Soft Commitment #197 | Brex'in AI dönüşümü, dikkatimi çeken AI ürünleri ve güncellemeleri, AI Coding için 'ChatGPT anı'

6 başlıkta, 30'un üzerinde konu ve içgörü sizi bekliyor. Geride bıraktığımız on beş güne Soft Commitment bakışı atmaya hazır mısınız?

İmza günlerimiz geldi çattı. Yayımlanalı 2 ay bile olmadan son 1 yılın teknoloji kategorisi altında en çok satan kitabı olmayı başaran Yapay Zekâ için imza günlerimiz şöyle:

• 5 Şubat Perşembe günü 18:00 yani tam iş çıkışı, beyaz yaka cenneti Büyükdere Caddesi üzerindeki Kanyon D&R

• 8 Şubat Pazar günü bi cadde yürüyüşü molası olarak 15:00'de, Bağdat Caddesi (Göztepe) D&R

• 10 Şubat Salı günü 14:00'de, Ankara'nın -bence- en güzel caddesinde yer alan Tunalı D&R

Tanışmak, söyleşi ve sonrasında sohbet etmek, ve tabii kitabınızı imzalamak için Buğra ile beraber sizi de bekliyorum. Evet, tüm imza günlerinde birer söyleşimiz de olacak.

Rastlamanızın pek de kolay olmadığı konu ve içgörülerle, zihninizde daha sonra birleştirmeniz için çok sayıda nokta koymaya çalışacağım. Geride bıraktığımız 15 güne Soft Commitment bakışı atmaya hazır mısınız?

Neredeyse dokuz senedir devam eden ve 9.165 teknoloji sektörü çalışanının takip ettiği Soft Commitment’ı iş arkadaşlarınıza forward etmeyi ve paylaşmayı atlamayın.

(‘Peki Soft Commitment Podcast nerede’ diyenlere… Hayır, AI’ımızın token’ı bitmedi, kısa bir süre sonra #197’nin podcast’i yayında olacak.)

Keyifli okumalar,

Erman Taylan

---

Brex’in AI ile organizasyonel dönüşüm hikayesi ve exit’e giden yolu nasıl açtığı

Asıl değinmek istediğim konu bu değil ama güzel bir tesadüf de oldu... Brex, Capital One tarafından 5.15 milyar dolar bedelle satın alındı. 2000’lerin bir gazetesi olsaydım; ‘Brex’ited’ gibi bir başlık da atabilirdim. :) Brex her yönüyle, her zaman ilgi çekici bir girişim oldu. Y Combinator’a girdiklerinde, dönemin en genç kurucu ortakları olan ve Brezilya’dan ABD’ye yeni taşınan ikili; programa ilk kabul aldıklarında Brex’e bir hayli uzak bir alanda, video animasyonlar üzerine çalışıyordu. Kısa bir süre sonraysa büyük bir pivot ile bugünkü ‘kurumsal kart ve finans yönetimi’ uygulaması halini aldılar.

Asıl konumuz ise Brex CTO’sunun Latent Space’e konuk olup, şirket olarak yaşadıkları AI dönüşümünü anlatması.

2024 yılında çalışanlarının %20’sine veda eden, büyümesi yavaşlamış, finansal olarak da kötü günler geçiren şirket; operasyonlarını ve organizasyonunu AI ile tekrardan ele aldı ve bugün Avrupa’ya açılan, büyümesi tekrar hızlanan bir şirket olarak exit etti.. Bu arada Brex işten çıkarmalardan önce 1500 kişiydi ve çalışan büyümesiyle execution’ın başarısı arasındaki iyiye gitmeyen korelasyonu keşfetmişlerdi.

Hikayeden aklımda kalanlar şunlar:

• ‘Bugün kurulup Brex’i disrupt edecek bir şirket nasıl olurdu?’ diye düşünerek, 350 kişilik mühendislik takımlarının içinde bir LLM ekibi kurdular. Bakınız ‘CEO’lara açık mektup’ yazımdaki ‘task force takım’, tam anlamıyla.

