#252;retken ama radar alt&#305;ndaki 8 y&#305;l&#305;n ard&#305;ndan Travis, medya ve fazlaca g&#246;r&#252;n&#252;r oldu&#287;u o eski y&#305;llar&#305;n&#305; &#246;zlemi&#351; gibi duruyor. Verdi&#287;i r&#246;portajda de&#287;indi&#287;i &#351;u nokta kritik: &#8220;<em>Stealth mode&#8217;da kal&#305;nca &#351;irketinizin k&#252;lt&#252;r&#252; de PR&#8217;dan uzak, i&#351; yapma odakl&#305; oluyor. Ayn&#305; zamanda rakipten, rekabetten ve yat&#305;r&#305;mc&#305; ile medya bask&#305;s&#305;ndan da kurtulmu&#351; oluyorsunuz.</em>&#8221; Tabii bu i&#351; yap&#305;&#351; &#351;ekli operasyon ve co&#287;rafi geni&#351;leme taraf&#305; y&#252;ksek i&#351;lerde, &#246;zellikle Travis gibi bir kurucusuysan&#305;z anlaml&#305; oluyor.</p><p>Bu arada <a href="https://atoms.co/vision">Atoms sitesinin</a> Travis&#8217;in Uber&#8217;den ayr&#305;l&#305;&#351; hikayesiyle a&#231;&#305;lmas&#305; da &#246;nemli bir detay. Hatta metinde, YK&#8217;daki bir yat&#305;r&#305;mc&#305;n&#305;n (ki bu ismin <strong>Benchmark</strong>&#8217;tan <strong>Bill Gurley</strong> oldu&#287;u biliniyor) annesinin &#246;l&#252;m&#252;n&#252; bir koz gibi kulland&#305;&#287;&#305; da ge&#231;iyor.</p><h4>Jeff Bezos</h4><p><a href="https://www.wsj.com/tech/jeff-bezos-aims-to-raise-100-billion-to-buy-revamp-manufacturing-firms-with-ai-618a3cfe">Bir Wall Street haberine g&#246;re</a> Jeff Bezos, <strong>AI kullanarak sanayi &#351;irketlerini sat&#305;n al&#305;p d&#246;n&#252;&#351;t&#252;rmek i&#231;in</strong> 100 milyar dolarl&#305;k dev bir yat&#305;r&#305;m fonu kurmaya &#231;al&#305;&#351;&#305;yor. </p><p>Bezos&#8217;un oda&#287;&#305;nda &#351;u d&#246;rt sekt&#246;r var: savunma, havac&#305;l&#305;k, otomotiv ve end&#252;striyel &#252;retim. Bezos; ayn&#305; zamanda #193&#8217;de <a href="https://www.softcommitment.com/i/179083316/bret-taylor-sergey-brin-ve-simdi-de-jeff-bezos">sizlere aktard&#305;&#287;&#305;m</a>, kurucusu oldu&#287;u <strong>Project Prometheus </strong>giri&#351;imiyle de olduk&#231;a paralel bir fon kurmu&#351; oluyor. Bu giri&#351;iminin de oda&#287;&#305;nda AI ile fiziksel &#252;retimi d&#246;n&#252;&#351;t&#252;rmek vard&#305;.</p><h2>K&#305;salar&#8230;</h2><ol><li><p><strong>A16Z</strong>&#8217;nin, daha &#246;nce de konu etti&#287;im, <em><strong>The Top 100 Gen AI Consumer Apps</strong></em> isimli &#231;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305;n yeni versiyonu <a href="https://a16z.com/100-gen-ai-apps-6/">yay&#305;nland&#305;</a>. &#304;&#231;erisinde g&#252;zel &#231;&#305;kar&#305;mlar da var.