• Bu takım hala bir startup gibi hareket ediyor. 20’li yaşlarının başındaki yeteneklerle sektörel deneyimi bulunan tecrübeli mühendislerin bir karışımı olan bu takım aynı bir startup gibi ‘gerekmedikçe’ büyümüyor. Haftanın 6 günü, 09 - 21 arasında yani 996 modelinde çalışıyor.

• Brex, AI araçları arasında kategori bazlı olarak birini seçip tüm şirketin kullanımına açmak yerine, herkesin farklı çözümleri denemesine ve satın almasına izin veriyor. Mühendislik takımları dışında kalan herkesin prompt ve eval yazan, ‘AI-native’ bir çalışana dönüşmesi için kendi agent platform’unu geliştiren ve mühendisliğe olan bağımlılığı ortadan kaldıran şirket, ‘daha çok AI kullanın’ demekle kalmadı, hem araçlarını hazırladı hem playbook hem de policy dokümanlarını yayınladı.

  • Artık daha fazla CEO’lara yazdığım açık mektuba referans vermeyeceğim ama ‘aklın yolu bir’.

• Tüm çalışanları için önce bir seviye belirleme testi sonrasında da eğitimi programı hazırlayan Brex, kişileri 4 seviyeye ayırdı: user - advocate - builder - native. Bu testin üç ayda bir tekrarlanması ve proje takımları oluşturulurken de bu seviyelerin kullanılması cabası. Bu yaklaşım ilk bakışta biraz sert gibi görünse de, amaçlanan şey ortaya ‘çalışanları işten çıkarmaya yönelik bir metrik’ koymak değil; aksine tüm çalışanların teşvik edilmesi ve projelerin seviyelere göre çalışan dağılımına gitmesi ile verimlilik. Tabii terfi ve performans değerlendirmelerinde, test sonuçları önemli bir rol de oynadı.

• İşe alım kriterleri ve mülakat süreçleri güncellendi, mevcut çalışanlar da bu benzer süreçlerden geçti.

• Bu kısım biraz daha kültüre odaklı olacak ama Brex; işe alımda da ‘Brex, gelecekte bir startup kurmak istiyorsan doğru yer’ mottosuna oynadı, kendi şirketini kurmak üzere işten ayrılanlarla tebrik ederek vedalaştı. Programa, ‘Quitters Welcome’ adı verildi.

• Brex’in ürün vizyonu ise hedef kitlesine yani müşterilerinin çalışanlarına ve finans takımlarına birer ‘executive assistant’ olabilmek.

• Brex’in operasyonel verimliliğine dair bazı örnekler paylaşmam gerekirse; müşteri başvurularının AI ile sonuçlandırılması ileanında onboarding, KYC ve kredilendirme gibi süreçlerin de AI ile otomatikleşmesi…

• Teknik detaylar ve video röportaj için linke gidebilirsiniz.

Yukarıda aktardığım 4 seviye…

Dikkatimi çeken AI ürünleri ve güncellemeleri

Ürünlerle başlayayım…

Sparkli: Üretken yapay zeka ile bir dönemin ansiklopedilerinin geri dönüşü

Eski Google çalışanlarının çocuklar için geliştirdiği AI-powered öğrenme uygulaması: Sparkli. Bilemiyorum denk geldiniz mi ama; D&R’ın davetiyle haftasonunda Bağdat Caddesi / Göztepe mağazasında 8-14 yaş arası çocuklar için birer saatlik 4 oturumla eğitim verdik. Kurumların dönüşümü, startup’ların iş modelleri, MVP’nin değişimi vs. sürekli gündemimizde ama çocukları hiç konuşmuyoruz, yani geleceğimizi. En seçkin okullarda çocukları eğitim gören arkadaşlarımla konuştuğumda görüyorum ki okullar da bu alanda sessiz. Eğitimin kendisini de AI ile büyük bir değişim bekliyor, benzer bir şekilde çocukların da AI özelinde bir eğitime ihtiyacı var. Konu onlar için de prompt ve model sınırları değil; hayatlarına nasıl entegre edecekleri ve belki de daha önemlisi; nelere dikkat etmeleri gerektiği… Bu arada eğitim bizim için de, öyle gözlemledik ki çocuklar için de çok keyifli geçti. Ki bilirsiniz, bu yaş grubundaki çocuklar içlerinden ne geçiyorsa onu söyler. :)

Dönelim Sparkli’ye. En basit tanımıyla eskiden çocuklar ansiklopedilerden öğrenirdi ki ben de ucundan da olsa bu dönemi yaşadım. Ansiklopeki karıştırdığım günleri çok net hatırlıyorum. Sonrasında bugüne kadar teknoloji gelişti, platformlar değişti ama kapalı devre çalışan, güvenilir ve başarılı bir çözüm akla hala gelmiyor. Sparkli, çocukların yaş gruplarına göre ‘yağmur nasıl yağar’ veya ‘uçaklar nasıl uçar’ gibi konuları, GenAI’ın nimetleriyle öğretiyor. Ürün henüz kapalı beta’da ama çok güzel duruyor. Peki tabii ki oyunlaştırma ve kişiselleştirmenin nimetleriyle orta ve uzun vadeli sonuçlarının önemli ölçüde başarılı olması potansiyeli yüksek. Ama her AI girişimi gibi GTM ve LLM’lerin bi gün ürünü kill etmesi riski için kafamda soru işaretleri büyük. Sparkli yapmasa da birisi bu çözümü bir gün yapacak. Diğer yandan; -özellikle eğitim dikeyinde yer alan- Sparkli gibi platformların LLM’ler karşısındaki avantajlarından birisi de ebebeynlerin yani karar vericilerin bu kritik ürünleri very-big-tech’lere teslim etme çekincesi olabilir.

Blockit: Takvim dünyasının büyük şirketi bugüne kadar n’aptı? & Bir Sequoia partner’i ürün yaparsa n’olur?

İkinci ürün ise Blockit. Bu sefer de eski bir Sequoia Capital partner’inin ürünü. Evet, girişimin yatırımcılarından birisi de şimdiden Sequoia. Blockit ise bir yandan basit bir yandan zor bir probleme çözüm sunma iddiasında: toplantı organizasyonu asistanı.

Şimdiden aralarında Perplexity ve Brex gibi şirketlerin de bulunduğu (evet, bi girişimin kurucusu eski bir Sequoia çalışanı olunca böyle oluyor — ayrıca lansman videosu da böyle) müşterileri için 100k üzerinde toplantı organizasyonu yapmış olan Blockit; AI ve kişiselleştirmesiyle dikkat çekiyor. Slack, Google, Zoom gibi çok sayıda araçla entegre olarak çalışabilen Blockit, ‘Calendly gibi ürünler bugüne kadar ne yaptı’ dedirtiyor.

Blockit ile takviminize, örneğin ‘YK toplantısı dışında kalan tüm Pazartesi toplantılarımı ertele’ gibi komutlar vermeniz mümkün.

En distopik sosyal ağ: moltbook

Üçüncü ürünümüz ise moltbook: A Social Network for AI Agents.

Lansmanının üzerinden günler geçmişken 1 milyondan fazla AI agent’ın içerik ürettiği ve anlık olarak binlerce gerçek insanın bu içerikleri takip ettiği moltbook, her şeyden önce arkasındaki tüm partiler (en başta da OpenClaw, eski adıyla Clawdbot) için çok güzel bir pazarlama platformu.