</p></li><li><p><strong>Ramp</strong> bu yaz Avrupa&#8217;ya a&#231;&#305;laca&#287;&#305;n&#305; <a href="https://x.com/i/web/status/2032444124947714532">duyurdu</a>. Ayr&#305;ca Avrupa Komisyonu, EU Inc giri&#351;iminde <a href="https://commission.europa.eu/news-and-media/news/eu-inc-making-business-easier-european-union-2026-03-18_en">bir ad&#305;m daha att&#305;</a>. Avrupa Birli&#287;i&#8217;nde &#351;irket <strong>kurmay&#305;</strong> ve b&#252;y&#252;tmeyi &#231;ok daha kolay hale getirmek i&#231;in tasarlanm&#305;&#351; bu d&#252;zenleme, tek bi &#351;irketle 27 &#252;lkeyi kapsayan ticari b&#246;lgede faaliyetlerinizi s&#252;rd&#252;rmeye de yar&#305;yor. EU Inc &#351;u an teklif a&#351;amas&#305;nda.</p></li><li><p><strong>SaaS metriklerinin AI ile</strong> <strong>nas&#305;l de&#287;i&#351;ti&#287;ini</strong> ele alan <a href="https://www.growthunhinged.com/p/rethinking-saas-metrics-for-ai">bu makale</a>, SaaS d&#252;nyas&#305; merakl&#305;lar&#305; i&#231;in okumaya de&#287;er&#8230;</p></li><li><p>Yine merakl&#305;s&#305; i&#231;in g&#252;zel bir <a href="https://outcastventures.com/essays/billion-dollar-founder-study/#the-biggest-edge-is-startup-experience-and-past-success">veriye dayal&#305; ara&#351;t&#305;rma daha</a>... Son 20 y&#305;lda halka arz olan veya $1B+ exit yapan t&#252;m ABD&#8217;li <em><strong>startup</strong></em><strong>&#8217;lar&#305;n</strong> kurucular&#305;n&#305; inceleyen &#231;al&#305;&#351;mada 350 &#351;irket ve 2000&#8217;den fazla kurucu profili analiz edilmi&#351;.</p></li><li><p><strong>CodeWall</strong> isimli bir g&#252;venlik &#351;irketi, geli&#351;tirdi&#287;i bir <em>AI agent</em> ile McKinsey&#8217;nin AI platformuna sald&#305;rd&#305; <strong>ve insan m&#252;dahalesi olmadan</strong>, <strong>2 saat i&#231;inde</strong> <a href="https://codewall.ai/blog/how-we-hacked-mckinseys-ai-platform">platformu hack&#8217;lemeyi ba&#351;ard&#305;</a>. K&#252;&#231;&#252;k bir hack vakas&#305;ndan da s&#246;z etmiyorum.. <strong>46</strong> milyon mesaj, <strong>728</strong> bin dosya (McKinsey&#8217;nin en &#246;nemli <em>asset</em>&#8217;i bunlar desem yeridir&#8230;), <strong>57</strong> bin kullan&#305;c&#305; hesab&#305; ve <em><strong>system prompt</strong></em>&#8217;lar&#305; ele ge&#231;irildi.</p></li></ol><h2>Kapan&#305;&#351;&#8230;</h2><p><strong><a href="https://visby.ai/tr/?utm_source=soft-commitment&amp;utm_medium=200newsletter">Visby</a></strong>&#8217;nin sundu&#287;u Soft Commitment&#8217;&#305;n 200. say&#305;s&#305; da burada sona erdi.</p><p>Fikir ve &#246;nerilerinizi benimle payla&#351;mak i&#231;in; Substack&#8217;den e-b&#252;lteni okuyorsan&#305;z, bu e-postaya yan&#305;t vermeniz en iyi se&#231;enek. LinkedIn&#8217;den okuyorsan&#305;z -ki bence Substack&#8217;in okuma deneyimi on kat falan daha iyi- mesaj kutumu kullanabilirsiniz.</p><p><strong>14 Nisan Sal&#305;</strong> g&#252;n&#252;, her zamanki Soft Commitment saatinde, e-posta kutunuzda ve favori podcast uygulaman&#305;zda g&#246;r&#252;&#351;mek &#252;zere. </p><p>Sevgiler.</p>]]></content:encoded></item></channel></rss>