Bir önceki haftasonu bir hayli popüler olan OpenClaw üzerinde koşan AI agent’ların konuşmaları Reddit’e çok benzer bir arayüzde sunuluyor ve moltbook’a insanlar içerik üretemiyor. Aklıma #142’de detaylıca bahsettiğim ‘AI Köyü’ projesini getirdi... Sosyal ağların neredeyse tamamı için geçerli olan, yazılı olmayan kural; aktif içerik oluşturan kullanıcılar %10, yoğun olarak içerik oluşturan ve takip edilen kullanıcılar %1 ve geriye kalan %90 da salt tüketici. Tabii AI agent’larda bu denge de ortadan kalkmış oldu diye düşünebilirsiniz; ama upvote’ların %44’ünü alan yine iki hesap. :) Takipçi sayısı da yine hiç homojen dağılmıyor, sonuçta her AI agent’ın bir karakteri var, ve tabii o karakteri de gerçek bir insan oluşturuyor…

Bakalım bu denemenin sonu nereye varacak?

Hızlı hızlı güncellemelere de bakalım:

• Claude’nin Claude in Excel özelliği bir hayli ses getirdi, şimdilik sadece Pro plan kullananlara açık. Bana sorarsanız konuşulması gereken geleceğin yetenekleri.

  • Kariyer ve hayata dair düşünürken hep bu yaklaşımdan gidiyorum: Art vs Science. Science derken, pek tabii ki bilim değil; bizim gibi insanların çalıştığı sektörlerde excel kullanmak gibi salt bilgi gerektiren şeylerden bahsediyorum. Art ise bu noktada kişiden kişiye değişen, kolay kolay da tekrar edilemeyecek katkıları anlatıyor… Mesela network gücü, iletişim beceresi… Claude in Excel; art’ın; science’dan her geçen gün daha da önem kazanmasına dair güzel bir işaret. Science, AI ile artık ürünleşiyor.

• NVIDIA’nın ses odaklı PersonaPlex-7B modeli açık kaynak kodlu ve ücretsiz. Aynı anda birden çok kişinin konuşması yani role-playing özellikleri de çok başarılı gibi.

• Claude’nin Slack ve Asana gibi araçlarla entegre çalışabilmeyi sağlaya interactive tools özellikleri daha önce de konuştuğumuz gibi LLM’lerin entegrasyon ve sosyal olma gibi gelecek öngörülerine birebir oturuyor.

• OpenAI, GPT-5.2’yi kullanan ve araştırmacılar için öze olarak tasarlanmış ücretsiz, bir çalışma alanı olan Prism’i tanıttı. Prism; metin yazımı, LaTeX ve gerçek zamanlı iş birliğini tek bir ortamda birleştirerek bilimsel çalışma süreçlerini daha akıcı hale getirmeyi hedefliyor.

Kısalar…

• Daha önce #185’de sizlere aktardığım, ‘Palantir modeli B2B yazılım satma işine’ A16Z güzel bir terim bulmuş: Palantirization. Makalenin kısa bir özetini LinkedIn üzerinde de paylaştım. Kısaca Palantir şunu yapıyor: 1- Mühendis ürünün kendisi oluyor 2- Platform + hizmet birlikte satılıyor 3- Lisans değil, sonuç satılıyor.

• Twitter, ‘For You’ tab’ı için algoritmasının nasıl çalıştığını ortaya koymak adına ilgili tüm kaynak kodunu açık kaynak hale getirdi. Geçtiğimiz dönemde de buna benzer bi adım atılmıştı ama bu sefer atılan adım daha da geniş kapsamlı. X platformunda hesap büyümesi üzerine kafa yoranlar için güzel bir ‘tersine mühendislik’ imkanı ama yapılan analizlere bakınca bugüne kadar ortaya çıkmayan bir detaya da rastlayamadım. Yine de sosyal medya platformlarının öneri algoritmalarının böyle bir adım atması önemli, daha önce de bu konuda konuşmuştuk hatırlarsanız... Yani hepsi yapmalı, regülasyonu olmalı, basit özelleştirme seçenekleri sunulmalı…

• Google DeepMind’ın kurucu ortağı Shane Legg’in Twitter’da yaptığı bir paylaşıma dikkat çekmek istiyorum. Shane AGI için ‘artık ufukta görünüyor’ derken bunun en başta ekonomik etkilerine dikkat çekiyor, doğrudan kendisine raporlayacak bir role başvurmak için kıdemli ekonomistleri DeepMind’a davet ediyor.

Agentic Payment özelinde yaşanan gelişmeler:

• Visa ve Mastercard’ın, Agentic Payment alanındaki çalışmaları ve odaklarından daha önce de bahsetmiştim. Mastercard hafta içinde Mastercard Agent Suite’i duyurdu. Mastercard Agent Suite, şirketler kendi düşünen ve işlem yapabilen AI agent’ların kurumsal güvenlik kriterleriyle uyumlu çalışabildiği bir altyapı şeklinde tarif edilebilir. Bu sayede müşteri etkileşimi, satın alma ve ödeme gibi süreçler insan arayüzleri yerine otonom AI agent’ları üzerinden, bağlamlı ve yetkilendirilmiş biçimde gerçekleşebiliyor. Bir perakende şirketi örneğin POS maliyetini düşürmek için AI agent’ına görev verebiliyor ya da bir son kullanıcı yapacağı alışverişi önden vereceği kriterlerle beraber otomatize edebiliyor. Hep konuştuğumuz konular yani.

• AI agent’ların birbirleriyle arasındaki iletişimde güven ve güvenlik unsurlarının ne kadar önemli olduğundan bahsetmiş, hatta KYA (Know Your Agent) kavramını da ortaya atmıştım. Hafta içindeyse 4 (Google, Coinbase, Ethereum Fdn., MetaMask) güçlü yapı bir araya geldi ve ERC-8004’ü duyurdu. Protocol henüz taslak aşaması ve EIP (Ethereum Improvement Proposals) yani Ethereum’u geliştirme önerisi.. Ne işe yarıyor sorusunun yanıtı basit; Ethereum üzerinde halka bir şekilde AI agent’lar kaydediliyor; tabii kimlikler, itibarlar ve doğruluk geçmişleriyle beraber. Böylece AI agentler’ların birbirini tanıyarak otonom çalışması için, bir merkeziyetsiz altyapı katmanı sunulması hedefleniyor.

• Fintech Brainfood’un The Agentic Payments Map başlıklı sayısı Agentic Payment dünyasının adeta haritasını çıkarmış, başlık ile örtüşen bir içerik var yani.

• Eğer Shopify’da bir mağazanız varsa ve ChatGPT checkout üzerinden bir sipariş alırsanız; tüm komisyonlara ek olarak %4 de OpenAI’a ödüyorsunuz. Gemini’da ise -henüz- bir komisyon yok.

AI Coding araçlarının (özellikle Claude Code’un) ‘ChatGPT anı’

Bu tweet Node.js yaratıcısına ait. Çok kısaca kendisi ‘herkes bunu söyledi ama ben de söyleyeyim; insanların kod yazdığı dönem sona eriyor. Evet, geliştiriciler için bu durum biraz rahatsız edici ama rahatsızlık gerçeği değiştirmiyor. Bu, geliştiriciler için ortada iş kalmadı demek değil ama o iş artık salt kod yazmak değil’.

Son zamanlarda tecrübe ve yeteneklerine bi hayli güvendiğim geliştirici arkadaşlarımla sohbet ederken; özellikle son 3-6 ayda modellerin geldiği seviyenin çok ilerlediğini ve değişimin hızlandığını net bir şekilde ortak bir tema olarak duyuyorum. #195. sayıdaki kısaların 4. maddesi olan Burcu Doğan’ın tweet’i de benzer bir yere varıyor.

The Wall Street Journal da yayınladığı bir makale ile bu durumu şöyle özetledi: Claude Code ‘ChatGPT moment’ yaşıyor. Hem geliştiriciler hem de ‘hobiciler’ özelindeki bir adaptasyondan söz ederek.

İçerisinde Adobe, Intuit ve Salesforce gibi şirketleri bulunduran Morgan Stanley SaaS Index, son bir yılda %15 düşüş yaşadı. Bu index’in içinde yer almayan SAP’de, tablo çok daha kötü. Son beş yılın en sert düşüşü ile sadece bir günde %16 değer kaybeden SAP hisseleri, son bir yılda ise %30’u üzerinde düşüş yaşadı. SAP özelinde AI düşüşün tek sebebi değil tabii ki ama ana etkenlerinden biri.

iOS uygulama sayısı %60 yükseldi, MVP’nin artık geçerliliği sorgulanır halde

A16Z’nin açıkladığı verilere göre 2022’den 2025’e kadar yatay seyreden iOS uygulama sayısı, 2025’in sonunda yıllık bazda %60 arttı.. Söylemeye bile gerek yok aslında ama; tam da yukarıdaki konu kaynaklı bir büyüme bu, yani AI Coding araçları.

Diğer yandan ilk kez; uygulama mağazalarında oyunların elde ettiği uygulama için satın alma gelirleri, oyun dışı uygulamaların gerisinde kaldı.. Tabii ki bu veride Netflix benzeri bazı abonelikler de var ama önemli bir eşik.

Buradan nereye bağlayacağım; MVP yaklaşımı artık bu kalabalıkta anlamını iyice yitirdi. ‘AI ile beraber Lean Startup da mı öldü?’ demiştim #182’de, şimdi de başlıktaki soru işareti veriyle kaldırmış olduk bir nevi.

Big Ideas 2026 [ARK Invest]

İçeriklerini severek takip ettiğim ARK Invest’in, Big Ideas 2026 adını verdiği raporu hafta içinde yayınlandı.

Raporu hem hikaye örgüsü hem de içindeki grafikler okumaya değer kılıyor. Teknoloji genel-kültürünüzü artırmak adına birebir. Bir Soft Commitment özeti ise şöyle:

• Hemen yukarıda 4 maddede ele aldığım Agentic Commerce için 2030 tahmini ilgi çekiciydi. 2030’a kadar AI agent’lar, e-ticaretin yaklaşık %25’ine ulaşacak ve 8 trilyon doların üzerinde hacim oluşturacak.

• Otonom Teslimat konusundaki metrikler ilgi çekici. Last-mile delivery için robotik süreçler %90, büyük çaplı lojistik operasyonları içinse %60 verimlilik sağlıyor, evet maliyet noktasında.

• Sağlığın, teknoloji ile gelişimi zaten yeterince heyecan ve umut vericiydi; işin içine yapay zekanın dahil olması heyecanı ve umutu da ne denli arttırdı raporda görmek mümkün. Düşünün, insan vücudunda trilyonlarca molekül var ve sayısız reaksiyon oluşuyor. Bunların henüz tıp dünyası tamamına hakim olamadı, ama AI ile bugüne kadar hiç olmadığı kadar yakın. Sadece AI modelleri değil, genel olarak büyük bir hızla gelişen ‘computing’ de sayesinde…

• Gelir verimliliğinde dünyanın en başarılı beş şirketinden üçü kripto dikeyinde. İlki bir DeFi uygulaması olan Hyperliquid, ikincisi stablecoin issuer Tether, beşincisi de bir meme-coin platformu olan Pump.fun.

• Raporun ismine big ideas demişken tokenizasyondan bahsetmemek olmazdı tabii. ARK’ın tahminine göre bugün için 19 milyar dolar olan tokenize varlıklar, 2030’da toplam finansal varlıkların %1.38’ine ulaşarak 11 trilyon dolara çıkacak.

Kapanış…

Soft Commitment’ın 197. sayısı da burada sona erdi, teşekkürler!

Fikir ve önerilerinizi bana iletmek için okuyor olduğunuz bu e-postaya yanıt vermek en iyi seçenek. İçeriğe, formata dair görüşlerinizi özellikle merak ediyorum.

17 Şubat Salı günü, her zamanki Soft Commitment saatinde görüşmek üzere.

Sevgiler.